- Tạp Chí Hợp Lưu P.O.BOX 8782 Fountain Valley, CA 92728-9809 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Lượt người xem
1,410,134

MẸ BÁN XÔI

08 Tháng Năm 20189:17 SA(Xem: 7177)

ba-ban-xoi-dau-ngo-bw2
Mẹ bán xôi- ảnh internet



Nhà tôi cách nhà nó một hàng rào dây tơ hồng.

Tôi và nó hoàn cảnh giống nhau, đều không có cha, chỉ còn mẹ.

Nhưng mẹ tôi bán xôi.

Mẹ nó không bán xôi.

Mẹ nó đẹp, vẻ đẹp đượm buồn vì đôi mắt đen dài sâu thăm thẵm như đáy giếng nước nhà tôi trong đêm không trăng. Mẹ nó thơm như bụi hoa lài bên ao, mỗi lần mẹ nó lướt qua là khoảnh sân bé nhỏ của nhà tôi cũng tràn ngập mùi hương hoa xa lạ. Mẹ nó ăn mặc đẹp lượt là. Mẹ tôi chỉ một màu áo bà ba đen quanh năm không đổi. Có khác chăng là đôi khi khác màu miếng vá đắp lên những chỗ đã rách sờn. Mẹ bảo mẹ để dành tiền cho tôi ăn học.

Mẹ tôi không đẹp như mẹ nó. Mắt mẹ tôi cũng buồn, nhưng quanh năm đỏ quạch vì mẹ tôi luôn thiếu ngủ, mẹ gánh gánh xôi đi từ sáng sớm, chiều về lại lật đật đãi đậu, lượm nếp, tước lá chuối chuẩn bị nấu nồi xôi khác vào giữa khuya. Mẹ ghé lưng xuống phản cạnh tôi chỉ độ một, hai tiếng đồng hồ là đã lật đật trở dậy nhen lửa chuẩn bị cho gánh xôi sáng.

Mẹ nó ngủ cả ngày, chiều chạng vạng mới bắt đầu đi ra khỏi nhà và trở về rất khuya, khi nó đã lăn ra ngủ say trên tấm phản gỗ nhà tôi. Bao giờ cũng vậy, khi nghe tiếng cánh cổng rào nhà nó rón rén kêu kèn kẹt giữa đêm khuya và tiếng con vàng rin rít sủa nhắng lên vì mừng rỡ, là nó vội lồm cồm bò dậy, mắt nhắm mắt mở, chạy về nhà với mẹ nó.

Người mẹ tôi không thơm tho ngào ngạt như mẹ nó. Nhưng tôi thèm rúc vào người mẹ mỗi đêm, quàng hai tay ôm chặt cổ mẹ hít lấy hít để cái mùi mồ hôi nồng nồng quen thuộc trộn với mùi lá dứa tươi, mùi đâu xanh đãi vỏ, mùi củi gộc khô cháy nỏ thành than, thiếu cái mùi đó tôi trăn trở không thể nào ngủ được.

Vào mấy tháng hè, tôi cũng đi theo mẹ phụ bán xôi. Hai mẹ con ngồi thu lu trên xe ba gác của bác Bảy chạy bon bon ra chợ từ năm giờ sáng. Tôi ngồi lọt thỏm giữa những mớ rau thơm, rau mùi, rau cải ngồng đâm hoa vàng ươm và từng bao ớt xanh, chanh còn tươi gắt mùi lá. Như tôi đang ở giữa chợ rau vùng ngoại thành.

Đến ngã tư đường phố quen thuộc, bác Bảy dừng lại cho hai mẹ con gánh xôi xuống. Khi có khách mua xôi, tôi chỉ có một việc đưa lá cho mẹ gói xôi và thu tiền. Có những cô mặc váy xinh đẹp ngồi nguyên trên yên xe, chống chân hất hàm ăn nói chỏng lỏn, rồi hấp tấp vứt tờ tiền nhào nát vào tay tôi và rồ xe chạy mất, để lại  làn khói khét lẹt, pha mùi nước hoa gay gắt. Cũng có những người rất dễ thương, chống xe ngồi xuống sát bên tôi, bẹo má khen tôi ngoan và trao tận tay tôi những tờ tiền còn mới tinh, vuốt thẳng nếp. Có người không lấy tiền thừa. Có người nằng nặc đòi từng năm trăm đồng tiền thối, có người kì kèo đòi thêm chút xôi, chút muối mè, chút đường…. Mẹ tôi đều dịu dàng, vâng dạ, chìu ý từng người mua xôi một.

Vào những ngày nắng ráo, hai mẹ con bán hết gánh xôi trong buổi sáng, mẹ dắt tôi vào chợ mua thêm cho tôi cái cặp tóc hoặc xấp vải kate in hoa mới. Buồn nhất là những ngày mưa bão, hai mẹ con tôi núp trong mảnh nylon mỏng, chủ yếu là che cho gánh xôi và cho tôi. Có lần mưa kèm gió lốc to, miếng nylon lật tung khỏi tay mẹ tôi, bay qua bên kia đường, hai mẹ con tôi len lén nhích vào sát mái hiên của mấy shop rực rỡ đèn gần đó để trú tạm, mấy cô bán hàng trong bộ đầm đồng phục ngắn đến đầu gối, với những móng tay nhuộm hồng xinh xinh nhìn hai mẹ con tôi bằng cặp mắt lạnh lẻo còn hơn nước mưa đầy nghi ngờ và khinh khỉnh. Những ngày đó thường là xôi bị ế, thể nào hai mẹ con cũng phải ăn xôi trừ cơm. Tối về bụng tôi ních căng xôi bắp và thở ra cũng có mùi nếp.

Những ngày như vậy, nó cũng được ăn xôi. Nhưng nó không ngao ngán như tôi, mà lại vô cùng thích thú. Nó khen xôi đậu phộng mẹ tôi nấu dẻo ngon, hột đậu bùi thơm khác xôi nó mua ngoài chợ. Vui nhất là những khi hai đứa cạy cục ngồi cạo cháy trong nồi xôi cuộn lại chấm muối vừng. Nó cười khoe hàm răng lốm đốm vết cháy đen và muội than như bị sún, thế là cả hai đứa ôm nhau cười không ngừng được.

Mẹ nó không có thời giờ nấu xôi cho nó ăn.

Bù lại, nó có những món đồ chơi mà tôi chỉ dám mơ ước và đứng nhìn từ xa thèm thuồng: nguyên bộ búp bê công chúa hoàng tử và những cuốn truyện tranh xanh đỏ. Nhưng tôi giấu kín ước mơ trong lòng vậy thôi, không bao giờ dám hé ra cho nó biết và nhất là cho mẹ biết. Mẹ tôi có bán xôi đắt quanh năm cũng không đủ tiền mua bộ đồ chơi như thế cho tôi. Có khi, mơ ước cháy bỏng gặm nhấm trái tim non nớt của tôi, và tôi lân la hỏi mẹ:

“Mẹ ơi, sao mẹ lại bán xôi?”

Mẹ nhìn tôi hồi lâu rồi trả lời nhỏ nhẹ:

“Vì bà ngoại bán xôi rồi truyền lại nghề cho mẹ. Bà ngoại nuôi cả nhà cũng bằng gánh xôi. Cái góc ngã tư đó, bà ngoại cũng đã ngồi chục năm rồi con ạ. Nay thì đến mẹ ngồi”

Câu trả lời của mẹ thật đơn giản làm tôi vội nuốt ngược vào cổ câu hỏi thứ hai đang chực chờ sẵn trên môi: sao mẹ không làm nghề gì khác khá hơn?

Một chiều mưa gió, nó đem búp bê công chúa qua ấn vào tay tôi, thì thào:

Tớ biết cậu thích con búp bê này lắm. Hai đứa mình chơi chung đi. Đổi cho tớ miếng xôi đậu đen cháy, hôm qua tới giờ mẹ chưa về, tớ chẳng có gì ăn hết.
Tôi đang cùng với nó lục cục cạo nồi xôi thì ngoài cổng nhà nó có tiếng người ồn ào. Một đám đông đàn bà ùa vào nhà nó, vừa phá tung đồ đạc vừa la lối hung tợn:

“Nó trốn đâu? Trốn đằng trời? Nhà cửa này, đồ đạc này cũng moi móc tiền đàn ông mà có. Đập nát đồ, giựt sập nhà nó cho tao”.

Nó run rẩy co rúm người nép vào sát cửa nhà tôi, hai hàng nước mắt chảy ròng ròng trên mặt. Hàng xóm bu đen kín chung quanh, chỉ chỏ, xì xào bàn tán không ai dám can thiệp. Mẹ tôi vừa gánh xôi về tới ngỏ, thấy vậy, lật đật xốc ngược lại đòn gánh vạch đám đông lao vào:

“Mấy người không được ngang ngược nghe chưa! Chuyện đâu còn có đó, cái gì cũng có luật pháp, ai cho mấy người đi phá nhà người ta?”

Đám đàn bà đang say máu giật mình dừng tay, quay lại nhìn thấy có mỗi mẹ tôi đơn độc, đã hua dao và gậy gộc định xốc tới. Nhưng ông Bảy ba gác ở đâu cũng xách hai cái càng xe đổ đánh rầm trước hiên, cất giọng la làng to như chuông:

“Ỷ đông hiếp đáp người cô thế hả? Bây thử nhào vào xem có chạy thoát ra khỏi cái xóm này không?”

Mọi người cung quanh như chợt sực tỉnh, vội vã nhao nhao ủng hộ:

“Biết điều thì mấy người thôi ngay nha. Ở đây tuy bà con lao động nhưng biết trọng nghĩa trọng tình, ai sống sao còn có trời có đất. Mấy người không được làm càn”.

Chừng như hoảng sợ trước đôi mắt gườm gườm của dân xóm, đám đàn bà vội vàng thu dao kéo rút lui, bỏ lại lời dọa nạt:

“Biết nó làm nghề gì không mà cả xóm xúm lại binh vực? Binh chi cái con làm đỉ mạt hạng! Nói cho nó biết, tụi này không có bỏ qua đâu. Chừng nào nó bỏ nghề, bỏ đất này mà đi thì thôi!”

Mọi người dần dần tản đi, mẹ tôi dắt hai đứa tôi vào nhà đóng cổng lại. Mẹ nó từ đâu, đầu tóc rũ rượi, áo quần te tua xơ xác chạy ùa vào nhà tôi, ngồi phục dưới chân mẹ tôi khóc không thành tiếng.

Nó đang úp mặt vào lòng mẹ tôi run rẩy, vội vùng dậy, chạy ngay vào góc nhà, thoát khỏi vòng tay của mẹ nó đang dang ra chơi với. Nó gào lên thật to:

“Sao mẹ lại làm cái việc đó? “

“Mẹ làm như vậy là vì con” - mẹ nó nghẹn ngào cúi đầu thật thấp.

Nó bật lên khóc nức nở:

“Con không cần mẹ làm vậy đâu !Sao mẹ không đi bán xôi?”

Gió ngoài kia thổi ù ù qua căn nhà lặng phắc. Chỉ còn tiếng khóc của hai mẹ con nghe nhói lòng.

 

UYÊN LÊ

 

 

 

Ý kiến bạn đọc
25 Tháng Mười 20181:21 CH
Khách
. ''Vui nhất là những khi hai đứa cạy cục ngồi cạo cháy trong nồi xôi cuộn lại chấm muối vừng'' Xôi đồ bằng chõ thì sao lại có cháy được
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
14 Tháng Giêng 20205:59 CH(Xem: 596)
Bài viết này gửi tới 92 vị Đại biểu Quốc hội của 13 tỉnh Miền Tây, mà chúng tôi kỳ vọng quý vị như một toán đặc nhiệm – task force, trong quyền hạn có thể phản ứng nhanh, tạo bước đột phá, tránh được một sai lầm chiến lược trong lưu vực sông Mekong và cả cứu nguy ĐBSCL – vùng mà các vị đang đại diện.
04 Tháng Giêng 20205:40 CH(Xem: 595)
Những tư liệu về thuở thiếu thời của Petrus Key đầy chi tiết trái ngược nhau. Năm 1958, Viên Đài & Nguyễn Đồng cho rằng thân phụ Trương Vĩnh Ký là “Lãnh binh Truơng Chánh Thi,” chết năm 1845 trong khi tùng sự ở Nam Vang (Bách Khoa [Saigon], số 40, [1/9/1958], tr. 43); năm 1846 mẹ (Nguyễn Thị Châu) ủy thác cho một giáo sĩ người Pháp có tên Việt là “cố Long” (tr. 44); năm 1847, Nguyễn Phước Thời (1847-1883), niên hiệu Tự Đức, lên ngôi, cấm đạo gắt gao phải chạy sang Cao Miên [Kampuchea]; năm 11 tuổi nói được 5 thứ tiếng (tr. 44); năm 1852 [sic] được cố Long hướng dẫn sang Đại chủng viện Penang, và ghé qua Sài Gòn gặp mẹ được vài giờ (tr. 44). Tại Penang học tiếng Anh, Nhật, Ấn (tr. 45). Năm 1858 mẹ chết, về Cái Mơn thọ tang. Ngày 28/12/1860 [sic], được Giám mục Dominique Lefèbvre giới thiệu “giúp việc cho Đại úy thủy quân” [sic] Jauréguiberry (tr. 45). Chữ “capitaine” của Pháp ở đây là hạm trưởng, không phải “đại úy” như quân chủng bộ binh.
20 Tháng Tám 20199:04 CH(Xem: 3626)
Petrus Key, sau này đổi thành Petrus Trương Vĩnh Ký, P.J.B. Trương Vĩnh Ký, Sĩ Tải Trương Vĩnh Ký, hay Petrus Ký, thường được coi như một văn hào của miền Nam dưới thời Pháp thuộc. Có người xưng tụng Petrus Key như “đại ái quốc,” “đại học giả,” “bác học,” thông thạo tới “26 thứ tiếng.” Dưới thời Pháp thuộc (1859-1945, 1949-1955), rồi Cộng Hòa Nam Kỳ Quốc (1/6/1946-15/5/1948), Quốc Gia Việt Nam (1/7/1949-26/10/1955), và Việt Nam Cộng Hòa (26/10/1955-30/4/1975), người ta lấy tên Petrus Key (Ký) đặt cho trường trung học công lập [lycée] lớn nhất ở Sài Gòn, đúc tượng để ghi công lao, v.. v... danh nhân này. Với chương trình giáo dục tổng quát nhiều hạn chế (nhắm mục đích ngu dân [obscuranticisme] và ràng buộc trâu ngựa [cơ mi]),[1] được đặt tên cho trường công lập lớn nhất miền Nam là vinh dự không nhỏ; vì nơi đây chỉ có con ông cháu cha cùng những học sinh xuất sắc được thu nhận, qua các kỳ thi tuyển khó khăn.
23 Tháng Giêng 20201:14 SA(Xem: 70)
Mấy hôm rày tôi không hát " ầu ơ ví dầu..." để ru cháu ngủ mà hát thật "mùi" cái bài "Đón xuân này tôi nhớ xuân xưa". Cái thằng cu Ben em cu Tèo nghe êm tai nó "phê" một giấc. Bởi vì "ruột gan" của quại nó có gởi qua đó để hát mà lỵ Bây giờ già già thiệt rồi nên cứ hay nhắc câu: " Nhớ hồi xưa!!...". Mà nhớ gì nhất nào!? Chắc ai cũng như tôi. "Nhớ Tết nhất!". Đó là nỗi nhớ nồng nàn nhất trong muôn nỗi nhớ của cuộc đời.
23 Tháng Giêng 202012:31 SA(Xem: 59)
Tháng giêng trải một màu nhung mươn mướt / Đón bước chân em qua thảm cỏ xanh / Mây vương vấn vờn quanh tà áo mỏng / Bờ vai gầy như cánh vạc mong manh.
23 Tháng Giêng 202012:07 SA(Xem: 92)
Tiếng khóc ai oán của chị Nhung con cụ Lê Đình Kình - người bị lực lượng cưỡng chế giết chết ở Đồng Tâm - như một nhát dao xuyên suốt tất cả trái tim những ai lắng nghe nó. Cho dù họ là người của chính quyền hay các nhà hoạt động, những người khác hẳn nhau về chính kiến.
23 Tháng Giêng 202012:00 SA(Xem: 75)
Trở về đồi xưa / Nghe hạt cát trinh nữ / Nghe sóng biển cội nguồn / Những em bé còi cọc tròn đôi mắt ngây thơ nhìn máu đổ / Những làng quê lở lói lòng đen / Những núi đồi nham nhở mắt trắng / Những miệng cười đểu cáng rau ráu phận người
22 Tháng Giêng 202011:35 CH(Xem: 49)
những ngày thiên nga trắng / số mệnh bị xé toang / đất nở ra những bông hoa máu / bầm tím bình minh
22 Tháng Giêng 202011:23 CH(Xem: 66)
buổi chiều chúng tôi ngồi ở đất nước mình / trên ngọn cây tù mù đã cụt những cành lá / loài chim kêu và bay đi trong giọng khàn thế kỷ / chiều đỏ mắt sóng
22 Tháng Giêng 202011:08 CH(Xem: 72)
Chắt chiu ngày giá Đông qua / Nếp quê gói trọn đậm đà, ngọt thơm / Tường loang bóng Mẹ lom khom / Bếp than ánh lửa rực hồng lâng lâng