- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

THẰNG NGỒI

04 Tháng Năm 20182:42 CH(Xem: 49772)


 

cao-su-2
Mủ cao su - ảnh Internet




 

Cuộc rượt đuổi trong rừng cao su

 

Hai giờ đêm.

Hơi sương lạnh dầy đặc trong rừng cao su không bốc được lên cao nặng nề bay là đà luẫn khuất giữa các tàng lá thấp. Công việc của người thợ cạo mủ cao su bắt đầu từ hai giờ đến sáu giờ sáng, giờ mà cao su cho mủ nhiều nhất và chất lượng nhất. Nắng ngày lên sẽ làm cho cây cao su khép kín vết vỏ cây bị thương lại, giòng mủ chảy cạn đi, khô quắc.

 

Chị bỏ cặp thùng lớn ngoài bìa rừng, len lỏi vào lô cao su lớn tuổi hơn 300 cây mà mình được phân công. Chị vuốt ve lớp vỏ áo sần sùi của cây cao su đúng 5 năm tuổi, vạch một đường khéo léo lượn tròn quanh thân cây từ độ cao 3m xuống đến gốc rồi say sưa ngắm dòng nhựa trắng đục ngay lập tức chảy trào theo máng vào chén hứng. Mùi cao su thơm gây gây như sữa mẹ tỏa ra trong không gian đặc quánh mùi lá mục và sương sớm.

 

Tự nhiên chị rùng mình trong một linh cảm lạ, rừng vắng quá, đêm mới sang canh ba đen dày quá, chung quanh không một tiếng người, chỉ có tiếng lá rơi sột soạt và thú rừng chạy loạt xoạt từ xa như bước chân ai nặng nề…

 

Một bóng đen to lớn từ sau lưng đổ ập lên người chị cùng mùi mồ hôi chua loét nồng nặc và mùi loài con đực động tình đậm đặc làm chị choáng váng hoảng loạn.

 

Chị vùng vẫy trong vòng tay như gộng kiềm siết chặt từ phía sau lưng của gã đàn ông to lớn vạm vỡ. Một bàn tay to bè vòng qua cổ đè nghiến lên miệng chị, bàn tay kia kéo lết chị sâu vào trong rừng. Chị chống cự quyết liệt bằng cả sức trẻ 18 tuổi, bàn chân chị chòi đạp ghì riết trên mặt đất bùn nhảo nhoét, tay quờ quạng chụp vào phiá sau, cào cấu cật lực vào thân hình nục nạc mỡ của gã đàn ông. Gã thở phì phò, nhả từng tiếng méo mó qua hàm răng nghiến chặt:

“Mày im, muốn chết hả?”

Cây đèn pin nhỏ gắn vào mũ của chị rớt xuống đất vỡ tan tành. Bóng tối dầy đặc úp chụp lấy chị. Răng chị cắn ngập vào ngón tay út của gã đàn ông, hắn rú lên như con thú bị thương. 

“Tao giết mày!”

Một màn chất lõng loãng sền sệt đổ ụp lên mắt chị, mùi hăng hắc quen thuộc chảy tràn trề khắp mặt. Trước khi rơi vào vũng tối đen ngòm, ngạt thở, một tia chớp kinh hoàng lóe lên trong đầu chị: mủ cao su! Khốn nạn quá! Cơn đau nhói xộc thẳng từ bên dưới như chẻ đôi người chị. Xuyên buốt đến tim. Con chết mất mẹ ơi!

 

Thằng Ngồi

 

Người ngồi lại một chút, đủ để nhớ vô vàn điều đã qua đời.
Huống chi hắn đã ngồi, từ lâu lắm rồi. Như đã ngồi cả một đời. Nên hắn nhớ tất cả mọi điều, như một quyển sách mỗi ngày dầy thêm một trang và còn đóng kín.
Người ta kể hắn đã ngồi như thế từ khi mới sinh ra. Có thể hắn đã ngồi như thế từ trong bụng mẹ, đôi chân quặp chéo vào nhau thay vì bơi thỏa thuê thư thả như những đứa trẻ khác. Có lẽ vì cội nguồn ra đời của hắn là từ những bước chân rầm rập của một cuộc rượt đuổi. Cuộc rượt đuổi trong bóng đêm rừng cao su. Chỉ có canh hai trong rừng vắng, bóng đêm đen dày mà ngọn đèn cạo mũ không xuyên thủng nỗi, không gian không một tiếng người, chỉ có tiếng lá rơi sột soạt và thú rừng chạy loạt xoạt từ xa như bước chân ai nặng nề là chứng nhân cho những cuộc rượt đuổi. Hắn ra đời từ trong một cuộc rượt đuổi như thế. Hắn không biết cha là ai. Như nhiều đứa trẻ khác sinh ra dưới gốc cao su từ những cô-gái-trẻ-cạo-mũ-mang-khuôn-mặt-đàn-bà-quá-sớm!

Nhưng hắn không sinh ra dưới gốc cao su. Mẹ hắn, đã ráng lết thật xa khỏi gốc cây cao su mà cái bóng lá đậm đặc mùi các-bô-nít đã nhiễm độc cả cuộc đời chị. Cho đến gốc cây bông giấy, thì hắn lọt ra. Hắn ra đời dưới tán một cây bông giấy. Mẹ hắn cũng ngay lập tức qua đời, dưới cùng tán bông giấy ấy. Như một định mệnh rằng cả cuộc đời của hắn rồi sẽ quẩn quanh bên cây bông giấy.


Mà thiệt, từ đó hắn luẩn quẩn cả đời bên cây bông giấy, không thể rời xa. Và từ đó hắn này sinh thứ tình cảm quyến luyến lạ kỳ với loài bông giấy. Ở miền bán cao nguyên, bán bình nguyên, đất đỏ bazan, khí hậu khắc nghiệt này, chỉ dành riêng cho loài bông giấy được rực rỡ. Hắn đặt tên riêng cho bông giấy là hoa Bình thản. Bình thản bung nở rực rỡ trên cội cây già nua, quặt quẹo, trên lớp rễ cây sần sùi, cắm sâu vào lòng đất cát cằn cổi, thiếu nước.

Bình thản rực rỡ với nắng cháy thiêu, với gió quay quắt, với đêm lạnh căm căm và ngày nóng hừng hực.
Bình thản tỏa sắc mà không tỏa hương, như giấu kín cái thanh tao, nền nã, dịu dàng trong tự thân không màng đến ong bướm. Hắn có bao giờ thấy ong bướm chờn vờn trên giàn bông giấy. Bình thản đến bình yên. Hắn chỉ tìm được bình yên khi về dưới giàn bông giấy.

Sau khi mẹ hắn chết, người ta gọi hắn là thằng Ngồi. Người ta kể với hắn rằng ra đời từ một tai nạn trong rừng cao su. Người ta kể mẹ hắn mù lòa cũng từ tai nạn trong rừng cao su ấy. Người ta lấp lửng về cha hắn, người đàn ông bí ẩn của tối canh ba trong rừng cao su. Người đàn ông bị cụt một lóng ngón tay út.

 

Thằng Ngồi lăn lóc qua nhiều bàn tay từ thiện cho đến khi gia đình chủ vườn cao su lớn nhất vùng đem hắn về nuôi. Chính là vườn cao su mà mẹ hắn đã trải qua cả đời thiếu nữ. Mỗi chiều bà chủ, một thiếu phụ tàn tạ với vô vàn nét nhăn héo úa trên mặt, ngồi nhìn hắn bên gốc cây bông giấy và cười lạt lẻo. 
Mỗi chiều ông chủ tối sầm cặp lông mày rậm, bàn tay thọc sâu vào túi quần tây, vội vã lách qua hắn sau cánh cổng to đồ sộ như lách khỏi vết nhức nhối u nhọt. Mặc kệ bóng tối của những nụ cười lạt lẻo và cái chau mày hắt hủi tối sầm, hắn quẩn quanh bên mấy gốc bông giấy đồ sộ của nhà chủ và giấc mơ thiên đường của riêng mình. Giấc mơ thiên đường có bóng hình của bốn cô con gái nhà chủ.

Thằng Ngồi thầm yêu bốn cô con gái nhà chủ. Với một người biết đi bình thường, tình yêu đó có phần quá nhiều, và quá lạ lùng. Nhưng với thằng Ngồi thì điều đó lại trở thành tự nhiên như hắn thở, và hắn ngồi. Một giấc mộng ôm trong lòng không thể đi xa hơn, dù lớn bao nhiêu cũng là vừa đủ.

Hắn yêu cô Cả từ khi cô biết thắt khăn quàng đỏ đến trường. Lần đầu tiên hắn thắt khăn quàng cho cô, lọn tóc màu nâu đất chạm sát vào vai hắn, tỏa ra mùi hương lá bồ kết dìu dịu, cô nghiêng đầu nhìn sâu vào mắt hắn:
- Anh Ngồi, anh thiệt là khéo tay. 
Và cô chạm một ngón tay vào má hắn, ngón tay lạnh và mềm nhưng da mặt hắn cháy bỏng như bị nung đỏ. Tình yêu biết cách đóng dấu vào tim người ta như thế đó.
Trong tim hắn, cô Cả rực rỡ như màu bông giấy đỏ.

Hắn yêu cô Ba và cô Tư từ khi mới sinh ra. Hai cô gái sinh đôi được hắn đón về nhà và được phép quanh quẩn bên nôi nhìn ngó rồi sai vặt. Lúc đó nhà bà chủ neo người. Hắn yêu từng ngón tay nhỏ, hai cái miệng chúm chiếm đỏ như tô son và bốn cặp mắt đen tinh anh sáng ngời ngợi. Hắn yêu từng bước chân đi ngập ngừng về phia hắn hân hoan say đắm chờ đợi. và rồi những tiếng gọi đầu đời non tơ:
- Anh nhồi, anh nhồi...
Hắn chưa bao giờ biết rung động như thế trong đời. Như rung động với màu bông giấy hường mỏng manh.

Hắn yêu cô út hơn tất cả. Cô út bị sốt bại liệt từ nhỏ, không thể đi bình thường, hai chân vẹo vọ giấu kín dưới khuôn mặt trong veo như thiên thần. Có lúc bà chủ cười lạt nhìn hắn:
- Mày nhác nhác giống con út.
Vì thế tình yêu của hắn với cô út nặng thêm màu xót xa, thương cảm. Rưng rưng như bông giấy trắng.
Cô Cả đi theo con đường chính trị, leo vùn vụt từ phong trào Đoàn thanh niên đến thường trực Huyện ủy. Thỉnh thoảng mới ghé qua nhà sau những kỳ họp hành liên miên, trong chiếc xe hơi biển xanh, cô lợt lạt phóng tia nhìn hầm hập tia sốt bồn chồn lướt qua đầu hắn. Có lẽ vì hắn ngồi, nên hắn quá thấp.

Cô Ba và cô Tư ríu rít lớn lên cùng nhau thành hai cô thiếu nữ xinh đẹp nhất vùng. Nhan sắc tươi non như nhành hoa giấy hường nghiêng nghiêng xuống dáng ngồi của hắn mỗi ngày. Cho đến ngày cô Ba đi lấy chồng, là một cuộc hôn nhân đã được lựa chọn, giữa ông chủ vườn cao su và hảng vỏ cao su lớn nhất tỉnh. Lúc tà áo dài hồng của cô lướt qua cổng kết hoa, cô cúi đầu xuống nhìn hắn, một giọt nước mắt to nặng rớt vào má hắn:
- Anh Ngồi ở lại, em đi.
Hắn để nguyên giọt nước mắt đó suốt một ngày. Trái tim đau nhói của hắn mát rượi hết những ngày còn lại. Chỉ có vết sướt gai hoa giấy trên áo dài cưới của cô Ba gợi cho hắn những linh cảm lạ lùng. Ai không biết sợ trước vết sướt của một cuộc hôn nhân?

Cô Ba không thể có con, bao lỗi lầm nhà chồng trút hết lên đầu cô gái "cây độc không trái, gái độc không con" và "thằng cha bố vợ ăn ở vô hậu". Chuyện thay thế cô Ba bằng người đàn bà khác biết đẻ đã được bàn bạc trong gia đình chồng hằng ngày. May mà anh chàng chồng da trắng xanh bỗng dưng si tình cô em sinh đôi, cô Tư, hồn nhiên như bông hồng bạch. Vậy là một đám cưới kế tiếp ít rầm rộ hơn lại được tiến hành để giữ tròn khối tài sản của cả hai gia đình.


Hai lâu đài song song màu xanh ngọc, có cầu thang cong cong bắc ngang giữa mỗi tầng hiện lên rực rỡ giữa ngay thị xã. Người ta thì thầm lâu đài dành cho Nhị Kiều như truyện ngày xưa. Trong đêm tân hôn của cô Tư, cô Ba lần về nhà cũ, lặng lẽ bên thằng Ngồi, dưới cội cây hoa giấy già. Hắn tựa cằm vào cần đàn bầu, ngón tay gõ cần rung rung:


“Từ la từ phu tướng 
Bảo kiếm sắc phong lên đàng 
Vào ra luống trông tin chàng 
Năm canh mơ màng 
Em luống trông tin chàng…”


Một giọt nước mắt trĩu nặng rơi xuống thành đàn, vỡ ra như trăng loang:

“Ôi gan vàng quặn đau 
Đường dù xa ong bướm 
Xin đó đừng phụ nghĩa tào khang 
Mòn đêm luống trông tin bạn 
Mỏi mòn như đá vọng phu 
Vọng phu vọng luống trong tin chàng 
Lòng xin chớ phủ phàng”


Một bóng người khác, mỏng như hoa giấy rơi, lạnh đẫm sương ngồi bệt xuống bên hắn; cô Tư còn nguyên khăn đóng, áo dài hồng ngã đầu trên vai hắn, nước mắt thay nhau tuôn như mưa trên vai.

Và ba người ngồi như vậy suốt đêm.


Ông chủ đồn điền cao su hấp hối. Chuyện như vậy không dễ làm thiên hạ vùng bán cao nguyên giật mình. Nhưng giật mình là vì thằng Ngồi cũng được triệu tập vào bên giường người chết. Giật mình là vì giọt nước mắt của người sắp ra đi nhỏ từng hạt nặng nề vào thân hình co quắp của thằng Ngồi. Ngay lúc bàn tay có ngón út thiếu một lóng của ông chủ run rẩy đưa về phía thằng Ngồi, nó vụt đứng lên thẳng băng bằng cả hai chân, hai mắt trợn ngược, tràn ngập bi thương lẫn hạnh phúc.

 

Huyết thống ruột thịt từ đâu trên trời ụp xuống làm con tim thằng Ngồi như vỡ tan ra trong thứ hạnh phúc đau đớn. Vậy là tình yêu thầm kín, vô bờ bến, gần như thiêng liêng của thằng Ngồi với 4 đứa con gái nhà chủ cũng được giải mã, bởi sợi dây ruột rà máu mủ.

Giấc mơ thiên đường của một người có khi lớn quá trái tim người ta có thể chịu đựng nỗi. Ngay cả trái tim mênh mang như trái tim của người đã ngồi cả đời.

 

Ngay đêm đó thằng Ngồi ra đi, vỡ tim mà miệng vẫn cười. Cả thị xã thì thầm, về sau này rằng, đó là nụ cười đẹp nhất mà con người bình thường không thể có được. Đám ma của thằng Ngồi đưa đi trong một ngày rất nắng, có bốn người đàn bà đi sau một quan tài chỉ nhỏ bằng nửa quan tài người thường. 


Và rất nhiều hoa giấy rụng.

 

UYÊN LÊ

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
11 Tháng Chín 202611:04 CH(Xem: 203)
chợt nghe như lá rơi ngoài cửa / dịu dàng đem tới một làn hương / đã làm chiếc ghế nghiêng qua cửa / khi bóng chiều buông xuống mặt đường
10 Tháng Chín 202612:47 SA(Xem: 489)
Tôi chưa đọc "Chuyện làng Nhô", cũng chưa đọc "Chuyện với Thanh" nên không biết "nội tình" các "Chuyện..." đó thế nào, những "uẩn khúc" ẩn nấp phía sau 2 "Chuyện..." đó với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều ra sao nên tôi không lạm bàn về 2 tác phẩm này nhưng tôi tin khi nhắc đến tiểu sử và sự nghiệp của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều người ta không thể không nhắc đến "Chuyện làng Nhô" và "Chuyện với Thanh" như 2 "Quả Nghiệp" đã "quật" vào cuộc đời ông với nhiều tầng "cảm xúc". Và cả 2 tác phẩm này sẽ dai dẳng ám ảnh, buộc ông phải nhìn nhận lại với những day dứt, cay đắng.
10 Tháng Chín 202612:22 SA(Xem: 382)
Cách đây chín năm, một bài viết của Ngô Thế Vinh đã nhìn Cao nguyên Tây Tạng như “Cực Thứ Ba của Trái Đất”, kho dự trữ băng tuyết khổng lồ và là nơi phát nguyên của những dòng sông lớn nuôi sống hàng tỉ cư dân châu Á, trong đó có Sông Mekong. Đức Dalai Lama từ rất sớm đã cảnh báo rằng vấn đề môi sinh Tây Tạng còn cấp thiết hơn cả những vấn đề chính trị: băng tuyết tan nhanh, phá rừng, khai thác khoáng sản, ô nhiễm nguồn nước và những con đập đang làm biến dạng các dòng sông. Từ đầu nguồn Tây Tạng tới các đồng bằng hạ lưu, tất cả nằm trong cùng một hệ sinh thái liên lập. Thông điệp bài viết năm 2017 vẫn nguyên tính thời sự: “Nếu Tây Tạng khô hạn, Châu Á chết.”
18 Tháng Tám 20269:54 CH(Xem: 2575)
Thu nằm trong bệnh viện đã được 7 ngày. Cũng vào ngày cuối cùng của “tuần chung thất” theo một lễ tục người Việt từ cả ngàn năm nay mà Thu được biết qua chuyện trò của mẹ với các bà vãi hàng xóm, phải đúng ngày này, khi nỗi đau ghê gớm của cơ thể từng chuyển hóa lẫn lộn trong những cơn mê sảng chưa từng có trong quãng đời 18 cái xuân xanh đã dịu đi chút ít, em mới bàng hoàng nhận ra: em đã bị mất toàn bộ chân trái…
09 Tháng Tám 20267:14 CH(Xem: 1755)
“Một suy ngẫm nối tiếp Từ bài viết “CUỘC TỰ VẤN LƯƠNG TÂM LỚN NHẤT VÀ RUNG CẢM NHẤT TRONG ĐIỆN ẢNH” của Mai An Nguyễn Anh Tuấn về The Odyssey của Christopher Nolan, chúng tôi thử đi thêm một bước: từ Troy của Homer nhìn về những cuộc chiến của thế giới hôm nay.” MINH HẠO -
09 Tháng Tám 20266:02 CH(Xem: 1426)
Hợp Lưu trân trọng giới thiệu bài viết của Mai An Nguyễn Anh Tuấn về The Odyssey — bộ phim mới của đạo diễn Christopher Nolan. Không chỉ là một bài điểm phim, tác giả đã đọc cuộc trở về của Odysseus như một hành trình trở về với lương tri và Nhân tính; nơi chiến thắng, quyền lực và những cuộc chinh phạt cuối cùng phải đối diện với món nợ máu của những người vô tội. Từ thành Troy của Homer đến một thế giới hôm nay vẫn còn “gió tanh mưa máu”, bài viết đặt ra một câu hỏi tưởng cổ xưa mà vẫn nhức nhối: Sau mỗi cuộc chiến, ai sẽ là người trả giá cho những gì con người đã gây ra cho con người? — BAN BIÊN TẬP HỢP LƯU
08 Tháng Tám 202612:47 SA(Xem: 2508)
Có người hỏi vì sao ta biền biệt / Đã bao mùa không thấy chút tăm hơi / Có lẽ bởi tháng năm rong ruỗi quá / Bụi mờ dần một khoảng sáng ngày xưa
07 Tháng Tám 202611:11 CH(Xem: 1972)
Dòng sống cũng như một dòng sông; có những con nước bất ngờ và những khúc quanh nghiệt ngã. Tôi quyết định chuyến đi từ Mỹ về cao nguyên Đắk Lắk - Buôn Ma Thuột chỉ trong vòng mười lăm phút trước một ngọn trào tỉnh cảm đòi hỏi cần đến một chuyến đi xa.
07 Tháng Tám 202611:05 CH(Xem: 2626)
tháng giêng hoa xoan chưa nở / thì em đã vội lấy chồng / mùi hương còn đang dang dở / rụng đầy xuống cả dòng sông / *** tháng hai ánh trăng vừa cũ / chênh chao ngõ vắng im lìm / em không còn gì để nói / chỉ màu nắng nhạt qua tim /
07 Tháng Tám 202610:29 CH(Xem: 1826)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
07 Tháng Tám 2026(Xem: 1826)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 11733)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 18320)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 17357)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
11 Tháng Chín 202611:04 CH(Xem: 203)
chợt nghe như lá rơi ngoài cửa / dịu dàng đem tới một làn hương / đã làm chiếc ghế nghiêng qua cửa / khi bóng chiều buông xuống mặt đường
08 Tháng Tám 202612:47 SA(Xem: 2508)
Có người hỏi vì sao ta biền biệt / Đã bao mùa không thấy chút tăm hơi / Có lẽ bởi tháng năm rong ruỗi quá / Bụi mờ dần một khoảng sáng ngày xưa
07 Tháng Tám 202611:05 CH(Xem: 2626)
tháng giêng hoa xoan chưa nở / thì em đã vội lấy chồng / mùi hương còn đang dang dở / rụng đầy xuống cả dòng sông / *** tháng hai ánh trăng vừa cũ / chênh chao ngõ vắng im lìm / em không còn gì để nói / chỉ màu nắng nhạt qua tim /
22 Tháng Bảy 202610:23 CH(Xem: 4015)
Bão Maysak đổ bộ vào Móng Cái / các bản tin điện tử dồn lên trang nhất / suốt nhiều giờ chống bão / anh đợi bản tin em
(Xem: 489)
Tôi chưa đọc "Chuyện làng Nhô", cũng chưa đọc "Chuyện với Thanh" nên không biết "nội tình" các "Chuyện..." đó thế nào, những "uẩn khúc" ẩn nấp phía sau 2 "Chuyện..." đó với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều ra sao nên tôi không lạm bàn về 2 tác phẩm này nhưng tôi tin khi nhắc đến tiểu sử và sự nghiệp của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều người ta không thể không nhắc đến "Chuyện làng Nhô" và "Chuyện với Thanh" như 2 "Quả Nghiệp" đã "quật" vào cuộc đời ông với nhiều tầng "cảm xúc". Và cả 2 tác phẩm này sẽ dai dẳng ám ảnh, buộc ông phải nhìn nhận lại với những day dứt, cay đắng.
(Xem: 1972)
Dòng sống cũng như một dòng sông; có những con nước bất ngờ và những khúc quanh nghiệt ngã. Tôi quyết định chuyến đi từ Mỹ về cao nguyên Đắk Lắk - Buôn Ma Thuột chỉ trong vòng mười lăm phút trước một ngọn trào tỉnh cảm đòi hỏi cần đến một chuyến đi xa.
(Xem: 3794)
-Năm 1978 Tôi đặt chân đến Úc sau hơn 9 tháng ở Indonesia, dừng Sydney chuyển tiếp đến Thành phố một ngày có bốn mùa là Melbourne, chuyến bay Qantas khổng lồ 747 chở một nhóm 100 người chia ra lên khu vực thượng hạng trên chóp mũi. Tôi mang đôi dép hai màu chiếc đực chiếc cái đi bơ vơ giữa đám đông người Việt gốc Tàu cùng vali sang trọng.
(Xem: 3287)
Sinh 1946, tôi rời Việt Nam năm 1982 – 36 tuổi – và sống tại Mỹ từ đó cho đến bây giờ ở tuổi 80. Năm nay – 2026 – Mỹ kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc. Nhìn lại bản thân và gia đình mình, chúng tôi đã được sống trên đất nước này ngót một phần năm chặng đường của dòng lịch sử Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ. / Càng đến tuổi xế chiều, rồi... chạng vạng cuộc đời, sự ra đi vĩnh viễn không còn là vấn đề bận tâm như thời còn trẻ mà chỉ còn lại nỗi ám ảnh tuổi già là “ra đi như thế nào”. Có lúc nghe tin người bạn, người thân làm ăn kiếm bạc triệu đô la tôi vẫn chúc mừng nhưng với tâm trạng dửng dưng như mùa thu lá rụng. Nhưng nghe tin một bạn già vừa thảnh thơi an nhiên ra đi nhanh như khuất bóng chiều, tôi lại mừng đến xúc động và ước chi mình cũng sẽ ra đi nhanh và nhẹ như giấc ngủ qua đêm. Thì ra, cái “nỗi niềm canh cánh” của đời người cũng đổi thay theo thời gian qua những chặng đường đời.
18 Tháng Tám 20269:54 CH(Xem: 2575)
Thu nằm trong bệnh viện đã được 7 ngày. Cũng vào ngày cuối cùng của “tuần chung thất” theo một lễ tục người Việt từ cả ngàn năm nay mà Thu được biết qua chuyện trò của mẹ với các bà vãi hàng xóm, phải đúng ngày này, khi nỗi đau ghê gớm của cơ thể từng chuyển hóa lẫn lộn trong những cơn mê sảng chưa từng có trong quãng đời 18 cái xuân xanh đã dịu đi chút ít, em mới bàng hoàng nhận ra: em đã bị mất toàn bộ chân trái…
30 Tháng Bảy 20261:56 CH(Xem: 2513)
XÓM BỜ MƯƠNG – Truyện thứ hai trong bộ ba "Tam Quan" của Phạm Ngọc Lương. Hôm qua, chúng tôi giới thiệu CÁT HOANG. Hôm nay là XÓM BỜ MƯƠNG – truyện ngắn thứ hai trong bộ ba Tam Quan của nhà văn trẻ Phạm Ngọc Lương, từng đăng trên Hợp Lưu số 87 (2006). Hơn hai mươi năm trước, nhà phê bình Thụy Khuê đã gọi đây là "một câu chuyện cổ tích kinh dị", nơi cái chết của một dòng sông song hành với sự mục rữa của môi trường, sự tha hóa của con người và số phận bi thảm của một đứa trẻ. Một truyện ngắn đầy chất thơ, nhưng càng đẹp càng khiến người đọc rùng mình. Hai mươi năm đã trôi qua. Dòng sông trong truyện có còn là một ẩn dụ của hôm nay? Xã hội Việt Nam đã thay đổi đến đâu trước những vấn đề mà XÓM BỜ MƯƠNG đặt ra: môi trường, bạo lực, sự vô cảm, và phẩm giá con người? Chúng tôi xin giới thiệu lại truyện ngắn này. Câu trả lời, có lẽ, xin dành cho mỗi bạn đọc.
29 Tháng Bảy 20263:34 CH(Xem: 2895)
Có những tác phẩm không thuộc về một thời điểm. Chúng lặng lẽ nằm lại trên trang giấy nhiều năm, rồi một ngày nào đó bỗng hiện lên với sức nặng như thể vừa mới được viết hôm qua. Cát Hoang là một truyện ngắn như vậy. Lần đầu xuất hiện trên Tạp chí Hợp Lưu bởi lối viết tối giản, đứt đoạn như điện ảnh, ngôn ngữ đầy ký hiệu, và một thế giới nghệ thuật khiến người đọc vừa bối rối vừa ám ảnh. Nhà phê bình Thụy Khuê từng nhận xét đây là một truyện ngắn có cấu trúc của thơ hiện đại, nơi mỗi câu chữ đều trở thành một ám hiệu, buộc người đọc phải đọc bằng trực giác nhiều hơn bằng cốt truyện. Trong thế giới ấy, có một bãi đất nổi giữa dòng sông, một cộng đồng sống như chưa từng biết đến ánh sáng của văn minh, nơi trẻ em không được học chữ, nơi người biết chữ bị gọi là "con điên", và nơi bạo lực dần trở thành trật tự bình thường. Đó là một không gian hư cấu. Nhưng điều khiến Cát Hoang sống mãi không nằm ở tính hư cấu ấy, mà ở khả năng đánh thức những câu hỏi chưa bao giờ cũ:
22 Tháng Bảy 202610:14 CH(Xem: 2842)
Đất nước ta khởi đi từ hình bóng một người mẹ thuở hồng hoang. Lịch sử chúng ta khởi đi từ lời ru và những cuộc phân ly. Giữa huyền thoại về những người anh hùng, thấp thoáng bóng dáng những người mẹ trầm mình trên sông.
10 Tháng Chín 2026(Xem: 382)
Cách đây chín năm, một bài viết của Ngô Thế Vinh đã nhìn Cao nguyên Tây Tạng như “Cực Thứ Ba của Trái Đất”, kho dự trữ băng tuyết khổng lồ và là nơi phát nguyên của những dòng sông lớn nuôi sống hàng tỉ cư dân châu Á, trong đó có Sông Mekong. Đức Dalai Lama từ rất sớm đã cảnh báo rằng vấn đề môi sinh Tây Tạng còn cấp thiết hơn cả những vấn đề chính trị: băng tuyết tan nhanh, phá rừng, khai thác khoáng sản, ô nhiễm nguồn nước và những con đập đang làm biến dạng các dòng sông. Từ đầu nguồn Tây Tạng tới các đồng bằng hạ lưu, tất cả nằm trong cùng một hệ sinh thái liên lập. Thông điệp bài viết năm 2017 vẫn nguyên tính thời sự: “Nếu Tây Tạng khô hạn, Châu Á chết.”
09 Tháng Tám 2026(Xem: 1755)
“Một suy ngẫm nối tiếp Từ bài viết “CUỘC TỰ VẤN LƯƠNG TÂM LỚN NHẤT VÀ RUNG CẢM NHẤT TRONG ĐIỆN ẢNH” của Mai An Nguyễn Anh Tuấn về The Odyssey của Christopher Nolan, chúng tôi thử đi thêm một bước: từ Troy của Homer nhìn về những cuộc chiến của thế giới hôm nay.” MINH HẠO -
09 Tháng Tám 2026(Xem: 1426)
Hợp Lưu trân trọng giới thiệu bài viết của Mai An Nguyễn Anh Tuấn về The Odyssey — bộ phim mới của đạo diễn Christopher Nolan. Không chỉ là một bài điểm phim, tác giả đã đọc cuộc trở về của Odysseus như một hành trình trở về với lương tri và Nhân tính; nơi chiến thắng, quyền lực và những cuộc chinh phạt cuối cùng phải đối diện với món nợ máu của những người vô tội. Từ thành Troy của Homer đến một thế giới hôm nay vẫn còn “gió tanh mưa máu”, bài viết đặt ra một câu hỏi tưởng cổ xưa mà vẫn nhức nhối: Sau mỗi cuộc chiến, ai sẽ là người trả giá cho những gì con người đã gây ra cho con người? — BAN BIÊN TẬP HỢP LƯU
22 Tháng Bảy 2026(Xem: 2771)
MẢNH ĐẤT ÍT NGƯỜI NHIỀU MA… NGƯỜI, viết hoa, theo tính chất triết học cả Đông lẫn Tây, và theo cách hiểu của tâm lý đời thường nhiều biến động này là “Tử tế”, đang ít dần đi cùng với sự teo tóp của Lương tri, sự lẩn trốn của cái Thiện, sự đánh mất Tình thương và Lòng trắc ẩn… Ma, theo nghĩa khái quát về bản chất Ma Quỷ trong con người đang trỗi dậy, không chỉ là hình tượng dọa nạt con trẻ nữa mà đang trở thành thế lực khủng khiếp đe dọa thống trị toàn bộ cơ chế hoạt động lẫn tinh thần – đạo lý xã hội…
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 4659)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 14902)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 31036)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 37782)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 12748)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
(Xem: 14037)
Tập thơ “Hẹn Anh Về Vỹ Dạ Ngắm Mưa Bay” của Hoàng Thị Bích Hà có hơn 180 bài thơ dài ngắn khác nhau được chia làm 2 phần: Phần 1: 80 bài thơ, Phần 2: 116 bài thơ bốn câu. Phần 1: 80 bài thơ tuyển là những bài tâm đắc được chọn lọc ra từ 10 tập thơ trước đã xuất bản và một số bài thơ mới sáng tác trong thời gian gần đây, chưa in nhưng đã được đăng tải trên các trang báo mạng và website Văn học Nghệ thuật trong và ngoài nước. Phần 2 là những khổ thơ yêu thích, mỗi bài chỉ chon 4 câu trong số những bài thơ đã xuất bản.
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 5263)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 7787)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 6860)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 7278)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 8238)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 9851)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 9063)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi
14 Tháng Mười 202510:03 CH(Xem: 11936)
QUẬN CAM, California (Việt Báo) -- Nhà văn Doãn Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 giờ sáng ngày Thứ Ba 14/10/2025 tại một bệnh viện ở Quận Cam, California, theo tin từ gia đình họ Doãn. Nhà văn Doãn Quốc Sỹ lấy tên thật làm bút hiệu. Ông sinh ngày 17/02/1923 (nhằm ngày Mùng Hai Tết Quí Hợi) tại xã Hạ Yên Quyết, Hà Đông, ngoại thành Hà Nội. Như thế, nhà văn ra đi khi được 102 tuổi, theo tuổi ta là 103.