- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

ĐÀO CHI YÊU YÊU

18 Tháng Hai 201510:16 SA(Xem: 63364)
SONG HUONG
Sông Hương- Ảnh Internet

 

"Ở Huế, phía sau lưng chùa Thiên Mụ có một vùng cư dân tên là Hương Hồ, gồm năm ngôi làng ngoại thành bình yên đến mức lặng lẽ. Hương Hồ bị ngăn cách với phố phường náo nhiệt bởi dòng Bạch Yến, một nhánh sông nhỏ tẻ ra từ sông Hương."


Ngày ấy mẹ sinh em ra ở làng Hương Hồ bên bờ sông Bạch Yến.

Không có con sông nào lặng lờ nước biếc xanh như dòng Bạch Yến, một nhánh của sông Hương tẻ ngang uốn lượn loanh quanh bên làng quê nhỏ nhu mì hiền lành của vùng Hương hồ, tưới mát hết hai triền bờ xanh um, trước khi xuôi về Bao Vinh nhập mình trở lại vào dòng Hương.

Thật kỳ lạ, sinh ra từ dòng sông lặng lờ, sao lòng người luôn dậy sóng, dậy gió!

Đêm trước khi em sinh ra, vườn nhà nở bông hoa lạ. Mẹ kể một cội hoa Quỳnh đã cỗi già lại trổ nhánh hoa ánh sắc vàng, hương tỏa nồng nàn suốt đêm trăng rằm tháng Bảy .

Bà em chỉ thở dài, đời hoa Quỳnh sớm nở tối tàn, hữu sắc lại hữu hương, tránh sao khỏi kiếp đa đoan ba chìm bảy nổi.

Vì thế vừa lên năm tuổi, bà đã dắt em vào chùa Phước Duyên dưới chân núi Rú vì gần nhà xin quy y tam bảo.

Ai ngờ đâu ngang trái của cả anh và em lại là nơi cửa chùa.

Anh nói anh đã cố quên mọi thứ. Người đã thấm phật tâm, chút duyên tình xem nhẹ, sắc không hồng trần đâu cần vướng bận.

Vậy mà em vẫn nhớ.

Em nhớ như in đến cái nắng trưa lung linh yên ả lọt qua tán lá phượng, đến tiếng ve kêu ong ong trong chùm hoa rực đỏ, mùi mít chín thơm lừng ướp mật vào con đường làng quanh co qua dậu chè xanh, băng qua một dòng suối nhỏ, chạy dọc theo hàng trúc vàng óng đến cổng chùa.

Và em nhớ như in chú tiểu tóc vén ba chòm ngộ nghĩnh, áo vạt hò màu lam, con mắt đen dài tia nhìn thăm thẳm tần ngần đứng bên cổng tam quan nhìn em.

Nhằm mùa Phật đản, tiếng chuông từ hàng trăm ngôi chùa dọc theo tả ngạn sông Hương vang rền từ ba giờ  sáng. Ngự trị trên đồi Hà Khê, tháp chuông Thiên mụ ngân vang, trầm hùng thanh thoát như chứng tỏ uy vũ cả một vùng. Riêng tiếng chuông chùa Phước duyên, ẩn sâu dưới chân núi Rú vì lại ngân nga, khoan nhặt, rủ rỉ như tan trong  huyết mạch của làng quê.

Em đi trong tiếng chuông thúc và lời kinh nhật tụng rầm rì, trái tim đập rộn ràng một niềm say sưa  hân hoan khó tả.

Tàn buổi lễ quy y, sau hàng loạt các nghi thức sám hối, truyền tam quy, ngũ giới, và lễ bái, em lén trốn ra vườn chùa, dựa vào gốc cây sứ già trĩu hoa trắng xóa, nhìn chú tiểu mắt đen miệt mài nhặt hoa khô bỏ vào rổ. Em nghẹo đầu thỏ thẻ :

- Chú tiểu à, chú tên chi?

- Dạ, a di đà phật, tui mới chỉ vào chùa thực tập hành điệu, sư thầy cho pháp danh là Lệ quang- Anh cúi đầu nhẫn nhục trả lời.

Em cười nghặt nghẽo:

- Chú tiểu tên đẹp dữ rứa? Chú muốn biết tên tui không?

Anh rụt rè gật đầu.

- Sư thầy khen tui sáng láng thông mình, đặt tên tui là Nguyên lý. Chú thấy tên tui hay không?

- A di đà phật, sư phụ đặt tên thí chủ thật đẹp- Anh cúi đầu.

Em chạy ào đến nắm tay anh:

- Chú dắt tui đi chơi đi- anh lật đật gỡ tay ra, nhìn em khổ sở. Em nhớ mắt anh đen dài rưng rức và sáng long lanh đến độ em soi được cả bóng mình trong đó.

Trời vụt đổ mưa rào, Sư thầy đã đứng bên hiên tự bao giờ, nhìn anh và em mắt đầy tư lự:

- Vũ vô kiềm tỏa năng lưu khách, sắc bất ba đào dị nịch nhân. Tinh anh phát tiết sớm, sợ con rồi khó tránh khỏi lụy đa tình.

Từ đó em năng lui tới vườn chùa, theo bà đi cúng dường rồi la cà giúp anh quét dọn, thắp hương, châm thêm dầu lạc vào chân đèn.  Ở chùa quen thắp đèn bằng dây bấc thả trong bát dầu thơm nồng nồng. Ánh đèn dầu lạc leo lét chập chờn, mùi dầu lạc thơm thoang thoảng tăng thêm phần trầm mặc và u tịch.

Sau thời gian tập quen làm công đức,  anh bắt đầu được ra ngoài đời học chung trường với em và các bạn. Ngày nào em cũng chạy xe đạp qua cổng tam quan đợi anh, vì thương anh đầu trần phơi dưới nắng trưa lội bộ ngược mấy cây số đường núi đến trường. Hai đứa đạp xe lọc cọc dọc đi đường vòng dọc theo bờ sông Bạch Yến, chập chờn đàn bướm vàng màu hoa mù u mải miết bay theo sau, và hương cau, hương bưởi , hương mít chín quấn quít đến lớp vẫn chưa tan.

Tám năm trời chở nhau trên chiếc xe đạp lọc cọc của em, anh ngồi trước áo vạt hò màu lam nhu thuần nghiêm nghị, em ngồi sau, thõng chân gần chấm mặt đường bím tóc nơ tím tung tăng theo nhịp nẩy của bánh xe, môi hồng nói cười líu ríu. Trưa hè bóng nắng lung linh mặt sông Hương , chiều tà đạp ngược lên thành nội ghé vào chè Hẻm ăn nhón nhén chén chè bắp thơm lừng, chè đậu ván ngọt bùi như tan trên đầu lưỡi, chè trôi nước thơm sánh mùi nếp mùi gừng... Tuổi thơ luấn quấn theo nhau như hình và bóng. Em có ngờ đâu như thế là nghiệp chướng của đời nhau.

Năm đó anh vừa tròn mười lăm tuổi học lớp chín, em  mười  ba tuổi học dưới anh hai lớp. Má em đã thắm hồng, mắt đen tròn lúng liếng, thân thể căng đầy dưới làn áo tơ tằm mềm mại. Bọn con trai đã bám theo chọc ghẹo, nhưng em nguây nguẩy bước đi vì em chỉ biết có anh.

 Một ngày tan trường,bọn con trai chạy rượt theo xe em gào reo ầm ĩ:

- Lốc ca lốc cốc, đầu tiểu trọc lóc, tiểu ốm tương tư, tiểu ngồi tiểu khóc...

Em dừng xe, chống chân bên vệ đường, chống nạnh trừng mắt:

- Ăn nói chi bỗ bã bậy bạ rứa? răng mà không sợ tội với người ta tu hành?

- Tội lội xuống sông ba vòng, lấy chồng hết tội- một thằng ngông nghênh nhất tiếp tục leo lẻo nói trây- ai khiến mày bênh vực thằng tiểu trọc mắt đen ! lốc ca lốc cốc, gái phải hơi trai, như thài lài cặm bãi...

Không kịp nghe dứt lời , em lăm lăm hòn đá xanh lao vào người thằng to con nhất. Cả đám xúm lại túm lấy em, bẻ quặt tay ra phía sau, gườm gườm nhìn anh:

- Thằng tiểu trọc mắt đen mê gái kia, quỳ lạy thì tụi tao mới tha cho con nhỏ này!

Nước mắt đầm đìa trên mặt, em thê thiết nhìn anh:

- Chú chạy đi, về mét thầy mét mẹ, tui không có sao mô mà lo.

Anh bình thản chắp tay:

- A di đà phật, nhà chùa không gây sự đánh nhau, xin mấy thí chủ đừng giỡn dai rứa mà làm đau người ta thì tội.

- Quỳ lạy chứ không có xin xỏ chi hết-  cả đám cười hô hố.

- A di đà phật, người tu hành chỉ quỳ lạy trước Phật trời và mẹ cha, không thể tùy tiện quỳ lạy như rứa. Xin các thí chủ đừng ép người tu hành.

Một thằng mặt mày hung tợn nhất bóp vào bả vai em.

- Không thèm nói nhiều với thằng tiểu trọc này nữa, quýnh con nhỏ này một trận cho chừa tội bà chằng đi.

Đầu em bị giúi sát đất, em chỉ kịp nghe những tiếng hét thất thanh chung quanh, và tiếng chân bỏ chạy xa dần. Anh cúi xuống đỡ em lên nhỏ nhẹ:

- O có đau chỗ mô không? tội quá con gái mà hung dữ với chúng nó làm chi, bọn nó chọc gì thì kệ nó, o đừng thèm chấp. O làm tui phải thủ võ, phạm vào ngũ giới rồi tề.

Em vùng vằng, đẩy tay anh ra:

- Tui binh cho chú mà chú còn trách tui nữa. Lần sau thì kệ chú đi, tui hổng thèm.

Em đùng đùng leo lên xe đạp, cắm cổ chạy. Anh lúp xúp cầm tà áo lam vạt hò chạy phía sau năn nỉ:

- O đừng giận quá mà mất khôn tề, chạy nhanh rứa có chuyện chi thì chết.

Đầu óc còn choáng váng, mắt tối sầm, em va vào một thân cây. Cả xe và người lăn lông lốc trên triền đồi xuống ruộng bắp. Lóp ngóp ngồi dậy, chỉ thấy bốn bề thân bắp mập mạp, lá xanh rì xanh ngắt chung quanh, nồng thơm mùi sữa. Giọng anh hớt hải vang vang trên triền đồi:

- O ơi, o ở mô rồi ? O có bị sao không? Tối rồi về đi o ơi!

Em tủi thân khóc thút thít to dần, từ xa anh len lỏi vạch lá bắp đi lần tới. Anh ngồi thụp xuống bên em, nắm tay em thiệt chặt:

- Trời phật, o đây rồi mà làm tui hết cả hồn. Tay chân trầy xước hết rồi. Ngồi lên tui chở o về.

Mưa rừng từ đâu rào rào đổ xuống trên đầu. Anh luống cuống nắm tay em chạy xuyên qua rẫy bắp đến chòi canh bắp tìm chỗ trú. Trong chiếc chòi lá chỉ trỏng trơ một bếp than đã tàn và vài cây củi gộc. Gió xuyên qua liếp tranh lồng lộng. Em co ro người trong manh áo tơ mỏng. Anh suýt xoa:

- O lạnh à? Đã nói mà tội quá đi. Để tui nhen cái bếp lửa sưởi cho ấm.

Anh lui cui sắp củi vào bếp đất, phồng miệng thổi bùng mấy ngọn ngo dầu và rồi ánh lửa lem lém chập chờn trên vách lá. Vuốt lại mấy sợi tóc ướt dán vào má em, anh dịu dàng nói:

- O ngồi sát vào bếp cho ấm nờ.  Sao mà o run dữ ri?

- Tui đói- em ngước cặp mắt hối lỗi lên nhìn anh.

Anh lẳng lặng bước ra ngoài mưa rồi trở vào với mấy trái bắp xanh rì trên tay:

- Ở chỗ ni chỉ có bắp thôi, tui nướng cho o ăn tạm qua cơn đói. Rứa là mình phạm ngũ giới rồi đây. Chút nữa mình viết lá thư để lại cho chủ vườn rồi bữa mô tui xin thầy quay lại đây trả tiền bắp cho người ta- Anh cười hiền lành.

Trời sụp tối dần, chung quanh chỉ còn tiếng gió giật trên ngọn bắp, tiếng mưa nhỏ giọt trên mái tranh và tiếng bắp nổ lép bép trong bếp than hồng. Em thu người sát gần anh, hàm răng cắn ngập vào trái bắp nếp nở giòn ngọt từng hạt màu sữa. Mắt anh nhìn em đăm đắm, lung linh từng đốm lửa than hoa nhảy nhót. Em cười ngọt lịm:

- Chú nhìn tui chi dữ rứa.

- O ăn nhìn thấy ngộ, con gái mà ăn chi như là...cọp- Anh cười lém lỉnh.

Một làn gió lạnh thổi thốc qua, cánh cửa liếp mở tung, em giật mình chúi vào người anh theo bản năng. Lao xao tiếng ba mẹ:

- Trời phật, con ơi, sao con lại ra ri? Con làm chi ở đây? Con đi đâu từ chiều tới giờ?

Những ánh mặt giận dữ cắm chặt vào anh, sư Thầy trụ trì từ sau khung cửa tiến lên, anh lúng túng cúi đầu thật thấp, chắp tay:

- A di đà phật, tội là ở đệ tử đã  làm thầy và mọi người lo lắng.

Thầy trụ trì lẳng lặng bước đi, anh cúi đầu lủi thủi theo sau lưng, chợt anh quay lại nhìn em, đôi mắt đen thẫm rười rượi:

- O về nhà giữ ấm kẻo ngã bệnh. Tui không can chi đâu, đừng có lo.

Đêm đó em phát sốt nên tránh được trận đòn roi mây của mẹ. Cơn sốt kéo dài một tuần lễ liền, em liên miên lảm nhảm gọi tên anh , mỡi lần tỉnh lại là em đòi gặp anh cho bằng được. Ba mẹ nhìn em bằng đôi mắt xót xa lạ lùng.

Vừa hết bệnh em đã nằng nặc đòi đi học và đạp xe đến cổng tam quan đợi anh. Cả buổi sáng em chờ dưới gốc hoa sứ không thấy anh đâu, những cánh hoa nồng nẫu hương trắng xóa mặt đất dưới chân em. Đến trường em nghe mọi người nói anh đã nghỉ học. Chiều tan trường, em sầm sập chạy về đến cổng chùa, ngong ngóng tìm anh. Cửa chùa đóng chặt, em đầu trần đứng dưới mưa, gọi tên anh:

- Chú Lệ Quang, tui chỉ muốn gặp chú để hỏi thăm thôi!

Mưa tuôn trào thành từng dòng chảy từ trên tóc em len lỏi xuống tràn trề trên mặt, em không hiểu đâu là nước mưa, đâu là nước mắt.

Một chú tiểu nhỏ xíu đầu còn ba chỏm tóc tinh nghịch chạy ra ghé sát mặt em thì thầm:

- Tiểu Lệ Quang đã bị đuổi đi khỏi chùa rồi.

Em dậm chân, nước mắt trào ra đẫm má:

- Chú ấy làm chi nên tội mà bị đuổi đi. Tui không tin.

Em vứt xe đạp chạy ào vào chánh điện. Sư thầy trụ trì trầm ngâm bên cây đào thế đang ra hoa hồng thắm, hoa nở trái mùa, tiết đông chưa đến, mưa hây hây làm sắc hoa dường như nhợt nhạt. Em thét lên trong đầm đìa nước mắt:

- Con muốn gặp chú Lệ Quang, chú ấy có làm chi nên tội mà bị đuổi đi?

- A di đà phật, tiểu Lệ Quang đã qua được thời kỳ thử thách tập sự, nay chính thức được thọ giới xuất gia và gửi đi học ở Bảo quốc phật học đường. Thí chủ phải nên mừng cho tiểu Lệ Quang mới đúng.

Em ngẩn người, lấy tay quẹt ngang má:

- Phật học đường là ở đâu? làm sao con gặp lại được chú tiểu Lệ Quang?

Sư thầy nhìn sâu vào mắt em, tia nhìn ấm áp và phẳng lặng đến độ lòng em như chùng xuống:

- Bể học là mênh mông, con đường đến chữ giác còn dài lắm. Nếu thí chủ tin vào chữ duyên thì có ngày sẽ gặp lại.

Tự nhiên em òa lên khóc, tim đau thắt.

- Bể ái nghìn trùng khôn tát cạn. Tu là cội phúc, Tình chỉ là dây oan. Thí chủ có vận đào hoa, mắt thí chủ long lanh sóng sánh như sóng ba đào. Cuộc đời từ đây khó tránh khỏi lao đao. Xin thí chủ nên nghĩ nhiều đến chữ An cho tâm thoát qua khỏi nạn tình. A di đà phật- sư thầy chắp tay nhìn em độ lượng, sâu trong mắt có điều giằng xé.

Em quay lưng bước đi thất thểu. Tim đau buốt như đã vỡ tan từng mảnh.

Em không một giây nào quên được anh kể từ ngày đó. Em đẩy cuộc đời em trôi dạt kể từ ngày đó.

Rời khỏi cổng chùa, em dừng lại bên hàng hoa Đại trắng xác trước Tam quan, linh cảm đau đớn mách em biết anh vẫn còn đang ở đâu đó rất gần dõi theo em, cô bé mười ba vừa nức nở khóc vừa tức tưởi gọi thầm:

- Chú Lệ Quang, sao nỡ trốn tôi? Sao chú ra đi không nói một lời?

Hình ảnh thê lương của cô bé mười ba tuổi đầu trần đứng khóc trong mưa trước cổng chùa khép chặt đã cào cấu trái tim bị thương của em suốt ngần ấy năm.

Nhưng mười ba năm sau, người đàn bà gấp- đôi- lần- tuổi- mười- ba đã đủ cay đắng để nói:

- Tình là ngộ hay là mê? Trốn bỏ cuộc đời là mê hay là ngộ?

Và em quăng em vào cuộc đời , vào những cuộc yêu miệt mài , một nửa để tìm câu trả lời, nửa còn lại là để hành hạ trái tim anh; Anh có thể an nhàn kinh kệ được không khi biết người anh yêu hụp lặn triền miên trong đau khổ?

 

***

 

Anh từng nói với em: Anh đã quên đi mọi thứ. Người đã thấm phật tâm, chút duyên tình xem nhẹ, sắc không hồng trần đâu cần vướng bận.

Nhưng Anh không một phút nào quên được làng nhỏ Hương hồ ven sông Bạch Yến. Anh chưa bao giờ quên được em.

Vì em đã là một phần máu thịt không thể tách rời của làng quê Hương hồ trong anh mất rồi.

Đêm ấy khi trở về chùa, anh đã quỳ gối suốt đêm trong phòng của mình để sám hối. Dù Sư Thầy không hề bắt tội, cũng không hề nói với anh một lời. Nhưng tự thẳm sâu trong anh, anh biết anh đã để hình bóng em và vị mật ngọt của buổi chiều, như hương sữa bắp non, thấm đẫm, lan tỏa, có lúc che mờ ánh vàng diệu kỳ của Phật pháp.

Nửa đêm, lần theo ánh đèn lạc le lói của phòng sư phụ, anh biết Thầy còn trăn trở chưa ngủ được. Anh đứng chết lặng trước phòng Thầy, bên sập tre, lưng còng , vai gầy lệch một bên.  Thầy ngồi chăm chú vá một chiếc áo nhật bình màu nâu đã cũ. Dáng Thầy tự tại, bình an đến độ, bao nhiêu cảm xúc xáo trộn trong anh dường như tan biến và hư ảo. Anh quỳ sụp dưới chân Thầy:

- Bạch Thầy, răng khuya rồi mà Thầy chưa ngủ được. Có phải vì đệ tử làm buồn lòng Thầy ban chiều?

Thầy từ tốn ngước lên nhìn anh, đôi mắt sâu buồn nhưng ấm áp:

- Thầy vá chiếc áo này cho kịp lễ thế độ, thọ giáo xuất gia của con ngày mai. Chiếc áo này Lão Sư tổ trụ trì đã mặc cho ta ngày ta được thọ giáo, nay ta muốn trao lại cho con, như một bảo tín vì ta tin vào căn duyên của con.

Nước mắt anh tự trào ra từ khóe mắt, cổ họng nghẹn ngào không nói thành lời:

- Bạch Thầy, con tự thấy không xứng đáng với tin yêu của Thầy.

- Lệ Quang, con có hiểu vì sao ta đã đặt pháp danh cho con là Lệ Quang hay không?- Thầy nhìn sâu vào mắt anh.

- Bạch Thầy, con chỉ được kể lại tên của con được đặt theo bài kệ của sư tổ Nguyên Thiều chùa Quốc Ân truyền lại.

- Đúng nhưng chỉ mới đúng có một nửa. Chữ đầu lấy đúng theo bài kệ của Tổ sư Đạo Mân, nhưng tên của con là do ta đặt. Ta chưa bao giờ kể cho con biết rõ nguồn gốc của con.  Con bị bỏ rơi trước cổng chùa và được các đệ tử mang về nuôi làm phúc. Con không ngừng khóc từ ngày được mang về chùa. Cũng một đêm ta không ngủ được như thế này, ta lần theo tiếng khóc tìm đến con, ánh sáng tím lạ kỳ của một ngôi sao băng ngang bầu trời đã dắt ta đến gặp con. Và ta quyết định làm lễ quy y và đặt tên cho con ngay khi con chỉ vài tháng tuổi. Ta tin điều đó sẽ mang lại bình an cho tâm hồn trẻ thơ đa cảm của con. Và lạ lùng thay, sau buổi lễ đơn sơ, con nín bặt tiếng khóc. Tên Pháp danh Lệ quang của con ra đời trong hoàn cảnh đó. Lệ Quang là căn duyên của con. Đôi mắt con soi rõ cửa sổ tâm hồn của con, con đa cảm nhưng không đa tình, con đầy lòng xót thương người nhưng không bi lụy.

- Bạch Thầy, chỉ có Thầy mới hiểu được con như vậy. Đời con chỉ nguyện theo niềm tin và đạo Pháp. Xin Thầy tin con- Anh gục đầu vào tay Thầy, lòng trong suốt như pha lê.

- Thầy luôn tự hào về con. Thời gian vừa qua con học hành rất sáng dạ và tiến bộ vượt bậc. Chưa có học trò nào của ta được như vậy. Ta chỉ còn một điều muốn nói với con. Con có nhớ bài giảng của đức Thế Tôn về tình yêu hay không?

Anh giấu đôi mắt xao động của mình, lắc đầu, tim nhói lại trong một giây phút. Nghĩ tới em:

- Bạch Thầy, tim con bây giờ không còn chỗ cho tình yêu trần tục.

- Không như con nghĩ đâu con ạ, tình yêu vẫn có chỗ trong Phật pháp. Đức thế tôn đã giảng rất sâu sắc thế này:

- Tình yêu phải hội tụ đủ bốn yếu tố: từ, bi, hỉ, xả.   

“Từ” là khả năng hiến tặng hạnh phúc cho người mình yêu. Yêu thương không phải là hưởng thụ, yêu thương là hiến tặng. Yêu thương ai đó thực sự, nghĩa là làm cho người ta hạnh phúc, mỗi ngày.

“Bi” là khả năng người ta lấy cái khổ ra khỏi mình. Người yêu mình phải là người biết sẻ chia, biết xoa dịu, làm vơi bớt nỗi khổ của mình trong cuộc đời.

"Hỉ” là niềm vui, tình yêu chân thật phải làm cho cả hai đều vui. Vì Dấu ấn của tình yêu đích thực là niềm vui.

“Xả” là không phân biệt, kì thị trong tình yêu. Mình yêu ai, hạnh phúc của người ta là của mình, khó khăn của người ta là của mình, khổ đau của người ta là của mình.

- Con thấy đó, Phật pháp chính là tình yêu cao nhất toàn vẹn nhất cho người mà con yêu thương.

Anh đang miên man đắm chìm trong những lời soi sáng của Thầy, đột nhiên, một tiếng gọi tha thiết rung động màn đêm, như mũi dao xuyên qua tim làm anh chao đảo:

- Chú Lệ Quang, sao nỡ bỏ ra đi không nói một lời...

Tiếng gọi xao xuyến của em.

Anh quỳ sụp xuống, úp mặt vào bàn tay khô héo của Thầy, cho lòng qua cơn sóng gió.

Từ từ trái tim anh bình lặng và chỉ còn chan chứa một tình yêu mênh mang không cùng và trong trẻo.

Anh nguyện sẽ đi đến hết trọn con đường đạo pháp của mình.

Và tình yêu dành cho thời thơ trẻ cùng em, nằm mãi trong một góc tim, trong trẻo.

 

***

 

Mười lăm tuổi, em bỏ học.

Mười lăm tuổi em rời bỏ làng Hương hồ êm đềm, bỏ dòng sông Bạch Yến lặng lờ lại sau lưng, để bắt đầu bước vào cuộc đời sóng gió.

Mười bảy tuổi em bước chân lên sàn catwalk. Là cô người mẫu trẻ nhất, nổi tiếng vì đôi mắt lạnh, khuôn mặt sáng như ngọc và giọng nói ngọt như mật.

Mười bảy tuổi em thay người tình như thay áo. Vì không thể chiếm được trái tim của một người đàn ông, em quyết định chinh phục tất cả đàn ông. Và việc chinh phục đàn ông sao mà  dễ dàng với em đến thế! Chỉ cần một cái đầu lạnh , một trái tim lạnh và một thân hình nóng bỏng.

Mười chín tuổi em có con với người- tình-kiêm-ông-bầu-kiêm- nhà- tài- trợ giàu sụ của mình.

Mười chín tuổi, em sinh con trong lén lút, sợ hãi. Con trai em giống anh lạ lùng, cũng vầng trán rộng, đôi mắt đen dài và buồn thăm thẳm.

Con trai sinh ra không hề khóc, chỉ giương đôi mắt đen nhìn em chăm chăm. Em cũng nhìn con đăm đắm một lần rồi giao con về Huế cho bà nội nuôi. Ba mẹ đã từ em từ năm em mười lăm tuổi, chỉ còn bà nội mãi nấn níu lén lút liên lạc với em.

Người tình của em lạnh lùng bảo:

- Có nhiều lý do để em phải xa con: thứ nhất anh không thích trẻ con, thứ hai đứa bé quá đẹp và quá không giống anh, thứ ba vợ anh không nên biết về đứa bé. Và cuối cùng, một đứa trẻ chỉ làm hại sự nghiệp đang rất rực rỡ của em.

"Sự nghiệp" đang rất rực rỡ của em chính là con đường tiến thân cho người-tình-kiêm-ông-bầu của em. Sau khi sinh con, em mặn mà vẻ đẹp gợi cảm não nùng của gái-một-con, bắt đầu lăn lóc trong vòng tay của các đại gia lắm tiền, khát tình mà ông bầu cần sự giúp đỡ.

Cuộc tình kế tiếp của em với một ông quan ngành văn hóa đã kết thúc ngay khi sau ông ấy đứng sau vành móng ngựa và lãnh án chục năm về tội tham ô, lạm dụng chức quyền.

Người tình ngay lập tức sau đó là một ông vua bất động sản ngất ngưởng trên đỉnh thành công với hàng chục dự án đất mênh mông và vài cái căn hộ chung cư cao cấp đang xây dựng. Gặp thời kinh tế suy yếu, bất động sản đóng băng, giá nhà đất rớt thang chóng mặt chỉ sau một đêm, gia sản của người tình teo tóp dần dần và đi đến khánh kiệt. Em vẫy tay từ biệt người tình bất động sản, bán ngay căn hộ sang trọng được tặng, đóng sập cánh cửa sau lưng để bước sang trang mới khác.

Hai mươi lăm tuổi, em cặp bồ với một đại gia ngân hàng và chứng khoán. Một ngày những con số dài nhiều số không nhảy múa trên tài khoản của người tình ngân hàng, những cuộc mua-bán-sát nhập và vay-tiền-lòng-vòng giữa các công ty con kết thúc bằng những con số tròn hàng chục tỷ phát sinh thêm cho tài sản của người tình ngân hàng. Sau khi người đỡ đầu của người tình ngân hàng bị bắt và một chiến dịch điều tra chớp nhoáng đã lôi người tình sừng sõ của em vào tù. Kéo theo nhiều ngân hàng sụp đổ trong vòng xoáy lừa đảo của đồng vốn ảo.

Em rút hết tiền còn sót lại trong tài khoản ATM, xóa luôn tài khoản không còn dấu vết của cuộc dan díu với người tình ngân hàng đang lao đao trong vòng lao lý.

Ngồi một mình, một chiều, gác đôi chân dài miên man lên ghế sofa màu đỏ bordeau, em đốt một điếu thuốc, tự tổng kết cuộc đời mình. Số lượng người tình tăng dần, với những cuộc yêu điên cuồng dày đặc thêm, con đường đi tìm tình yêu của em càng ngắn lại và càng mịt mùng. Con tim em ngày càng chai sạn và lạnh lẽo.

Chỉ còn duy nhất một đốm lửa, leo lét, sưởi ấm cho em suốt ngần ấy năm không hề tàn lụi. Bếp lửa đêm mưa giữa ruộng bắp, đôi mắt của anh... Và đôi mắt của con.

Em cháy lòng nhớ đến con. Bây giờ chắc đã tròn 7 tuổi. Con chưa một ngày bú sữa mẹ và có hơi mẹ. Chỉ có hơi tiền của em đều đặn hàng tháng gửi về cho bà. Con có oán hận mẹ không? Có oán hận mẹ đã từ bỏ con chạy theo ảo vọng cuộc đời như em ngày ấy oán hận anh từ bỏ em chạy theo ảo vọng của tôn giáo không?

Em thèm tìm lại mùi thơm tho da thịt trẻ thơ, giữa ngập ngụa mùi nước hoa nồng nặc và mùi da thịt người tanh tưởi. Em thèm nghe tiếng con trẻ bi bô hồn nhiên, khi đã chán chường với những lời tình tứ hão huyền trống rỗng.

Em vứt lại tất cả sau lưng, bay ngay chuyến đầu tiên về lại Hương hồ sau 13 năm từ bỏ quê hương.

 

***

 

Anh trở về lại Hương hồ khi bệnh của sư thầy trụ trì ngày càng trở nặng thêm. Và thầy trao lại việc trụ trì chùa Phước Duyên cho anh, đôi mắt đã đục lờ đờ ánh lên tình âu yếm, tin yêu khôn tả.

Ngôi chùa sau mười ba năm và bao lần tu sửa đã khang trang hơn rất nhiều so với thời nhỏ của em và anh, nhưng vẫn giữ kiểu dáng chữ khẩu xưa, chỉ mở rộng thêm gian phụ cho khách vãng lai và hai tháp chuông cao nghệu trong vườn chùa. Cổng tam quan vẫn trắng xóa hoa Đại, gốc cây cỗi già sứt sẹo rong rêu dấu ấn thời gian.

Anh đứng tần ngần trước gốc đào phai yêu quý của sư phụ, hoa đào vẫn nở trái mùa, phơn phớt cánh hồng phai trong gió đông gờn gợn. Chợt tiếng chổi tre khua lá khô sau lưng làm anh giật mình. Một chú tiểu chỏm đầu ba vá hồng hào chắp tay chào anh nhỏ nhẹ:

- Con bạch sư phụ.

Tiếng nói trong trẻo làm gợn trong lòng anh một điều gì rất lạ. Chú tiểu ngước nhìn anh đầy tôn kính. Đôi mắt đen dài buồn thăm thẳm và vầng trán cao mênh mang, sóng mũi thẳng, cặp môi dầy cong hồng hào như con gái. Một hình ảnh thân thiết đến nhói lòng ùa về. Anh nhíu mày gạn hỏi:

- Con tên là gì, vào chùa bao lâu rồi?

- Dạ, bạch thầy, mẹ đặt tên con là Lệ Quang. Lão sư phụ đặt pháp danh cho con là Lệ Nguyên ạ. Con chỉ mới vào chùa thực hành điệu được tròn 1 năm.

Ký ức xộc thẳng vào tim anh nhói như mũi dao nhọn. Anh thảng thốt:

- Nhà con ở đâu?

- Dạ, bạch Thầy, nhà con ở làng Hương hồ. Con từ nhỏ ở với bà cố,  không có mẹ. Mẹ con đã đi làm ăn xa. Ông bà ngoại cũng bỏ xứ đi nước ngoài từ lâu không có tin tức. Bà qua đời, lão sư phụ nhận con vào chùa. Vì con cũng quyến luyến cảnh chùa, lòng con chỉ  muốn đi tu ạ.

Nước mắt nóng ấm trào lên mắt anh rưng rưng. Tiền duyên oan trái nào ai có thể cởi buộc dễ dàng được vậy. Cho hay bàn tay tạo hóa huyền vi và diệu kỳ đến vậy. Lòng anh, không ngờ, sau bao năm vẫn còn canh cánh người xưa.

Anh đặt bàn tay lên trán chú tiểu nhỏ, kéo vào lòng, âu yếm:

- Từ nay mỗi tối, sau khi xong việc thường nhật, công đức hương đăng, quét dọn, sư phụ sẽ kềm cặp thêm việc học giới luật và giảng giải các bộ kinh cho con.

- Dạ, con ghi ơn sư phụ đã chiếu cố cho con- chú tiểu chắp tay mắt sáng ngời sung sướng. Chú nhỏ nhẻ- con chỉ muốn chú tâm tụng kinh niệm trì cho mẹ của con. Bà cố trước khi mất có dặn con phải tụng kinh cho mẹ qua kiếp nạn, sáng tâm trở về. Con chưa một lần nào gặp mẹ, nhưng con tin là mẹ sẽ trở về với con.

Anh nhìn vào đôi mắt đen long lanh ngời ngợi đó, thấy cả bóng hình ngây thơ trong trẻo của em và anh ngày nào hiện về.

Tu là ngộ mà tình cũng là ngộ.

Chỉ có lòng người mãi mãi chìm đắm vào cõi mê mà thôi.

Và anh tin em sẽ cuối cùng rời khỏi cõi mê.

 

UYÊN LÊ

Ý kiến bạn đọc
19 Tháng Chín 201810:45 SA
Khách
Truyện ý nghĩa quá
KR 2018.09.19
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
03 Tháng Mười Một 20253:42 CH(Xem: 14788)
có một người không nói, mà hoa cười / không bước đi, mà gió cũng theo về / không hẹn trước, mà chiều như đã đợi / một bóng hình đằm thắm giữa cơn mê.
03 Tháng Mười Một 20253:32 CH(Xem: 12419)
Tháng 11 - 2025, đại tường Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ. Lễ đại tường là ngày giỗ năm thứ hai hai sau khi một người qua đời. Đại tường không chỉ là một nghi thức tang lễ nối dài mà là một triết luận sinh diệt siêu vượt những tín lý từng được cho là siêu việt của văn hóa và tôn giáo Á Đông, đặc biệt trong Phật giáo; nhất là khi nói đến một bậc danh tăng như Thầy Tuệ Sỹ lại càng mang nhiều ý nghĩa
03 Tháng Mười Một 20253:19 CH(Xem: 16425)
Ướt chùng lòng anh / Thềm mưa bụi / Con tàu lầm lũi vùng quên lãng / Đi vào đi vào sương, hoa muồng vàng mù tối / Đắng khói hai hàng cây nuôi dưỡng tình đầu /
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 11151)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20252:23 SA(Xem: 15109)
Nhà văn Doãn Quốc Sỹ mới qua đời tại Mỹ, hưởng Thọ 102 tuổi (theo lịch Âm là 103 tuổi). Ông là hàng nhà văn tiền bối cuối cùng trong thế hệ Chiến tranh Việt Nam vừa ra đi. Ông vừa là nhà văn, vừa là nhà giáo và cho rằng dạy học là nghề, viết văn là nghiệp. Như thế trong nhãn quan Phật giáo thì phải chăng văn chương là duyên và tác phẩm là “nợ” như khái niệm “duyên nợ trần ai” giữa đời thường.
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 10351)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi
21 Tháng Mười 202512:14 SA(Xem: 11763)
Gặp gỡ trò chuyện với hậu duệ của cụ Mai Khắc Đôn, nghe kể một vài kỷ niệm về Hoàng Phi Mai Thị Vàng (Vợ vua Duy Tân, con gái của quan thượng thư Bộ Lễ Mai Khắc Đôn
14 Tháng Mười 202510:03 CH(Xem: 13005)
QUẬN CAM, California (Việt Báo) -- Nhà văn Doãn Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 giờ sáng ngày Thứ Ba 14/10/2025 tại một bệnh viện ở Quận Cam, California, theo tin từ gia đình họ Doãn. Nhà văn Doãn Quốc Sỹ lấy tên thật làm bút hiệu. Ông sinh ngày 17/02/1923 (nhằm ngày Mùng Hai Tết Quí Hợi) tại xã Hạ Yên Quyết, Hà Đông, ngoại thành Hà Nội. Như thế, nhà văn ra đi khi được 102 tuổi, theo tuổi ta là 103.
13 Tháng Mười 202511:02 CH(Xem: 18360)
Có những cơn mưa không chỉ rơi xuống mặt đất, / mà còn rơi vào bên trong con người. / Mưa Cuối Cùng là một cơn mưa như thế — / cuối cùng của Thời Gian, / và cũng là khởi đầu cho một cuộc rửa tội của Linh Hồn. / Trong tiếng mưa, Thi Sĩ nghe được tiếng dội của nhân loại: / những bước chân thất lạc, những linh hồn không còn chốn trở về, / và câu hỏi âm thầm về ý nghĩa của cuộc hiện sinh. /
13 Tháng Mười 202510:35 CH(Xem: 12574)
Duyên ngộ giữa tôi và Thụy Khuê lạ lùng như một sự ngẫu nhiên được an bài sẵn, chỉ đợi ngày tháng chín muồi là lóe lên như sao băng. Sự hiểu biết của Thụy Khuê, với tôi bắt đầu từ năm 2 đại học, hồi đó tôi khá mù mờ về văn học Việt, ngoài hai cái tên nổi tiếng đến mức quen thuộc là Nguyễn Huy Thiệp và Bảo Ninh thì tôi không đọc ai, đúng hơn là mấy ông thầy, mấy đứa đàn anh khóa trên chỉ nói về hai người đó với sự ngưỡng mộ tới cuồng tín. Tôi kén văn học Việt bởi sự khó chịu ăn vào máu thuở học sinh, suốt ngày phải đọc mớ văn học cách mạng mà vẫn phải cố khen, tán láo để lấy điểm cho bài thi, đợt thi vào khoa viết văn, tôi lại phải ca tụng Chí Phèo của Nam Cao dù tôi đọc truyện đó tới phát ngán, nói thẳng, đọc xong tuyển tập Nam Cao, tôi thấy tay nghề viết của ông chỉ ở mức trung bình khá, văn thô, trần trụi, tả thực nhưng ngôn ngữ chưa sắc, thiếu biến hóa, tầm nhìn vẫn mơ màng, thành ra hồi đi học tôi chỉ đọc phần văn học nước ngoài, cứ dính mắt vào văn học Việt là buồn ngủ...
07 Tháng Tám 2026(Xem: 3819)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 13279)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 19647)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 18620)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười 20266:14 CH(Xem: 1612)
Bữa nay tôi khóc tôi la / Vì tôi chẳng thể làm ma vô tình / Tuệ Sỹ viết: “Trời có Tình / Thì Trời cũng đã trở thành già nua” / Tưởng như lời nói bông đùa / Mà trong sự thể mái chùa vỡ tung / Nhìn nhau trong cuộc trùng phùng / Mỗi người một ái ngại ngùng cho nhau
18 Tháng Mười 20266:04 CH(Xem: 1765)
Bữa nay Bùi Giáng chết rồi Hôm qua Giáng vẫn nằm ngồi chiêm bao Bữa nay là bữa hôm nào Hôm nào cũng như hôm nào vậy thôi Hôm nào cũng có mây trôi Không trôi chân đất thì trôi chân trời Lập đi lập lại ba hồi Những vần Thơ cũ lôi thôi vô cùng
09 Tháng Mười 20266:39 CH(Xem: 2282)
Rồi mai nữa, giữa muôn trùng năm tháng Nếu vô tình nghe một khúc mưa rơi Ta chợt hiểu có những điều rất cũ Bay qua hồn đọng lại một vần thơ
09 Tháng Mười 20266:09 CH(Xem: 2396)
Ta ngắm đời… như cuộc viễn du… Thân như mây… nổi giữa sương mù… Dấu xưa cát phủ dần năm tháng Bóng cũ hồn vương đáy vĩnh thu Gửi mộng theo trăng qua bể vắng Mang sầu rơi, mắt lạc sông u
(Xem: 1448)
Vào một buổi chiều của năm 1966 bạn ấy chở tôi trên chiếc xe gắn máy Puch đến một con ngõ đường Lý Thái Tổ để tìm Helga, nơi mà nhà xuất bản An Tiêm của Thanh Tuệ đặt trụ sở, vì ở đấy giới văn nghệ sĩ hay tụ tập thân mật với nhau. Quả nhiên tôi đã gặp một số các nhà văn nhà thơ nghệ sĩ tên tuổi của văn học nghệ thuật bấy giờ của VNCH, những người mà tôi biết tên hơn là biết mặt. Lúc bấy giờ tôi còn là một học sinh lớp đệ nhị, văn học nghệ thuật vốn là chuyên tâm của tôi, vì tôi đọc sách khá nhiều và cũng đã viết chút văn xuôi cũng như thơ, như đã kể ở những chương khác. Ở đấy tôi đã gặp Bùi Giáng.
(Xem: 2204)
Ngày xưa, ngày là học sinh, mình ngoan lắm, chả biết bia rượu, thuốc lá là gì nhưng từ ngày đi lính về, thế quái nào lại sinh ra đổ đốn. Nhìn thấy chai rượu là mắt cứ sáng lên, lòng cứ nao nao, lạ lắm, cứ như là bị đói khát lâu ngày mong được một trận uống no nê, thỏa thích. Và nhất định bữa rượu ấy phải cho ai đó trong bàn nhậu liêng phiêng, cà tang cà tửng mới thích. Nhưng thật oái oăm, thật khốn là hầu như tới 80% cuối các trận nhậu mình toàn nhìn gà hóa cuốc, nhìn một mà ngỡ là năm, sáu, bảy... Tiễn mọi người ra về, bắt chân bắt tay, chào hỏi vẫn có chiều tinh tỉnh lắm nhưng lê được vào giường là nằm lăn ra ngủ quên trời quên đất. Sáng hôm sau tỉnh giấc chẳng nhớ khuya qua mình đã tiễn mọi người ra về thế nào? Có điều gì sơ suất không? Và bụng lại bảo dạ từ lần sau ngồi uống phải cầm chừng, uống in ít thôi, uống kiểu giao lưu thôi nhưng mấy chục năm rồi cứ dặn lòng mà chẳng lần nào mình làm được.
(Xem: 1944)
Trong khi chìm đắm trong các thư tịch xưa - nay để tìm hiểu về ba cuộc kháng chiến vĩ đại chống xâm lược Nguyên Mông, tôi tình cờ dừng lại khá lâu trước đôi dòng ngắn gọn trong cuốn sách An Nam chí lược của tác giả Lê Tắc - người đã đầu hàng giặc Thát và sống lưu vong, tuy viết trên tinh thần của sử gia nô lệ (nội phụ) song cũng có hạt nhân sự thực lịch sử
(Xem: 1988)
Với những gì chúng ta được biết về công nghiệp và đức độ của Đinh Tiên Hoàng đế, về tình cảnh hiểm nguy của triều đại nhà Đinh vào lúc nhà Tống đang nhòm ngó nước Nam chờ cơ hội xua quân sang xâm chiếm, có thể hình dung được Di nguyện thiêng liêng nhất của Tiên đế chắc sẽ được ghi rõ trong Chúc thư trước khi ngài bị hành thích không lâu:
18 Tháng Mười 20264:43 CH(Xem: 1361)
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra: - Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều. - Tôi cũng mới đến – Nghiêm vừa nói vừa chỉ luống rau: Cải lên thế này là tốt rồi. Cô nên trồng thêm ít hành, tỏi. Nghiêm theo Đào bước vào nhà, đến trước bàn thờ Lương, chồng Đào, đốt 3 cây nhang, vái ba vái, cắm vào bát nhang, lẩm bẩm khấn mà như nói với mình: Mới đó mà đã gần 2 năm. Anh chết đã yên phận, còn người sống…, rồi quay lại đi đến ghế:
09 Tháng Mười 20265:49 CH(Xem: 2388)
– Giới thiệu với chú, đây là bạn gái của cháu. Cô đã cùng với thám tử tư giúp tìm ra người cha hải tặc của cháu như trong bài viết “Đứa Con Lai… Hải Tặc” của chú. Còn đây là ông chú mà anh vẫn thường nói với em. – Chào chú! Chú ngạc nhiên lắm phải không? Con đã được nghe rất nhiều về chú. Con muốn gặp chú từ lâu nên đã nhờ bạn thu xếp giúp. Con từ Thái Lan qua, đang theo học tại Michigan State University. Con chọn trường này vì biết bạn cũng ở thành phố Detroit, Michigan.
02 Tháng Mười 202612:54 SA(Xem: 2601)
Buổi trưa, vừa nhai xong một nhúm cơm và uống một nắp nước do tàu cấp phát thì mọi người dưới hầm nghe nhiều tiếng chạy thình thịch náo động trên boong tàu. Qua kẽ hở, biết tàu đã bị hải tặc xâm chiếm không biết từ lúc nào. Họ hoàn toàn làm chủ tình hình. Trong vòng một tiếng đồng hồ không gặp kháng cự, những tên hải tặc đã đủ thì giờ lục lọi tìm kiếm vàng bạc và giở trò khả ố với những đàn bà con gái nằm la liệt trên sàn tàu mà trước đó đã được ưu tiên dời lên vì kiệt sức.
23 Tháng Chín 202610:53 CH(Xem: 2364)
Sau ngày vợ mất, căn nhà của ông Trần Đình Tuấn bỗng vắng lặng một cách kỳ lạ. Bởi bà Bạch Nhàn, người vợ sống cùng ông gần 40 năm,đã mất vì bạo bệnh. Chiếc ghế bà Bạch Nhàn vẫn ngồi mỗi tối còn đó. Cái khăn lau kính bà thường vắt trên thành ghế vẫn đó. Cả chiếc ly nhỏ bà hay uống nước cũng vẫn nằm nguyên trên chiếc bàn cạnh cửa sổ. Nhìn đâu ông cũng mường tượng thấy bóng hình bà. Mọi thứ trong căn nhà còn nguyên màu kỷ niệm.
27 Tháng Mười 2026(Xem: 234)
Một câu nói đã trở thành chuẩn mực đạo đức của ngành y, nhắc nhở người thầy thuốc phải xem nỗi đau của người bệnh như nỗi đau của chính mình, lấy việc cứu người làm bổn phận, không lấy sự sống của con người làm phương tiện cho lợi ích riêng. Thế nhưng, khi dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) được đưa ra Quốc hội Việt Nam xem xét, những tranh luận quanh đề xuất liên quan đến người dưới 18 tuổi đã khiến dư luận đặt ra nhiều câu hỏi.
21 Tháng Mười 2026(Xem: 792)
Có những câu hỏi, thoạt nghe tưởng như chuyện đùa, nhưng càng nghĩ càng thấy buồn. Có những lời hứa, khi mới nghe, khiến người ta tin tưởng vào một tương lai huy hoàng. Nhưng sau nhiều năm, điều còn lại đôi khi không phải là chiếc bánh để ăn, mà chỉ là bức tranh vẽ chiếc bánh. Và có những nhân vật, ban đầu được tôn vinh vì công lao của họ, nhưng dần dần trở thành những hình tượng gần như bất khả xâm phạm. Người ta được khuyến khích ca ngợi, nhưng lại ngần ngại khi muốn đặt câu hỏi. Phải chăng điều đáng lo ngại nhất đối với một dân tộc không chỉ là nghèo đói, chiến tranh hay sự áp bức, mà còn là ngày con người không còn đủ tự do để tự hỏi mình đang sống trong một thực tại như thế nào?
19 Tháng Mười 2026(Xem: 988)
Trong lịch sử, phong trào Chấn hưng Phật giáo Việt Nam thường được dùng để chỉ cuộc vận động vào nửa đầu thế kỷ XX, khởi lên từ những năm 1920 và phát triển mạnh trong các thập niên 1930-1940. Các bậc cao tăng như Khánh Hòa, Huệ Quang, Giác Tiên, Thanh Hanh, Trí Hải cùng nhiều cư sĩ trí thức đã góp sức mở trường đào tạo tăng tài, thành lập hội Phật học, dịch kinh, xuất bản báo chí và đưa Phật giáo đến gần hơn với đời sống xã hội. Công cuộc ấy không dừng lại ở một giai đoạn lịch sử. Tinh thần chấn hưng, hiểu theo nghĩa rộng, là sự trở về với những giá trị căn bản của đạo Phật, đồng thời tìm ra phương thức thích hợp để truyền đạt và thực hành giáo pháp trong những hoàn cảnh mới. Một trường hợp tiêu biểu trong thời hiện đại là công cuộc khôi phục và phát triển Thiền phái Trúc Lâm của Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Từ.
19 Tháng Mười 2026(Xem: 1100)
Với “TA LÀ - Những khúc mắc siêu hình học” (I AM: Metaphysical Aporias), Giáo sư Nguyễn Hữu Liêm không tìm cách trả lời giản đơn câu hỏi “Ta là ai?”, mà dựng lên một hành trình bản thể luận: con người từ đâu đến, vì sao phải trở thành một cá thể, tự-ý thức được hình thành như thế nào và liệu sau tất cả những phân ly, con người có thể “trở về” với căn nguyên hữu thể của mình hay không.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 6400)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 15879)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 32134)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 38853)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 1470)
Có những cuốn sách khiến người ta đọc để hiểu thế giới. Có những cuốn sách buộc người ta quay về nhìn lại chính mình. Và cũng có những cuốn sách, dù tác giả không nhất thiết chủ ý, lại khiến người đọc đặt câu hỏi về cái thế giới đang tìm mọi cách định nghĩa con người thay cho chính họ. TA LÀ: Những khúc mắc siêu hình học của Nguyễn Hữu Liêm có thể được tiếp cận theo hướng thứ ba ấy. Thoạt nhìn, đây là một hành trình triết học quanh những khái niệm như bản thể, ý thức, cái Tôi và vô ngã. Nhưng nếu đọc chậm hơn, bên dưới những tầng ngôn ngữ siêu hình ấy, ta có thể nhận ra một vấn đề gần gũi hơn nhiều: con người phải làm gì để trở thành một cá nhân có ý thức độc lập, thay vì chỉ là một đơn vị trong đám đông? Và câu hỏi ấy, trong một số xã hội, chưa bao giờ hoàn toàn vô hại.
(Xem: 13876)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 6892)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 10665)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 9869)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 9997)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 10791)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
14 Tháng Chín 20262:19 SA(Xem: 3436)
Tên thật Trần Ngọc Thao, sinh năm 1936 tại Quảng Nam, Cung Tích Biền thuộc thế hệ nhà văn hứng chịu và tham dự trực tiếp nội chiến. Theo học Văn Khoa Huế, Luật Khoa Sàigòn trước khi bị động viên rồi trải qua nhiều đơn vị pháo binh, thiết giáp của quân lực VNCH cho đến ngày giải ngũ vì thương tích năm 1973, nhà văn khởi đăng truyện ngắn đầu tiên trên tuần báo Nghệ Thuật vào năm 1966.
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 11151)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 10350)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi