- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

CỘI MAI VÀNG

15 Tháng Hai 20181:27 SA(Xem: 59557)

 

 

 

MAI
Mai - ảnh UL


B
a vốn mê chơi hoa Mai.

Ngày sinh ra cô con gái đầu lòng, ba tự tay trồng cây Mai vàng trước ngõ.

Chị được đặt tên Hoàng Mai.

Thứ nhất nhau quàng, thứ nhì vàng da. Lúc mới sinh ra  chị  bị nhau quàng quanh cổ, chị nằm lì trong bụng mẹ, bà mụ loay hoay lựa thế mãi mới lôi được hai chân ra ngoài, nên da chị vàng như nghệ, cả nhà quen miệng gọi là chị Vàng.

Năm đó Mai vàng nở bung năm cánh to tròn rực rỡ trước hiên nhà.

Mẹ có bầu sòn sòn ba năm liên tục, chỉ rặt toàn con gái. Ba đã chán không còn hăm hở trồng cây Mai mới như lần đầu. Mỗi lần thêm một đứa con gái chào đời, ba chỉ ghép thêm nhánh mới vào cội Mai cũ, hết Mai trắng rồi đến Mai hồng, Bạch Mai là chị bé ba, Hồng Mai là chị bé tư.

Bảy năm sau, Đến đứa con đẻ ráng cuối cùng, ba hồi hộp trồng hẳn cây Mai Tứ quý ngay cửa sổ. Vậy là cậu út Qúy Mai được sinh ra trong trầm trồ nhẹ nhõm của mọi người, cả nhà váng ầm lên tiếng khóc ngằn ngặt của cậu út và tiếng cười sang sảng của ba.

Vừa sinh ra cậu út Qúy Mai là mẹ nằm liệt giường vì hậu sản. Toàn bộ công việc nhà đổ hết lên vai chị Vàng. Mới 12 tuổi, chị đã phải thức đêm quậy sửa hộp ông thọ với nước cháo sền sệt mớm cho em trai, ngày thì đi gánh nước mướn. Hai đòn gánh hằn lên xương quai xanh hai lằn tím bầm không bao giờ tan. Chị Ba bế em trẹo một bên hông, cái hông lâu ngày chai ngắt, ngồi đâu cũng lồi lên một cục, cậu út Qúy hay lấy tay chà vào riết rồi thành ghiền. Chị bé Tư tuổi còn nhỏ nhất, ham chơi nhảy dây, lò cò, vứt cậu út ra bên hè, bị kiến lửa cắn sưng mông. Ba vừa đi lái xe ôm về thấy cậu út Qúy khóc tím tái không thành tiếng, vội vã vơ ngay cây đũa cả quất từ trên đầu chị bé Tư quất xuống, trán tét một đường máu chảy lênh láng. Chị bé Tư dãy tê tê mà không dám la, mắt trợn ngược. Từ đó, mổi lần đến mùa lạnh, đầu chị lại nhức buốt đến óc, mỗi lần gặp chuyện sợ hãi hay bị xúc động , chị lại giựt tay chân , mắt trợn ngược. Riết rồi mọi người quen dần gọi chị Tư trợn. Sau này thấy hay hay, mổi lần xem cải lương đến đoạn cô đào hát xuống một câu mùi hết biết, chị cũng trợn ngược mắt , giựt tê tê người cho cậu Út Qúy cười quên thôi!

Mấy chị em theo nhau lớn dần lên. Năm chị Vàng 15 tuổi ba bỏ nhà đi theo vợ nhỏ dân buôn bán ở phố. Mẹ vẫn nằm một chổ, héo úa vàng vỏ như cây Mai bị lặt trụi hết lá. Chị Vàng dắt theo cậu út Qúy đi làm mướn nuôi cả nhà. Bé Ba và bé Tư quanh quẩn gánh nước mướn thế cho chị và chăm sóc cho má.

Mười lăm tuổi, chị Vàng đã có da có thịt.  Má bắt đầu lột nét hồng rạng ngời mơn mởn trút sạch lớp da vàng nghệ ngày thơ. Miệng chị cười có lúm đồng điếu ẩn hiện rất duyên, nhưng đuôi mắt đen thì buồn quá đổi. Cậu Hai , con trai lớn nhà chủ đi lính nghĩa vụ lâu lâu về thăm nhà,  liếc thầm để ý. Nhất là mỗi chiều chạng vạng khi chị Vàng bế em bé con bà chủ ra ngoài ngõ hóng gió, thằng nhỏ đeo bám chặt vào bộ ngực thanh tân chỏm cau mới nhú cứng ngắc của chị Vàng, đường cong tơ non hằn rõ qua làn áo vải bà ba sờn mỏng. Cậu Hai tìm cách xớ rớ chung quanh, hết lấy tay vờ nựng nịu đến bẹo má , vuốt đùi thằng bé, rồi tìm cách động chạm vào ngực chị Vàng. Chị sợ hoảng, kiểu con gái mới lớn lần đầu chạm hơi trai, co rúm người lại nhưng không dám chống cự. Cậu Hai cười cười lơi lã, ngày càng xán lại gần hơn, mắt môi nạc  mỡ hơn, bàn tay lông lá bạo dạn nán lại lâu hơn trên vùng da thịt con gái mới lớn! Không phải kể là chị Vàng cũng có chút rạo rực, đêm nằm vừa thẹn thùng, vừa xôn xao là lạ, vừa tủi thân không có má một bên để tâm sự, nước mắt nhỏ ròng ròng ướt hết vạt chiếu.

Một hôm trời nhá nhem tối, cậu Hai lấn xấn mãi một bên , gió chiều thì hiu hiu, mà nắng chiều lại dìu dịu, hai má chị Vàng ưng ửng như da trái mận non, cầm lòng không đậu, cậu thọc hẳn bàn tay vào sâu trong làn áo ngực vải thô cứng, mắt đờ dại nhìn chăm chăm chị Vàng. Chị Vàng giật thót người, ứa nước mắt van vỉ:

-      Con xin cậu. Cậu đừng làm vậy ai thấy kỳ lắm.

Cậu Hai tẽn tò rút tay ra, vừa  thèm tiếc ngẫn ngơ mùi da thịt săn chắc mát rượi. Chị ẳm em bé chạy thụt mạng về  nhà, cậu út Qúy lủi thủi chạy theo sau lưng chị khóc thút thít. Đâm sầm vào người bà chủ, chị Vàng chưa kịp mở miệng, cậu út Qúy đã mếu máo ngọng nghịu:

-      Cậu Hai ò ti chị Vàng con…

Mặt bà chủ xám ngoét:

-      Cú mà dám chòi nhà tiên! Mày cả gan quá vậy Vàng? Mày dám nói lại cho tao nghe coi!

-      Dạ, con không dám, con xin cậu mà cậu không chịu nghe- chị Vàng gục đầu khóc nức nở không thành tiếng.

Cậu Hai vừa lệch xệch dép lào về tới cửa, hất hàm:

-      Con này nói gì hả mẹ?

-      Chị em con này dám mét con bờm xơm nó, quân điêu toa- bà chủ rít qua kẻ răng.

-      Mày nhìn lại mày coi, hôi hám xấu xí cở này ai mà thèm đứng gần. Chắc nó nằm mơ- cậu Hai nhếch miệng cười sượng sùng.

Bà chủ sấn sổ nhào tới:

-      Đánh một trận cho nó chừa thói gian ngoan!

-      Thôi, đuổi cổ chị em nhà nó đi là được rồi. Không mình lại mang tiếng ác với người ăn kẻ ở. Cái thói nhà quê, ngu lâu, ngon ngọt lại không muốn- Câu Hai câng câng mặt thọc tay vào túi áo pyjama ngoảnh đi.

Vậy là đêm đó đồ đạc của hai chị em bị hất tung ra trước ngỏ. Lận cuộn tiền giấy 100 vào lưng quần, chị Vàng vừa dắt tay cậu út Qúy bước đi vừa cắn chặt răng nín khóc. Về đến cổng nhà, chị cứ đứng mãi trước cội Mai già khô không hoa, không dám bước qua ngạch cửa, nước mắt tuôn xuống thân cây ròng ròng như nhựa ứa.

Chị Tư trợn tròn mắt,

-      Hai để đó  em! Hai đừng đi làm mướn nữa, để em làm mướn nuôi cả nhà. Em xấu xí như vầy lại có bệnh động kinh, không có ai dám chạm vào người em đâu!

Năm đó bé Tư vừa tròn 13 tuổi, người đẹt lét, chỉ được mồm  miệng lanh lợi hay cười hay nói. Nhà chủ của Tư  là người chân quê, tử tế, tốt bụng, không có thói nhà giàu xổi lên mặt như mấy tay trọc phú. Bé Tư mộc mạc chân quê lại hợp với ý chủ nhà. Bé Tư, mỗi ngày, hái rau đồng  nấu canh tôm tươi tập tàng, trộn rau sống với lá đắng đất cuộn thịt luộc chấm mắm cáy sông. Hôm nào rảnh việc, Tư vò tay lá sương sâm thành thạch xanh đặc quánh, trộn thêm đường cát mát cổ, không có dầu chuối, nước dừa cốt như ở ngoài chợ bán. Rản tay, bé lụi cụi Tư trồng thêm mảnh ruộng lúa mùa 6 tháng không xịt thuốc hóa học , hạt gạo chưa chà hết cám thơm dẻo bùi ngậy như hạt nếp, nấu lên chang nước ram thịt cả nhà ăn khen ngon chảy nước mắt sống. Sáng sáng bé Tư chịu khó rang vỏ đậu nành làm nước uống, bỏ thêm lát gừng thơm thanh tao. Trưa hè, bé Tư nạo cơm dừa bằng nắp phén đập dập, nấu chè đậu xanh nguyên hạt với đường thốt nốt…. Một đêm mùa đông Tư lại cơn cũ động kinh giật chân tay, cả nhà chủ vác đi cấp cứu bệnh viện khóc tức tưởi như khóc người ruột thịt . Sau đận đó, Tư được bà chủ nhận làm con nuôi và cho ăn học đàng hoàng tử tế.

Còn lại bé Ba. Sau khi chị Vàng bỏ về từ nhà chủ ở chợ, rồi quanh quẩn quanh xóm nuôi vịt nuôi gà nuôi heo thành chuồng bỏ cho lái, bé Ba thề độc, quyết không bỏ qua chuyện oan nhục của chị. Tính bé ba là vậy, con gái quê, quanh năm chân lấm tay bùn mà trắng như bông bưởi, má phinh phính bầu bĩnh, môi đỏ mọng cong chon chót và đuôi mắt lúng liếng đen mượt, bé Ba có thể hớp hồn người đối diện ngay từ cái nhìn đầu tiên. Nhưng cô chẳng để cho ai chạm vào người mình, cô mím môi thề, từ bỏ cái nghèo, nghèo là nhục!

Vừa tròn 15 tuổi bé Ba bỏ theo chị em bạn trong xóm lên thành phố. Chân ướt chân ráo ngày đầu tiên, cô đã được một bà chủ quán cà phê chọn về nhà bưng nước cho khách. Lộ làn da bóng mượt nõn nà qua lớp quần short ngắn cũn cỡn, cô lọt ngay vào mắt đám đàn ông háo sắc ngồi lũ lượt trong quán. Nhưng cô kiêu kỳ ngước mắt lên trên đám đàn ông ngớ ngẩn vì nhan sắc của cô, không ban phát nụ cười đỏ chót trẻ thơ cho bất kỳ ai.

Một ông chủ quán bi da lập tức bỏ tiền sang tay lại ngay cô với giá gấp ba lần từ bà chủ tiệm cà phê. Việc của cô lần này nhàn nhã hơn, chỉ quanh quẫn lượn chung quanh chiếc bàn nhung xanh mượt mà phơi cặp chân dài nuột nà và mĩm cười với tất cả. Nhờ có sự hiện diện của cô mà những bàn banh cá độ bớt nóng và nảy lửa như trước, lũ đàn ông bắt đầu lơ đảng hơn và lịch sự hơn! Nhưng lũ đàn ông mắt ngầu đỏ dõi theo đường lăn của những trái banh tròn cũng không phải là mục tiêu của bé Ba theo đuổi. Ngay cả con mắt đói khát si mê của ông chủ vuốt ve khắp thân thể tươi trẻ mơn mởn của bé Ba và những ẩn ý cung phụng tiền bạc xa xôi cũng không làm cô mảy may quan tâm…

Cô chờ cho đến khi người đàn ông đó xuất hiện. Đeo kính ruồi sang trọng, bên hông không xề xệ mấy lớp ví da như những người đàn ông tầm thường khác,có những người sẵn sang trả tiền thay cho ông ấy. Bé Ba lập tức để ý ngay đến người đàn ông đó. Cô ban cho anh nụ cười duy nhất cô đã để dành sẵn từ những giấc mơ dậy thì năm-Mười-bốn-tuổi. Người đàn ông đó chính là  ông chủ của một nghề mới, nghề-chăn-dắt-người-và-buôn-người, bị hút vào ánh sáng lấp lánh yêu kiều của nhan sắc vừa sành sỏi, vừa trẻ con rất có ý thức mình-là- ai- và-chỉ- để- dành- cho- ai của cô. Ngay hôm sau, cô trở thành gà cưng của một công ty thời trang có tiếng của thành phố. Năm đó cô chỉ vừa tròn 16 tuổi.

Không còn ai nhớ đến cái tên bé Ba Bạch Mai của cô nữa. Làn da trắng bông bưởi của miệt vườn sông nước được thoa đắp lột bởi đủ loại hóa chất kem cao cấp để trở nên nuột nà óng chuốt mà vẫn giữ nguyên được hương sắc mơn mởn mặn mà. Dáng vóc mảnh dẻ cao ráo ngây thơ đã được trao chuốt tập luyện đến độ kiều mỵ gợi tình mà vẫn trẻ con, rất ngọt ngao vì vẫn trẻ con, lớp bộ nhung lụa trang sức phủ lên cô chỉ làm tôn thêm lên nét đài các lung linh tiềm ẩn. Bé Ba lột bỏ dần lớp da nhà quê,  tỏa hương như cánh hoa hồng rung rinh trước gió xuân rờn rợn. Cô cũng không phải để dành cho sàn thời trang hay ông chủ, cô là món quà đặc biệt của thượng đế, được khám phá  bởi cặp mắt lọc lõi tinh đời của ông chủ và chỉ dành đặc biệt cho ông- chủ- của- ông- chủ. Cô vừa tinh ranh, vừa ngạo nghễ, vừa nồng nàn, vừa ngây thơ, vừa kiêu kỳ lại vừa chân chất. Cô biết định giá đúng mình, cô biết ngồi bắt chéo chân gợi tình trong chiếc ghế trên cao kia  vừa đủ xa cách, vừa đủ lung linh, để đàn ông thèm khát ngước nhìn! Nhiều người trong nghề ác miệng nói rằng cô cuối cùng chỉ là con ở,, một dạng con ở hạng sang, hào nhoáng cho nhiều ông chủ, thay vì chỉ phục vụ duy nhất một ông chủ. Người ngoài nghề thì nhìn cô ngưỡng mộ thèm muốn. Cô chỉ mĩm nụ cười ngây thơ, nhẹ nhõm mà yêu kiều bước đi không hề ngoảnh lại.

Ngày cuối năm, thong thả bé Ba quay về quê , cô chỉ mặc một chiếc chemise trắng tinh và quần tây ống loe tuyền một màu trắng.  Cô bắt tài xế dừng chiếc xe Audi trắng mãi tận ngoài đầu làng, để cô đi bộ hớn hở chân trần trên con đường đất. theo sau là đám trẻ thò lò mũi xanh hớn hỡ về đến tận cổng nhà. Đứng trước cội Mai vàng khô héo lá, lần đầu tiên đôi mắt long lanh như thủy tinh của cô mờ ướt. Cô nhào vào lòng chị Vàng, mới 20 tuổi mà khô quắt xác xơ như đã 30. Cô đặt  lụa là vào bàn tay xanh gầy nổi gân của người mẹ nằm dính sát trên giường với mớ tóc màu xám bạc.

Hai chị em ôm vai nhau đứng trước thềm nhà, nhìn bướm chờn vờn  trên những cành Mai đang nhú lên mùa lá mới.

Cô ngả đầu vào vai chị Hai.

-      Hay là chị và mẹ lên thành phố ở với em?

-      Thôi, mẹ và chị quen ở đây rồi. Còn đất vườn, còn cội Mai này. Đi đâu cũng không nỡ bỏ.

-      3 chị em mình đã lớn lên từ đây- cô mơ màng nhìn vào cội Mai. Có nhiều đêm em mơ thấy cội Mai trước sân nở đầy hoa vàng.

Rồi cô nói tiếp như trong cơn mơ của riêng cô:

-      Em sẽ xây nhà vàng cho mẹ và chị. Những thằng đàn ông năm xưa dám xúc phạm chị nay phải cầu cạnh chị. Thằng Qúy không phải lái xe thồ như ba ngày xưa. Chị em mình thoát đời con nhỏ đi ở đợ...

Chị Vàng ôm mặt rưng rưng:

-      Không cần nhà vàng, chỉ cần mẹ khỏi bệnh, chị em mình đoàn tụ, cây Mai sống lại trổ hoa là chị hạnh phúc nhất rồi! Mai rụng về cội, đời Mai mỏng manh lắm. Rồi có ngày em sẽ về đây với mẹ và chị. 

Nắng sớm nhảy nhót chạm lốm đốm trên nhành Mai như những bông hoa trái mùa vàng rực rỡ.

 UYÊN LÊ

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
18 Tháng Mười Hai 20242:30 SA(Xem: 22518)
Câu chuyện về người Phật tử Việt đầu tiên tại núi Quỳnh Viên (Thạch Hà - Hà Tĩnh) đã được thư tịch cổ nói đến nhiều kể từ đời Trần; và cho đến thời hiện đại, nhiều nhà nghiên cứu sử học, Phật học Việt nam đã cố gắng gỡ bỏ các lớp vỏ huyền thoại để nhất trí khẳng định trên cơ sở khoa học rằng: Núi Quỳnh Viên là có thật, trên đó còn có một ngôi chùa Quỳnh Viên, mà tại đây, Chử Đồng Tử có duyên may gặp một nhà sư tên Phật Quang, được ông ta dạy những bài học đầu tiên về Phật pháp nguyên thủy.
18 Tháng Mười Hai 202412:23 SA(Xem: 30638)
Có phải em về từ bụng mẹ / Câu ca dao rụng trắng bên thềm / Có phải gió về từ nguồn cội / Cho nên mai rụng cánh uyên /
17 Tháng Mười Hai 202411:41 CH(Xem: 26064)
Hiền Mai là một cô gái có học thức và nhan sắc. Cô đang làm trưởng phòng của một đơn vị kinh doanh, thuộc một công ty lớn trong thành phố. Trong những lần họp hành, giới thiệu sản phẩm, chị đã gặp Thành Quy là một chàng trai đẹp trai lịch thiệp. Anh đang làm quản lý tại một công ty khác. Hai người nói chuyện với nhau bắt đầu từ công việc và cảm thấy ngày càng tâm đầu ý hợp. Hiền Mai và Thành Quy tiến tới có những buổi hẹn hò ngọt ngào và tình yêu dành cho nhau ngày càng thắm thiết. Họ đi đến hôn nhân sau hai năm tìm hiểu.
17 Tháng Mười Hai 20246:16 CH(Xem: 34563)
Lời, không hay, và độc / Nói ra, những rủa nguyền / Cuối năm nghe buồn lạ / Không là bản tình ca .
15 Tháng Mười Hai 20243:11 SA(Xem: 33785)
Hôm gặp lại nỗi buồn / Của mùa đông năm trước / Lơ ngơ trong giá lạnh / Khói mù góc gió đêm
13 Tháng Mười Hai 20248:52 CH(Xem: 36111)
Anh tìm anh trong đôi mắt em / Ngày đẹp xanh biển nắng / Anh tìm sợi khói qua bài hát xưa / Chỉ thấy màu chiều mộng mị
13 Tháng Mười Hai 20244:05 SA(Xem: 31804)
nói năng gì với cõi riêng / mắt cay rướm lệ vẫn biền biệt xa / mỏng tang sương khói hằng sa / tàn thu ủ nắng đã già đời chưa
12 Tháng Mười Hai 202412:04 SA(Xem: 22674)
Khi sóng vào tay tôi / Biển đang đánh giấc thầm / Bữa trưa vàng dấu cát / Rồi bước chiều âm âm /
10 Tháng Mười Hai 20244:55 CH(Xem: 26609)
KHÔNG HỌC Y KHOA NỮA: TS NGUYỄN DUY CHÍNH, Little Saigon, California 21.11.2024: Là một nhà sử học Việt Nam nghiêm túc, các trang viết của Anh ND Chính bao giờ cũng là một nỗ lực đi từ nguồn tài liệu gốc từ kho sử liệu Trung Hoa, do Anh rất giỏi chữ Hán – mà Anh tự học, nên Anh có thể đáp ứng được yêu cầu nghiêm khắc này. Và rồi nhân đọc một bài viết trên mạng, nói tới vai trò quan trọng bất ngờ của AI/ ChatGPT trong Y khoa, Anh ND Chính đã viết cho tôi và các Bạn – dĩ nhiên, ai cũng biết đó là một câu nói đùa, với một tiêu đề diễu cợt: "Thất nghiệp đến nơi rồi… Hãy học AI chứ đừng học Y khoa nữa "
06 Tháng Mười Hai 20242:51 SA(Xem: 34344)
dưới ngọn đèn lẻ loi một mình, bà lão ngồi chiều tối, bầy đom đóm under a single lamp sits an old woman alone evening of fireflies
07 Tháng Tám 2026(Xem: 6870)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 15806)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 21543)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 20612)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
16 Tháng Mười Một 20266:30 CH(Xem: 17)
Ở đây về những cơn mưa Chiều ôm vai áo lạnh vừa tay em Nghe không gió hát trong đêm Lời con sóng vỗ bên thềm biển xa
18 Tháng Mười 20266:14 CH(Xem: 5714)
Bữa nay tôi khóc tôi la / Vì tôi chẳng thể làm ma vô tình / Tuệ Sỹ viết: “Trời có Tình / Thì Trời cũng đã trở thành già nua” / Tưởng như lời nói bông đùa / Mà trong sự thể mái chùa vỡ tung / Nhìn nhau trong cuộc trùng phùng / Mỗi người một ái ngại ngùng cho nhau
18 Tháng Mười 20266:04 CH(Xem: 5340)
Bữa nay Bùi Giáng chết rồi Hôm qua Giáng vẫn nằm ngồi chiêm bao Bữa nay là bữa hôm nào Hôm nào cũng như hôm nào vậy thôi Hôm nào cũng có mây trôi Không trôi chân đất thì trôi chân trời Lập đi lập lại ba hồi Những vần Thơ cũ lôi thôi vô cùng
09 Tháng Mười 20266:39 CH(Xem: 7442)
Rồi mai nữa, giữa muôn trùng năm tháng Nếu vô tình nghe một khúc mưa rơi Ta chợt hiểu có những điều rất cũ Bay qua hồn đọng lại một vần thơ
(Xem: 200)
Có một thói quen khá kỳ lạ của con người: khi một công ty trở nên vĩ đại, chúng ta thường tìm một gương mặt để gắn toàn bộ thành công vào đó. Apple là Steve Jobs. Microsoft là Bill Gates. Amazon là Jeff Bezos. Và NVIDIA, trong thời đại trí tuệ nhân tạo, là Jensen Huang. Chúng ta thích những câu chuyện về thiên tài. Một người có tầm nhìn vượt thời đại, một bộ óc phi thường, một quyết định táo bạo, một chút may mắn, rồi từ một gara, một căn phòng nhỏ hay một quán ăn bình dân, người ấy dựng nên một đế chế hàng nghìn tỷ đô la. Câu chuyện càng đơn giản, nhân vật càng có vẻ phi thường. Nhưng lịch sử thường phức tạp hơn những gì chúng ta muốn tin.
(Xem: 598)
Khi đủ duyên sẽ có một người rẽ đám đông đi về phía bạn. Khi hết duyên người ấy sẽ rời khỏi bạn, đi về phía đám đông rồi mất hút. Người gặp người là bởi do duyên. Khi duyên hết thì dẫu họ có ở bên cạnh ta, cũng không dành cho ta như ta lầm tưởng vậy.
(Xem: 4908)
Vào một buổi chiều của năm 1966 bạn ấy chở tôi trên chiếc xe gắn máy Puch đến một con ngõ đường Lý Thái Tổ để tìm Helga, nơi mà nhà xuất bản An Tiêm của Thanh Tuệ đặt trụ sở, vì ở đấy giới văn nghệ sĩ hay tụ tập thân mật với nhau. Quả nhiên tôi đã gặp một số các nhà văn nhà thơ nghệ sĩ tên tuổi của văn học nghệ thuật bấy giờ của VNCH, những người mà tôi biết tên hơn là biết mặt. Lúc bấy giờ tôi còn là một học sinh lớp đệ nhị, văn học nghệ thuật vốn là chuyên tâm của tôi, vì tôi đọc sách khá nhiều và cũng đã viết chút văn xuôi cũng như thơ, như đã kể ở những chương khác. Ở đấy tôi đã gặp Bùi Giáng.
(Xem: 5741)
Ngày xưa, ngày là học sinh, mình ngoan lắm, chả biết bia rượu, thuốc lá là gì nhưng từ ngày đi lính về, thế quái nào lại sinh ra đổ đốn. Nhìn thấy chai rượu là mắt cứ sáng lên, lòng cứ nao nao, lạ lắm, cứ như là bị đói khát lâu ngày mong được một trận uống no nê, thỏa thích. Và nhất định bữa rượu ấy phải cho ai đó trong bàn nhậu liêng phiêng, cà tang cà tửng mới thích. Nhưng thật oái oăm, thật khốn là hầu như tới 80% cuối các trận nhậu mình toàn nhìn gà hóa cuốc, nhìn một mà ngỡ là năm, sáu, bảy... Tiễn mọi người ra về, bắt chân bắt tay, chào hỏi vẫn có chiều tinh tỉnh lắm nhưng lê được vào giường là nằm lăn ra ngủ quên trời quên đất. Sáng hôm sau tỉnh giấc chẳng nhớ khuya qua mình đã tiễn mọi người ra về thế nào? Có điều gì sơ suất không? Và bụng lại bảo dạ từ lần sau ngồi uống phải cầm chừng, uống in ít thôi, uống kiểu giao lưu thôi nhưng mấy chục năm rồi cứ dặn lòng mà chẳng lần nào mình làm được.
11 Tháng Mười Một 20268:40 SA(Xem: 1753)
Tôi không quen Thiền sư ấy. Chúng tôi chỉ gặp nhau tình cờ, vậy mà những câu chuyện giữa hai người – về chiến tranh, về sự sống còn, nỗi ám ảnh, lòng thù hận và hành trình tìm bình an – lại mở ra tự nhiên, như thể chúng đã hiện hữu từ lâu lắm.
10 Tháng Mười Một 20264:50 CH(Xem: 2023)
Gần nửa thế kỷ trước, vào một đêm mưa gió tôi đứng ở sân ga để đón xe trở về nhà. Bầu trời đen thẫm, gió lạnh sắt se. Thành phố tôi đang sống được gọi tên là “thành phố gió” nơi cơn gió có thể thổi bay tất cả, mà tâm hồn tôi thì đã bay mất rồi khi vừa bước ra khỏi khuôn viên trường đại học, khi bắt gặp một tia sáng vụt ngang bầu trời. Bất chợt, những câu thơ của Trần Tế Xương như tia chớp trên bầu trời, bật chợt và tình cờ, rồi cứ thế tái hiện trong đầu làm ray rứt thêm nỗi nhớ nhà trong tôi: Trời không chớp bể cũng mưa nguồn Đêm nảo đêm nao tớ cũng buồn (Đêm hè)
06 Tháng Mười Một 20263:37 CH(Xem: 2631)
Cảnh chen lấn xô đẩy liên tục khiến tôi có cảm tưởng máy bay chở quá tải. Có vẻ như số hành khách nhiều hơn số ghế. Khi đã tạm yên vị, nhìn chung quanh mới biết mình lầm. Tôi ngồi bên bìa trái của hàng giữa, bìa phải là một bà đầm, giữa tôi và bà là 2 ghế trống. Trước mặt tôi còn một ghế trống, phía xa hơn cũng thấy trống nhiều. Đây là chuyến bay Hong Kong-Toronto của hãng Cathay Pacific nên nhìn đâu cũng thấy tóc đen da vàng và tóc vàng da vàng, tóc vàng da trắng trở thành lẻ loi. Tiếng Anh, tiếng Hoa, tiếng Việt trộn lẫn thành một thứ âm thanh hỗn độn rất chói tai, át hẳn tiếng động cơ phản lực. Giả điếc, cài dây an toàn, tìm một thế ngồi thoải mái. Tôi nhắm mắt cố nghĩ đến những chuyện khác đễ khỏi bận tâm.
18 Tháng Mười 20264:43 CH(Xem: 4632)
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra: - Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều. - Tôi cũng mới đến – Nghiêm vừa nói vừa chỉ luống rau: Cải lên thế này là tốt rồi. Cô nên trồng thêm ít hành, tỏi. Nghiêm theo Đào bước vào nhà, đến trước bàn thờ Lương, chồng Đào, đốt 3 cây nhang, vái ba vái, cắm vào bát nhang, lẩm bẩm khấn mà như nói với mình: Mới đó mà đã gần 2 năm. Anh chết đã yên phận, còn người sống…, rồi quay lại đi đến ghế:
10 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1749)
Ngày 11 tháng 11 mỗi năm là Remembrance’s Day của Canada và Veteran’s Day của Hoa Kỳ. Sự tham chiến của các chiến binh Canada trong cuộc chiến Việt Nam ít được biết đến. Hàng chục nghìn người Canada đã tình nguyện tham gia lực lượng quân sự Mỹ và chiến đấu trong Chiến tranh Việt Nam, dù Canada chính thức giữ lập trường trung lập và từ chối cử quân chính thức.
10 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1674)
Ngày 3 tháng 11 năm 2026, cử tri Hoa Kỳ bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Và kết quả đã gửi đến Washington một thông điệp không thể xem thường. Đảng Dân Chủ giành lại quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện. Đồng thời, họ giành thêm năm chức thống đốc từ tay Đảng Cộng Hòa tại Georgia, Iowa, Nevada, Ohio và Texas. Đây không đơn thuần là một cuộc đổi màu trên bản đồ chính trị nước Mỹ. Đó là một cuộc trưng cầu dân ý không chính thức về cách điều hành đất nước của chính quyền Donald Trump.
08 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1893)
Trong những bộ phim truyện lịch sử Trung Hoa, nhất là thể loại cung đấu, người ta thường bắt gặp những câu chuyện rất quen thuộc: Hoàng đế thay cận thần, đại thần tranh quyền, phe này hạ bệ phe kia, người hôm qua còn được sủng ái thì hôm nay đã thất thế. Kẻ lập công được ban thưởng, người thất bại phải tìm một ai đó để gánh trách nhiệm. Đó là những chuyện bình thường trong thế giới phim cung đấu. Bởi ở đó, quyền lực tập trung vào một người. Ý muốn của Hoàng đế có thể quyết định số phận của cả triều đình. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên là đôi khi nhìn vào chính trường Hoa Kỳ, chúng ta lại có cảm giác đang xem một bộ phim tương tự. Chỉ khác một điều: đây không phải Tử Cấm Thành, mà là Tòa Bạch Ốc.
05 Tháng Mười Một 2026(Xem: 2647)
Có những chuyện tưởng đã khép lại theo thời gian, nhưng càng nhìn kỹ, người ta càng thấy chưa thể bỏ qua. Nhạc sĩ Phú Quang đã qua đời. Những tình khúc của ông vẫn tiếp tục được trình diễn, phát hành và khai thác trên các nền tảng âm nhạc. Người yêu nhạc vẫn nhớ ông qua những giai điệu trữ tình, sâu lắng. Nhưng có một câu chuyện liên quan đến ca khúc Đâu phải bởi mùa thu mà tôi nghĩ chúng ta cần nhắc lại. Bởi vì đôi khi, người đã khuất vẫn có thể bị mang tiếng thay cho những người đang sống.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 8737)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 17691)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 34951)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 40553)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 5203)
Có những cuốn sách khiến người ta đọc để hiểu thế giới. Có những cuốn sách buộc người ta quay về nhìn lại chính mình. Và cũng có những cuốn sách, dù tác giả không nhất thiết chủ ý, lại khiến người đọc đặt câu hỏi về cái thế giới đang tìm mọi cách định nghĩa con người thay cho chính họ. TA LÀ: Những khúc mắc siêu hình học của Nguyễn Hữu Liêm có thể được tiếp cận theo hướng thứ ba ấy. Thoạt nhìn, đây là một hành trình triết học quanh những khái niệm như bản thể, ý thức, cái Tôi và vô ngã. Nhưng nếu đọc chậm hơn, bên dưới những tầng ngôn ngữ siêu hình ấy, ta có thể nhận ra một vấn đề gần gũi hơn nhiều: con người phải làm gì để trở thành một cá nhân có ý thức độc lập, thay vì chỉ là một đơn vị trong đám đông? Và câu hỏi ấy, trong một số xã hội, chưa bao giờ hoàn toàn vô hại.
(Xem: 15542)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 17)
Ở đây về những cơn mưa Chiều ôm vai áo lạnh vừa tay em Nghe không gió hát trong đêm Lời con sóng vỗ bên thềm biển xa
(Xem: 2647)
Có những chuyện tưởng đã khép lại theo thời gian, nhưng càng nhìn kỹ, người ta càng thấy chưa thể bỏ qua. Nhạc sĩ Phú Quang đã qua đời. Những tình khúc của ông vẫn tiếp tục được trình diễn, phát hành và khai thác trên các nền tảng âm nhạc. Người yêu nhạc vẫn nhớ ông qua những giai điệu trữ tình, sâu lắng. Nhưng có một câu chuyện liên quan đến ca khúc Đâu phải bởi mùa thu mà tôi nghĩ chúng ta cần nhắc lại. Bởi vì đôi khi, người đã khuất vẫn có thể bị mang tiếng thay cho những người đang sống.
(Xem: 2646)
Có những bài thơ không cần cất cao tiếng nói, bởi chính sự lặng lẽ của chúng đã đủ làm lòng người đau nhói. Đầy Tháng Con của Thành Tôn đưa chúng ta trở về một Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh 1954–1975, nơi một đứa trẻ vừa chào đời, người cha đã ở phương xa trong cuộc chiến. Tiếng khóc đầu đời hòa lẫn với tiếng súng, tiếng kêu đau đớn của những người bị thương và tiếng khóc của những người mẹ, người bà tiễn biệt người thân.
(Xem: 9259)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 14497)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
28 Tháng Mười 202612:41 SA(Xem: 3238)
PHÂN ƯU Vô cùng thương tiếc khi được tin / Nhà văn TRIỆU VŨ / tên thật VŨ NGỰ TRIỆU Sinh ngày 25 tháng 10 năm 1939, tại Phụng-Viện-Thượng, Bình-Giang, Hải-Dương, VN. Mệnh chung ngày 25 tháng 10 năm 2026 tại Houston, TX Hoa-Kỳ. Hưởng Thượng Thọ 87 tuổi.
27 Tháng Mười 202610:38 CH(Xem: 2958)
Nhận được tin buồn Phu quân của bà Lê Thị Nguyệt Minh Cụ ông VŨ NGỰ TRIỆU Nhà văn TRIỆU VŨ Sinh ngày 25 tháng 10 năm 1939, tại Phụng-Viện-Thượng, Bình-Giang, Hải-Dương, VN. Mệnh chung ngày 25 tháng 10 năm 2026 tại Houston, TX Hoa-Kỳ.
27 Tháng Mười 20266:25 CH(Xem: 3709)
Gia đình chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin cùng thân bằng quyến thuộc, bạn hữu xa gần Our family is deeply saddened to announce to all relatives and friends, near and far, the passing of our beloved: Cụ Ông VŨ NGỰ TRIỆU Nhà văn TRIỆU VŨ Chồng, Cha, Anh, Ông Nội, Ông Ngoại của chúng tôi – Husband, Father, Brother, Grandfather. Sinh ngày: 15 tháng 11 năm 1939 tại Phụng Viện Thượng, Bình Giang, Hải Dương, Việt Nam – Born: November 15, 1939 Đã từ trần, ngày 25 tháng 10 năm 2026, tại Houston, TX – Passed away on October 25, 2026 Nhằm ngày 16 tháng 9 năm Bính Ngọ Hưởng Thượng Thọ 87 tuổi – At the age of 87