- Tạp Chí Hợp Lưu  18939 Magnolia St. Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Lượt người xem
265,042

MẸ BÁN XÔI

08 Tháng Năm 20189:17 SA(Xem: 17298)

ba-ban-xoi-dau-ngo-bw2
Mẹ bán xôi- ảnh internet



Nhà tôi cách nhà nó một hàng rào dây tơ hồng.

Tôi và nó hoàn cảnh giống nhau, đều không có cha, chỉ còn mẹ.

Nhưng mẹ tôi bán xôi.

Mẹ nó không bán xôi.

Mẹ nó đẹp, vẻ đẹp đượm buồn vì đôi mắt đen dài sâu thăm thẵm như đáy giếng nước nhà tôi trong đêm không trăng. Mẹ nó thơm như bụi hoa lài bên ao, mỗi lần mẹ nó lướt qua là khoảnh sân bé nhỏ của nhà tôi cũng tràn ngập mùi hương hoa xa lạ. Mẹ nó ăn mặc đẹp lượt là. Mẹ tôi chỉ một màu áo bà ba đen quanh năm không đổi. Có khác chăng là đôi khi khác màu miếng vá đắp lên những chỗ đã rách sờn. Mẹ bảo mẹ để dành tiền cho tôi ăn học.

Mẹ tôi không đẹp như mẹ nó. Mắt mẹ tôi cũng buồn, nhưng quanh năm đỏ quạch vì mẹ tôi luôn thiếu ngủ, mẹ gánh gánh xôi đi từ sáng sớm, chiều về lại lật đật đãi đậu, lượm nếp, tước lá chuối chuẩn bị nấu nồi xôi khác vào giữa khuya. Mẹ ghé lưng xuống phản cạnh tôi chỉ độ một, hai tiếng đồng hồ là đã lật đật trở dậy nhen lửa chuẩn bị cho gánh xôi sáng.

Mẹ nó ngủ cả ngày, chiều chạng vạng mới bắt đầu đi ra khỏi nhà và trở về rất khuya, khi nó đã lăn ra ngủ say trên tấm phản gỗ nhà tôi. Bao giờ cũng vậy, khi nghe tiếng cánh cổng rào nhà nó rón rén kêu kèn kẹt giữa đêm khuya và tiếng con vàng rin rít sủa nhắng lên vì mừng rỡ, là nó vội lồm cồm bò dậy, mắt nhắm mắt mở, chạy về nhà với mẹ nó.

Người mẹ tôi không thơm tho ngào ngạt như mẹ nó. Nhưng tôi thèm rúc vào người mẹ mỗi đêm, quàng hai tay ôm chặt cổ mẹ hít lấy hít để cái mùi mồ hôi nồng nồng quen thuộc trộn với mùi lá dứa tươi, mùi đâu xanh đãi vỏ, mùi củi gộc khô cháy nỏ thành than, thiếu cái mùi đó tôi trăn trở không thể nào ngủ được.

Vào mấy tháng hè, tôi cũng đi theo mẹ phụ bán xôi. Hai mẹ con ngồi thu lu trên xe ba gác của bác Bảy chạy bon bon ra chợ từ năm giờ sáng. Tôi ngồi lọt thỏm giữa những mớ rau thơm, rau mùi, rau cải ngồng đâm hoa vàng ươm và từng bao ớt xanh, chanh còn tươi gắt mùi lá. Như tôi đang ở giữa chợ rau vùng ngoại thành.

Đến ngã tư đường phố quen thuộc, bác Bảy dừng lại cho hai mẹ con gánh xôi xuống. Khi có khách mua xôi, tôi chỉ có một việc đưa lá cho mẹ gói xôi và thu tiền. Có những cô mặc váy xinh đẹp ngồi nguyên trên yên xe, chống chân hất hàm ăn nói chỏng lỏn, rồi hấp tấp vứt tờ tiền nhào nát vào tay tôi và rồ xe chạy mất, để lại  làn khói khét lẹt, pha mùi nước hoa gay gắt. Cũng có những người rất dễ thương, chống xe ngồi xuống sát bên tôi, bẹo má khen tôi ngoan và trao tận tay tôi những tờ tiền còn mới tinh, vuốt thẳng nếp. Có người không lấy tiền thừa. Có người nằng nặc đòi từng năm trăm đồng tiền thối, có người kì kèo đòi thêm chút xôi, chút muối mè, chút đường…. Mẹ tôi đều dịu dàng, vâng dạ, chìu ý từng người mua xôi một.

Vào những ngày nắng ráo, hai mẹ con bán hết gánh xôi trong buổi sáng, mẹ dắt tôi vào chợ mua thêm cho tôi cái cặp tóc hoặc xấp vải kate in hoa mới. Buồn nhất là những ngày mưa bão, hai mẹ con tôi núp trong mảnh nylon mỏng, chủ yếu là che cho gánh xôi và cho tôi. Có lần mưa kèm gió lốc to, miếng nylon lật tung khỏi tay mẹ tôi, bay qua bên kia đường, hai mẹ con tôi len lén nhích vào sát mái hiên của mấy shop rực rỡ đèn gần đó để trú tạm, mấy cô bán hàng trong bộ đầm đồng phục ngắn đến đầu gối, với những móng tay nhuộm hồng xinh xinh nhìn hai mẹ con tôi bằng cặp mắt lạnh lẻo còn hơn nước mưa đầy nghi ngờ và khinh khỉnh. Những ngày đó thường là xôi bị ế, thể nào hai mẹ con cũng phải ăn xôi trừ cơm. Tối về bụng tôi ních căng xôi bắp và thở ra cũng có mùi nếp.

Những ngày như vậy, nó cũng được ăn xôi. Nhưng nó không ngao ngán như tôi, mà lại vô cùng thích thú. Nó khen xôi đậu phộng mẹ tôi nấu dẻo ngon, hột đậu bùi thơm khác xôi nó mua ngoài chợ. Vui nhất là những khi hai đứa cạy cục ngồi cạo cháy trong nồi xôi cuộn lại chấm muối vừng. Nó cười khoe hàm răng lốm đốm vết cháy đen và muội than như bị sún, thế là cả hai đứa ôm nhau cười không ngừng được.

Mẹ nó không có thời giờ nấu xôi cho nó ăn.

Bù lại, nó có những món đồ chơi mà tôi chỉ dám mơ ước và đứng nhìn từ xa thèm thuồng: nguyên bộ búp bê công chúa hoàng tử và những cuốn truyện tranh xanh đỏ. Nhưng tôi giấu kín ước mơ trong lòng vậy thôi, không bao giờ dám hé ra cho nó biết và nhất là cho mẹ biết. Mẹ tôi có bán xôi đắt quanh năm cũng không đủ tiền mua bộ đồ chơi như thế cho tôi. Có khi, mơ ước cháy bỏng gặm nhấm trái tim non nớt của tôi, và tôi lân la hỏi mẹ:

“Mẹ ơi, sao mẹ lại bán xôi?”

Mẹ nhìn tôi hồi lâu rồi trả lời nhỏ nhẹ:

“Vì bà ngoại bán xôi rồi truyền lại nghề cho mẹ. Bà ngoại nuôi cả nhà cũng bằng gánh xôi. Cái góc ngã tư đó, bà ngoại cũng đã ngồi chục năm rồi con ạ. Nay thì đến mẹ ngồi”

Câu trả lời của mẹ thật đơn giản làm tôi vội nuốt ngược vào cổ câu hỏi thứ hai đang chực chờ sẵn trên môi: sao mẹ không làm nghề gì khác khá hơn?

Một chiều mưa gió, nó đem búp bê công chúa qua ấn vào tay tôi, thì thào:

Tớ biết cậu thích con búp bê này lắm. Hai đứa mình chơi chung đi. Đổi cho tớ miếng xôi đậu đen cháy, hôm qua tới giờ mẹ chưa về, tớ chẳng có gì ăn hết.
Tôi đang cùng với nó lục cục cạo nồi xôi thì ngoài cổng nhà nó có tiếng người ồn ào. Một đám đông đàn bà ùa vào nhà nó, vừa phá tung đồ đạc vừa la lối hung tợn:

“Nó trốn đâu? Trốn đằng trời? Nhà cửa này, đồ đạc này cũng moi móc tiền đàn ông mà có. Đập nát đồ, giựt sập nhà nó cho tao”.

Nó run rẩy co rúm người nép vào sát cửa nhà tôi, hai hàng nước mắt chảy ròng ròng trên mặt. Hàng xóm bu đen kín chung quanh, chỉ chỏ, xì xào bàn tán không ai dám can thiệp. Mẹ tôi vừa gánh xôi về tới ngỏ, thấy vậy, lật đật xốc ngược lại đòn gánh vạch đám đông lao vào:

“Mấy người không được ngang ngược nghe chưa! Chuyện đâu còn có đó, cái gì cũng có luật pháp, ai cho mấy người đi phá nhà người ta?”

Đám đàn bà đang say máu giật mình dừng tay, quay lại nhìn thấy có mỗi mẹ tôi đơn độc, đã hua dao và gậy gộc định xốc tới. Nhưng ông Bảy ba gác ở đâu cũng xách hai cái càng xe đổ đánh rầm trước hiên, cất giọng la làng to như chuông:

“Ỷ đông hiếp đáp người cô thế hả? Bây thử nhào vào xem có chạy thoát ra khỏi cái xóm này không?”

Mọi người cung quanh như chợt sực tỉnh, vội vã nhao nhao ủng hộ:

“Biết điều thì mấy người thôi ngay nha. Ở đây tuy bà con lao động nhưng biết trọng nghĩa trọng tình, ai sống sao còn có trời có đất. Mấy người không được làm càn”.

Chừng như hoảng sợ trước đôi mắt gườm gườm của dân xóm, đám đàn bà vội vàng thu dao kéo rút lui, bỏ lại lời dọa nạt:

“Biết nó làm nghề gì không mà cả xóm xúm lại binh vực? Binh chi cái con làm đỉ mạt hạng! Nói cho nó biết, tụi này không có bỏ qua đâu. Chừng nào nó bỏ nghề, bỏ đất này mà đi thì thôi!”

Mọi người dần dần tản đi, mẹ tôi dắt hai đứa tôi vào nhà đóng cổng lại. Mẹ nó từ đâu, đầu tóc rũ rượi, áo quần te tua xơ xác chạy ùa vào nhà tôi, ngồi phục dưới chân mẹ tôi khóc không thành tiếng.

Nó đang úp mặt vào lòng mẹ tôi run rẩy, vội vùng dậy, chạy ngay vào góc nhà, thoát khỏi vòng tay của mẹ nó đang dang ra chơi với. Nó gào lên thật to:

“Sao mẹ lại làm cái việc đó? “

“Mẹ làm như vậy là vì con” - mẹ nó nghẹn ngào cúi đầu thật thấp.

Nó bật lên khóc nức nở:

“Con không cần mẹ làm vậy đâu !Sao mẹ không đi bán xôi?”

Gió ngoài kia thổi ù ù qua căn nhà lặng phắc. Chỉ còn tiếng khóc của hai mẹ con nghe nhói lòng.

 

UYÊN LÊ

 

 

 

Ý kiến bạn đọc
25 Tháng Mười 20181:21 CH
Khách
. ''Vui nhất là những khi hai đứa cạy cục ngồi cạo cháy trong nồi xôi cuộn lại chấm muối vừng'' Xôi đồ bằng chõ thì sao lại có cháy được
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
26 Tháng Mười Một 20198:59 CH(Xem: 12177)
Những tác phẩm do TẠP CHÍ HỢP-LƯU xuất bản:Hiện có bán qua hệ thống Amazon phát hành toàn cầu. Và SÁCH MỚI CỦA NXB TẠP CHÍ HỢP-LƯU 11-2019 Hiện có bán qua hệ thống phát hành LuLu.com.
20 Tháng Tám 20199:04 CH(Xem: 19826)
Petrus Key, sau này đổi thành Petrus Trương Vĩnh Ký, P.J.B. Trương Vĩnh Ký, Sĩ Tải Trương Vĩnh Ký, hay Petrus Ký, thường được coi như một văn hào của miền Nam dưới thời Pháp thuộc. Có người xưng tụng Petrus Key như “đại ái quốc,” “đại học giả,” “bác học,” thông thạo tới “26 thứ tiếng.” Dưới thời Pháp thuộc (1859-1945, 1949-1955), rồi Cộng Hòa Nam Kỳ Quốc (1/6/1946-15/5/1948), Quốc Gia Việt Nam (1/7/1949-26/10/1955), và Việt Nam Cộng Hòa (26/10/1955-30/4/1975), người ta lấy tên Petrus Key (Ký) đặt cho trường trung học công lập [lycée] lớn nhất ở Sài Gòn, đúc tượng để ghi công lao, v.. v... danh nhân này. Với chương trình giáo dục tổng quát nhiều hạn chế (nhắm mục đích ngu dân [obscuranticisme] và ràng buộc trâu ngựa [cơ mi]),[1] được đặt tên cho trường công lập lớn nhất miền Nam là vinh dự không nhỏ; vì nơi đây chỉ có con ông cháu cha cùng những học sinh xuất sắc được thu nhận, qua các kỳ thi tuyển khó khăn.
22 Tháng Năm 201512:00 SA(Xem: 67776)
Đã 40 năm trôi qua, kể từ mùa Xuân-Hè rực lửa 1972. Trận đánh còn to hơn Điện Biên Phủ 1954 này—thí dụ như sử dụng tới hơn 90,000 quân, so với 40,000 trong trận Điện Biên Phủ—chưa được nghiên cứu tường tận. Một trong những lý do chính là tài liệu; chính xác hơn, thiếu tài liệu khả tín, và quá nhiều cung văn hay đào mộ. Trận chiến Quốc-Cộng 1945-1975 là một trận chiến bị ô nhiễm nặng hệ tuyên truyền kiểu Maoist—tức phe tự nhận “Cộng Sản” không thể thua, chỉ có thể toàn thắng, vô địch...Ở lần hiệu đính thứ sáu này, chúng tôi sử dụng tên thật các tác nhân CSVN hơn bí danh cách mạng của họ. Như Linov Nguyễn Sinh Côn thay vì Hồ Chí Minh, Phan Đình Khải thay vì Lê Đức Thọ, Nguyễn Thị Yến Sa thay vì Nguyễn Thị Bình, Nguyễn Chấn mà không Trần Văn Trà, Phạm Văn Thiện, không Phạm Hùng, v.. v ..
11 Tháng Mười Một 202212:44 SA(Xem: 565)
Bình minh bừng lên trên sông Tiền mênh mông. Những con sóng lấp lánh, cuồn cuộn chảy xuôi cuốn theo những bè lục bình như đoàn chiến mã đuổi nhau vô tận về phía hạ nguồn. Ánh ban mai rực lên khắp Cồn Phụng, lên cổng lăng Minh Mạng được đắp vẽ cầu kỳ. Những mảnh thủy tinh hắt ánh sáng sang hàng bần ven bờ sông những đường kỳ ảo muôn màu muôn vẻ làm Mỹ Lan cứ hết nhìn ra sông lại nhìn cảnh vật trên cồn với nhiều tò mò, thích thú.
11 Tháng Mười Một 202212:24 SA(Xem: 539)
Mưa rơi trong màn hình laptop, tôi thèm nghe tiếng mưa. Đêm nay. Mưa Cali hiếm hoi, cứ như chẳng bao giờ muốn có. Nhưng dù đã cố gắng cách mấy, tôi vẫn không thể nhận ra cái rì rào ướt át, chút rét mướt của gió đêm, qua những giọt “mưa giả”, ” mưa máy móc”, “ mưa trong computer”.
11 Tháng Mười Một 202212:13 SA(Xem: 614)
Chủ xới bày bàn cờ ra, nó bé lắm, so với bàn cờ thực giấu không cho ai thấy. Những quân cờ Xanh, Đỏ, có những con mã què, có những con tốt thí, có những con xe chạy loăng quăng, cũng có những con pháo chưa châm ngòi đã chực nổ, nổ hơn lựu đạn, nổ hoành tráng hơn mọi hỏa châu, rốc-két, lại có những quân sỹ tả hữu nằm sát soái phủ, thường điếu đóm, tụng ca, lại thêm những quân tượng quỳ, quỳ mỏi gối...
05 Tháng Mười Một 20224:47 CH(Xem: 1461)
đóng chặt cánh cửa, / để lại tất cả sau lưng / như thời đẩy mái ngược dòng / ra đi nhắm mắt hòng thoát
01 Tháng Mười Một 202212:25 SA(Xem: 2357)
Sáng sớm, ông bác sĩ quản lý vào phòng báo tin: sau khi hội ý với các bác sĩ chuyên khoa, tất cả đồng ý để tôi xuất viện vào trưa hôm nay và một tháng sau trở lại tái khám. Thú thực, tôi mừng lắm, nghĩ mình đã được sinh ra lần thứ ba! Lần đầu, vào lúc khởi diễn cuộc Thế Chiến Thứ Hai, Mẹ sinh tôi tại một làng quê thuộc Tỉnh Hải-Dương, miền Bắc Việt-Nam; lần thứ hai cách đây bốn mươi năm, là lúc tôi được phóng thich khỏi trại tù Vĩnh-Quang, một trong những nơi giam giữ các sĩ quan miền Nam, dưới chân núi Tam-Đảo thuộc tỉnh Vĩnh-Phú, cũng tại miền Bắc Việt-Nam. Và lần này, lần thứ ba được sinh ra, là ngày tôi xuất viện, sau một thời gian trị liệu nhiều “gian khổ”, “cam go” tại một bệnh viện nổi tiếng ở Houston, Texas.
14 Tháng Mười 202211:28 CH(Xem: 1493)
Năm 2020, đã có một lúc bao nhiêu triệu cư dân vùng hạ lưu sông Mekong thở phào nhẹ nhõm khi nghe tin Bộ Điện Lực Cam Bốt tuyên bố hoãn mọi dự án thuỷ điện trên sông Mekong trong 10 năm tới [1], như vậy là ít nhất có một thời kỳ dưỡng thương cho dòng sông bị đầy những vết cắt do chuỗi đập thuỷ điện của Trung Quốc và Lào phía thượng nguồn. Nhưng rồi mới đây, chỉ hai năm sau, 2022, là một tin chấn động khác: Phnom Penh tuyên bố cho tái phục hoạt / resurrection dự án thủy điện Stung Treng 1.400 MW trên dòng chính sông Mekong phía đông bắc Cam Bốt sát ranh giới với Lào. Dự án này không chỉ sẽ tàn phá sinh cảnh các khu đất ngập được bảo vệ bởi Công ước Ramsar ký kết từ năm 1971, mà còn gây tác hại vô lường trên hai vùng châu thổ phì nhiêu Tonlé Sap và ĐBSCL. Đây là bài đầu tiên trong loạt 3 bài viết nhìn lại toàn cảnh cuộc hành trình gian truân của một dòng sông – Sông Mekong hơn nửa thế kỷ qua.
05 Tháng Mười 202212:15 SA(Xem: 1330)
Nhận được tin buồn Hiền thê của Cụ ông Nguyễn Kim Luyện Cụ bà HOÀNG THỊ TÁM Pháp Danh GIÁC NGỘ Sanh ngày 31 tháng 12, năm 1928, tại Hải Dương, Việt Nam, Đã tạ thế ngày 23 tháng 9, năm 2022, tại Houston, Texas, Hưởng thượng thọ 94 tuổi.