- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

HÔN NHÂN MỘT THUỞ TRẦN AI

19 Tháng Tư 202611:05 CH(Xem: 8208)



CO GAI- truyện HTBHa

HÔN NHÂN MỘT THUỞ TRẦN AI

Truyện ngắn  Hoàng Thị Bích Hà

 

Biển Nha Trang có những ngày lặng gió. Nước trong xanh. Nhưng cái lặng ấy không phải lúc nào cũng bình yên. Có những cơn sóng được giấu rất sâu.

Cuộc đời Thục Nhi cũng vậy.

 

Nhi sinh ra trong một gia đình viên chức, nề nếp ở thành phố Nha Trang. Ba mẹ sống hiền lành, cần mẫn, chăm lo cho con ăn học. Nhi là con gái lớn, tính tình dịu dàng, nói năng cũng nhỏ nhẹ như sợ làm đau lòng ai.

 

Nàng học sư phạm rồi được nhận nhiệm sở tại trường trung học phổ thông trong thành phố, dạy gần nhà. Một công việc đủ để sống, không dư dả nhưng an ổn. Người ta thường nghĩ những người như Nhi sẽ có một đời bình lặng, như mặt hồ không gợn.

 

Rồi Nhi lấy chồng. Nàng kết hôn với Nguyễn Tuần Dương nhân viên đo đạc địa chính, nhà ở cách nhà nàng vài cây số.

 

Một đám cưới không ồn ào, không rực rỡ. Chỉ là hai con người kết lại với nhau, mang theo những kỳ vọng rất giản đơn: có một mái nhà, vài đứa con, và những bữa cơm nóng.

 

Nhưng đời không là mơ và tình không là thơ.

Tính đến nay, Thục Nhi Lấy chồng được mười lăm năm. Trong 15 năm ấy biết bao đoạn trường.

 

Dương-chồng Nhi -không phải là cơn bão đến ngay từ đầu. Anh ta giống như một vết nứt nhỏ trong bức tường, ban đầu chẳng ai để ý. Chỉ đến khi nước mưa thấm lâu ngày, bức tường mới rạn ra, rồi đổ sụp.

 

Những năm đầu, Nhi vẫn nghĩ: “Rồi sẽ ổn thôi.”

Nhưng “ổn” là một thứ không tự nhiên mà có.

 

Anh ta đi làm không đưa tiền lương để vợ nuôi con, mà nếu có đưa vài ba triệu thì vài ngày sau, lấy cớ đi đâu lấy lại gấp đôi, không đưa thì anh ta đánh. Đánh không biết bao nhiêu lần. Hàng ngày có khi đi dạy mà mặt mày Thục Nhi thâm tím, có lần bị đánh đến gãy tay. Ám ảnh bạo lực gia đình.

 

Có những buổi sáng, Nhi đứng trên bục giảng, giấu đi vết bầm dưới lớp phấn trắng. Học trò nhìn cô- một cô giáo hiền lành, chỉn chu, đâu ai biết phía sau tà áo dài là những mảng tím chưa tan.

 

Cha mẹ của Dương là tiểu thương buôn bán nhỏ như xay các loại gia vị bỏ mối ở chợ Đầm có 4 đứa con, ba trai, một gái, có hai người đã lập gia đình.

 

Sau khi kết hôn, thấy dưới nhà chồng cũng đông người. Nên ba mẹ của Thục Nhi mua một miếng đất gần nhà, bỏ tiền ra làm cho con gái căn nhà để hai vợ chồng ở. Những tưởng có tổ ấm riêng, Dương sẽ tu chí. Ngờ đâu, cái mác công chức chỉ là cái vỏ cho một tâm hồn rỗng tuếch và ích kỷ. Rồi Thục Nhi lần lượt sinh được hai đứa con một trai, một gái rất dễ thương. Con cái được bên ngoại đỡ đẫn rất nhiều. Đi đâu mang con qua gửi ngoại. Đi về trễ, ngoại nấu cơm sẵn.

 

Xe máy anh ta cũng mang đi cầm xài riêng. Thục Nhi phải đi chuộc về. Ngoài ra anh ta còn đi cá độ đá banh, có người về đòi nợ tận nhà. Chiếc xe máy của nàng bị Dương đem cầm. Nhi lặng lẽ vay tiền chuộc về. Chuộc về rồi, hắn lại mang đi. Cái vòng lặp ấy kéo dài đến mức, có lúc Nhi không còn nhớ nổi mình đã chuộc chiếc xe ấy bao nhiêu lần. Không có xe, Thục Nhi phải đi vay tiền mua cho Tuần Dương chiếc xe khác, Dương không những không đỡ đần kinh tế mà còn xem vợ như một "cây ATM" sống. Có nhiều lần dẫn gái đi cà phê, ăn uống quán xá khi thì gần xóm nhà Nhi ở, lúc thì gần trường Nhi dạy. Đồng nghiệp thấy, phụ huynh thấy kể lại cho Nhi. Thục Nhi đau khổ, khóc đẫm nước mắt. Nhưng tự bảo lòng nhịn được chừng nào hay chừng đó cho con lớn lên một đoạn nữa. Ly Dị thì tan đàn xẻ nghé, lỗi mình không giữ cho con một gia đình trọn vẹn.

 

Gia đình bên chồng thì bênh con trai. Nhất là mẹ chồng. Với bà con trai bà là nhất. Bà nói:

-Con trai tao chuẩn Men lại là công chức địa chính. Con lấy được là phước. Không thiếu gì đứa con gái thích nó. Con phải chiều chuộng chồng. Nấu những món thật ngon cho chồng ăn. Đàn ông mà! Làm vợ phải chịu khó đi. Nó có gái gú gì bên ngoài thì kệ nó, miễn nó còn về nhà là tốt rồi!

 

Thục Nhi lầm lũi chịu đựng. Ngày đi dạy, tối về bán hàng online, vừa tự ship hàng cho khách để đỡ đồng nào hay đồng đó, chạy đi chạy lại kiếm thêm tiền. Người vừa ốm vừa đen, lấy chồng làm nhan sắc xuống dốc, tàn tạ hẳn đi.

Nhìn con gái mà ông bà ngoại xót lắm!

 

Rồi có lần Thục Nhi bận họp hội đồng về trễ, điện về bảo chồng cắm cho nồi cơm kẻo con đói. Nhắn qua ngoại có đồ ăn gì mang qua cho chồng và hai con ăn. Bà ngoại chạy sang, hỏi Dương con cắm cơm chưa?

Chàng rể bảo:

-Tui đây chưa có ai nấu cho mà ăn đây nè, chứ tui mà nấu cho ai!

 

Câu nói rơi xuống, không ồn ào. Nhưng đủ nặng để làm một người mẹ chết lặng, bầm gan tím ruột. Bà ngoại nhìn thằng con rể mất dạy mà ngao ngán.

 

Bà nhìn con gái mình, đứa con từng được nuôi nấng trong yêu thương, giờ đây héo hắt như một cái cây bị rút cạn nước.

 

Tiền kiếm được từ những giờ đứng lớp, từ những đơn hàng online giao vội trong chiều muộn… tất cả đều chảy về một nơi không đáy.

 

Bà bảo Thục Nhi:

-Con lấy chồng mà khổ quá! Như đày ải, nuôi hai đứa con còn phải nuôi thêm chồng vừa phá, vừa không có trách nhiệm với con. Rồi còn bị đánh đập không thương tiếc, có ngày nó đánh trúng chỗ hiểm mất mạng thì sao?

Không sống được thì bỏ nó đi, rồi mẹ nuôi cháu ngoại cho.

 

Bạn bè thân tín ai cũng ái ngại cho cuộc lấy chồng khổ ải của Thục Nhi mà không biết khuyên nhủ sao. Có người nói:

-Chừ vô lẽ mà tao nói ra, chứ lấy chồng như mày thà đừng lấy còn hơn!

Mấy cô bạn thân bảo:

-Sai thì phải biết sai ở đâu mà dừng lại hay đi tiếp tùy con tim mách bảo.

 

Chị Thúy Lan con dì ruột của nàng bảo:

-Nó tệ quá! Bỏ quách đi mà yên ổn nuôi con. Rồi sống cho ra con người. Chồng con gì nó, đã ăn hại lại còn gái gú và đánh đập vợ tơi bời hoa lá. Nói năng thì cục súc. Con cái làm sao có thể trưởng thành trong môi trường độc hại như vậy.

Con trai đầu học lớp tám (cu Kem), con gái nhỏ (bé Gạo) mới học lớp một. Hai đứa con rất ngoan và thương mẹ.

 

Một hôm cu Kem bảo:

-Bỏ ba đi mẹ! Con thấy mẹ khổ quá, đừng sống với ba nữa, con không muốn mẹ bị đánh!

 

Câu nói nhẹ như gió mà đầy ắp tình thương và sự thông cảm của con trai. Thấy mẹ bị ba đối xử không ra gì, con đã hiểu và đã đến lúc con nói ra được điều mà lẽ ra Thục Nhi phải hiểu từ lâu. Lòng Nhi như vỡ ra điều gì.

 

Lần lửa, chịu đựng mãi bao nhiêu lần Dương cầm xe, lấy tiền đi tiêu xài riêng với bồ, có những lần chính mắt Thục Nhi trông thấy, anh ta ôm cô bồ trong một nhà hàng gần trường Nhi dạy. Buồn, đau và thất vọng nhưng Thục Nhi vẫn chưa đủ dũng khí để trực tiếp đưa đơn.

 

Nhưng không ngờ người chủ động lại là Dương.

Thế rồi Dương lại có cô bồ khác, không biết lần này là người thứ mấy nữa.

Hắn đưa đơn ly hôn, ném xuống bàn:

 

-Ký đi.

Nhi nhìn tờ giấy một lúc lâu. Rồi ký.

Không nói gì, cũng không khóc nữa vì có lẽ nước mắt đã vắt cạn trong những trận đòn và lối sống buông thả vô trách nhiệm và thái độ phụ rẫy của chồng.

Ngày ra tòa ai cũng mừng cho Nhi đã được giải thoát.

 

Hôm tòa gọi Nhi lên nhận giấy, tiện thể lấy luôn về hai tờ, một tờ cho chồng. Thế là Dương (lúc này đã dọn về nhà nội ở và dắt cô bồ đã có 3 con về ở cùng, cha mẹ Dương lúc này qua Úc ở với con gái)

 

Dương chạy lên nhà của Thục Nhi chửi bới quát tháo rất vô lý:

 

-Giấy chứng nhận li hôn để tao lên tòa lấy, ai mượn mày lấy về!

Nói đoạn cầm tờ giấy đi thẳng ra cửa, chẳng thèm nhìn lại hai đứa con đang ngỡ ngàng trước thái độ kỳ cục của ba nó.

 

Thỉnh thoảng Dương vẫn ra vào nhà như chốn không người. Chửi bới, gây sự, vô ra tự tiện như nhà mình. Hàng xóm bảo: ly hôn rồi là xem như xâm nhập gia cư bất hợp pháp. Khi nào nó muốn thăm con thì hẹn ở nhà nội, hay quán cà phê, chở con tới cho nó gặp. Cho đến khi bạn bè khuyên Nhi xây cổng, khóa lại. Ly hôn rồi, không còn quyền tự tiện bước vào nữa.

 

Một cánh cửa khép lại. Chậm, nhưng dứt khoát.

Thế rồi cuộc sống ổn định trở lại. Thục Nhi chủ động lo cho cuộc sống của ba mẹ con. Họp hành, công việc bận rộn thì nhờ ngoại đón con về và nấu nướng chăm sóc các con. Thục Nhi đã có da có thịt trở lại bởi tinh thần thoải mái. Bây giờ Nhi cũng không bán thêm hàng online nữa, thong thả hơn. Chỉ lo dạy, về soạn giáo án, bày vẻ cho con học.

 

Qua bạn bè giới thiệu, Nguyễn Chung xuất hiện vào lúc Nhi không còn nghĩ đến chuyện bắt đầu lại.

 

Không ồn ào. Không vội vã. Anh đến như một khoảng lặng ấm áp mà bình yên- thứ mà Nhi đã thiếu suốt nhiều năm.

 

Anh hơn Nhi vài tuổi, học bách khoa, làm quản lý trong một cơ quan lớn. Gia đình tử tế. Anh từng có vợ, và đã ly hôn vì phản bội, một vết thương đủ sâu để người ta không còn nhìn hôn nhân bằng sự lãng mạn.

 

Nhưng anh nhìn Nhi, không phải bằng sự thương hại. Mà bằng sự tôn trọng.

Anh biết hết quá khứ của nàng. Biết cả những ngày nàng phải giấu vết bầm dưới lớp áo dài. Biết cả những lần nàng một mình xoay xở nuôi con.

-Từ giờ, để anh cùng em lo.

 

Anh Nguyễn Chung rất thương yêu Thục Nhi và hai con.

Cha mẹ anh đến gặp gia đình Nhi. Không phô trương. Không điều kiện. Chỉ có một điều mẹ anh Chung nói, khiến Nhi nhớ mãi:

 

-Con cứ ở đây nuôi con cho trọn. Khi nào các cháu trưởng thành, con muốn ở riêng hay lên ở với mẹ thì tùy ở con.

 

Cha mẹ Thục Nhi mừng cho con, ông bà bảo, nếu cần ông bà sẵn sàng nuôi cháu ngoại cho Nhi đi lấy chồng. Nhưng mẹ của Nguyễn Chung cũng từng làm mẹ nên rất hiểu, không nỡ tách mẹ ra khỏi con, để mẹ nuôi con khôn lớn. Không ai bắt Nhi phải chọn.

 

Lần đầu tiên trong đời, cô được quyền… sống theo cách mình muốn.

Đám cưới nhỏ. Vài mâm cơm, không nhận tiền mừng. Nhi mặc áo dài giản dị. Không rực rỡ như lần đầu, nhưng ánh mắt bình yên hơn. Người ta thường nghĩ tình yêu phải bắt đầu bằng những rung động mạnh mẽ. Nhưng với những người đã đi qua đổ vỡ, tình yêu đôi khi chỉ là cảm giác… được yên.

 

Chung về ở cùng Nhi. Sửa lại căn nhà cũ. Những vết nứt được trám lại. Cánh cửa được thay mới. Sân trước trồng thêm vài chậu hoa.

 

Buổi tối, có người chờ nàng về ăn cơm. Không còn những cơn giận vô cớ. Không còn tiếng chửi.

 

Hai đứa nhỏ dần quen với một người đàn ông không phải là cha ruột, nhưng biết hỏi han việc học, biết sửa xe đạp, biết ngồi nghe chúng kể chuyện trường lớp.

Có những thứ, không cần gọi tên, vẫn hiểu đó là gì. Và đến một lúc nào đó, sau tất cả, người ta chỉ cần một điều rất giản dị:

 

Một mái nhà yên. Một bữa cơm không tiếng cãi vã. Một người ở bên, không làm mình sợ.

Đã qua rồi những ngày rất dài, rất mệt, tưởng như không đi qua nổi, nhưng rồi “trời ngó lại” (chị em nàng bảo thế).

 

Chiều Nha Trang lộng gió, Nhi nhìn hai con vui đùa trong sân, bên cạnh là người đàn ông đang tỉ mỉ tỉa lại mấy chậu cây cảnh. Nàng cảm thấy lòng ấm lại phải chăng "đã qua cơn bỉ cực đến hồi thái lai". Nàng chợt nhận ra giông bão của cuộc đời không phải để nhấn chìm con người ta, mà là để gột rửa những gì tăm tối, dẫn lối cho những tâm hồn thiện lương cập bến bình yên.

 

Saigon, ngày 03/4/2026

Hoàng Thị Bích Hà

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
10 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 125759)
... T iếng khóc thút thít hiền lành. Tiếng khóc của Toàn thời thơ ấu. Cánh cửa sổ mở rộng, không có chút nắng nào. Tôi nhìn bầu trời, màu trời đục lờ lợ. Đột nhiên tôi nhớ lại tất cả, nhớ từng chi tiết thật kỹ càng. Nhớ từ lúc đặt chân xuống thuyền vượt biên gặp hải tặc cho đến lúc Toàn hãm tôi mới đây. Nhớ cả câu nói của người lính thủy bị bắn. Nhưng mà... Trời ơi! Chuyện gì đã xảy ra? Chúng tôi còn ở Vũng Tàu hôm qua kia mà! Tôi gục xuống, Toàn quay lại mặt đầy thẹo. Vết thẹo. Trời ơi, buổi sáng.
08 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 125508)
... Ở đây các nhà thơ đều phải bỏ tiền ra in thơ. Mà họ có giầu gì cho cam. Phải dành dụm từng đồng, bớt xén tiền ăn của cả nhà, có khi đến mấy năm mới in được tập thơ. Mà in rồi chỉ đem đi tặng cũng đủ hết hơi. Thì ra trên thế gian này, thơ văn sinh ra để làm vất vả cho con người...
08 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 154080)
Thiên nhiên vừa khe khẽ đặt xuống con như viên sỏi trắng tinh khôi trên bãi cát bình an ấm áp viên sỏi cười với ánh mặt trời
05 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 119608)
Hư cấu trên năm, bẩy mảnh đời cóp nhặt tạo ra những nhân vật của truyện ngắn này. Chúng không là những người bằng xương bằng thịt, tức có thật, hoặc tưởng là mình có thật, kể cả (và nhất là) nhân vật mang danh xưng Tôi trong truyện. Tôi, phần não phải, nơi điều hành tâm và tình, trong truyện này mâu thuẫn với phần não trái, nhân vật tên Th, mang chức năng sai khiến lý tính. Khi mâu thuẫn biện chứng - lý và tình - bế tắc, thực tại mang tính định mệnh, một loại tổng hợp mang nét ngẫu nhiên, có người cho đó chính là chữ Duyên trong Phật pháp. Tác giả nói quanh, xin lỗi bạn. Có lẽ bạn muốn xem hắn kể chuyện thế nào cho thành truyện, thời giờ đâu mà viển vông.
05 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 126870)
Ở Trung Quốc, màu đỏ có thể được nhìn như màu trắng. Hoặc không màu? Khi mà tất thảy đều mang sắc đỏ, con người ta bị mù màu tạm thời. Nhìn cái gì cũng thấy xanh biếc. Trong veo. Chẳng biết vì sao trâu bò thường rất căm ghét màu đỏ? Trăn cũng vậy? Nó có thấy trong veo và xanh biếc? Không giống với môi trường mà nó đang sống? Phải liều chết tranh đấu với con người để tìm lại chỗ của mình? Đấu bò? Có lẽ vì thế Trung Quốc không thể chơi môn thể thao này? Nhưng mặc áo đỏ ở Trung Quốc? Chẳng làm ai bận tâm. Chỉ như quả ớt chín ném thêm vào hũ tương ớt.
05 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 146297)
Sáng sớm qua sông hái bông điên điển Áo sẽ thơm mùi cỏ dại hoa đồng Khi đêm về lòng nhớ mênh mông Tâm xanh biếc cả khung trời cao rộng.
05 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 141230)
Lần đầu tiên đến Hà Nội, hẳn bất kỳ ai, nhìn thấy điều gì cũng dễ dàng xúc động, cũng làm gợi nhớ đến những hình ảnh bàng bạc trong ký ức đã gặp gỡ ở tiểu thuyết, thơ ca... Nhưng với tôi, đáng nhớ hơn cả, đó là những cô thiếu nữ Hà Nội.
05 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 150844)
Đêm qua anh mơ thấy biển Sóng êm đềm liếm gót chân em Gió lao xao rụng nhành dương liễu Em nhặt vội vàng xõa mớ tóc xanh Giá như mặt trời đứng yên trên biển Chắc kịp buổi anh về.
26 Tháng Hai 201112:00 SA(Xem: 151361)
Hãy ra chỗ Thúy Tân Định lấy chai Chivas về quán Đò Đưa trên đường Trịnh Công Sơn rửa bảng tên sơn còn ướt cụng ly nhau mừng con đường mới ngồi quanh bàn có Phạm văn Đỉnh Toulouse Đinh Cường Virginia, Bửu Ý Huế cả Đặng Tiến vừa mổ tim Lê Khắc Cầm, Ngụy Ngữ…Sài gòn
25 Tháng Hai 201112:00 SA(Xem: 120700)
Trên trang văn hóa báo Le Monde hôm nay có bài giới thiệu về một cuộc triển lãm ảnh của phóng viên ảnh chiến trường người Pháp Henri Huet về cuộc chiến tranh Việt Nam với Mỹ qua bài viết: "Chiến tranh Việt Nam : Những hình ảnh, bạn hữu và cái chết".
07 Tháng Tám 2026(Xem: 3827)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 13288)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 19660)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 18629)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười 20266:14 CH(Xem: 1628)
Bữa nay tôi khóc tôi la / Vì tôi chẳng thể làm ma vô tình / Tuệ Sỹ viết: “Trời có Tình / Thì Trời cũng đã trở thành già nua” / Tưởng như lời nói bông đùa / Mà trong sự thể mái chùa vỡ tung / Nhìn nhau trong cuộc trùng phùng / Mỗi người một ái ngại ngùng cho nhau
18 Tháng Mười 20266:04 CH(Xem: 1784)
Bữa nay Bùi Giáng chết rồi Hôm qua Giáng vẫn nằm ngồi chiêm bao Bữa nay là bữa hôm nào Hôm nào cũng như hôm nào vậy thôi Hôm nào cũng có mây trôi Không trôi chân đất thì trôi chân trời Lập đi lập lại ba hồi Những vần Thơ cũ lôi thôi vô cùng
09 Tháng Mười 20266:39 CH(Xem: 2301)
Rồi mai nữa, giữa muôn trùng năm tháng Nếu vô tình nghe một khúc mưa rơi Ta chợt hiểu có những điều rất cũ Bay qua hồn đọng lại một vần thơ
09 Tháng Mười 20266:09 CH(Xem: 2409)
Ta ngắm đời… như cuộc viễn du… Thân như mây… nổi giữa sương mù… Dấu xưa cát phủ dần năm tháng Bóng cũ hồn vương đáy vĩnh thu Gửi mộng theo trăng qua bể vắng Mang sầu rơi, mắt lạc sông u
(Xem: 1457)
Vào một buổi chiều của năm 1966 bạn ấy chở tôi trên chiếc xe gắn máy Puch đến một con ngõ đường Lý Thái Tổ để tìm Helga, nơi mà nhà xuất bản An Tiêm của Thanh Tuệ đặt trụ sở, vì ở đấy giới văn nghệ sĩ hay tụ tập thân mật với nhau. Quả nhiên tôi đã gặp một số các nhà văn nhà thơ nghệ sĩ tên tuổi của văn học nghệ thuật bấy giờ của VNCH, những người mà tôi biết tên hơn là biết mặt. Lúc bấy giờ tôi còn là một học sinh lớp đệ nhị, văn học nghệ thuật vốn là chuyên tâm của tôi, vì tôi đọc sách khá nhiều và cũng đã viết chút văn xuôi cũng như thơ, như đã kể ở những chương khác. Ở đấy tôi đã gặp Bùi Giáng.
(Xem: 2210)
Ngày xưa, ngày là học sinh, mình ngoan lắm, chả biết bia rượu, thuốc lá là gì nhưng từ ngày đi lính về, thế quái nào lại sinh ra đổ đốn. Nhìn thấy chai rượu là mắt cứ sáng lên, lòng cứ nao nao, lạ lắm, cứ như là bị đói khát lâu ngày mong được một trận uống no nê, thỏa thích. Và nhất định bữa rượu ấy phải cho ai đó trong bàn nhậu liêng phiêng, cà tang cà tửng mới thích. Nhưng thật oái oăm, thật khốn là hầu như tới 80% cuối các trận nhậu mình toàn nhìn gà hóa cuốc, nhìn một mà ngỡ là năm, sáu, bảy... Tiễn mọi người ra về, bắt chân bắt tay, chào hỏi vẫn có chiều tinh tỉnh lắm nhưng lê được vào giường là nằm lăn ra ngủ quên trời quên đất. Sáng hôm sau tỉnh giấc chẳng nhớ khuya qua mình đã tiễn mọi người ra về thế nào? Có điều gì sơ suất không? Và bụng lại bảo dạ từ lần sau ngồi uống phải cầm chừng, uống in ít thôi, uống kiểu giao lưu thôi nhưng mấy chục năm rồi cứ dặn lòng mà chẳng lần nào mình làm được.
(Xem: 1948)
Trong khi chìm đắm trong các thư tịch xưa - nay để tìm hiểu về ba cuộc kháng chiến vĩ đại chống xâm lược Nguyên Mông, tôi tình cờ dừng lại khá lâu trước đôi dòng ngắn gọn trong cuốn sách An Nam chí lược của tác giả Lê Tắc - người đã đầu hàng giặc Thát và sống lưu vong, tuy viết trên tinh thần của sử gia nô lệ (nội phụ) song cũng có hạt nhân sự thực lịch sử
(Xem: 1993)
Với những gì chúng ta được biết về công nghiệp và đức độ của Đinh Tiên Hoàng đế, về tình cảnh hiểm nguy của triều đại nhà Đinh vào lúc nhà Tống đang nhòm ngó nước Nam chờ cơ hội xua quân sang xâm chiếm, có thể hình dung được Di nguyện thiêng liêng nhất của Tiên đế chắc sẽ được ghi rõ trong Chúc thư trước khi ngài bị hành thích không lâu:
18 Tháng Mười 20264:43 CH(Xem: 1369)
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra: - Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều. - Tôi cũng mới đến – Nghiêm vừa nói vừa chỉ luống rau: Cải lên thế này là tốt rồi. Cô nên trồng thêm ít hành, tỏi. Nghiêm theo Đào bước vào nhà, đến trước bàn thờ Lương, chồng Đào, đốt 3 cây nhang, vái ba vái, cắm vào bát nhang, lẩm bẩm khấn mà như nói với mình: Mới đó mà đã gần 2 năm. Anh chết đã yên phận, còn người sống…, rồi quay lại đi đến ghế:
09 Tháng Mười 20265:49 CH(Xem: 2410)
– Giới thiệu với chú, đây là bạn gái của cháu. Cô đã cùng với thám tử tư giúp tìm ra người cha hải tặc của cháu như trong bài viết “Đứa Con Lai… Hải Tặc” của chú. Còn đây là ông chú mà anh vẫn thường nói với em. – Chào chú! Chú ngạc nhiên lắm phải không? Con đã được nghe rất nhiều về chú. Con muốn gặp chú từ lâu nên đã nhờ bạn thu xếp giúp. Con từ Thái Lan qua, đang theo học tại Michigan State University. Con chọn trường này vì biết bạn cũng ở thành phố Detroit, Michigan.
02 Tháng Mười 202612:54 SA(Xem: 2618)
Buổi trưa, vừa nhai xong một nhúm cơm và uống một nắp nước do tàu cấp phát thì mọi người dưới hầm nghe nhiều tiếng chạy thình thịch náo động trên boong tàu. Qua kẽ hở, biết tàu đã bị hải tặc xâm chiếm không biết từ lúc nào. Họ hoàn toàn làm chủ tình hình. Trong vòng một tiếng đồng hồ không gặp kháng cự, những tên hải tặc đã đủ thì giờ lục lọi tìm kiếm vàng bạc và giở trò khả ố với những đàn bà con gái nằm la liệt trên sàn tàu mà trước đó đã được ưu tiên dời lên vì kiệt sức.
23 Tháng Chín 202610:53 CH(Xem: 2370)
Sau ngày vợ mất, căn nhà của ông Trần Đình Tuấn bỗng vắng lặng một cách kỳ lạ. Bởi bà Bạch Nhàn, người vợ sống cùng ông gần 40 năm,đã mất vì bạo bệnh. Chiếc ghế bà Bạch Nhàn vẫn ngồi mỗi tối còn đó. Cái khăn lau kính bà thường vắt trên thành ghế vẫn đó. Cả chiếc ly nhỏ bà hay uống nước cũng vẫn nằm nguyên trên chiếc bàn cạnh cửa sổ. Nhìn đâu ông cũng mường tượng thấy bóng hình bà. Mọi thứ trong căn nhà còn nguyên màu kỷ niệm.
27 Tháng Mười 2026(Xem: 243)
Một câu nói đã trở thành chuẩn mực đạo đức của ngành y, nhắc nhở người thầy thuốc phải xem nỗi đau của người bệnh như nỗi đau của chính mình, lấy việc cứu người làm bổn phận, không lấy sự sống của con người làm phương tiện cho lợi ích riêng. Thế nhưng, khi dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) được đưa ra Quốc hội Việt Nam xem xét, những tranh luận quanh đề xuất liên quan đến người dưới 18 tuổi đã khiến dư luận đặt ra nhiều câu hỏi.
21 Tháng Mười 2026(Xem: 803)
Có những câu hỏi, thoạt nghe tưởng như chuyện đùa, nhưng càng nghĩ càng thấy buồn. Có những lời hứa, khi mới nghe, khiến người ta tin tưởng vào một tương lai huy hoàng. Nhưng sau nhiều năm, điều còn lại đôi khi không phải là chiếc bánh để ăn, mà chỉ là bức tranh vẽ chiếc bánh. Và có những nhân vật, ban đầu được tôn vinh vì công lao của họ, nhưng dần dần trở thành những hình tượng gần như bất khả xâm phạm. Người ta được khuyến khích ca ngợi, nhưng lại ngần ngại khi muốn đặt câu hỏi. Phải chăng điều đáng lo ngại nhất đối với một dân tộc không chỉ là nghèo đói, chiến tranh hay sự áp bức, mà còn là ngày con người không còn đủ tự do để tự hỏi mình đang sống trong một thực tại như thế nào?
19 Tháng Mười 2026(Xem: 998)
Trong lịch sử, phong trào Chấn hưng Phật giáo Việt Nam thường được dùng để chỉ cuộc vận động vào nửa đầu thế kỷ XX, khởi lên từ những năm 1920 và phát triển mạnh trong các thập niên 1930-1940. Các bậc cao tăng như Khánh Hòa, Huệ Quang, Giác Tiên, Thanh Hanh, Trí Hải cùng nhiều cư sĩ trí thức đã góp sức mở trường đào tạo tăng tài, thành lập hội Phật học, dịch kinh, xuất bản báo chí và đưa Phật giáo đến gần hơn với đời sống xã hội. Công cuộc ấy không dừng lại ở một giai đoạn lịch sử. Tinh thần chấn hưng, hiểu theo nghĩa rộng, là sự trở về với những giá trị căn bản của đạo Phật, đồng thời tìm ra phương thức thích hợp để truyền đạt và thực hành giáo pháp trong những hoàn cảnh mới. Một trường hợp tiêu biểu trong thời hiện đại là công cuộc khôi phục và phát triển Thiền phái Trúc Lâm của Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Từ.
19 Tháng Mười 2026(Xem: 1111)
Với “TA LÀ - Những khúc mắc siêu hình học” (I AM: Metaphysical Aporias), Giáo sư Nguyễn Hữu Liêm không tìm cách trả lời giản đơn câu hỏi “Ta là ai?”, mà dựng lên một hành trình bản thể luận: con người từ đâu đến, vì sao phải trở thành một cá thể, tự-ý thức được hình thành như thế nào và liệu sau tất cả những phân ly, con người có thể “trở về” với căn nguyên hữu thể của mình hay không.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 6407)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 15897)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 32150)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 38860)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 1481)
Có những cuốn sách khiến người ta đọc để hiểu thế giới. Có những cuốn sách buộc người ta quay về nhìn lại chính mình. Và cũng có những cuốn sách, dù tác giả không nhất thiết chủ ý, lại khiến người đọc đặt câu hỏi về cái thế giới đang tìm mọi cách định nghĩa con người thay cho chính họ. TA LÀ: Những khúc mắc siêu hình học của Nguyễn Hữu Liêm có thể được tiếp cận theo hướng thứ ba ấy. Thoạt nhìn, đây là một hành trình triết học quanh những khái niệm như bản thể, ý thức, cái Tôi và vô ngã. Nhưng nếu đọc chậm hơn, bên dưới những tầng ngôn ngữ siêu hình ấy, ta có thể nhận ra một vấn đề gần gũi hơn nhiều: con người phải làm gì để trở thành một cá nhân có ý thức độc lập, thay vì chỉ là một đơn vị trong đám đông? Và câu hỏi ấy, trong một số xã hội, chưa bao giờ hoàn toàn vô hại.
(Xem: 13876)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 6902)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 10686)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 9882)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 10009)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 10814)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
14 Tháng Chín 20262:19 SA(Xem: 3455)
Tên thật Trần Ngọc Thao, sinh năm 1936 tại Quảng Nam, Cung Tích Biền thuộc thế hệ nhà văn hứng chịu và tham dự trực tiếp nội chiến. Theo học Văn Khoa Huế, Luật Khoa Sàigòn trước khi bị động viên rồi trải qua nhiều đơn vị pháo binh, thiết giáp của quân lực VNCH cho đến ngày giải ngũ vì thương tích năm 1973, nhà văn khởi đăng truyện ngắn đầu tiên trên tuần báo Nghệ Thuật vào năm 1966.
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 11151)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 10355)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi