- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

DA HÀNG THỊT

25 Tháng Năm 201812:45 SA(Xem: 56938)


kenh-nhieu-loc-thi-nghe-xua
Kênh Nhiêu Lộc Xưa - ảnh T.L

Tuổi thơ của em chia làm hai nửa; một nửa gắn với đồi sim tím miền Trung, một nửa trôi qua ở xóm Cây Điệp, bên giòng kênh nước đen Nhiêu Lộc.

Con kênh đầu tiên uốn vòng vèo quanh xóm Cây Điệp, qua những con hẻm tráng xi măng xám, lấm tấm nhụy hoa điệp hồng hồng phơn phớt. Rồi luồn sâu vào khu Chăn nuôi, đường hẻm xi măng đến đây đã lở lói, sụt sùi, hai bên rào hoa dâm bụt nở chói lọi trên những cánh cổng gỗ rào gai. Con kênh len lỏi đến tận cùng khu Chăn nuôi là xóm Chuồng Bò nổi tiếng của Khu ngã tư Bảy Hiền. Dòng nước kênh đen thẫm trôi lờ đờ qua những con đường đất đỏ gập ghềnh, lầy lội, những căn nhà tôn xiêu vẹo, những khuôn mặt tối.

 

Có một cây cầu xi măng bắc ngang con kênh, nối liền xóm Cây Điệp với khu Chăn nuôi và xóm Chuồng Bò. Lừ lừ ngay đầu cầu là cây đa to bốn vòng ôm người lớn, rũ táng lá che rợp hết một vùng, mỗi cái chạc ba thòng xuống ngang mặt cầu cong vòng như cánh tay con gái trắng bợt. Rủi tối về khuya có chuyện đi ngang cầu, vừa chớm thấy cái chạc ba đu đưa trong gió, người dạn dĩ nhất cũng phải la làng, co giò bỏ chạy.

Đến bây giờ ba mẹ em vẫn còn tranh cãi hoài về quyết định dọn nhà ở chung với dân kẻ chợ. Mẹ em, chắc hẳn muốn bắt chước mẹ Mạnh tử ngày xưa, khăng khăng không muốn con cái giao du với người kẻ chợ.

Cả xóm Cây Điệp chỉ có một cái chợ nhỏ, Hàng xóm láng giềng của em toàn là người kẻ chợ. Từ bà Bảy sát vách bên phải bán hàng rau, sáng nào cũng theo xe ba gác rì rì trĩu hương rau mùi, rau thơm, như mang cả vườn rau Hóc Môn về chợ Nhỏ. Đến cô Ba vách bên trái bán xôi, người quanh năm ngan ngát mùi lá dứa, mùi đậu xanh đãi võ, mùi củi gộc cháy nõ, mùi nếp cái hoa vàng đến nỗi em đâm ra ghiền món xôi gói lá chuối cho tới bây giờ. Chị Tư bán cá bao nhiêu lanh chanh lách chách để lại hết ngoài chợ, về xóm Cây Điệp hiền queo như con cá Hường lim dim đôi mắt đỏ quạch.

Với ai em cũng được phép la cà, chỉ trừ mỗi nhà bác Tính mổ thịt lợn. Cả xóm hầu như nhà nào cũng cấm con cái không giao du với "nhà mổ lợn". Lạ đời, cái gì càng cấm, càng mê mẩn. Mắt trước, mắt sau, rình lúc vắng vẻ không có người lớn, bọn trẻ con lại lén chui rào qua chơi với đám con nhà bác Tính.

Sân xi măng nhà bác Tính sạch bong, nhà cửa sáng choang, không có ngóc ngách nào âm u bí hiểm, như là tiếng kêu tắt nghẹn nửa đêm của những chú heo nằm cong người trong rọ tre chưa hề phát ra từ nơi đây. Như là những ác mộng về sáng của cư dân xóm nhỏ đầy máu tươi loang loáng, đẫm mồ hôi, và tiếng người xả thịt sống huỳnh huỵch không bắt đầu từ đây. Không gian ấm cúng tươi rói tràn đầy sự sống, không lởn vởn cái chết tức tưởi như người ta vẫn thầm thì.

Cái không khí tươi rói hớn hở nồng ấm đó là nhờ vào chị Tuyết, con gái đầu của bác Tính. Tụi con nít ngấm ngầm chọn chị là hoa hậu của cả ba xóm. Mà không, với tụi con nít, vẻ đẹp của chị còn vượt quá khung chấm điểm hoa hậu thời bây giờ. Người ta chỉ chấm da, chấm dáng, chấm số đo, chẳng có ai có thể chấm điểm được cái hồn hậu, ngọt ngào trong giọng nói của chị, cái duyên dáng như bùa mê trong cử chỉ, cái thanh tao, tình tứ trong mắt nhìn và cái rực rỡ tươi thắm rờn rợn sức sống của tuổi mười bảy như bông hoa mận trắng muốt nghiêng mình đong đưa qua hàng rào nhà hàng xóm.

Chị Tuyết là như vậy đó!

Lủ nhỏ không chỉ mê mẫn nhan sắc chị Tuyết như mấy anh choai choai chuyên lượn lờ trước cổng nhà chị, mà mê cặp em sinh đôi của chị hơn cả. Hai đứa bé bụ bẫm tầm 3 tuổi không có gì đặc biệt hơn đứa trẻ khác. Ngoại trừ miếng da đen như da lợn nằm choán từ cổ đến hết nửa lưng!

Em cũng như lũ nhỏ, vừa tò mò vừa mê thích được tận tay sờ mó tấm lưng da lợn của hai anh em sinh đôi. Tấm da sần sùi thô ráp vì rậm rạp lớp lông đen cứng ấy có sức thu hút lạ kỳ. Người lớn luôn trợn ngược mắt răn đe:

- Tụi mi chớ có mà sờ vào cái đồ quỷ ám đó! 

Nhưng trước sau lại nhỏ giọng thì thầm:

- Có đứa mô thấy miếng da đó chưa hè? Có đứa mô sờ tận tay chưa? Nó ra răng? 

Lớp da bí ẩn đó như cực nam châm hút hết tâm trí người lớn và rồi nằm mãi ở đó, ngay trong đầu họ, ngày càng đen đủi hơn, bí ẩn hơn, chẳng chịu mất đi cho.

Tụi em lại thích tấm lưng da lợn theo kiểu khác hẳn. Bác Tính trai suốt đời ở trần, khoe cái bụng tròn lẵn bóng lưỡng, chỉ khăng khăng bắt 2 đứa sinh đôi mặt áo cổ cao đến cằm, để che miếng da "quỷ sứ". Bác Tính gái như chưa bao giờ biết đến miếng da lợn ấy trong đời, trong mắt người mẹ (em e rằng mắt người mẹ nào cũng phản ánh trái tim yếu đuối của người mẹ) tấm lưng của hai anh em sinh đôi cũng phẳng phiu, thơm tho mùi sữa như bất kỳ trẻ em nào khác trên đời! Chị Tuyết chăm bẵm, cưng nựng, vuốt ve hai tấm lưng dị tật đó như hai báu vật, chị tin rằng vuốt ve bằng tất cả tình thương yêu âu yếm sẽ làm cho đám lông dày nhọn đó rụng bớt đi mỗi ngày.

Chỉ riêng hai đứa sinh đôi chẳng lấy làm xấu hổ với đám da dày trên lưng, mỗi khi vui vẻ và không có người lớn chung quanh, hai đứa nhỏ vẫn vạch áo cho tụi con nít xem lưng với đầy tự hào sung sướng như người lớn khoe nhau mụt ruồi son. Mà đám da ấy cũng lạ lùng, về mùa hè, lớp lông mềm mại hơn và mát lạnh, về mùa đông lớp lông rậm rạp hơn, lùa tay vào ấm như được ủ trong lớp áo lông mềm mại. Lớp da lợn trên lưng ấy với em chẳng khác gì miếng gấm Thượng hải lạ lẫm mà mẹ em cả đời chỉ có một lần và giấu mãi trong đáy tủ áo tẫm bao nhiêu là long não thơm lừng.

Đến nỗi, có lúc em không nhịn được đã ấm ức với mẹ:

- Mẹ ơi, sao lưng con không có miếng da lợn nào?

Mẹ em suýt nữa nghẹn thở, đã đánh em một trận đòn bằng chổi lông gà nhớ đời. Mãi sau đó mẹ vẫn tức tưởi với bố về "tâm trí bị tấm da quỹ sứ ám ảnh" của em, nổi tức tưởi đau khổ cũng ngang bằng mẹ của Thầy Mạnh tử xé toạt ngang nửa tấm lụa khi bắt gặp con mình bắt chước chơi trò mổ lợn!

Sau lần đó, em bị cấm tiệt không được qua nhà bác Tính chơi. Có lần chị Tuyết nhớ em, đã lần mò đến hàng rào nhà em gọi nhỏ:

- Bé à, sao lâu quá không qua chơi?

Em khoét một cái lỗ xuyên qua rào bông bụt, vừa đủ thò cái đầu nhỏ như trái cam của em ra nhìn chị, thì thào:

- Mẹ em cấm em không được chơi với nhà chị nữa!

- Vì sao? giọng chị đã có chút tức tưởi nghẹn ngào.

- Vì mẹ nói nhà chị sát sinh, chuyên giết con lợn.

Giong chị thất thanh, như lẫn tiếng thét kiềm nén:

- Không có nhà chị mổ lợn, lấy đâu ra thịt cho mọi người ăn? Sao ai cũng ăn thịt lợn mà tội lỗi chỉ mỗi nhà chị phải gánh chịu?  

Câu hỏi đó mãi luẩn quẩn trong đầu em, chẳng bao giờ em có thể giải thích được. 

Sau này câu hỏi đó lại được lập lại bởi anh Dũng, anh họ em, khi anh ấy vì mê chị Tuyết mà bỏ nhà ra đi, về ở hẳn với nhà bác Tính. Chuyện đó trở thành chuyện đàm tiếu của cả vùng, đến nỗi người ta quên hẳn đi miếng da lợn trên lưng hai đứa sinh đôi, chỉ còn nhớ đến khuôn mặt đẹp đến ác nghiệt của chị Tuyết.

Bác dâu em, mẹ của anh Dũng luôn nói:

- Hồng nhan họa thủy. Trong bốn cái họa Thủy, Hỏa, Đạo, Tặc thì Thủy là cái họa ghê gớm nhất rồi cuối cùng mới đến chiến tranh. Đàn bà là cái họa ghê gớm nhất trong đời người đàn ông!

Em chỉ hiểu được câu nói đó cho đến khi nhan sắc của chị Tuyết cuốn cả nhà em vào cơn đại hồng thủy.

Năm anh Dũng bỏ nhà đi theo chị Tuyết anh vừa tốt nghiệp lớp 12 và chuẩn bị đi du học nước ngoài. Nhà bác dâu chỉ có mình anh Dũng là con trai độc nhất, cả cơ nghiệp tiệm vàng mặt tiền đường rồi cũng sẽ là của anh, vì thế không cần cao ráo đến 1.78 mét, trên đầu anh Dũng cũng sáng chóa vòng hào quang hơn màu vàng bốn số chín. Và con gái chạy theo anh nườm nượp, đến nỗi tụi em ngầm đặt tên anh là ông anh bốn mùa! Mỗi mùa anh thay một sắc áo, thay một cô nàng như đất trời thay sắc hoa lá.

Chỉ cho đến khi anh gặp chị Tuyết. Sau này anh nói với em, không phải chỉ vì chị Tuyết đẹp xiêu lòng đến thế:

- Chỉ vì anh chưa gặp ai có tình yêu thuần khiết và mạnh mẽ đến như thế với hai đứa em có miếng da lợn trên lưng. Tình cảm đó trong vắt như kim cương. Ai cũng thèm sỡ hữu một lần trong đời!

Cũng không phải quá lạ, chỉ vì vây quanh anh là những cô mập mờ giữa yêu anh hay yêu tiệm vàng, hoặc là yêu tiệm vàng hơn yêu anh. Thứ tình yêu mạ vàng nhờ nhờ ấy Không thể so sánh với kim cương. Nên anh chìm đắm vào tình yêu của chị Tuyết là điều tất nhiên như hoa hướng dương là phải nở vì mặt trời vậy!

Sau bao lần cấm đoán, ngăn cản, dọa dẫm, khóc lóc cũng không làm anh Dũng thay đổi tình cảm. Bác dâu chợt bất ngờ thay đổi, cắn răng lặng lẽ chấp nhận tình yêu của anh, chỉ với một điều kiện, đám cưới sẽ được tổ chức sau khi anh Dũng tốt nghiệp đại học trở về. Thâm ý của bà chủ tiệm vàng ai cũng thấy rõ, chỉ có đôi tình nhân đang yêu mù quáng lo nhìn vào mắt nhau mà quên cả ngoài kia có bầu trời, có thời gian đang trôi qua, có loài người và có cả lòng người mau thay đổi.

Nhưng thay đổi đến nhanh hơn mọi người nghĩ.

Ngày chị Tuyết sinh hai đứa bé sinh đôi, có nhiều tiếng khóc ở nhà bảo sanh hơn tiếng cười.

Lạt lẻo lật lưng hai đứa bé mới sinh để lộ ra tấm da đen rậm dày lông khác thường, bác dâu nhạt miệng cười rồi quay ngoắt đi. Bác Tính gái, bác Tính trai òa khóc. Anh Dũng cố cười nhưng mặt đã xanh nhợt và vòng tay ôm vợ con lơi ra một phút.

Chỉ có chị Tuyết cười rạng ngời, như không hề nhìn thấy lớp da dầy sần sùi trên lưng hai đứa bé sinh đôi, chị đắm đuối hít hà mãi mùi da thịt trẻ con thơm tho, mùi sữa và mùi của sự sống. Như mẹ của chị mười năm về trước, lớp da khác thường kia chỉ mãi nằm trong đầu, trong ám ảnh của mọi người, nhưng lại hoàn toàn vô hình trong trái tim người mẹ.

Con vừa đầy tháng, anh Dũng lên đường đi nước ngoài du học. 

Hai đứa bé tròn năm, thư từ nước ngoài về đã thưa dần.

Nhà bác Tính bỏ hẵn nghề mỗ lợn, chuyển qua làm miến giong riềng. Màu miến phơi vàng thắm trước sân nắng đẩy mùi cũ giong hoi hoi qua tận nhà láng giềng.

Ngày ba mẹ nhận được thiệp hồng báo tin anh Dũng lấy vợ ở nước ngoài, nhà của em đang bắt đầu chuyển đi sang chổ khác. "lần này không ở gần với người kẻ chợ" mẹ em bảo.

Khi chuyến xe cuối cùng chuyển đồ đạc lăn bánh đi, trời chợt đổ cơn mưa. Mẹ cười tươi:

- Dọn nhà mà mưa là điềm tốt.

Từ nhà bác Tính vọng lại tiếng la thét não lòng. Mẹ quay đầu đi nói nhỏ như gió thoảng:

- Sáng nay có người bắt gặp xác chị Tuyết trên chạc ba cây da!

Tim em trong một giây ngừng đập, hai chân như trì xuống mặt sàn. Nhưng chiếc xe vẫn lầm lì chạy tới trước. Sau lưng mưa mịt mù.

Anh Dũng và người vợ sau này mãi đến giờ vẫn không thể sinh con. Bác dâu của em nghe nói cuối cùng chết vì bệnh lạ, đau đớn vật vả mấy năm trời không chẩn đoán ra bệnh. Sau khi bác sĩ mổ lấy một miếng da lạ đen xì từ trong bao tử ra thì mới hắt hơi thở cuối cùng.

Có lần em bắt gặp hai cô gái rạng ngời hao hao như chị Tuyết đi trên phố. Em tần ngần theo mãi sau lưng, lưng áo thun hai dây trể nãi phô gần trọn cần cổ cao trắng ngần và một khoảng lưng trần mảnh dẻ thon thả mịn màng. Có lý nào!

Bây giờ người ta có công nghệ wax bằng laser, xóa sẹo vĩnh viễn bằng laser, có vết sẹo nào mà không xóa được?

Có chăng là vết sẹo trong lòng người!

UYÊN LÊ

Ý kiến bạn đọc
14 Tháng Sáu 20184:43 SA
Khách
Uyên Lê viết bài nào cũng hay lắm!
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
25 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 146204)
G ót giày đạp vào cái mặt một người một người yêu nước thân chăng bốn góc công an
20 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 115723)
N ói chung, người ta nghĩ đến giải nobel văn học cho Trần Dần. Tuy nhiên, Trần Dần còn có thể được xét tặng một giải nobel nữa: nobel hòa bình, nobel chính trị. Bài viết này đề xuất vấn đề đó.
17 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 149756)
A nh đã tới chỗ ấy Đã gặp vầng trăng mươn mướt của anh Nó ngồi đó, một mình, không cô đơn nhưng tràn trề tĩnh lặng Nó tự sáng hay em làm nó sáng
17 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 139651)
LTS : Lần đầu cộng tác cùng Hợp Lưu, nhà văn Quý Thể hiện định cư tại USA.Hân hạnh giới thiệu một trong những truyện ngắn như những nụ cười ý nhị của Quý Thể gởi đến quí độc giả và văn hữu của Hợp Lưu. TCHL
17 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 124371)
S au năm 75, cũng như bao nhiêu nhà văn khác, Hạc Thành Hoa bị rơi vào vùng hẫng hụt của những nghị quyết, bo bo, sắn mì… Cả bối cảnh xã hội và hoàn cảnh cá nhân đã đặt ông vào tình cảnh trì trệ, đầu óc khô cứng. Dẫu vậy ông vẫn cầm bút và tiếp tục viết, để cuối cùng cũng cho ra mắt độc giả 2 tập Phía Sau Một Vầng Trăng và Khói Tóc. Song thú thật, khi đọc tôi có cảm giác như thơ ông đã sắp ngừng hơi thở những cơn mộng mị đẹp, đối mặt với thực tế có phần khắc nghiệt hơn nhiều, bởi hoàn cảnh xã hội đã chọn chúng ta chứ chúng ta không có quyền chọn lựa gì cả. Cái quyền thiêng liêng bất khả kia giống như ngọn đèn cạn dầu, leo lét.
17 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 119945)
T ôi điếng người sau cú phôn. Phôn của anh bạn ở Portland. Phụng dính ung thư gan! Tôi loanh quanh chẳng biết mình đang làm gì và đang muốn làm gì. Có lẽ nào! Đang khi không bỗng trời ập xuống.
17 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 117041)
Đ ây là bài viết thứ ba, đề cập tới nhu cầu xây dựng các hồ chứa nước ngọt từ hai vùng trũng thiên nhiên Đồng Tháp Mười và Đồng Cà Mau nhằm giữ lại được phần nước đổ xuống từ thượng nguồn và cả lượng nước mưa hàng năm, đáp ứng nhu cầu khẩn thiết về nước uống, phục vụ canh tác và kỹ nghệ cho ngót 20 triệu cư dân ĐBSCL thay vì đổ phí ra Biển Đông qua các cửa sông. Quan trọng hơn thế nữa là bảo vệ được các tầng nước ngầm / underground aquifers ngăn đất sủi phèn đưa tới acít hóa toàn vùng đất đai ruộng vườn.
29 Tháng Sáu 201112:00 SA(Xem: 113416)
H ợp Lưu 114 đến với quí độc giả và văn hữu trong những ngày đầu tháng 7 khi những cơn mưa bất chợt ở Sài Gòn và Hà Nội báo hiệu một mùa ngập lụt mới. [...] Những ngày đầu hè thật nóng như các cuộc xuống đường liên tục của người dân Việt Nam để phản đối Trung Quốc về sự lấn chiếm vùng biển đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Những cuộc biểu tình của người Việt cùng khắp từ trong nước ra hải ngoại; từ Hà Nội, Sài Gòn đến Liên bang Mỹ, Pháp, Nhật, Úc...
15 Tháng Sáu 201112:00 SA(Xem: 127246)
N hưng những cuộc hỗn chiến xảy ra ngày càng quyết liệt giữa cái gia đình nhà Monney con & Kít với con chó lai Nhật mang tên Lucky - Cún . Cuộc hỗn chiến nhiều khi làm Cún tơi tả, máu chảy ròng ròng. Càng khiến tôi nhớ lại chuyện Money từng ăn thịt xác con. Cả sân nhà thối hoăng vì phân chó, nước đái chó, thức ăn ôi thiu…
12 Tháng Sáu 201112:00 SA(Xem: 153751)
T ôi xin lỗi rất đau lòng nhưng phải nói ra ngày mất Hoàng Sa chỉ nửa nước đau thương căm hờn lũ giặc chỉ nửa nước sục sôi niềm đau mất đất
07 Tháng Tám 2026(Xem: 3851)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 13295)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 19663)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 18645)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười 20266:14 CH(Xem: 1645)
Bữa nay tôi khóc tôi la / Vì tôi chẳng thể làm ma vô tình / Tuệ Sỹ viết: “Trời có Tình / Thì Trời cũng đã trở thành già nua” / Tưởng như lời nói bông đùa / Mà trong sự thể mái chùa vỡ tung / Nhìn nhau trong cuộc trùng phùng / Mỗi người một ái ngại ngùng cho nhau
18 Tháng Mười 20266:04 CH(Xem: 1803)
Bữa nay Bùi Giáng chết rồi Hôm qua Giáng vẫn nằm ngồi chiêm bao Bữa nay là bữa hôm nào Hôm nào cũng như hôm nào vậy thôi Hôm nào cũng có mây trôi Không trôi chân đất thì trôi chân trời Lập đi lập lại ba hồi Những vần Thơ cũ lôi thôi vô cùng
09 Tháng Mười 20266:39 CH(Xem: 2320)
Rồi mai nữa, giữa muôn trùng năm tháng Nếu vô tình nghe một khúc mưa rơi Ta chợt hiểu có những điều rất cũ Bay qua hồn đọng lại một vần thơ
09 Tháng Mười 20266:09 CH(Xem: 2427)
Ta ngắm đời… như cuộc viễn du… Thân như mây… nổi giữa sương mù… Dấu xưa cát phủ dần năm tháng Bóng cũ hồn vương đáy vĩnh thu Gửi mộng theo trăng qua bể vắng Mang sầu rơi, mắt lạc sông u
(Xem: 1465)
Vào một buổi chiều của năm 1966 bạn ấy chở tôi trên chiếc xe gắn máy Puch đến một con ngõ đường Lý Thái Tổ để tìm Helga, nơi mà nhà xuất bản An Tiêm của Thanh Tuệ đặt trụ sở, vì ở đấy giới văn nghệ sĩ hay tụ tập thân mật với nhau. Quả nhiên tôi đã gặp một số các nhà văn nhà thơ nghệ sĩ tên tuổi của văn học nghệ thuật bấy giờ của VNCH, những người mà tôi biết tên hơn là biết mặt. Lúc bấy giờ tôi còn là một học sinh lớp đệ nhị, văn học nghệ thuật vốn là chuyên tâm của tôi, vì tôi đọc sách khá nhiều và cũng đã viết chút văn xuôi cũng như thơ, như đã kể ở những chương khác. Ở đấy tôi đã gặp Bùi Giáng.
(Xem: 2213)
Ngày xưa, ngày là học sinh, mình ngoan lắm, chả biết bia rượu, thuốc lá là gì nhưng từ ngày đi lính về, thế quái nào lại sinh ra đổ đốn. Nhìn thấy chai rượu là mắt cứ sáng lên, lòng cứ nao nao, lạ lắm, cứ như là bị đói khát lâu ngày mong được một trận uống no nê, thỏa thích. Và nhất định bữa rượu ấy phải cho ai đó trong bàn nhậu liêng phiêng, cà tang cà tửng mới thích. Nhưng thật oái oăm, thật khốn là hầu như tới 80% cuối các trận nhậu mình toàn nhìn gà hóa cuốc, nhìn một mà ngỡ là năm, sáu, bảy... Tiễn mọi người ra về, bắt chân bắt tay, chào hỏi vẫn có chiều tinh tỉnh lắm nhưng lê được vào giường là nằm lăn ra ngủ quên trời quên đất. Sáng hôm sau tỉnh giấc chẳng nhớ khuya qua mình đã tiễn mọi người ra về thế nào? Có điều gì sơ suất không? Và bụng lại bảo dạ từ lần sau ngồi uống phải cầm chừng, uống in ít thôi, uống kiểu giao lưu thôi nhưng mấy chục năm rồi cứ dặn lòng mà chẳng lần nào mình làm được.
(Xem: 1960)
Trong khi chìm đắm trong các thư tịch xưa - nay để tìm hiểu về ba cuộc kháng chiến vĩ đại chống xâm lược Nguyên Mông, tôi tình cờ dừng lại khá lâu trước đôi dòng ngắn gọn trong cuốn sách An Nam chí lược của tác giả Lê Tắc - người đã đầu hàng giặc Thát và sống lưu vong, tuy viết trên tinh thần của sử gia nô lệ (nội phụ) song cũng có hạt nhân sự thực lịch sử
(Xem: 2005)
Với những gì chúng ta được biết về công nghiệp và đức độ của Đinh Tiên Hoàng đế, về tình cảnh hiểm nguy của triều đại nhà Đinh vào lúc nhà Tống đang nhòm ngó nước Nam chờ cơ hội xua quân sang xâm chiếm, có thể hình dung được Di nguyện thiêng liêng nhất của Tiên đế chắc sẽ được ghi rõ trong Chúc thư trước khi ngài bị hành thích không lâu:
18 Tháng Mười 20264:43 CH(Xem: 1378)
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra: - Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều. - Tôi cũng mới đến – Nghiêm vừa nói vừa chỉ luống rau: Cải lên thế này là tốt rồi. Cô nên trồng thêm ít hành, tỏi. Nghiêm theo Đào bước vào nhà, đến trước bàn thờ Lương, chồng Đào, đốt 3 cây nhang, vái ba vái, cắm vào bát nhang, lẩm bẩm khấn mà như nói với mình: Mới đó mà đã gần 2 năm. Anh chết đã yên phận, còn người sống…, rồi quay lại đi đến ghế:
09 Tháng Mười 20265:49 CH(Xem: 2420)
– Giới thiệu với chú, đây là bạn gái của cháu. Cô đã cùng với thám tử tư giúp tìm ra người cha hải tặc của cháu như trong bài viết “Đứa Con Lai… Hải Tặc” của chú. Còn đây là ông chú mà anh vẫn thường nói với em. – Chào chú! Chú ngạc nhiên lắm phải không? Con đã được nghe rất nhiều về chú. Con muốn gặp chú từ lâu nên đã nhờ bạn thu xếp giúp. Con từ Thái Lan qua, đang theo học tại Michigan State University. Con chọn trường này vì biết bạn cũng ở thành phố Detroit, Michigan.
02 Tháng Mười 202612:54 SA(Xem: 2635)
Buổi trưa, vừa nhai xong một nhúm cơm và uống một nắp nước do tàu cấp phát thì mọi người dưới hầm nghe nhiều tiếng chạy thình thịch náo động trên boong tàu. Qua kẽ hở, biết tàu đã bị hải tặc xâm chiếm không biết từ lúc nào. Họ hoàn toàn làm chủ tình hình. Trong vòng một tiếng đồng hồ không gặp kháng cự, những tên hải tặc đã đủ thì giờ lục lọi tìm kiếm vàng bạc và giở trò khả ố với những đàn bà con gái nằm la liệt trên sàn tàu mà trước đó đã được ưu tiên dời lên vì kiệt sức.
23 Tháng Chín 202610:53 CH(Xem: 2384)
Sau ngày vợ mất, căn nhà của ông Trần Đình Tuấn bỗng vắng lặng một cách kỳ lạ. Bởi bà Bạch Nhàn, người vợ sống cùng ông gần 40 năm,đã mất vì bạo bệnh. Chiếc ghế bà Bạch Nhàn vẫn ngồi mỗi tối còn đó. Cái khăn lau kính bà thường vắt trên thành ghế vẫn đó. Cả chiếc ly nhỏ bà hay uống nước cũng vẫn nằm nguyên trên chiếc bàn cạnh cửa sổ. Nhìn đâu ông cũng mường tượng thấy bóng hình bà. Mọi thứ trong căn nhà còn nguyên màu kỷ niệm.
27 Tháng Mười 2026(Xem: 249)
Một câu nói đã trở thành chuẩn mực đạo đức của ngành y, nhắc nhở người thầy thuốc phải xem nỗi đau của người bệnh như nỗi đau của chính mình, lấy việc cứu người làm bổn phận, không lấy sự sống của con người làm phương tiện cho lợi ích riêng. Thế nhưng, khi dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) được đưa ra Quốc hội Việt Nam xem xét, những tranh luận quanh đề xuất liên quan đến người dưới 18 tuổi đã khiến dư luận đặt ra nhiều câu hỏi.
21 Tháng Mười 2026(Xem: 820)
Có những câu hỏi, thoạt nghe tưởng như chuyện đùa, nhưng càng nghĩ càng thấy buồn. Có những lời hứa, khi mới nghe, khiến người ta tin tưởng vào một tương lai huy hoàng. Nhưng sau nhiều năm, điều còn lại đôi khi không phải là chiếc bánh để ăn, mà chỉ là bức tranh vẽ chiếc bánh. Và có những nhân vật, ban đầu được tôn vinh vì công lao của họ, nhưng dần dần trở thành những hình tượng gần như bất khả xâm phạm. Người ta được khuyến khích ca ngợi, nhưng lại ngần ngại khi muốn đặt câu hỏi. Phải chăng điều đáng lo ngại nhất đối với một dân tộc không chỉ là nghèo đói, chiến tranh hay sự áp bức, mà còn là ngày con người không còn đủ tự do để tự hỏi mình đang sống trong một thực tại như thế nào?
19 Tháng Mười 2026(Xem: 1011)
Trong lịch sử, phong trào Chấn hưng Phật giáo Việt Nam thường được dùng để chỉ cuộc vận động vào nửa đầu thế kỷ XX, khởi lên từ những năm 1920 và phát triển mạnh trong các thập niên 1930-1940. Các bậc cao tăng như Khánh Hòa, Huệ Quang, Giác Tiên, Thanh Hanh, Trí Hải cùng nhiều cư sĩ trí thức đã góp sức mở trường đào tạo tăng tài, thành lập hội Phật học, dịch kinh, xuất bản báo chí và đưa Phật giáo đến gần hơn với đời sống xã hội. Công cuộc ấy không dừng lại ở một giai đoạn lịch sử. Tinh thần chấn hưng, hiểu theo nghĩa rộng, là sự trở về với những giá trị căn bản của đạo Phật, đồng thời tìm ra phương thức thích hợp để truyền đạt và thực hành giáo pháp trong những hoàn cảnh mới. Một trường hợp tiêu biểu trong thời hiện đại là công cuộc khôi phục và phát triển Thiền phái Trúc Lâm của Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Từ.
19 Tháng Mười 2026(Xem: 1126)
Với “TA LÀ - Những khúc mắc siêu hình học” (I AM: Metaphysical Aporias), Giáo sư Nguyễn Hữu Liêm không tìm cách trả lời giản đơn câu hỏi “Ta là ai?”, mà dựng lên một hành trình bản thể luận: con người từ đâu đến, vì sao phải trở thành một cá thể, tự-ý thức được hình thành như thế nào và liệu sau tất cả những phân ly, con người có thể “trở về” với căn nguyên hữu thể của mình hay không.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 6417)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 15901)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 32161)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 38865)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 1491)
Có những cuốn sách khiến người ta đọc để hiểu thế giới. Có những cuốn sách buộc người ta quay về nhìn lại chính mình. Và cũng có những cuốn sách, dù tác giả không nhất thiết chủ ý, lại khiến người đọc đặt câu hỏi về cái thế giới đang tìm mọi cách định nghĩa con người thay cho chính họ. TA LÀ: Những khúc mắc siêu hình học của Nguyễn Hữu Liêm có thể được tiếp cận theo hướng thứ ba ấy. Thoạt nhìn, đây là một hành trình triết học quanh những khái niệm như bản thể, ý thức, cái Tôi và vô ngã. Nhưng nếu đọc chậm hơn, bên dưới những tầng ngôn ngữ siêu hình ấy, ta có thể nhận ra một vấn đề gần gũi hơn nhiều: con người phải làm gì để trở thành một cá nhân có ý thức độc lập, thay vì chỉ là một đơn vị trong đám đông? Và câu hỏi ấy, trong một số xã hội, chưa bao giờ hoàn toàn vô hại.
(Xem: 13904)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 6914)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 10712)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 9906)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 10029)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 10836)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
14 Tháng Chín 20262:19 SA(Xem: 3464)
Tên thật Trần Ngọc Thao, sinh năm 1936 tại Quảng Nam, Cung Tích Biền thuộc thế hệ nhà văn hứng chịu và tham dự trực tiếp nội chiến. Theo học Văn Khoa Huế, Luật Khoa Sàigòn trước khi bị động viên rồi trải qua nhiều đơn vị pháo binh, thiết giáp của quân lực VNCH cho đến ngày giải ngũ vì thương tích năm 1973, nhà văn khởi đăng truyện ngắn đầu tiên trên tuần báo Nghệ Thuật vào năm 1966.
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 11157)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 10363)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi