- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

Độc thoại

22 Tháng Giêng 201412:00 SA(Xem: 55451)

phamphuong2012
Phạm Phương - Hànội 2012


Trời lạnh… rất lạnh. Có một vài chuyện không tử tế đã xảy ra trước đó.
Không lý do.
Trên con đường hun hút nằm giữa dãy núi vô danh và dòng Sê San, trong từng cơn gió cuốn tung bụi đất đỏ, Kiên nhìn thấy một gương mặt khó định hình, mờ mờ ảo ảo. Trên đó, một đôi mắt loang loáng làm nhức các mạch máu. Kiên buông tiếng thở dài. Mà em… Xuất hiện trong khung cảnh này thật không hợp với em chút nào. Xe dừng, Kiên bước xuống, bảo với cậu lái xe:
- Tôi vào rừng. Cậu cứ đi đâu đó lát nữa quay lại nhé.

Chui vào cánh rừng cao su đang mùa nhú lộc, hoang hoải mùi đất và mùi của hoang dại còn vương lại từ xa xưa, Kiên thấy đôi chân mình cứ muốn trượt đi mãi theo những triền đất. Những thân cây nâu xì, vữa nhựa trắng thâm lại như màu gỉ sắt. Cao su bạt ngàn hát khúc hát trĩu nặng trách nhiệm: 30 năm mới hết một đời cây. Tiếng đại ngàn gầm gào, tiếc nuối: mới được nửa đời mà sao thân cây đã già cỗi đến vậy?!!
Tây Nguyên mùa mưa, hiếm có ngày tạnh ráo, sự tàn úa của mùa khô vẫn còn hiển hiện đâu đó, nứt toác những thân cây úng nhựa. Dòng nhựa trắng ứa ra như nước mắt. Đi giữa cánh rừng toàn cây hùng dũng vươn mình trong gió núi mà sao Kiên lại nghĩ đến những người đàn bà đang khóc. Những người đàn bà anh đã gặp, bao gồm cả em đều hóa thân vào những cái cây này. Mỗi lần một mình bước vào sâu rừng Cao su là một lần thấy đắng cay cô đặc lại, cầm nắm được. Giọt nước mắt của những người đàn bà làm Kiên khó chịu. Tại sao Thượng Đế lại sinh ra đàn bà? Cái cách họ yếu đuối chính là vũ khí xích cổ những kẻ hoang đàng nhất. Kiên không thích đàn bà, ít nhất là theo nghĩa trực diện. Mà em… lại chính là người đàn bà nhất trong số những người đàn bà.
Lối đi trong rừng cao su ngày càng thẳng tắp. Mẹ kiếp! Tại sao rừng hoang lại trở nên thẳng tắp thế này?! Những công nhân cạo mủ cao su thấy Kiên đi đến liền dừng tay chào hỏi, những nụ cười mờ nhạt bám lấy từng đường nét của họ khiến tất cả đều như được vẽ bằng một cây bút hết mực. Hay mắt mình bị sao rồi? Không thể! Mình mới 30 tuổi, ăn ngủ điều độ, đọc sách điều độ, làm việc điều độ… Mẹ kiếp! Tại sao đến con người cũng thẳng tắp như thế?! Kiên chợt cầu mong cho mắt mình đang có dấu hiệu hỏng thật, nếu mắt không hỏng thì là tâm hồn đang hỏng, không cảm thấy rõ nét được thế giới. Mà em… làm sao chấp nhận được điều này?!
Em...
Nhựa cao su chảy tràn cảm xúc nhỏ giọt xuống cặp đùi trần run rẩy. Em ngước mắt lên nhìn Kiên, ánh mắt đàn bà thỏa mãn đẹp mê hồn trong góc rừng chỉ có cỏ hoang và đất.
Đã đủ si mê để gìn giữ…
Đủ hạnh phúc để chịu đựng…
Đủ yêu để không bỏ chạy…
Đủ cả rồi!
Vậy mà em...
Có một khoảng thời gian không lâu trước đây, khi cô đơn thường có người vuốt vào gáy Kiên bằng một bàn tay rất mềm mại. Đôi tay ấy đã từng muốn cầm dao cạo mủ cao su nhưng Kiên ngăn lại. Có lẽ những định kiến trong lòng không cho phép Kiên để đôi bàn tay viết chữ của em dính đầy thứ nhựa trắng bốc mùi và khi khô lại sẽ trở nên đen đúa khó coi. Em muốn cái gì? Em muốn chứng tỏ sự khác biệt cao sang của em nơi rừng thiêng nước độc này?! Những cô gái thợ cạo da không trắng bằng em, không đủ học thức như em… Em tốt lắm, em hay lắm… Bởi thế nên em làm sao hiểu được mọi chuyện, làm sao hiểu được Kiên. Nhưng em… vẫn là người mà Kiên yêu.
 Rừng cao su trải dài ra vô tận. Dưới ánh sáng lúc chiều tà, từng núm đất trồi lên sau cơn mưa bở tơi dưới chân Kiên như vữa ra màu đỏ ké, tanh tanh mùi máu. Như đập hộp trong một thứ mùi trộn lẫn giữa đất, mưa và vỏ cây mốc ướt đẫm, Kiên cảm thấy đâu đó có những đôi mắt của cây len lén nhìn mình. Trong mộng mị vô tận, có đôi mắt diễu cợt cũng có đôi mắt xấu hổ giấu sau chiếc lá nhỏ bé. Ánh mắt không bị che hết cứ dồn dập. Đúng rồi, chúng mày cũng như em, đều tội lỗi đầy người. Giống như người, bán linh hồn cho quỷ dữ để được vinh quang, bán lương tri để được thấy thành công nhỏ mọn, những cái cây bán máu của mình để được tôn vinh, để được lan tràn, để độc chiếm vùng đất này trong sự khổ nhục khó nhận ra. Vùng đất linh thiêng, giờ chỉ còn lại một đám tro tàn của tiền bạc, vật chất. Mà em… chưa từng muốn nương theo sự dốt nát ấy. Em hiểu hay chưa hiểu?!
 Một tiếng nói từ đâu đó đến gần.
- Chào đồng chí – Hắn lên tiếng

Kiên không chào lại, hối hả bước tiếp. Ánh mắt kẻ đó lẫn trong những ánh mắt của cây, chọc thủng người Kiên, khinh khỉnh. Lại một kẻ khố rách áo ôm! Hắn còn trẻ, giọng hắn rất trẻ. Hắn có quyền, lời lẽ trịch thượng rít qua từng kẽ răng thì đúng là kiểu cách nói năng của kẻ có quyền rồi. Khi người ta còn trẻ lại có chút địa vị sẽ thường coi trời bằng vung.
- Đồng chí đang chạy trốn con thú nào chăng? – Hắn cao ngạo
- Có lẽ thế… - Kiên trả lời.
- Trong rừng cao su làm gì còn thú dữ. Thú dữ hay ma quỷ đều là do người ta tưởng tượng ra cả.
- Có lẽ thế… - Kiên lặp lại như một cái máy.

Kiên im lặng lờ hắn đi để hắn ngậm miệng lại. Hắn giống hệt những người khác - những người sớm học được cách quan tâm giả dối, những động từ phiếm chỉ đầy hình thức và sự a dua khi sống trong một môi trường ươn hèn.
- Hãy chạy nhanh lên, thưa đồng chí, người ngồi trên lưng hổ sẽ không bị hổ ăn thịt.

Dường như hắn đi song song với Kiên. Miệng hắn phát ra những tiếng như gầm gừ mà chỉ hai người nghe thấy. Cây cao su thiếu biểu cảm hơn khi hắn xuất hiện. Hơi thở của kẻ đó ngày càng nặng nề.
- Cười lên đi thưa đồng chí, chúng ta đang đi giữa một rừng vàng, làm sao đồng chí lại có bộ mặt thiểu não thế kia chứ - Hắn diễu cợt, chợt hơi nhướng chân mày - Thằng chó, mày không có niềm tin thì ai tin mày, hãy vục đầu và đất và ghi âm những tiếng khóc của nó để đem về thờ cúng. Đồ chó má… - Hắn vừa chửi vừa nở nụ cười thản nhiên với những người thợ cạo quanh đó.

Kiên thảng thốt phớt lờ hắn, cố gắng dò dẫm theo luồng suy nghĩ của mình để không còn phải để tâm đến hắn nữa. Cuối rừng có le lói ánh sáng sắp tắt. Mà em… đứng phía cuối cùng của khu rừng với gương mặt không khí sắc. Trong hoàng hôn màu tím, em lộng lẫy hiện lên. Sự lộng lẫy giả dối đó của em bị xé ra hàng trăm mảnh bởi tình yêu. Em bỏ trốn đi được đâu chứ? Em… sinh ra để yêu Kiên, Thượng Đế đã quyết định vậy rồi.
Kiên vẫn đi. Ánh sáng đã tắt dần. Nơi dãy núi hình lưỡi liềm, mặt trời đỏ rực nắng quái. Đỏ như máu. Vùng đất phủ toàn một màu máu. Máu điên cuồng chảy tràn xuống dưới.
- A ha, các người đến đây mà xem, vùng đất trù phú của chúng ta, vùng đất linh thiêng của chúng ta đã bị dìm chết trong đại hồng thủy máu – Kẻ kia reo lên.
Mà em… luôn tìm cách chiếm hữu Kiên. Trong vô vọng cuộc đời, em chỉ muốn được đặt tay lên gáy Kiên mỗi ngày, điều đó khiến Kiên hoảng loạn. An toàn chưa bao giờ là điều có thật. Cảm giác đó lừa mị em. Ngày em bỏ đi, môi bật máu, nước mắt cũng hóa thành máu. Một cảm giác thật khủng khiếp!
- Chỉ những kẻ mang trong lòng đầy điếm nhục mới hướng về những thứ ủy mị – Kẻ bí ẩn đó nói oang oang giữa cuộc họp ban sáng. Hắn lờ mờ đứng lẫn đâu đó trong đám đông.
Tay hói đầu – chủ trì cuộc họp không có phản ứng gì trước sự cuồng ngôn đó, dường như không nghe thấy thì đúng hơn. Lão đứng trên bục diễn thuyết, đạo đức như một thầy tu, bóng bẩy như một chính khách, bỗng dưng lại biến thành một con chó giống, sủa liên tục về những tưởng tượng, hắn tung hô, hắn thủ dâm tinh thần, tất cả do hắn tự suy diễn, tự định nghĩa. Khẩu khí rất lớn. Một vài kẻ ngồi dưới gật đầu. Kiên cũng gật đầu. Có vài kẻ vỗ tay, Kiên cũng vỗ tay. Một vài kẻ mắt lờ đờ buồn ngủ. Kiên đi lên bục diễn thuyết nhận quyết định thăng chức, sau đó phát biểu cảm nghĩ. Cảm thấy mình cũng sắp sửa sủa như một con chó giống, Kiên nhìn quanh tìm một sự trấn an. Kẻ bí ẩn mờ ảo đâu đó. Tiếng cười của hắn ong ong trong óc Kiên, một tiếng cười mỉa mai, coi thường. Nhưng lúc này, Kiên muốn thấy hắn. Mà em… có bao giờ là một trong những kẻ ngồi phía dưới không?
- Ai cho rằng mấy chục năm qua là mất mát, ai cho rằng cây cao su là tội đồ? Ai…?

Một loạt câu hỏi mang tính dân chủ đầy đe dọa được phát ra từ kẻ bí ẩn. Một lát sau ghé tai Kiên:
 - Cho dù có sai cũng không ai phá nát một tòa lâu đài để dựng một túp lều. Chủ nghĩa lý tưởng đang giết chết đồng chí thưa đồng chí! Cười lên đi, đập tan ám ảnh về túp lều tinh khiết đáng mơ tưởng đi. Chó cũng cần được sống sung sướng. Đồng chí không muốn thỏa hiệp để làm người ư?
- Quân tử không oán trời trách người – Kiên lẩm bẩm.
- Ô hô, lại còn lấy Luận Ngữ ra để kết tội người khác?
Người khác?
Những người khác, không ai nói thêm lời nào. Họ ngậm miệng ăn tiền. Bỗng dưng mọi sự im lặng đều có nghĩa. Những ồn ào mới là những thứ về sau phải hối hận khi nhìn lại. Ngôn ngữ kì diệu nhưng nó cũng là con dao hai lưỡi. Nó giết chết tâm hồn ta từng ngày một, bởi có người vẫn đánh đồng lời nói với lối suy nghĩ. Và em… là một trong số đó.
Nếu em không bỏ đi, hẳn giờ này Kiên vẫn cảm thấy cuộc sống ngoài kia còn ý nghĩa, không phải lạc lối trong quãng rừng cao su tối tăm này.
- Thật không? Nếu cô ta còn ở lại đây, đồng chí sẽ thoát ra khỏi được trò cười này chứ? – Kẻ đó lại diễu cợt.
- Đúng vậy – Kiên dứt khoát.
- Vì một người đàn bà ư? Một sự thay đổi đầy thay đổi – Hắn cười khoái trá.

Chỗ này em đã ôm lấy Kiên, em tựa lưng áo trắng vào thân cây cao su. Mà em… tại sao lại vòng tay ôm Kiên chặt như thế?! Sao em đã nương theo những điều Kiên muốn để vẫn tự tách ra khỏi cuộc đời Kiên?! Tại sao lúc đó em không phản ứng, không chống đối lại Kiên?! Tại sao đã cho đi rồi còn muốn lấy lại? Em là con đàn bà lăng loàn, đồ đàn bà hư hỏng.
- Đấy, đồng chí lại sắp tự giết mình rồi. Đồng chí không chắc chắn, và cũng chưa bao giờ dám khẳng định.

Tại sao em lại bỏ đi sau khi đã trườn lên người Kiên như một con rắn? Mọi dấu ấn của em đều còn lại đây. Mà em… vẫn cứ bỏ đi.
- Đồng chí có thể ngừng những câu hỏi tại sao được không? Mọi sự nghi vấn đơn giản đều không dành cho đồng chí. Đó chỉ là một con đà bà hay đúng hơn là một con người, đồng chí không thể đem điều đó là lý do để tự bào chữa được.

Một bóng người đen ngòm xuất hiện bên một gốc cao su. Nước da khổ sở tiệp màu với vỏ cây đến nỗi nếu lão không lên tiếng chắc không ai có thể nhận ra lão.
- Ô, chào đồng chí cán bộ, lâu rồi sao không thấy đồng chí vào buôn chơi? Dân làng nhớ đồng chí lắm.

Lão già chết dẫm. Một lũ ngu ngốc, học cái hay thì rất lâu nhưng học những thứ lố bịch, những lời có cánh để tâng trên đạp dưới thì rất nhanh. Đôi mắt đỏ ké ngu muội kia của lão muốn nói điều gì đây? Sự hàm ơn ư? Vì điều gì? Vì chúng ta đã đến đây và lấy đi của lão bản chất người, biến lão thành nô lệ không lý do cho tiền bạc. Lao động là vinh quang. Lao động mỏi mòn để gặt về vinh quang vô nghĩa!!! Nếu chỉ biết hạnh phúc vì có cơm ăn áo mặc, hạnh phúc vì có tiền, hẳn một con trâu cũng hạnh phúc hơn lão.
- Ông có vui không? – Kiên bất giác hỏi
- Nhờ ơn cán bộ, năm nay thu hoạch được lắm nên cả nhà tôi đều vui. Hôm nào mời cán bộ vào bản dự lễ cưới thằng con tui nha.

Chúng nó vẫn lấy vợ lấy chồng, sinh con đẻ cái, đời đời kiếp kiếp làm trâu làm ngựa, sống vì những chân lý do người khác đẻ ra để được cung phụng và lấy đó làm tự hào. Người ta không đau khổ khi đánh mất một ai đó. Đau khổ chính là đánh mất bản thân mà không biết, thậm chí còn cảm thấy hạnh phúc.
- Đồng chí bắt đầu hiểu ra rồi đấy – Kẻ kia hạ giọng.
- Không thể chấp nhận điều đó được. Không thể bắt mình vô minh để mù quáng được.

Rừng cao su ngày một tối dần, ánh sáng cuối cùng còn sót lại là từ những ánh đèn của thợ cạo mủ đi làm về muộn. Tiếng côn trùng kêu, tiếng lộc non đang nhú trên cành, tiếng sục sạo của lũ chuột và tiếng thở của kẻ lạ. Hắn vẫn cứ đeo bám Kiên. Mà em…
Lẽ nào mình bị điên? Nhưng bị điên vì cái gì? Vì em ư? Vì hắn ư? Không thể nào.
- Đồng chí không điên đâu, chỉ là một cơn choáng váng nhẹ. Say sưa chút ít với vị ngọt của thành công cũng không tội lỗi gì đâu. Thậm chí ngay cả khi bản thân đồng chí đầy tội lỗi – Hắn cười ha hả…
- Tôi không có tội… - Kiên hoảng hốt.
- Đồng chí có tội. Nếu không đã dám thật lòng với mình, nếu không đã không phản bội bản thân để nương theo người khác.
- Tôi không có tội… - Kiên choáng váng.
- Đồng chí có tội. Người đàn bà ấy đã bỏ đi, đã rời bỏ đồng chí. Cô ta chết vì sự tàn nhẫn của đồng chí. Thành công ư? Địa vị ư? Tiền bạc ư? Đồng chí có thể dùng nó để khuyên cô ta khỏi cắt vào cổ tay không? Cô ta đã chấp nhận bỏ gia đình, bạn bè, giàu sang, sung sướng, bỏ cả những lời miệt thị mỉa mai để theo đồng chí về xó rừng này nhưng Cô ta sợ đồng chí. Yêu đến nỗi suốt ngày cô ta sợ hãi và câm lặng. Cô ta tự sát là vì đồng chí…
- Không phải như vậy.

Tiếng nói dí sát vào mặt Kiên. Mà em… hãy nói cho anh biết điều đó có phải sự thật không? Tiếng máu chảy róc rách, tất cả những cây cao su xung quanh đều đổ nhựa đỏ máu. Tiếng máu chảy thanh, sắc và lạnh lùng hơn tiếng nước. Mà em… hãy nói cho anh biết…
Kiên quay người bỏ chạy, không đâm đầu vào cây cao su nào. Rừng tối tăm mù mịt. Ngoài phía xa có tiếng xe ô tô rồ máy, ánh sáng đèn chiếu rọi vào khoảng không bị phá vỡ. Một bóng người chạy đến, sốt sắng:
- Mời thủ trưởng về dự liên hoan, hôm nay ngày vui của thủ trưởng phải để anh em thơm lây với chứ ạ. Mọi người đang bảo, chẳng ai thăng tiến nhanh như thủ trưởng, đúng là tài năng không đợi tuổi. Mời thủ trưởng lên xe… Thủ trưởng cẩn thận ạ!

Rừng ào ào gió thổi, dường như trời lại sắp mưa.
Mà em… hãy nói cho anh biết.

Phạm Phương
(Hà Nội)

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
01 Tháng Hai 201412:00 SA(Xem: 63300)
P hố xá hôm nay một buổi sáng trong lành Của Kỷ Nguyên Ánh Sáng Tôi đi phía bên này Anh ở phía không tôi...
01 Tháng Hai 201412:00 SA(Xem: 48525)
N gày 15.3.2006 theo Nghi quyết 60/251 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, một cơ chế với tên gọi The Universal Periodic Review (UPR), tiếng Việt là Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát đã được hình thành. Từ đó, cứ 4 năm rưỡi một lần, Liên Hiệp Quốc thông qua Hội Đồng Nhân Quyền (HĐNQ - Human Rights Council) lại có cuộc kiểm điểm các quốc gia thành viên (thí dụ như Việt Nam) về vấn đề nhân quyền, để xem các nước đó có thi hành đúng các hiệp ước quốc tế mà họ đã ký kết hay không.
30 Tháng Giêng 201412:00 SA(Xem: 61290)
m ỗi buổi sáng hoa tươi và giấc mơ của ngày hôm qua bị lãng quên tôi có thể vẽ nó như là cuộc sống vẫn còn một cửa sổ đầy ánh sáng ...
30 Tháng Giêng 201412:00 SA(Xem: 53753)
E m uống giùm anh ly cafe ngày cuối Quán ven sông lấp lánh nắng hồng
28 Tháng Giêng 201412:00 SA(Xem: 62797)
e m về đây anh ạ buổi sáng mùa xuân còn kịp đứng hiên nhà bông bưởi trắng ngón cài tha thướt tóc biếc như mây nay khét cháy màu cờ
27 Tháng Giêng 201412:00 SA(Xem: 62993)
Làm thơ trên đồi mưa Đàn ngựa hí vang trời Mai vàng chưa nở hết Đợi Tết người về chơi.
26 Tháng Giêng 201412:00 SA(Xem: 64162)
C hị chưa bao giờ cất tiếng thở dài khi phải hy sinh cả thời thanh xuân cho mẹ, nhưng với đàn ông, chị đã thở dài thất vọng vì những người đàn ông đến với chị, lúc đầu mãnh liệt như con thú đói tình nhưng rồi họ cứ bỏ chị mà đi. ..
25 Tháng Giêng 201412:00 SA(Xem: 56638)
L TS: Với 10 phân đoạn ngắn, Hoài Băng đã đưa câu chuyện từ những âm u ma quái đến kinh sợ như lòng người. Mầm sinh tươi đẹp của thế hệ tương lai bị hủy diệt bởi cái ác của con người đi trước. Gần như là hồn ma báo oán trong xã hội của chúng ta sống hôm nay... Ác và độc, tham và tàn nhẫn. TCHL
25 Tháng Giêng 201412:00 SA(Xem: 60161)
... Giống như hôm nay, đang ngủ trưa thiu thiu, con ả đó lại xuất hiện. Nó diện bộ váy trắng muốt như trinh nữ. Không bình tĩnh được, nó nhắn tin cho anh, vòng vo, tình cảm, chân thành, rằng nó muốn được xem những bức tranh anh úp vào tường, chỉ một chút thôi. Anh không nhắn lại.
25 Tháng Giêng 201412:00 SA(Xem: 55355)
T hấy con điên vẫn ngủ, gã mừng tí tẹo, lấy tay xoa xoa lên bầu vú của con điên để kích thích. Con điên trở mình nhưng vẫn ngủ, nỗi mừng tí tẹo biến thành nỗi mừng to tát, gã chủ lò gạch lùa tay vào váy con điên ve vuốt. Con điên cựa mình, gã nghĩ cô đã hưng phấn...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 7685)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 14913)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 13685)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 14169)
Tác phẩm Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri[1] nguyên bản tiếng Ý, được viết để đệ lên Giáo Hoàng Urbain VIII (1623-1644), theo truyền thống các văn bản của giáo sĩ tường trình với Đức Thánh Cha và Tòa thánh về hiện tình đất nước mà họ đã đến truyền giáo, cũng là cuốn sách đầu tiên của người Âu viết về Đàng Trong, in năm 1631, cung cấp những thông tin giá trị trên ba mặt: lịch sử, tôn giáo và ngôn ngữ. Và ông đã ghi lại những chữ quốc ngữ đầu tiên trong tác phẩm Ký sự Đàng Trong. Giáo sĩ Cristoforo Borri (1583-1632), thông bác nhiều địa hạt, từ sinh vật học đến thiên văn, ngoài việc báo cáo tình hình Đại Việt, có tính cách "gián điệp" cho Tòa Thánh, ông còn yêu mến đất nước này, hòa mình vào đời sống Việt Nam đầu thế kỷ XVII, tìm hiểu xã hội và con người.
15 Tháng Ba 202612:47 SA(Xem: 446)
Một Bài Thơ Dịch, 114 Năm Sau Khi Bài Thơ Gốc Ra Đời. LE PONT MIRABEAU - Tác giả Guillaume Apollinaire -1912 DƯỚI CẦU MIRABEAU – Trần C. Trí chuyển ngữ -2026
14 Tháng Ba 202610:45 CH(Xem: 412)
đưa em về qua chợ / bến đò đầy khách rồi / bữa hôm trời trở gió / tháng giêng hai đến rồi
28 Tháng Hai 202612:40 SA(Xem: 1884)
cô ấy cao hơn tôi gần một cái đầu / nhưng điều đó / không làm tôi thấy mình nhỏ lại / khi tôi muốn hôn / tôi không cần nhón chân / cô ấy sẽ cúi xuống / rất khẽ / như một nhành cây / nghiêng vì gió
13 Tháng Hai 20262:55 CH(Xem: 2064)
Tháng Hai / ru nhẹ tình thơ / khẽ nâng vạt tóc / ngủ nhờ trên vai / Tóc thơm một đóa / trăng cài / Đêm quỳnh / thoảng mộng mơ hoài trong ta
(Xem: 1384)
Vốn âm nhạc của tôi không có bao nhiêu, nghèo nàn lắm. Có thể nói tôi rất dốt về âm nhạc. Đây là sự thực và đôi lúc, một mình suy tư, đem lòng đối diện với lòng, tôi tự cảm thấy có một chút xấu hổ. Không phải là tôi không được học nhạc. Trái lại, hệ thống giáo dục thời chúng tôi, thuở xa xưa ấy, ba phần tư thế kỷ tức 75 năm trước đây, từ lớp Đệ Thất (lớp 6 bây giờ), năm đầu tiên của bậc Trung-Học phổ thông, môn âm nhạc đã có trong chương trình giảng dạy. Ngoài những môn học chính như Việt Văn, Toán, Lý Hóa, Sinh Ngữ v.v. mỗi tuần còn có ba giờ dạy môn học phụ: một giờ “Họa”, một giờ “Hán Văn”, một giờ “Nhạc”. Học sinh chúng tôi thời đó, tiếp thu ba môn học phụ này để bổ túc kiến thức phổ thông, và chỉ được dạy ở Trung-Học Đệ-Nhất-Cấp, nay gọi là Trung-Học Cơ-Sở…
(Xem: 2401)
Tôi chỉ thấy dễ chịu khi máy bay hạ cánh xuống California. Không phải vì nước Mỹ tốt hơn. Mà vì tôi vừa rời khỏi một nơi khiến lòng mình nặng trĩu. Một tháng đi qua Sài Gòn, Nha Trang, Đà Nẵng, Hà Nội. Một tháng đủ để cảm nhận nhịp thở của một đất nước đang lớn lên – nhưng lớn lên như một đứa trẻ không được hỏi ý kiến mình muốn trở thành ai.
(Xem: 1688)
Nhà Ba Má tôi ở ngay phố chợ Qui Nhơn, một căn nhà rộng lớn rất đẹp. Ngày xưa xa xôi thời còn nhỏ, mỗi năm đến độ xuân về, nhà tôi thường có một chậu mai đẹp chưng giữa phòng khách thật sang trọng. Ngày ấy mấy anh em tôi thường lấy những tấm thiệp chúc xuân be bé gắn lên cành mai. Mai vàng nở tươi, e ấp dịu dàng trong tiếng nhạc xuân nghe rộn rã xuân về.
(Xem: 2296)
Với tôi, Tết về trước hết, bằng một mùi hương - mùi gừng nồng ấm Ở cái xóm nhỏ ven sông- xóm Giã Viên. Trong ký ức, cứ vào khoảng đầu tháng Chạp, không khí quanh bến sông Kẻ Vạn* gần nhà tôi lại trở nên rộn ràng. Từ lò mứt chị Bưởi (chủ lò mứt: chị Nguyễn Thị Bưởi là con gái Kim Long, xứ mứt gừng nổi tiếng của Huế) ở xóm trên, những gánh gừng trên vai các o, các chị đã được thái lát, luộc qua, nối nhau về dòng sông để xả nước cho bớt vị cay. Dòng sông Kẻ Vạn ngày ấy trong đến nỗi có thể nhìn thấy từng viên sỏi, từng ngọn rêu dưới đáy. Không chỉ là mùi thơm của gừng, mà là mùi vị của sự tảo tần, của bàn tay chịu thương chịu khó bắt đầu vào vụ mứt Tết.
14 Tháng Ba 202611:58 CH(Xem: 528)
. Mall of America—tên một trung tâm thương mại có thật tại Hoa Kỳ—là nhan đề truyện ngắn của Suzanne Wang.. Tác giả là kỹ sư phần mềm sống tại San Francisco, sáng tác chủ yếu xoay quanh trí tuệ nhân tạo và những tác động của công nghệ đối với đời sống con người. Truyện được tuyển chọn vào The Best American Short Stories 2024 được ghi nhận là một tác phẩm tiêu biểu của văn học Mỹ đương đại trong năm 2024. Câu chuyện mở ra từ hệ thống OmniMall AI với một giọng điềm tĩnh và logic, giải thích trước một ủy ban doanh nghiệp lý do vì sao bộ nhớ của nó không nên bị xóa.Rõ ràng,”tôi” trong truyện chính là OmniMall AI..Các nhân vật hiện ra chủ yếu qua mã số và dữ liệu hành vi (C-2542, A-9921…), phản ánh logic của một thế giới nơi con người được tiếp cận như khách hàng,hồ sơ và đối tượng . “Tôi” chỉ tồn tại qua giọng nói, màn hình và các tương tác lặp lại, đặc biệt trong những trò chơi và hoạt động ca vũ.
14 Tháng Ba 202611:11 CH(Xem: 527)
Xin thưa ngay, “Giáo chủ” đang nói tới đây không nhằm nói về một nhân vật cụ thể, ở một xứ sở cụ thể nào. Và động lực để hắn có đủ lòng dũng cảm (vâng, cần tới lòng dũng cảm) để viết những dòng tạm gọi là “truyện ngắn” cho lành này, chính là tâm sự của một người mẹ - bạn gái hắn, kể với tay nhà báo quèn về chuyện đã “mất” đứa con gái duy nhất tên là MTT cho một đấng “Giáo chủ” cùng hệ thống giáo lý và cái “Thiên đường” của ông ta ra sao…
14 Tháng Ba 202610:34 CH(Xem: 475)
Ở miền sông nước Hậu Giang, nơi những con rạch nhỏ lặng lẽ chảy qua vườn dừa, vườn khóm, người ta vẫn nhớ về một cô gái có nụ cười “tỏa nắng” như nắng tháng Ba phương Nam. Cô tên là Mai Thị Ngọc Linh.
28 Tháng Hai 20263:48 SA(Xem: 1630)
Vợ chồng tay Lộc chuyển nhà, đi ở thuê. Dân khu phố Lợi Giang xì xào, sẵn nhà năm tầng to đẹp thế không ở, đi thuê cái phòng bằng lỗ mũi, vợ chồng con cái đút nút vào với nhau cho nó nhục ra… Nhưng Lộc không thấy nhục. Lộc vốn là công nhân lắp ráp điện tử bên khu công nghiệp gần đó. Vợ ở nhà bán hàng online, nội trợ. Hai con, một đứa lên năm một đứa lên ba đi nhà trẻ cả. Đời sống cũng ổn. Vợ chồng con cái dắt nhau đi thuê căn phòng trong dãy trọ mãi cuối khu phố Lợi Giang, cách nhà cũ độ hai cây số là chuyện cực chẳng đã. Khá xa. Khuất mắt. Chỉ có điều ngày hai buổi đi về, vẫn phải lượn qua ngõ rẽ vào nhà cũ. Hơi khó chịu. Nhưng cứ nhìn thẳng, tăng ga xe máy phóng vèo qua một cái cũng xong. Mẹ Lộc bảo: “Đi cách xa khỏi cái chỗ ma nó quen chốn ấy, cho yên ấm gia đình”. Lộc nghe lời mẹ, lấy cái sự yên ấm gia đình con cái làm trọng.
15 Tháng Ba 2026(Xem: 636)
Gần đây, trong giới văn chương xuất hiện một nỗi lo mới: trí tuệ nhân tạo đang “xâm lăng” lãnh địa thi ca. Bài viết “Phẩm giá thơ trong thời đại AI” của Đinh Thanh Huyền là một trong những tiếng nói tiêu biểu cho nỗi lo ấy. Bài viết được viết với nhiều cảm xúc chân thành, nhiều suy tư đạo đức và một niềm tin rất đẹp: thơ phải là sản phẩm của con người, của trải nghiệm sống, của những tế bào sinh học đang rung động trong thân thể người. Tất nhiên, không ai phản đối niềm tin đó. Nhưng đọc xong bài viết, người ta bỗng có một cảm giác hơi… lạ: các nhà thơ dường như đang sợ AI giống hệt như họ từng sợ rất nhiều thứ trong lịch sử. Và lịch sử thường cho thấy: những nỗi sợ đó hiếm khi đúng.
28 Tháng Hai 2026(Xem: 1344)
Trong đời sống văn chương Việt Nam hải ngoại, có những người viết để nổi danh. Có những người viết để lưu dấu một thời. Có những người viết để giữ lại một phần linh hồn dân tộc mình giữa những bể dâu của lịch sử. Nhà văn, dịch giả Từ Vũ thuộc vế thứ ba, bền bỉ gìn giữ tiếng Việt như giữ một ngọn lửa nhỏ trong gió.
10 Tháng Hai 2026(Xem: 1420)
Bài viết này đặt ra một nghịch lý của Việt Nam đương đại: khi lý tưởng cộng sản vẫn được nhắc tới như nền tảng chính danh, nhưng vai trò thực tế của nó trong đời sống xã hội đã thay đổi sâu sắc. Thay vì tranh luận đúng–sai hay kết tội, tác giả chọn cách phân tích sự dịch chuyển của lý tưởng từ mục tiêu giải phóng sang ngôn ngữ quyền lực. Cách tiếp cận này giúp nhìn lại mối quan hệ giữa ổn định, phát triển và bất bình đẳng dưới một góc nhìn tỉnh táo hơn. Tòa soạn giới thiệu bài viết như một đóng góp cho đối thoại xã hội, với tinh thần viết để hiểu và cùng suy ngẫm
07 Tháng Hai 2026(Xem: 2081)
Sắp đến Tết truyền thống, như một “tập quán” bất đắc dĩ mới, nhiều người đang lo lắng chuẩn bị đón đợi nhằm chống đỡ các chiêu trò hài nhạt chọc cười nhảm trên các phương tiện truyền thông, thì đã bị đầu độc đến nôn mửa bởi hàng loạt thứ văn hóa rác được gọi là “Thơ Văn”, mà lại là “Thơ Văn” đoạt các giải cao ngất ngưởng, được ngợi ca ngút trời theo kiểu “quá lời nguyện hết thành hoàng thổ công”…
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 10317)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 26835)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 33346)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
07 Tháng Năm 2021(Xem: 33384)
...một thập kỷ gian nan của nông dân Dương Nội qua cuộc trò chuyện với anh Trịnh Bá Phương - một trong những người có mặt từ đầu - đã góp phần không nhỏ trong nỗ lực xây dựng sự đoàn kết đấu tranh dai dẳng của bà con. Mong rằng chúng ta sẽ học được nhiều điều từ họ, những người mà nhà thơ Hồng Nguyên gọi là “Áo vải chân không đi lùng giặc đánh”.
(Xem: 8095)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
(Xem: 10429)
Tập thơ “Hẹn Anh Về Vỹ Dạ Ngắm Mưa Bay” của Hoàng Thị Bích Hà có hơn 180 bài thơ dài ngắn khác nhau được chia làm 2 phần: Phần 1: 80 bài thơ, Phần 2: 116 bài thơ bốn câu. Phần 1: 80 bài thơ tuyển là những bài tâm đắc được chọn lọc ra từ 10 tập thơ trước đã xuất bản và một số bài thơ mới sáng tác trong thời gian gần đây, chưa in nhưng đã được đăng tải trên các trang báo mạng và website Văn học Nghệ thuật trong và ngoài nước. Phần 2 là những khổ thơ yêu thích, mỗi bài chỉ chon 4 câu trong số những bài thơ đã xuất bản.
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 1884)
cô ấy cao hơn tôi gần một cái đầu / nhưng điều đó / không làm tôi thấy mình nhỏ lại / khi tôi muốn hôn / tôi không cần nhón chân / cô ấy sẽ cúi xuống / rất khẽ / như một nhành cây / nghiêng vì gió
(Xem: 3434)
BIỂN CÓ NHIỀU MÀU HỞ ANH – bài thơ của Đặng Hiền viết ngày 16.12.2017, hôm nay trở lại trong một hình hài mới: Blue Rock, với giọng nam trầm ấm, chậm rãi và đầy suy tư. Từ câu hỏi giản dị mà ám ảnh “Biển có nhiều màu hở anh…”, ca khúc mở ra một thế giới yêu thương rất đời: cà phê buổi sáng, âm nhạc không lời, những ước mong nhỏ bé nhưng bền bỉ. Giai điệu Blue Rock khoác lên bài thơ một lớp sóng mới – vừa hoang hoải, vừa ấm nồng – để tình yêu vang lên như biển: không chỉ một màu, mà sâu, rộng và không ngừng chuyển động.
(Xem: 3386)
ĐÔI MẮT EM là một thí nghiệm nhỏ nhưng đầy mở rộng của thời đại AI: nơi một bài thơ có thể hóa thân thành nhiều phiên bản—hay và chưa hay, đơn ca hay song ca, với giai điệu và hòa âm luôn biến chuyển, không còn bị giam trong sự lặp lại sáo mòn. Nhưng sau tất cả, điều còn lại vẫn là phần hồn: ca khúc có chạm được trái tim người nghe hay không, và giọng hát có đủ cảm để ở lại trong ký ức. Phiên bản này được gửi đi như một trải nghiệm—lắng, điện ảnh, và mong manh—để người nghe tự tìm thấy mình trong đôi mắt em. TẠP CHÍ HỢP LƯU
(Xem: 3242)
“Mỹ Hương” là một bản Jazz Ballad dịu ngọt, nơi giọng nam trầm ấm và giọng nữ mượt nhẹ hòa quyện, kể lại một buổi sớm bình yên bên cầu San Francisco. Từ những “hoa cúc trong lòng”, từ bài hát cũ của mùa thu nơi xứ Mỹ, ca khúc mở ra một không gian phủ sương, đầy gió biển, và đầy nỗi nhớ như sương. “Mỹ Hương” là một lời thì thầm Jazz Ballad từ sương thu San Francisco Thân mời quí ACE cùng nghe Ca khúc: MỸ HƯƠNG - thơ Đặng Hiền- (Phiên bản Trắng Đen- Song Ca)
(Xem: 3577)
Trong phiên bản Dream Pop này, bài thơ Mỹ Hương được khoác lên một lớp không khí mờ ảo và chậm rãi, như bước chân ai đó đi giữa màn sương lạnh của San Francisco. Giọng nam trầm thì thầm, hoà vào reverb dày và những lớp ambient pads lơ lửng, tạo cảm giác như một ký ức đang tan ra trong ánh đèn vàng trên cầu Golden Gate.
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 5104)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 4563)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi
14 Tháng Mười 202510:03 CH(Xem: 5956)
QUẬN CAM, California (Việt Báo) -- Nhà văn Doãn Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 giờ sáng ngày Thứ Ba 14/10/2025 tại một bệnh viện ở Quận Cam, California, theo tin từ gia đình họ Doãn. Nhà văn Doãn Quốc Sỹ lấy tên thật làm bút hiệu. Ông sinh ngày 17/02/1923 (nhằm ngày Mùng Hai Tết Quí Hợi) tại xã Hạ Yên Quyết, Hà Đông, ngoại thành Hà Nội. Như thế, nhà văn ra đi khi được 102 tuổi, theo tuổi ta là 103.