- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

Cái Bóng

14 Tháng Mười Hai 20146:01 CH(Xem: 61623)
TranhDinhCuong-bong
Tranh Đinh Cường

"Chúng tôi nói về những va chạm không dấu vết, nói về nỗi nhớ nhung không hình hài, nói về những cách xa tính bằng khoảng cách của tia nắng mặt trời, có những ngày biền biệt xa cách chỉ vì một đám mây..."

 

 
Khi đứng một mình trong mù sương, không có một bàn tay, một bờ vai, một tiếng nói bên cạnh để khẳng định phương hướng, hay ngay cả mùi hương hoa cỏ mục để biết tọa độ của không gian và thế giới nơi mình đang đứng, người ta luôn có đôi chút phân vân:
- Có những con đường không, bên ngoài mù sương?
Bên ngoài mù sương là gì? Bên ngoài đám mây xám dày đặc hơi nước ẩm mịn này là gì? Là bầu trời trong sáng cao vòi vọi thăm thẳm trên cao? Hay bên ngoài mù sương là hàng cây níu tán lá vào nhau, và những con đường cỏ xanh mượt quấn quít? Hay bên ngoài mù sương chỉ là mù sương?
Muốn biết điều đó, chỉ có thể bước đi ra bên ngoài mù sương!
Điều đó có dễ dàng đâu, vì tôi chỉ là cái bóng!
 
Tôi biết mình là cái bóng chỉ từ khi tôi biết yêu một người. Yêu một ai đó khác, ngoài thân hình tôi đang tạm gửi. Chưa bao giờ tôi ý thức mình là cái bóng đến thế khi tôi biết yêu.
Cái bóng cũng biết yêu sao? có lẽ ai đó sẽ cười! Khi đêm về, những cái bóng được tự do, chúng tôi tụ tập lại với nhau trong góc tối nhất của căn nhà, trên tầng áp mái, nơi bước chân thậm thụt của con người không rón rén xâm nhập, chỉ có mùi gỗ mục, mùi trứng nhện đong đưa đang thềm thỉ nứt ra bằng những bước đạp háo hức, run rẩy, vài con chuột chạy vội vã như sợ ai cướp mất màn đêm che dấu thân phận, và ngoài tiếng gió rít qua những cột kèo rui mè rên rỉ già nua vì mối mọt, là tiếng cười khúc khích của những cái bóng-tự do.
Khi đó nếu không rúc rích nói xấu những thân hình mà chúng tôi gửi tạm, thì chúng tôi nói về tình yêu.
Ồ, cái bóng yêu lẫn nhau là chuyện rất thường. Chúng tôi nói về những va chạm không dấu vết, nói về nỗi nhớ nhung không hình hài, nói về những cách xa tính bằng khoảng cách của tia nắng mặt trời, có những ngày biền biệt xa cách chỉ vì 1 đám mây, có những ngày bóng chạm được vào nhau, quấn quít vào nhau suốt buổi chiều khi mặt trời đổ dài sát đường chân trời cháy rực một hồi quang vàng úa. Lúc đó những chiếc bóng yêu nhau vội vã tìm đến nhau, chạm vào nhau, quấn vào nhau lưu luyến không muốn rời xa.
Tình yêu của cái bóng, mãnh liệt, da diết hơn con người vừa vì mong manh của thân phận tầm gửi, vừa vì phù du của kiếp sống lệ thuộc và trên hết là bản chất trong trẻo, phiêu linh của thực thể cái bóng, không bị trì níu bởi bất kỳ nhục cảm, ham muốn xa lạ nào ngoài cảm xúc một thể duy nhất của tình yêu.
 
Ồ, điều đó con người chẳng tài nào hiểu nổi đâu, bằng những phức cảm và và tham lam ham muốn trong vạn triệu tế bào vật chất cấu thành nên con người, làm sao con người hiểu được thế nào là "cảm xúc một thể duy nhất của cái bóng"?
Vì thế nên thường thì những cái bóng chỉ yêu nhau, dặn dò nhau lánh xa thế giới ô nhiễm và tạp nham của con người. Chúng tôi tự hào vì chúng tôi sở hữu cảm xúc một thể duy nhất, và vì chúng tôi yêu như chỉ có một thể duy nhất tồn tại trong mắt nhau, trong tâm trí nhau.
Nhưng đó là tình yêu của cái bóng khác, không phải của tôi, vì Tôi trót yêu 1 con người!
 
Điều này nếu hé lộ ra và lan truyền trong thế giới cái bóng, sẽ nổ bùng và gây giận dữ, phẫn nộ chẳng khác gì quả bom nguyên tử thả xuống Hiroshima năm 1945. Vào tháng 9 năm đó, không một cái bóng nào bị tổn thất, nhưng chúng tôi đi vật vờ lang thang trên những thê lương hoang tàn và nhìn những thân hình quặt quẹo là phế tích của chiến tranh bằng tâm cảm bàng hoàng, ngây dại. Ai nói những cái bóng không biết căm ghét chiến tranh?
 
Là tôi biết tôi đang yêu một con người! Vì điều bí mật kinh khủng này mà tôi lặng lẽ khép kín trong thế giới cái bóng. Tôi vô tình mà trở thành huyền thoại miễn cưỡng của 1 cái-bóng-không-biết-yêu.
Trong khi tình yêu của tôi ngày càng lớn lên, phát triển và trào sôi ra bên ngoài thân phận nhỏ bé, mỏng mảnh, xiêu vẹo của cái bóng. Tình yêu của tôi dành cho anh ấy, đã vượt ra ngoài thân phận của cái bóng. Đến thúc giục tôi khao khát trở thành con người, cái hình hài con người, thực thể xâm lấn, phức thể và tràn đầy ham muốn, tham lam, cằn cỗi, hủy hoại mà chúng tôi coi thường?
 
Sao lại không nhỉ? Tôi đã không ngừng mơ ước gói trọn tình yêu trong trẻo, một thể duy nhất, tràn đầy ăm ắp vào trong cơ thể giới hạn bởi chính cấu tạo phức tạp từ vật chất của con người. Kết hợp tình yêu và tinh thần trong trẻo của cái bóng vào thân thể hữu cơ của con người, là điều hoàn hảo nhất vũ trụ, Thượng đế đã từng nghĩ đến sáng tạo đó hay không?
 
Tôi muốn thay đổi câu triết ngôn tôi đã đọc lén được của con người : "Tôi suy tư và tôi tồn tại". Không, Tôi khao khát "tôi yêu anh ấy và tôi tồn tại"... Tôi tồn tại mãi mãi trong tình yêu!
 
Tôi nghĩ về điều này miên man, vào ban ngày, khi tôi đưa bàn tay dài hơn khoảng cách 2 cánh tay, vươn dài bởi khao khát và nhớ nhung về phía anh ấy. Anh ấy không thể nào hiểu được, 1 cái bóng khi yêu và thèm khát âu yếm, có khả năng yêu đương vô tận gấp trăm lần con người. Vì không bị giới hạn bởi thân hình hữu hạn, mà chúng tôi biến hóa cảm xúc thành vô vàn biểu tượng nồng nàn khi yêu.
 
Là tôi có thể ôm anh ấy trong vòng ôm miên man, bất tận của hơn trăm vòng tay ôm ấp, và âu yếm xoa dịu dàng trên mái tóc màu nâu sáng kia hơn bất cứ ngọn gió từ đồng bằng, lang thang mơn man qua nhiều cánh đồng vô tận.
 
Là tôi có thể hôn anh ấy không ngừng và không biết mệt mỏi, quên đi khái niệm ràng buộc của không gian, của thời gian, hay thế giới 4 chiều và 3 chiều. Tình yêu say đắm, đến một cường độ nào đó, có thể làm linh hồn người ta nhẹ bổng và hòa quyện thành một thể với người mình yêu.
 
Không phải điều đó là điều các nhà văn vẫn khao khát mơ về và viết về tràn trề trong những trang tiểu thuyết diễm lệ và mở cái thắt gút bí hiểm đó bằng cái chết của những cặp tình nhân: Romeo và Juliet hay Tristan và Yvon... vì chỉ có cái chết mới đánh dấu vĩnh viễn tính bất diệt của tình yêu?
 
Cái bóng không cần đến điều huyễn hoặc đó, chúng tôi trường tồn vĩnh viễn, nên tình yêu của chúng tôi cũng vĩnh viễn không chết đi, hay phai nhạt đi. Người ta hẳn phải hoảng hốt khi chân lý mà con người khao khát lại nằm trong những chiếc bóng muôn đời lệ thuộc thân phận?
 
Buổi sáng tôi yêu anh ấy khi nằm dưới chân của anh ấy. Người đàn bà không thể biết cảm giác được nằm dưới chân người mình yêu là thế nào, là ôm vào mình cả thế giới bình an, lặng lẻ mà mênh mông vô cùng bao bọc bằng hơi thở thân thuộc của người mình mê đắm.
 
Và tôi nằm dưới chân anh ấy, trong khi tim tôi ôm chầm anh ấy, bằng muôn ngàn vuốt ve âu yếm. Ôi, chúng tôi đã xa nhau cả một đêm, khi anh ấy ngủ say dưới ánh đèn xanh nhạt, tôi đang thao thức trên tầng áp mái và mơ về buổi sáng có anh ấy.
 
Tôi nghe anh ấy nói, ngắm anh ấy cười, cả khi anh ấy nói cười với người khác, cắp mắt nheo lại che giấu tia tinh nghịch thoáng qua trên bề mặt lạnh lẽo, và môi cười bao dung độ lượng, vầng trán trầm tĩnh mở ra 1 khoảng trời sâu rộng của trí tuệ nằm chôn giấu bên trong bộ não thông minh khác người. Những cuộc du hành bí mật của tôi vào bộ óc bí ẩn của anh ấy làm tôi sững người, ngoài những đam mê thầm kín bỏng rực là những liên kết liên tưởng lạ lùng và nhanh như ánh chớp rạch ngang bầu trời.
 
Tôi đem lòng yêu 1 con người khác lạ với con người. Chỉ có thể sánh ngang với cái bóng!
 
Buổi trưa , tôi không tan mất đi, khi mặt trời sôi sục sức nóng ngay trên đỉnh đầu, tôi lặng lẽ vùi vào người anh ấy. Hầm hập trong hơi thở của anh ấy, quấn quít trong hình hài của anh ấy. Tôi thì thầm vào tai anh ấy vài lời âu yếm. Đôi khi lặng người khi anh ấy thoáng cười: có phải anh ấy đã hiểu những lời say đắm của tôi?
 
Và khi anh ấy nghỉ ngơi, tôi bạo gan chui vào lòng của anh ấy, ngửa khuôn mặt của tôi về hướng anh ấy như một bông hoa cúc trắng ngước lên đăm đắm về hướng mặt trời. Tôi bạo dạn lướt 5 đầu ngón lên môi anh ấy, len vào giữa môi anh ấy cùng bao nhiêu mật ngọt khao khát tuôn trào lên trong tôi.
 
Và đôi khi rờn rợn khi anh ấy khép chặt môi, cắn khẽ tay tôi giữa hàm răng, cảm giác mơn man, vừa ngọt ngào vừa đau đớn chạy khắp thân hình của tôi. Nhất định anh ấy cảm nhận được có tôi bên trong anh ấy!
 
Khi đang yêu người ta có những đam mê và ham muốn đến rồ dại.
 
Rồ dại nhất là khi tôi len vào hai hàng nút áo chemise, đặt mái đầu nhẹ bỗng của tôi lên ngực anh ấy. Nghe nhịp tim đập rầm rập của anh ấy truyền qua thân thể tôi những rung động lạ kỳ, dường như tôi cũng dần thành hình một nhịp tim riêng biệt, nhưng biết cùng hòa một nhịp với chuyển động của người tôi đang yêu. Và trong cơn run rẩy không thể kiềm chế, như bị cuốn đi theo rộn ràng giữa 2 nhịp tim, tay tôi mơn man chạy khắp người anh ấy, say sưa khi cảm nhận cơ thể của anh ấy dần đáp ứng lại, co duỗi mềm mại, khoan khoái dưới bàn tay mê mẩn của tôi.
 
Hay chỉ là trí tưởng tượng chi phối bởi khao khát quá mãnh liệt của riêng tôi?
 
Nếu anh ấy nghe được lời của tôi, lúc này đang rì rào luồn vào trong hơi thở càng lúc càng rộn ràng dồn dập của anh ấy:
 
- Là em đây, xin anh đừng sợ, vì em hiện hữu và em yêu anh. Và tình yêu có thể mang em đi bất cứ nơi đâu, tồn tại bất cứ trong hình dạng nào, chỉ cần tình yêu tồn tại. Anh hãy nhắm mắt cảm nhận em. Em và tình yêu của em. Và nỗi nhớ triền miên của em. Và khát khao thiếu thốn không bao giờ được đáp trả của em....
 
Tôi biết anh ấy nghe được lời của tôi, người đàn ông ấy có sức thẩm thấu và thấu hiểu trí tuệ, suy nghĩ của người khác vô cùng đặc biệt. Sao anh ấy không thể nghe được trong hơi thở rì rào của vạn vật một thông điệp tình yêu trĩu nặng dù trong veo đến mức ấy?
 
Tôi chăm chăm nhìn vào khuôn mặt của anh ấy, nụ cười mơ hồ giữa hai hơi thở, cặp mày giãn nở thư thái và vầng trán bình thản ung dung, làn môi hé mở đa tình. Và bất ngờ tôi nghe tiếng anh ấy, nhẹ như chính hơi thở vô hình của tôi:
 
- Em, em ở đây với tôi. Tôi biết em đang ở bên cạnh tôi.
 
Ngay giây phút ấy, tôi rùng mình, bắt gặp bản thân của mình trong veo dưới ánh mặt trời, trở nên hồng hào, phập phồng trong vòng tay ôm xiết của anh ấy.
 
Và đám mây mù sương tan đi, tôi đã bước qua bên kia sương mù ấy, là nóng rực một mặt trời, và tôi tan chảy.
 
Bắt đầu từ đôi môi.
Từ đôi môi nghiến ngấu của người đàn ông ôm tôi trong vòng tay.
 
Giữa lưng chừng không trung, có vô vàn nắng rực sáng.

(rồi tôi sẽ còn viết tiếp về chuyện Người đàn ông yêu cái bóng của mình. Khi tôi còn yêu và còn hy vọng, tôi sẽ còn ham muốn viết! Chỉ khi nào tôi im lặng, hoặc là tôi đã chết đi, hoặc là tình yêu đã chết đi trong tôi- cả hai khả năng có thể chỉ là một- hoặc tôi không là cái bóng nữa, mà trở thành một con người, với tình yêu hời hợt, xanh nhợt không có mạch máu kiểu- con- người. Khi ấy Tôi sẽ ngừng viết!)
 
UYÊN LÊ
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
09 Tháng Giêng 202511:36 SA(Xem: 19095)
Tháng 5 năm 1990, chúng tôi sang Quận Cam, nhà văn Mai Thảo dẫn đến thăm và giới thiệu với một họa sĩ, mà chúng tôi chưa quen: Khánh Trường. Mai Thảo cho biết Khánh Trường dự định ra một tập san văn học, đăng những tác phẩm ở trong và ngoài nước, và cần được giúp đỡ. Đó chính là Mai Thảo: ông ghét cộng sản, vì cái chết của Vũ Hoàng Chương và bản thân ông bị truy lùng trong gần hai năm, trước khi vượt biển, thoát. Ông không đọc tác phẩm trong nước, nhưng «đứa nào» làm chuyện hòa giải, giao lưu, ông ủng hộ; «đứa nào» bị đánh, ông tận tình bênh vực và giúp đỡ. Ở Mai Thảo là hai chữ Tự do đúng nghiã mà nhiều người Việt không hiểu, dù họ sang Mỹ để tìm «tự do». Bên cạnh Mai Thảo, Nhật Tiến cũng công khai ủng hộ Khánh Trường. Lập trường giao lưu của Nhật Tiến ai cũng rõ. Đó là hai nhà văn đàn anh, đứng đằng sau Hợp Lưu, trụ đỡ Khánh Trường trong những ngày sóng gió. Phía chống Hợp Lưu, cũng không thiếu những cây đa cây đề. Mai Thảo sang Paris cùng với Khánh Trường, để ra mắt Hợp Lưu số 1.
07 Tháng Giêng 202510:28 CH(Xem: 24456)
Anh với tình quên cả rừng thơ / Dỗ trái tim trở chứng dại khờ / Tập ảnh cũ nụ cười ở lại / Con đường về xốc nổi lời ca
07 Tháng Giêng 20259:23 CH(Xem: 23506)
đưa em qua ngõ phù vân / kịp mùa xuân chạm đến gần nở hoa / anh đi mang nặng tính nhà / gởi theo hương tóc phồn hoa giữa trời /
07 Tháng Giêng 20259:15 CH(Xem: 24040)
không hẳn là nhớ, không hẳn thương / chỉ một chút vấn vương / những mảnh rời rạc của giấc mơ rất ngắn / không phải Hồ Gươm hay cầu Thê Húc / nhưng là con đường dốc đưa lên đỉnh Phượng Hoàng / mây trắng và cơm lam / tiếng cười cao và trăng hoa đáy mắt /
07 Tháng Giêng 20258:42 CH(Xem: 21681)
Nắng ươm cánh mai vàng lên mùa tươi mới / những cánh én mang tới niềm vui mùa Xuân / vườn xanh muôn hoa đơm mật ngọt / mê mẩn bướm, ong lơi lả hương ngần /
06 Tháng Giêng 202510:10 CH(Xem: 31022)
Mười lăm năm trước, vào cuối mùa thu, tôi có chuyến đi đến sa mạc Sahara ở Maroc. Tôi đã mang trong mình "cảm giác sa mạc" trước và trong khi viết tập thơ SA MAC (1975). Sau khi lấy bằng Tiến Sĩ Kỹ Sư Dr.-Ing. tại Viện Đại học Kỹ Thuật Stuttgart, tôi đã có một chuyến đi dài ngày xuyên nước Mỹ vào năm 1977 để xem liệu mình có thể định cư, làm việc và sinh sống ở đó hay không. Trong suốt hành trình dài xuyên Bắc Mỹ, cảm giác về cuộc sống sa mạc dần dần mạnh mẽ hơn trong tôi.Tôi trở về Đức, nơi tôi sống và học tập từ năm 1967. Tôi sống từ đó cho đến ngày nay (2025). Tôi bắt đầu làm quen với triết học và âm nhạc Đức từ rất sớm, khi mới 16-17 tuổi. Trên thực tế, Heidegger và Bach là lý do khiến tôi học ở Đức chứ không phải ở Pháp, Anh hay Mỹ...
06 Tháng Giêng 20252:41 SA(Xem: 25807)
Nhớ anh đi lạc trong Thung Mây / Làm sao ra thoát khỏi anh đây / Sương mù dày đặc trong tâm thức / Rượu cần không uống mà em say
03 Tháng Giêng 20256:27 CH(Xem: 22784)
Yosano Akiko (1878-1942) là nhà thơ, nhà cải cách xã hội và nhà nữ quyền tiên phong Nhật Bản. Bà được ngưỡng mộ như là nữ thi sĩ lớn nhất nhưng gây tranh cãi nhất của Nhật Bản thời hiện đại. Bà đóng góp một phần lớn trong việc cải cách thể thơ tanka phổ biến với lịch sử trên 12 thế kỷ thành một thể thơ hiện đại. Những bài thơ dưới đây là từ tuyển tập thơ “Tóc Rối” (Midaregami) qua bản dịch tiếng Anh của Roger Pulvers. Đây là tập thơ đầu tiên và cũng nổi tiếng nhất của bà được xuất bản năm 1901 khi bà mới 23 tuổi và nó gây một chấn động văn hóa lớn.
03 Tháng Giêng 20253:32 CH(Xem: 25253)
Hoang vu rất mực áo dài / Lên núi ngồi thở tóc mai bệt hồng / Nàng chưa từng thấy sương không / Hồn tôi mộ địa đã thông suốt trời / Chuông đồng lệch tiếng kinh rơi /
03 Tháng Giêng 20252:30 CH(Xem: 23799)
Tôi bị ám ảnh triền miên bởi những hình tượng ốm đau, kiệt quệ. Những lặng lờ thấp thỏm, sợ hãi đợi chờ cho một ngày cuối cùng, chấm hết… Nên đã rất ít khi tôi còn dám thăm hỏi ai thêm về chuyện thở ít, thở nhiều hay đã gần ngưng thở. Anh Khánh Trường mỗi khi tôi nhớ đến, phải là hình ảnh của một giang hồ. Một tay chơi luôn cười cợt, ngạo nghễ với đời, để nếu cần, đang ngồi café cứ quăng đại chiếc ghế lên trời cho hả cơn giận dữ. Dễ thương và may mắn nhất là anh có được những tiếng cười xòa thông cảm, những tiếng cười phá chấp từ bè bạn.
07 Tháng Tám 2026(Xem: 3848)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 13295)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 19662)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 18638)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười 20266:14 CH(Xem: 1635)
Bữa nay tôi khóc tôi la / Vì tôi chẳng thể làm ma vô tình / Tuệ Sỹ viết: “Trời có Tình / Thì Trời cũng đã trở thành già nua” / Tưởng như lời nói bông đùa / Mà trong sự thể mái chùa vỡ tung / Nhìn nhau trong cuộc trùng phùng / Mỗi người một ái ngại ngùng cho nhau
18 Tháng Mười 20266:04 CH(Xem: 1797)
Bữa nay Bùi Giáng chết rồi Hôm qua Giáng vẫn nằm ngồi chiêm bao Bữa nay là bữa hôm nào Hôm nào cũng như hôm nào vậy thôi Hôm nào cũng có mây trôi Không trôi chân đất thì trôi chân trời Lập đi lập lại ba hồi Những vần Thơ cũ lôi thôi vô cùng
09 Tháng Mười 20266:39 CH(Xem: 2314)
Rồi mai nữa, giữa muôn trùng năm tháng Nếu vô tình nghe một khúc mưa rơi Ta chợt hiểu có những điều rất cũ Bay qua hồn đọng lại một vần thơ
09 Tháng Mười 20266:09 CH(Xem: 2416)
Ta ngắm đời… như cuộc viễn du… Thân như mây… nổi giữa sương mù… Dấu xưa cát phủ dần năm tháng Bóng cũ hồn vương đáy vĩnh thu Gửi mộng theo trăng qua bể vắng Mang sầu rơi, mắt lạc sông u
(Xem: 1460)
Vào một buổi chiều của năm 1966 bạn ấy chở tôi trên chiếc xe gắn máy Puch đến một con ngõ đường Lý Thái Tổ để tìm Helga, nơi mà nhà xuất bản An Tiêm của Thanh Tuệ đặt trụ sở, vì ở đấy giới văn nghệ sĩ hay tụ tập thân mật với nhau. Quả nhiên tôi đã gặp một số các nhà văn nhà thơ nghệ sĩ tên tuổi của văn học nghệ thuật bấy giờ của VNCH, những người mà tôi biết tên hơn là biết mặt. Lúc bấy giờ tôi còn là một học sinh lớp đệ nhị, văn học nghệ thuật vốn là chuyên tâm của tôi, vì tôi đọc sách khá nhiều và cũng đã viết chút văn xuôi cũng như thơ, như đã kể ở những chương khác. Ở đấy tôi đã gặp Bùi Giáng.
(Xem: 2211)
Ngày xưa, ngày là học sinh, mình ngoan lắm, chả biết bia rượu, thuốc lá là gì nhưng từ ngày đi lính về, thế quái nào lại sinh ra đổ đốn. Nhìn thấy chai rượu là mắt cứ sáng lên, lòng cứ nao nao, lạ lắm, cứ như là bị đói khát lâu ngày mong được một trận uống no nê, thỏa thích. Và nhất định bữa rượu ấy phải cho ai đó trong bàn nhậu liêng phiêng, cà tang cà tửng mới thích. Nhưng thật oái oăm, thật khốn là hầu như tới 80% cuối các trận nhậu mình toàn nhìn gà hóa cuốc, nhìn một mà ngỡ là năm, sáu, bảy... Tiễn mọi người ra về, bắt chân bắt tay, chào hỏi vẫn có chiều tinh tỉnh lắm nhưng lê được vào giường là nằm lăn ra ngủ quên trời quên đất. Sáng hôm sau tỉnh giấc chẳng nhớ khuya qua mình đã tiễn mọi người ra về thế nào? Có điều gì sơ suất không? Và bụng lại bảo dạ từ lần sau ngồi uống phải cầm chừng, uống in ít thôi, uống kiểu giao lưu thôi nhưng mấy chục năm rồi cứ dặn lòng mà chẳng lần nào mình làm được.
(Xem: 1953)
Trong khi chìm đắm trong các thư tịch xưa - nay để tìm hiểu về ba cuộc kháng chiến vĩ đại chống xâm lược Nguyên Mông, tôi tình cờ dừng lại khá lâu trước đôi dòng ngắn gọn trong cuốn sách An Nam chí lược của tác giả Lê Tắc - người đã đầu hàng giặc Thát và sống lưu vong, tuy viết trên tinh thần của sử gia nô lệ (nội phụ) song cũng có hạt nhân sự thực lịch sử
(Xem: 2000)
Với những gì chúng ta được biết về công nghiệp và đức độ của Đinh Tiên Hoàng đế, về tình cảnh hiểm nguy của triều đại nhà Đinh vào lúc nhà Tống đang nhòm ngó nước Nam chờ cơ hội xua quân sang xâm chiếm, có thể hình dung được Di nguyện thiêng liêng nhất của Tiên đế chắc sẽ được ghi rõ trong Chúc thư trước khi ngài bị hành thích không lâu:
18 Tháng Mười 20264:43 CH(Xem: 1373)
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra: - Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều. - Tôi cũng mới đến – Nghiêm vừa nói vừa chỉ luống rau: Cải lên thế này là tốt rồi. Cô nên trồng thêm ít hành, tỏi. Nghiêm theo Đào bước vào nhà, đến trước bàn thờ Lương, chồng Đào, đốt 3 cây nhang, vái ba vái, cắm vào bát nhang, lẩm bẩm khấn mà như nói với mình: Mới đó mà đã gần 2 năm. Anh chết đã yên phận, còn người sống…, rồi quay lại đi đến ghế:
09 Tháng Mười 20265:49 CH(Xem: 2420)
– Giới thiệu với chú, đây là bạn gái của cháu. Cô đã cùng với thám tử tư giúp tìm ra người cha hải tặc của cháu như trong bài viết “Đứa Con Lai… Hải Tặc” của chú. Còn đây là ông chú mà anh vẫn thường nói với em. – Chào chú! Chú ngạc nhiên lắm phải không? Con đã được nghe rất nhiều về chú. Con muốn gặp chú từ lâu nên đã nhờ bạn thu xếp giúp. Con từ Thái Lan qua, đang theo học tại Michigan State University. Con chọn trường này vì biết bạn cũng ở thành phố Detroit, Michigan.
02 Tháng Mười 202612:54 SA(Xem: 2628)
Buổi trưa, vừa nhai xong một nhúm cơm và uống một nắp nước do tàu cấp phát thì mọi người dưới hầm nghe nhiều tiếng chạy thình thịch náo động trên boong tàu. Qua kẽ hở, biết tàu đã bị hải tặc xâm chiếm không biết từ lúc nào. Họ hoàn toàn làm chủ tình hình. Trong vòng một tiếng đồng hồ không gặp kháng cự, những tên hải tặc đã đủ thì giờ lục lọi tìm kiếm vàng bạc và giở trò khả ố với những đàn bà con gái nằm la liệt trên sàn tàu mà trước đó đã được ưu tiên dời lên vì kiệt sức.
23 Tháng Chín 202610:53 CH(Xem: 2378)
Sau ngày vợ mất, căn nhà của ông Trần Đình Tuấn bỗng vắng lặng một cách kỳ lạ. Bởi bà Bạch Nhàn, người vợ sống cùng ông gần 40 năm,đã mất vì bạo bệnh. Chiếc ghế bà Bạch Nhàn vẫn ngồi mỗi tối còn đó. Cái khăn lau kính bà thường vắt trên thành ghế vẫn đó. Cả chiếc ly nhỏ bà hay uống nước cũng vẫn nằm nguyên trên chiếc bàn cạnh cửa sổ. Nhìn đâu ông cũng mường tượng thấy bóng hình bà. Mọi thứ trong căn nhà còn nguyên màu kỷ niệm.
27 Tháng Mười 2026(Xem: 246)
Một câu nói đã trở thành chuẩn mực đạo đức của ngành y, nhắc nhở người thầy thuốc phải xem nỗi đau của người bệnh như nỗi đau của chính mình, lấy việc cứu người làm bổn phận, không lấy sự sống của con người làm phương tiện cho lợi ích riêng. Thế nhưng, khi dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) được đưa ra Quốc hội Việt Nam xem xét, những tranh luận quanh đề xuất liên quan đến người dưới 18 tuổi đã khiến dư luận đặt ra nhiều câu hỏi.
21 Tháng Mười 2026(Xem: 811)
Có những câu hỏi, thoạt nghe tưởng như chuyện đùa, nhưng càng nghĩ càng thấy buồn. Có những lời hứa, khi mới nghe, khiến người ta tin tưởng vào một tương lai huy hoàng. Nhưng sau nhiều năm, điều còn lại đôi khi không phải là chiếc bánh để ăn, mà chỉ là bức tranh vẽ chiếc bánh. Và có những nhân vật, ban đầu được tôn vinh vì công lao của họ, nhưng dần dần trở thành những hình tượng gần như bất khả xâm phạm. Người ta được khuyến khích ca ngợi, nhưng lại ngần ngại khi muốn đặt câu hỏi. Phải chăng điều đáng lo ngại nhất đối với một dân tộc không chỉ là nghèo đói, chiến tranh hay sự áp bức, mà còn là ngày con người không còn đủ tự do để tự hỏi mình đang sống trong một thực tại như thế nào?
19 Tháng Mười 2026(Xem: 1008)
Trong lịch sử, phong trào Chấn hưng Phật giáo Việt Nam thường được dùng để chỉ cuộc vận động vào nửa đầu thế kỷ XX, khởi lên từ những năm 1920 và phát triển mạnh trong các thập niên 1930-1940. Các bậc cao tăng như Khánh Hòa, Huệ Quang, Giác Tiên, Thanh Hanh, Trí Hải cùng nhiều cư sĩ trí thức đã góp sức mở trường đào tạo tăng tài, thành lập hội Phật học, dịch kinh, xuất bản báo chí và đưa Phật giáo đến gần hơn với đời sống xã hội. Công cuộc ấy không dừng lại ở một giai đoạn lịch sử. Tinh thần chấn hưng, hiểu theo nghĩa rộng, là sự trở về với những giá trị căn bản của đạo Phật, đồng thời tìm ra phương thức thích hợp để truyền đạt và thực hành giáo pháp trong những hoàn cảnh mới. Một trường hợp tiêu biểu trong thời hiện đại là công cuộc khôi phục và phát triển Thiền phái Trúc Lâm của Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Từ.
19 Tháng Mười 2026(Xem: 1121)
Với “TA LÀ - Những khúc mắc siêu hình học” (I AM: Metaphysical Aporias), Giáo sư Nguyễn Hữu Liêm không tìm cách trả lời giản đơn câu hỏi “Ta là ai?”, mà dựng lên một hành trình bản thể luận: con người từ đâu đến, vì sao phải trở thành một cá thể, tự-ý thức được hình thành như thế nào và liệu sau tất cả những phân ly, con người có thể “trở về” với căn nguyên hữu thể của mình hay không.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 6414)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 15899)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 32154)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 38863)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 1485)
Có những cuốn sách khiến người ta đọc để hiểu thế giới. Có những cuốn sách buộc người ta quay về nhìn lại chính mình. Và cũng có những cuốn sách, dù tác giả không nhất thiết chủ ý, lại khiến người đọc đặt câu hỏi về cái thế giới đang tìm mọi cách định nghĩa con người thay cho chính họ. TA LÀ: Những khúc mắc siêu hình học của Nguyễn Hữu Liêm có thể được tiếp cận theo hướng thứ ba ấy. Thoạt nhìn, đây là một hành trình triết học quanh những khái niệm như bản thể, ý thức, cái Tôi và vô ngã. Nhưng nếu đọc chậm hơn, bên dưới những tầng ngôn ngữ siêu hình ấy, ta có thể nhận ra một vấn đề gần gũi hơn nhiều: con người phải làm gì để trở thành một cá nhân có ý thức độc lập, thay vì chỉ là một đơn vị trong đám đông? Và câu hỏi ấy, trong một số xã hội, chưa bao giờ hoàn toàn vô hại.
(Xem: 13904)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 6910)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 10701)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 9890)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 10020)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 10824)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
14 Tháng Chín 20262:19 SA(Xem: 3459)
Tên thật Trần Ngọc Thao, sinh năm 1936 tại Quảng Nam, Cung Tích Biền thuộc thế hệ nhà văn hứng chịu và tham dự trực tiếp nội chiến. Theo học Văn Khoa Huế, Luật Khoa Sàigòn trước khi bị động viên rồi trải qua nhiều đơn vị pháo binh, thiết giáp của quân lực VNCH cho đến ngày giải ngũ vì thương tích năm 1973, nhà văn khởi đăng truyện ngắn đầu tiên trên tuần báo Nghệ Thuật vào năm 1966.
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 11154)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 10356)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi