- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

Tĩnh Lặng Một Người Và Gió

03 Tháng Mười Một 20253:42 CH(Xem: 17439)
tranh LE MINH PHONG- 11
tranh LÊ MINH PHONG

 

 

Đào Duy Anh

NHỮNG LINH HỒN BIẾT YÊU KHÔNG CẦN NƠI Ở


Chúng ta – những linh hồn phiêu lạc / đi tìm mái nhà trong tiếng thở của nhau
Em tựa đầu vào tôi / như thể muốn trú ngụ tạm thời / và tôi – kẻ không có quê hương – dang tay ra như một chỗ ở mong manh

Tình yêu là hành trình / không phải đích đến / chỉ có những ngọn lửa soi sáng cho đến khi chính nó tàn / chúng ta hứa sẽ không rời bỏ / nhưng chính thời gian đã phản bội / khi buộc mọi ngọn lửa phải nguội lạnh, để còn lại tro

Em đi rồi / tôi vẫn ngồi / như một linh hồn giữ chỗ / tôi biết / mọi cuộc yêu đều chỉ là ngụ cư của bản thể / mỗi nụ hôn – một bản hợp đồng ngắn hạn với sự cô đơn / và khi hết hạn / ta trở lại với chính mình, trần trụi và vô ngôn

===

Đào Duy Anh

Tĩnh Lặng Một Người Và Gió

 

có một người không nói, mà hoa cười

không bước đi, mà gió cũng theo về

không hẹn trước, mà chiều như đã đợi

một bóng hình đằm thắm giữa cơn mê.

 

góc hồ ấy, mây trôi qua không vướng

nước lặng thầm, sóng cũng biết im hơi

người ngồi đó như hương xưa chậm bước

gieo xuống đời… một lặng lẽ chơi vơi

 

không cần tiếng — chiều thôi đành nín lặng

chỉ ánh nhìn trầm mặc nói nên thơ

có lẽ gió cũng quên mình từng lặng

để ru êm một áo mỏng bơ vơ.

 

 

Đào Duy Anh
EM TRẦN GIAN LẠI


đêm ngồi lên bậu cửa
sơn lại nỗi buồn bằng màu em từng dùng cho móng tay
bản nhạc cũ không còn ngân nữa
chỉ là thôi khóc trước gối nằm khâu vụng

có gì còn lại sau một lần vẫy tay
cơn gió có thật không? hay một nếp gấp cảm xúc
em vươn tay tìm giấc mơ –
mà sáng nay nó đã kịp uống hết ly cà phê rồi đi mất

đừng đổ lỗi cho im lặng
chỉ là đang giữ lại chút gì chưa sẵn sàng hóa thành tiếng
và đôi môi – cũ kỹ như một con tem dán ngược –
giữ lại bản tình ca chưa gửi

em biết
bàn tay không thể che nổi giấc ngủ có gió giật
nhưng trong nỗi ngơ ngác đó
cánh đồng vẫn âm thầm mọc xanh –
sau câu kinh anh đọc

em trần gian lại
===

Đào Duy Anh
LỜI XƯNG TỘI CỦA THÂN XÁC

 

em đã đến
trong căn phòng không có ánh sáng
nơi chiếc giường là bàn thờ bị quên lãng
và thân thể em – một con chiên đã mất đức tin
run lên như một lời cầu nguyện không còn Thần để lắng nghe

người đàn ông đó
không phải là tình yêu
anh ta là bàn tay cuối cùng của nhân loại
lần mò qua bóng tối để tìm một nhịp tim còn sót lại
chúng tôi không yêu nhau
chúng tôi thẩm vấn nhau bằng khoái cảm

anh ta hỏi:
– em còn tin vào sự cứu rỗi không
em thì thầm:
– nếu còn, chắc nó đã nằm giữa hai chân em
anh ta bật cười
rồi khóc
rồi tan vào trong em
như một thánh lễ cuối cùng mà không ai đến dự

em nằm lại
một mình
giữa những tàn tích ẩm ướt của thân thể
chẳng có gì cứu chuộc được em
ngoài nỗi đau được nâng niu bởi chính nó
em sờ vào ngực mình –
chỗ đó từng có tim
giờ là ổ gió lạnh không tên

em gọi tên em –
em gào lên bằng tất cả những ngôn ngữ em từng học
và nhận ra:
ngôn ngữ cũng là một cái xác chết chưa được chôn

Thượng đế im lặng
tình yêu câm lặng
chỉ còn dục vọng – vẫn gào thét như một con thú không học được lời

em hiểu rồi:
chúng ta không cần tình yêu
chúng ta chỉ cần một ai đó chịu cắt sâu hơn cơn đói của linh hồn

===


Đào Duy Anh

Cơn Mê Giữa Hai Cặp Đùi

Anh vào em —
như một kẻ hành hương cuối cùng
gục ngã bên cổng đền đã đóng.
Không thắp nến.

Không quỳ.
Chỉ trượt xuống như một lời cầu nguyện
không bao giờ được gửi đi.

Thân thể em — vùng đất không còn thánh thần cư trú
mọc lên cỏ hoang, những vết sẹo,
và những câu thơ đã bị thiêu
trong giấc mơ ẩm thấp

Đùi em mở ra như hai cánh cổng địa ngục
và anh không sợ —
vì anh đã chết từ lâu
trong từng cái chạm

Lưỡi anh lê lên em
như dải lụa đen quấn quanh cổ một thánh nữ đang sắp sửa rên rỉ.
Anh tìm ngôn ngữ
không phải trong sách
mà trong nơi mà tất cả các triết gia đã thất bại:
" hơi thở giữa hai đùi em."

Ngón tay anh — là loài rắn chưa từng bị trục xuất
bò dọc theo lịch sử của dục vọng,
chạm vào nơi mà Eva từng cắn trái cấm
và không bao giờ tha thứ cho chính mình.

Cơn cực khoái đến
không như lũ, không như sét
mà như vết rạn từ trong thớ thịt Chúa
nơi ngài từng là người, từng yêu, và từng bật khóc.

Em cào anh
rạch lên lưng những dòng máu
như thể viết lại Kinh Cựu Ước bằng móng tay và thịt da.
Mỗi dòng chảy ra
là một lời: “hãy tha thứ cho tình yêu vì nó quá thật.”

Chúng ta cuộn lại trong nhau
như hai xác chết muốn tái sinh trong cùng một hình hài
hơi thở nghẹn lại nơi cổ họng
nơi cả thơ lẫn tiếng rên đều bị bóp chết trong một khoảnh khắc của cơn co thắt cuối cùng.

Chúng ta làm tình
không phải để sống sót
mà để xác nhận mình đã từng tồn tại
trong một thế giới mà mọi tình yêu đều bị đóng dấu tội lỗi.

===

Đào Duy Anh

TỔ TÔNG VÀ BẢN ÁN CỦA DA THỊT


Chúng ta chưa bao giờ rời khỏi Eden
chúng ta mang Eden theo mình –
trong xương chậu, trong cổ họng, trong mỗi cơn co rút đau đớn sau cực khoái

Tội tổ tông không phải là ăn trái cấm
mà là tin vào tình yêu
mà là trao linh hồn cho một thân thể khác, rồi không đòi lại được

Tôi đã yêu – như một kẻ đạo chích
lẻn vào thân thể anh như vào một thánh đường bỏ hoang
tôi hôn lên miệng anh như hôn lên vết thương của Chúa
và tôi tin – sai lầm – rằng tình dục có thể cứu chuộc tôi khỏi cô đơn

Không có gì xảy ra.
Anh ngủ.
Tôi nằm bên, mở to mắt nhìn trần nhà như một vòm trời mù
và tôi biết – thân thể tôi vừa bị kết án
vừa là nạn nhân
vừa là hung thủ
vừa là tang chứng

Không có luật nào cứu tôi
không có thần linh nào bảo vệ
vì tình yêu không có tòa án
chỉ có hoang mạc

===

Đào Duy Anh

NGÔN NGỮ SAU KHI THÂN THỂ TAN RÃ


Em đã cởi hết.
Không chỉ áo, quần, vú, mông, rốn.
Mà cả tên gọi.
Cả tuổi thơ.
Cả những trang kinh đã nhàu trong trí nhớ.

Em nằm xuống như một bài thơ bị kiểm duyệt
không có vần
không có phép tu từ
chỉ còn tiếng thở và nhịp tim –
gõ vào cõi tồn sinh như một điệu nhạc nguyên thủy

Anh bước vào em, không phải như người yêu
mà như nhà khảo cổ
đào bới từng lớp trầm tích của những cơn hiến dâng thất bại
tìm kiếm trong em một tín hiệu nào đó còn sót lại của niềm tin
hay ít ra – là một tiếng gào thét chưa kịp phát ra

Em nói:
“Làm đi. Đừng dịu dàng. Đừng tôn kính. Đừng nghĩ đây là tình yêu.
Hãy nghĩ đây là nghi lễ cuối cùng –
nơi ta hiến xác cho một đức tin không bao giờ có tên.”

Anh không trả lời.
Bởi vì tình yêu đã câm.
Tình dục đã câm.
Chỉ còn thân thể như một bản văn không ai hiểu
và chúng ta đọc nhau bằng lưỡi, bằng móng tay, bằng sự khát

Đêm ấy.
Chúng ta làm nghi thức.
Một nghi thức của hai con người mất gốc, không còn tín ngưỡng
chỉ còn nỗi buồn sâu như thánh mộ
nơi mỗi cái chạm là một tiếng chuông báo tử

Anh vào em – không phải để cư ngụ
mà để chết thử
để biết sau khi tận cùng lạc thú
có gì còn sót lại

Không có gì.
Chỉ là trắng
Và tiếng khóc lặng thinh trong đáy chậu.

== =

Đào Duy Anh

NGƯỜI ĐÀN ÔNG ĐI NHẶT MẶT TRĂNG

người đàn ông đi nhặt mặt trăng / trên con đường cũ phủ rêu buồn ẩm mốc / những viên gạch vỡ dưới chân / nghe như tiếng xương đời mình gãy vụn

người đàn ông cúi xuống nhặt ký ức / mỗi mảnh trăng vỡ là một nụ hôn đã úa
mỗi vệt sáng nhói lên / cắt ngang tim chưa khép vết thương

người đàn ông đi nhặt những đêm dài / bỏ quên trong hơi thở người đàn bà / mùi da thịt còn vương trong chăn / bàn tay chạm vào chỉ còn tro nguội

người đàn ông đi nhặt bóng mình / giữa ngã ba gió /mỗi bóng một tiếng gọi / không biết tiếng nào là thật

người đàn ông đi nhặt tuổi trẻ / nát vụn dưới gót giày mưa / ánh trăng cũ soi xuống
chỉ thấy một gương mặt đã bạc màu

người đàn ông đi nhặt những câu thơ / viết dở trong đêm mất ngủ / mỗi con chữ run lên / lạc trong nghĩa trang của ngôn ngữ

người đàn ông đi nhặt giấc mơ / đã rơi vào vực thẳm / kéo lên được toàn những mảnh vỡ / rỉ máu trong lòng bàn tay

người đàn ông đi nhặt sự im lặng / thành phố bỏ quên trong cống rãnh / tiếng ve đã chết từ mùa hạ trước / tiếng chuông nhà thờ tan loãng giữa mưa

người đàn ông đi nhặt mặt trăng / ôm vào ngực như ôm một định mệnh lạnh / trăng sáng quá / nên ông thấy rõ từng vết thương trên da thịt / và linh hồn mình trống rỗng như hang sâu

người đàn ông đi nhặt ngày mai / nhưng ngày mai chỉ là chiếc bóng / trôi tuột qua kẽ tay / tan vào đêm / để lại ông đứng một mình / giữa hư vô sáng bạc của một mặt trăng vỡ

===

Đào Duy Anh

Giờ Thứ 25 SÁNG TỐI

Đêm xuống, bóng tối trải dài trên những lối đi không tên / ánh sáng rơi rớt như những giọt mật ong vỡ vụn trên sàn nhà của thời gian / tôi bước đi trong cơn mơ / nơi từng bước chân là một dấu chấm hỏi / từng nhịp thở là một câu chuyện

Bóng tối ôm lấy tôi bằng đôi tay lạnh lẽo / nhưng ánh sáng vẫn len qua khe hở của ký ức / một vệt nồng mỏng manh trong mắt em / một tiếng cười bị bỏ quên trên bậu cửa / một nhịp đập của trái tim / vẫn kiên cường, vẫn run rẩy giữa vực thẳm.

Tôi thấy mình trong ánh sáng / vừa là người, vừa là bóng / vừa là niềm tin, vừa là tuyệt vọng / vừa muốn chạm vào ngày mai / vừa sợ hít thở phút giây sắp tan thành hư vô.

Đêm không chỉ là bóng tối / mà là ánh sáng đang ngủ trong lòng đất / chờ một bàn tay ai đó khẽ lay tỉnh / để những giấc mơ chưa kịp sinh ra / có thể hé mở trong hơi thở của con người

Và tôi bước đi / giữa ánh sáng mong manh và bóng tối dày đặc / tìm kiếm một cơn mưa ký ức / để rửa sạch những vết sẹo của ngày hôm qua / và lắng nghe / tiếng vọng của chính mình trong đêm / không ai trả lời / chỉ có ánh sáng và bóng tối trò chuyện với nhau / bằng ngôn ngữ của thế gian / rất riêng, rất tĩnh, và vô cùng cô đơn.

===

Đào Duy Anh

NHỮNG LINH HỒN SOI TRONG VẾT NỨT CỦA ÁNH SÁNG

Chúng ta từng tin rằng ánh sáng là nơi bắt đầu của mọi hiểu biết / nhưng rồi một ngày / khi nhìn sâu vào nó / ta thấy vết nứt / nơi mọi điều tưởng rõ ràng bắt đầu tự tan chảy / như linh hồn không còn đủ can đảm để phản chiếu chính mình / tôi đã thấy em trong vết nứt ấy / không phải như một hình hài / mà như ký ức của một nỗi buồn đang tự tìm nơi trú ẩn / chúng ta không nhìn nhau bằng mắt / mà bằng sự mỏi mệt đã chín / sự hiểu biết không đến từ tri thức / mà từ một loại im lặng vượt qua ngôn từ / nơi linh hồn thôi còn hỏi “vì sao” / và chỉ biết lặng thinh đứng bên bờ ánh sáng rạn / nghe thế giới nứt ra từng thớ mảnh của tồn tại / có lẽ chúng ta chỉ là hai mảnh hư vô / được ghép lại trong một chớp sáng sai lầm của tạo hóa / để rồi cả đời đi tìm nửa còn lại của điều không bao giờ tồn tại / ánh sáng – cũng như tình yêu – chỉ soi được đến giới hạn của chính nó / còn phần sâu nhất của con người / luôn nằm trong vùng tối / nơi ta soi mình mà không thấy / và vẫn cứ tin rằng có ai đó đang nhìn lại.

===

Đào Duy Anh

CÁI KẾT

Mỗi cú va đập giữa hai thân thể / là một cơn chấn động / không đo được bằng địa chấn / chỉ đo bằng khoảng trống / sau khi khoái cảm rút đi / triều cường để lại muối mặn trên da thịt. /

Chúng ta run lên / như vũ trụ lần đầu tiên biết đến cô đơn / hạt nhân đầu tiên tách ra khỏi khối sáng nguyên thủy / tự hỏi: “Tôi là ai?” / và nhận về tiếng vọng / “Không ai.” / Cơn co thắt ấy – / không tạo ra sự sống / nó tạo ra nỗi buồn /một nỗi buồn có nhịp tim / có hơi thở / biết run rẩy / biết rên rỉ / biết tự nhân đôi trong lặng im. /

Khi anh bật khóc trong em / em hiểu – chúng ta không làm tình / chúng ta đang khai sinh cho cái chết. / Trong khoảnh khắc hai thân thể hòa tan /
ngôn ngữ tắt / thần thánh câm /

chỉ còn nhịp đập của vũ trụ / rò rỉ ra khỏi da thịt như ánh sáng cuối cùng của một vì sao sắp tắt. /

Chúng ta không sinh ra tình yêu / chúng ta sinh ra cái kết – và cái kết ấy / biết thở / biết nhắm mắt / biết nằm im trong lòng đêm / như một tôn giáo mới chưa có tín đồ.

===

 

 

 

 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
21 Tháng Chín 20232:50 CH(Xem: 38972)
Mùa thu trải ra trải ra / Từng bước chân trên ngọn cỏ khô / Có em chạy băng qua cánh đồng hoang tưởng / Nụ hôn vội một sáng ướt mưa / Có phải em và mùa thu / Chia tay và nỗi buồn có thật / Như mưa / Rơi xuống đời nhau.
15 Tháng Chín 202312:19 SA(Xem: 24474)
Vô cùng thương tiếc khi được tin: Anh Nguyễn Văn Cử, Pháp Danh Gelek Gamba / Cựu học sinh Chu Văn An và Trần Lục / Cựu Sĩ Quan Võ Bị Thủ Đức, Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa / Sinh ngày 16 tháng 4 năm 1944 tại Hải Phòng, Việt Nam / Đã quá vãng ngày 22 tháng 8 năm 2023 / tại San Jose, California / Hưởng thọ 79 tuổi
12 Tháng Chín 20238:24 CH(Xem: 43355)
Đá nghe chuyện của mưa / Mang lời cho gió / Phía sau câu chuyện là tiếng sóng / Nụ cười gieo / Gió cuốn mây / Những đứa trẻ nhặt mưa ban ngày.
12 Tháng Chín 20231:30 CH(Xem: 39494)
Kể từ lần đó, chúng tôi quay trở lại và coi quán Eden như điểm hẹn hàng ngày. Thi thoảng, em sẽ đến sớm hơn tôi, vẫn dáng vẻ im lìm nhắm mắt hút thuốc không hề để tâm tới xung quanh ấy. Em thích những bản nhạc thê thiết vẫn nhả lời rầu rĩ ở quán. Lý do mới thật sự đơn giản làm sao.
12 Tháng Chín 20232:20 SA(Xem: 41675)
Ngủ đi. mênh mang suối nguồn / Ngủ đi. vợi nhẹ tâm buồn không đâu / Một bóng đời vút ảnh câu / Mà trần gian vẫn nhiệm mầu sắc không
12 Tháng Chín 20231:37 SA(Xem: 39079)
Phàm những gì người ta thích thì thường chòi mòi chốc mảy vì thứ ấy. Ví như người mê gái đẹp (thấy gái đẹp ai không mê, người nào nói không mê gái có mà hâm!), cô nào có vóc dáng lả lướt, ngồ ngộ, trang phục hơi sex đôi chút thì con ngươi như dán chặt vào đó. Lại có người thích chơi chim, mỗi lần nghe tiếng hót là như bị hốt hồn. Mỗi cách chơi đều có hội riêng, tập hợp những người cùng sở thích, chủ nhân của những quán cà phê vỉa hè cũng đã tận dụng cái sở thích ấy để mà câu khách. Trên cành cây có treo dăm ba lồng chim, bên ly cà phê mà tán pháo, tán cái vui dân dã của mình. So cọ con chim này hót hay , con chim kia đang bắt đầu thay lông. Và cũng từ đó, có nhiều kẻ tìm được khối tiền vì những trò chơi.
12 Tháng Chín 202312:43 SA(Xem: 39358)
Hai câu trên nằm trong bài thơ mang tên “Lễ Phục Sinh 1916” của William Butler Yeats. Bài thơ nhằm tưởng nhớ tới những người đã ngã xuống cho tự do và độc lập của Ireland. Cuộc hành quyết đẫm máu các thủ lĩnh cách mạng sau cuộc trỗi dậy vào ngày lễ phục sinh đã đánh thức cả một thế hệ Ireland. Cuối cùng, nhân dân Ireland cũng dành được độc lập vào năm 1949 và bài thơ của Yeats được cho là một trong những bài thơ chính trị hay nhất của thế kỷ 20 trong lịch sử văn học nước Anh.
12 Tháng Chín 202312:14 SA(Xem: 44704)
khi ngôn ngữ trở thành phù phiếm / trên môi người hát ca / anh trở về yên ngủ / dưới cội hoa mai già
10 Tháng Chín 20238:59 CH(Xem: 37975)
Sau gần một năm, chính xác là 11 tháng và 15 ngày, chữa trị ung thư mắt tại một bệnh viện nổi tiếng ở Houston, Texas, nay tôi đã về nhà yên bình và niềm vui trong lòng dâng cao mãi. Không còn nghi ngờ gì nữa, tôi nhận ra mình thực sự sống sót, thoát chết, trở về trong “chiến thắng vinh quang”, sau cuộc chiến chống lại căn bệnh quái ác. Căn bệnh ấy quái ác thật, nguy hiểm thật, chỉ nghe tên cũng rùng mình run sợ. Điều trị khỏi bệnh ung thư đối với riêng tôi, là một dấu ấn hằn sâu trong tâm não. Đã có biết bao người bỏ cuộc giữa đường. Tôi thì không! Một chiến sĩ trên đường ra mặt trận, được trang bị tinh thần quyết chiến, quyết thắng, lẽ nào tôi không có chiến công mang về. Trung tâm ung thư nằm ở tầng lầu 14 của bệnh viện, đã gợi ý tôi, tưởng tượng rằng mình đã xuống tới tầng địa ngục thứ 14, và không ngại ngùng, ghi lại những cảm xúc chân thực và niềm vui sướng tuyệt vời trong bài hồi ức “Trở về từ tầng…14”.
04 Tháng Chín 202310:02 CH(Xem: 38518)
Tháng Chín, đêm khuya về ngồi lặng / Nghe gió cười khúc khích rượu tan / Mai chắc sầu in trên đá / Em chắc quên rồi tháng Chín, trôi.
07 Tháng Tám 2026(Xem: 6913)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 15909)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 21627)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 20700)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
16 Tháng Mười Một 20266:30 CH(Xem: 845)
Ở đây về những cơn mưa Chiều ôm vai áo lạnh vừa tay em Nghe không gió hát trong đêm Lời con sóng vỗ bên thềm biển xa
18 Tháng Mười 20266:14 CH(Xem: 5849)
Bữa nay tôi khóc tôi la / Vì tôi chẳng thể làm ma vô tình / Tuệ Sỹ viết: “Trời có Tình / Thì Trời cũng đã trở thành già nua” / Tưởng như lời nói bông đùa / Mà trong sự thể mái chùa vỡ tung / Nhìn nhau trong cuộc trùng phùng / Mỗi người một ái ngại ngùng cho nhau
18 Tháng Mười 20266:04 CH(Xem: 5481)
Bữa nay Bùi Giáng chết rồi Hôm qua Giáng vẫn nằm ngồi chiêm bao Bữa nay là bữa hôm nào Hôm nào cũng như hôm nào vậy thôi Hôm nào cũng có mây trôi Không trôi chân đất thì trôi chân trời Lập đi lập lại ba hồi Những vần Thơ cũ lôi thôi vô cùng
09 Tháng Mười 20266:39 CH(Xem: 7620)
Rồi mai nữa, giữa muôn trùng năm tháng Nếu vô tình nghe một khúc mưa rơi Ta chợt hiểu có những điều rất cũ Bay qua hồn đọng lại một vần thơ
(Xem: 765)
Có một thói quen khá kỳ lạ của con người: khi một công ty trở nên vĩ đại, chúng ta thường tìm một gương mặt để gắn toàn bộ thành công vào đó. Apple là Steve Jobs. Microsoft là Bill Gates. Amazon là Jeff Bezos. Và NVIDIA, trong thời đại trí tuệ nhân tạo, là Jensen Huang. Chúng ta thích những câu chuyện về thiên tài. Một người có tầm nhìn vượt thời đại, một bộ óc phi thường, một quyết định táo bạo, một chút may mắn, rồi từ một gara, một căn phòng nhỏ hay một quán ăn bình dân, người ấy dựng nên một đế chế hàng nghìn tỷ đô la. Câu chuyện càng đơn giản, nhân vật càng có vẻ phi thường. Nhưng lịch sử thường phức tạp hơn những gì chúng ta muốn tin.
(Xem: 618)
Khi đủ duyên sẽ có một người rẽ đám đông đi về phía bạn. Khi hết duyên người ấy sẽ rời khỏi bạn, đi về phía đám đông rồi mất hút. Người gặp người là bởi do duyên. Khi duyên hết thì dẫu họ có ở bên cạnh ta, cũng không dành cho ta như ta lầm tưởng vậy.
(Xem: 4943)
Vào một buổi chiều của năm 1966 bạn ấy chở tôi trên chiếc xe gắn máy Puch đến một con ngõ đường Lý Thái Tổ để tìm Helga, nơi mà nhà xuất bản An Tiêm của Thanh Tuệ đặt trụ sở, vì ở đấy giới văn nghệ sĩ hay tụ tập thân mật với nhau. Quả nhiên tôi đã gặp một số các nhà văn nhà thơ nghệ sĩ tên tuổi của văn học nghệ thuật bấy giờ của VNCH, những người mà tôi biết tên hơn là biết mặt. Lúc bấy giờ tôi còn là một học sinh lớp đệ nhị, văn học nghệ thuật vốn là chuyên tâm của tôi, vì tôi đọc sách khá nhiều và cũng đã viết chút văn xuôi cũng như thơ, như đã kể ở những chương khác. Ở đấy tôi đã gặp Bùi Giáng.
(Xem: 5790)
Ngày xưa, ngày là học sinh, mình ngoan lắm, chả biết bia rượu, thuốc lá là gì nhưng từ ngày đi lính về, thế quái nào lại sinh ra đổ đốn. Nhìn thấy chai rượu là mắt cứ sáng lên, lòng cứ nao nao, lạ lắm, cứ như là bị đói khát lâu ngày mong được một trận uống no nê, thỏa thích. Và nhất định bữa rượu ấy phải cho ai đó trong bàn nhậu liêng phiêng, cà tang cà tửng mới thích. Nhưng thật oái oăm, thật khốn là hầu như tới 80% cuối các trận nhậu mình toàn nhìn gà hóa cuốc, nhìn một mà ngỡ là năm, sáu, bảy... Tiễn mọi người ra về, bắt chân bắt tay, chào hỏi vẫn có chiều tinh tỉnh lắm nhưng lê được vào giường là nằm lăn ra ngủ quên trời quên đất. Sáng hôm sau tỉnh giấc chẳng nhớ khuya qua mình đã tiễn mọi người ra về thế nào? Có điều gì sơ suất không? Và bụng lại bảo dạ từ lần sau ngồi uống phải cầm chừng, uống in ít thôi, uống kiểu giao lưu thôi nhưng mấy chục năm rồi cứ dặn lòng mà chẳng lần nào mình làm được.
11 Tháng Mười Một 20268:40 SA(Xem: 1788)
Tôi không quen Thiền sư ấy. Chúng tôi chỉ gặp nhau tình cờ, vậy mà những câu chuyện giữa hai người – về chiến tranh, về sự sống còn, nỗi ám ảnh, lòng thù hận và hành trình tìm bình an – lại mở ra tự nhiên, như thể chúng đã hiện hữu từ lâu lắm.
10 Tháng Mười Một 20264:50 CH(Xem: 2057)
Gần nửa thế kỷ trước, vào một đêm mưa gió tôi đứng ở sân ga để đón xe trở về nhà. Bầu trời đen thẫm, gió lạnh sắt se. Thành phố tôi đang sống được gọi tên là “thành phố gió” nơi cơn gió có thể thổi bay tất cả, mà tâm hồn tôi thì đã bay mất rồi khi vừa bước ra khỏi khuôn viên trường đại học, khi bắt gặp một tia sáng vụt ngang bầu trời. Bất chợt, những câu thơ của Trần Tế Xương như tia chớp trên bầu trời, bật chợt và tình cờ, rồi cứ thế tái hiện trong đầu làm ray rứt thêm nỗi nhớ nhà trong tôi: Trời không chớp bể cũng mưa nguồn Đêm nảo đêm nao tớ cũng buồn (Đêm hè)
06 Tháng Mười Một 20263:37 CH(Xem: 2652)
Cảnh chen lấn xô đẩy liên tục khiến tôi có cảm tưởng máy bay chở quá tải. Có vẻ như số hành khách nhiều hơn số ghế. Khi đã tạm yên vị, nhìn chung quanh mới biết mình lầm. Tôi ngồi bên bìa trái của hàng giữa, bìa phải là một bà đầm, giữa tôi và bà là 2 ghế trống. Trước mặt tôi còn một ghế trống, phía xa hơn cũng thấy trống nhiều. Đây là chuyến bay Hong Kong-Toronto của hãng Cathay Pacific nên nhìn đâu cũng thấy tóc đen da vàng và tóc vàng da vàng, tóc vàng da trắng trở thành lẻ loi. Tiếng Anh, tiếng Hoa, tiếng Việt trộn lẫn thành một thứ âm thanh hỗn độn rất chói tai, át hẳn tiếng động cơ phản lực. Giả điếc, cài dây an toàn, tìm một thế ngồi thoải mái. Tôi nhắm mắt cố nghĩ đến những chuyện khác đễ khỏi bận tâm.
18 Tháng Mười 20264:43 CH(Xem: 4660)
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra: - Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều. - Tôi cũng mới đến – Nghiêm vừa nói vừa chỉ luống rau: Cải lên thế này là tốt rồi. Cô nên trồng thêm ít hành, tỏi. Nghiêm theo Đào bước vào nhà, đến trước bàn thờ Lương, chồng Đào, đốt 3 cây nhang, vái ba vái, cắm vào bát nhang, lẩm bẩm khấn mà như nói với mình: Mới đó mà đã gần 2 năm. Anh chết đã yên phận, còn người sống…, rồi quay lại đi đến ghế:
10 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1804)
Ngày 11 tháng 11 mỗi năm là Remembrance’s Day của Canada và Veteran’s Day của Hoa Kỳ. Sự tham chiến của các chiến binh Canada trong cuộc chiến Việt Nam ít được biết đến. Hàng chục nghìn người Canada đã tình nguyện tham gia lực lượng quân sự Mỹ và chiến đấu trong Chiến tranh Việt Nam, dù Canada chính thức giữ lập trường trung lập và từ chối cử quân chính thức.
10 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1714)
Ngày 3 tháng 11 năm 2026, cử tri Hoa Kỳ bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Và kết quả đã gửi đến Washington một thông điệp không thể xem thường. Đảng Dân Chủ giành lại quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện. Đồng thời, họ giành thêm năm chức thống đốc từ tay Đảng Cộng Hòa tại Georgia, Iowa, Nevada, Ohio và Texas. Đây không đơn thuần là một cuộc đổi màu trên bản đồ chính trị nước Mỹ. Đó là một cuộc trưng cầu dân ý không chính thức về cách điều hành đất nước của chính quyền Donald Trump.
08 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1910)
Trong những bộ phim truyện lịch sử Trung Hoa, nhất là thể loại cung đấu, người ta thường bắt gặp những câu chuyện rất quen thuộc: Hoàng đế thay cận thần, đại thần tranh quyền, phe này hạ bệ phe kia, người hôm qua còn được sủng ái thì hôm nay đã thất thế. Kẻ lập công được ban thưởng, người thất bại phải tìm một ai đó để gánh trách nhiệm. Đó là những chuyện bình thường trong thế giới phim cung đấu. Bởi ở đó, quyền lực tập trung vào một người. Ý muốn của Hoàng đế có thể quyết định số phận của cả triều đình. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên là đôi khi nhìn vào chính trường Hoa Kỳ, chúng ta lại có cảm giác đang xem một bộ phim tương tự. Chỉ khác một điều: đây không phải Tử Cấm Thành, mà là Tòa Bạch Ốc.
05 Tháng Mười Một 2026(Xem: 2666)
Có những chuyện tưởng đã khép lại theo thời gian, nhưng càng nhìn kỹ, người ta càng thấy chưa thể bỏ qua. Nhạc sĩ Phú Quang đã qua đời. Những tình khúc của ông vẫn tiếp tục được trình diễn, phát hành và khai thác trên các nền tảng âm nhạc. Người yêu nhạc vẫn nhớ ông qua những giai điệu trữ tình, sâu lắng. Nhưng có một câu chuyện liên quan đến ca khúc Đâu phải bởi mùa thu mà tôi nghĩ chúng ta cần nhắc lại. Bởi vì đôi khi, người đã khuất vẫn có thể bị mang tiếng thay cho những người đang sống.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 8785)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 17784)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 35059)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 40611)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 5303)
Có những cuốn sách khiến người ta đọc để hiểu thế giới. Có những cuốn sách buộc người ta quay về nhìn lại chính mình. Và cũng có những cuốn sách, dù tác giả không nhất thiết chủ ý, lại khiến người đọc đặt câu hỏi về cái thế giới đang tìm mọi cách định nghĩa con người thay cho chính họ. TA LÀ: Những khúc mắc siêu hình học của Nguyễn Hữu Liêm có thể được tiếp cận theo hướng thứ ba ấy. Thoạt nhìn, đây là một hành trình triết học quanh những khái niệm như bản thể, ý thức, cái Tôi và vô ngã. Nhưng nếu đọc chậm hơn, bên dưới những tầng ngôn ngữ siêu hình ấy, ta có thể nhận ra một vấn đề gần gũi hơn nhiều: con người phải làm gì để trở thành một cá nhân có ý thức độc lập, thay vì chỉ là một đơn vị trong đám đông? Và câu hỏi ấy, trong một số xã hội, chưa bao giờ hoàn toàn vô hại.
(Xem: 15581)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 845)
Ở đây về những cơn mưa Chiều ôm vai áo lạnh vừa tay em Nghe không gió hát trong đêm Lời con sóng vỗ bên thềm biển xa
(Xem: 2666)
Có những chuyện tưởng đã khép lại theo thời gian, nhưng càng nhìn kỹ, người ta càng thấy chưa thể bỏ qua. Nhạc sĩ Phú Quang đã qua đời. Những tình khúc của ông vẫn tiếp tục được trình diễn, phát hành và khai thác trên các nền tảng âm nhạc. Người yêu nhạc vẫn nhớ ông qua những giai điệu trữ tình, sâu lắng. Nhưng có một câu chuyện liên quan đến ca khúc Đâu phải bởi mùa thu mà tôi nghĩ chúng ta cần nhắc lại. Bởi vì đôi khi, người đã khuất vẫn có thể bị mang tiếng thay cho những người đang sống.
(Xem: 2698)
Có những bài thơ không cần cất cao tiếng nói, bởi chính sự lặng lẽ của chúng đã đủ làm lòng người đau nhói. Đầy Tháng Con của Thành Tôn đưa chúng ta trở về một Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh 1954–1975, nơi một đứa trẻ vừa chào đời, người cha đã ở phương xa trong cuộc chiến. Tiếng khóc đầu đời hòa lẫn với tiếng súng, tiếng kêu đau đớn của những người bị thương và tiếng khóc của những người mẹ, người bà tiễn biệt người thân.
(Xem: 9290)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 14623)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
28 Tháng Mười 202612:41 SA(Xem: 3258)
PHÂN ƯU Vô cùng thương tiếc khi được tin / Nhà văn TRIỆU VŨ / tên thật VŨ NGỰ TRIỆU Sinh ngày 25 tháng 10 năm 1939, tại Phụng-Viện-Thượng, Bình-Giang, Hải-Dương, VN. Mệnh chung ngày 25 tháng 10 năm 2026 tại Houston, TX Hoa-Kỳ. Hưởng Thượng Thọ 87 tuổi.
27 Tháng Mười 202610:38 CH(Xem: 2988)
Nhận được tin buồn Phu quân của bà Lê Thị Nguyệt Minh Cụ ông VŨ NGỰ TRIỆU Nhà văn TRIỆU VŨ Sinh ngày 25 tháng 10 năm 1939, tại Phụng-Viện-Thượng, Bình-Giang, Hải-Dương, VN. Mệnh chung ngày 25 tháng 10 năm 2026 tại Houston, TX Hoa-Kỳ.
27 Tháng Mười 20266:25 CH(Xem: 3767)
Gia đình chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin cùng thân bằng quyến thuộc, bạn hữu xa gần Our family is deeply saddened to announce to all relatives and friends, near and far, the passing of our beloved: Cụ Ông VŨ NGỰ TRIỆU Nhà văn TRIỆU VŨ Chồng, Cha, Anh, Ông Nội, Ông Ngoại của chúng tôi – Husband, Father, Brother, Grandfather. Sinh ngày: 15 tháng 11 năm 1939 tại Phụng Viện Thượng, Bình Giang, Hải Dương, Việt Nam – Born: November 15, 1939 Đã từ trần, ngày 25 tháng 10 năm 2026, tại Houston, TX – Passed away on October 25, 2026 Nhằm ngày 16 tháng 9 năm Bính Ngọ Hưởng Thượng Thọ 87 tuổi – At the age of 87