- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

Cái Bóng

14 Tháng Mười Hai 20146:01 CH(Xem: 59363)
TranhDinhCuong-bong
Tranh Đinh Cường

"Chúng tôi nói về những va chạm không dấu vết, nói về nỗi nhớ nhung không hình hài, nói về những cách xa tính bằng khoảng cách của tia nắng mặt trời, có những ngày biền biệt xa cách chỉ vì một đám mây..."

 

 
Khi đứng một mình trong mù sương, không có một bàn tay, một bờ vai, một tiếng nói bên cạnh để khẳng định phương hướng, hay ngay cả mùi hương hoa cỏ mục để biết tọa độ của không gian và thế giới nơi mình đang đứng, người ta luôn có đôi chút phân vân:
- Có những con đường không, bên ngoài mù sương?
Bên ngoài mù sương là gì? Bên ngoài đám mây xám dày đặc hơi nước ẩm mịn này là gì? Là bầu trời trong sáng cao vòi vọi thăm thẳm trên cao? Hay bên ngoài mù sương là hàng cây níu tán lá vào nhau, và những con đường cỏ xanh mượt quấn quít? Hay bên ngoài mù sương chỉ là mù sương?
Muốn biết điều đó, chỉ có thể bước đi ra bên ngoài mù sương!
Điều đó có dễ dàng đâu, vì tôi chỉ là cái bóng!
 
Tôi biết mình là cái bóng chỉ từ khi tôi biết yêu một người. Yêu một ai đó khác, ngoài thân hình tôi đang tạm gửi. Chưa bao giờ tôi ý thức mình là cái bóng đến thế khi tôi biết yêu.
Cái bóng cũng biết yêu sao? có lẽ ai đó sẽ cười! Khi đêm về, những cái bóng được tự do, chúng tôi tụ tập lại với nhau trong góc tối nhất của căn nhà, trên tầng áp mái, nơi bước chân thậm thụt của con người không rón rén xâm nhập, chỉ có mùi gỗ mục, mùi trứng nhện đong đưa đang thềm thỉ nứt ra bằng những bước đạp háo hức, run rẩy, vài con chuột chạy vội vã như sợ ai cướp mất màn đêm che dấu thân phận, và ngoài tiếng gió rít qua những cột kèo rui mè rên rỉ già nua vì mối mọt, là tiếng cười khúc khích của những cái bóng-tự do.
Khi đó nếu không rúc rích nói xấu những thân hình mà chúng tôi gửi tạm, thì chúng tôi nói về tình yêu.
Ồ, cái bóng yêu lẫn nhau là chuyện rất thường. Chúng tôi nói về những va chạm không dấu vết, nói về nỗi nhớ nhung không hình hài, nói về những cách xa tính bằng khoảng cách của tia nắng mặt trời, có những ngày biền biệt xa cách chỉ vì 1 đám mây, có những ngày bóng chạm được vào nhau, quấn quít vào nhau suốt buổi chiều khi mặt trời đổ dài sát đường chân trời cháy rực một hồi quang vàng úa. Lúc đó những chiếc bóng yêu nhau vội vã tìm đến nhau, chạm vào nhau, quấn vào nhau lưu luyến không muốn rời xa.
Tình yêu của cái bóng, mãnh liệt, da diết hơn con người vừa vì mong manh của thân phận tầm gửi, vừa vì phù du của kiếp sống lệ thuộc và trên hết là bản chất trong trẻo, phiêu linh của thực thể cái bóng, không bị trì níu bởi bất kỳ nhục cảm, ham muốn xa lạ nào ngoài cảm xúc một thể duy nhất của tình yêu.
 
Ồ, điều đó con người chẳng tài nào hiểu nổi đâu, bằng những phức cảm và và tham lam ham muốn trong vạn triệu tế bào vật chất cấu thành nên con người, làm sao con người hiểu được thế nào là "cảm xúc một thể duy nhất của cái bóng"?
Vì thế nên thường thì những cái bóng chỉ yêu nhau, dặn dò nhau lánh xa thế giới ô nhiễm và tạp nham của con người. Chúng tôi tự hào vì chúng tôi sở hữu cảm xúc một thể duy nhất, và vì chúng tôi yêu như chỉ có một thể duy nhất tồn tại trong mắt nhau, trong tâm trí nhau.
Nhưng đó là tình yêu của cái bóng khác, không phải của tôi, vì Tôi trót yêu 1 con người!
 
Điều này nếu hé lộ ra và lan truyền trong thế giới cái bóng, sẽ nổ bùng và gây giận dữ, phẫn nộ chẳng khác gì quả bom nguyên tử thả xuống Hiroshima năm 1945. Vào tháng 9 năm đó, không một cái bóng nào bị tổn thất, nhưng chúng tôi đi vật vờ lang thang trên những thê lương hoang tàn và nhìn những thân hình quặt quẹo là phế tích của chiến tranh bằng tâm cảm bàng hoàng, ngây dại. Ai nói những cái bóng không biết căm ghét chiến tranh?
 
Là tôi biết tôi đang yêu một con người! Vì điều bí mật kinh khủng này mà tôi lặng lẽ khép kín trong thế giới cái bóng. Tôi vô tình mà trở thành huyền thoại miễn cưỡng của 1 cái-bóng-không-biết-yêu.
Trong khi tình yêu của tôi ngày càng lớn lên, phát triển và trào sôi ra bên ngoài thân phận nhỏ bé, mỏng mảnh, xiêu vẹo của cái bóng. Tình yêu của tôi dành cho anh ấy, đã vượt ra ngoài thân phận của cái bóng. Đến thúc giục tôi khao khát trở thành con người, cái hình hài con người, thực thể xâm lấn, phức thể và tràn đầy ham muốn, tham lam, cằn cỗi, hủy hoại mà chúng tôi coi thường?
 
Sao lại không nhỉ? Tôi đã không ngừng mơ ước gói trọn tình yêu trong trẻo, một thể duy nhất, tràn đầy ăm ắp vào trong cơ thể giới hạn bởi chính cấu tạo phức tạp từ vật chất của con người. Kết hợp tình yêu và tinh thần trong trẻo của cái bóng vào thân thể hữu cơ của con người, là điều hoàn hảo nhất vũ trụ, Thượng đế đã từng nghĩ đến sáng tạo đó hay không?
 
Tôi muốn thay đổi câu triết ngôn tôi đã đọc lén được của con người : "Tôi suy tư và tôi tồn tại". Không, Tôi khao khát "tôi yêu anh ấy và tôi tồn tại"... Tôi tồn tại mãi mãi trong tình yêu!
 
Tôi nghĩ về điều này miên man, vào ban ngày, khi tôi đưa bàn tay dài hơn khoảng cách 2 cánh tay, vươn dài bởi khao khát và nhớ nhung về phía anh ấy. Anh ấy không thể nào hiểu được, 1 cái bóng khi yêu và thèm khát âu yếm, có khả năng yêu đương vô tận gấp trăm lần con người. Vì không bị giới hạn bởi thân hình hữu hạn, mà chúng tôi biến hóa cảm xúc thành vô vàn biểu tượng nồng nàn khi yêu.
 
Là tôi có thể ôm anh ấy trong vòng ôm miên man, bất tận của hơn trăm vòng tay ôm ấp, và âu yếm xoa dịu dàng trên mái tóc màu nâu sáng kia hơn bất cứ ngọn gió từ đồng bằng, lang thang mơn man qua nhiều cánh đồng vô tận.
 
Là tôi có thể hôn anh ấy không ngừng và không biết mệt mỏi, quên đi khái niệm ràng buộc của không gian, của thời gian, hay thế giới 4 chiều và 3 chiều. Tình yêu say đắm, đến một cường độ nào đó, có thể làm linh hồn người ta nhẹ bổng và hòa quyện thành một thể với người mình yêu.
 
Không phải điều đó là điều các nhà văn vẫn khao khát mơ về và viết về tràn trề trong những trang tiểu thuyết diễm lệ và mở cái thắt gút bí hiểm đó bằng cái chết của những cặp tình nhân: Romeo và Juliet hay Tristan và Yvon... vì chỉ có cái chết mới đánh dấu vĩnh viễn tính bất diệt của tình yêu?
 
Cái bóng không cần đến điều huyễn hoặc đó, chúng tôi trường tồn vĩnh viễn, nên tình yêu của chúng tôi cũng vĩnh viễn không chết đi, hay phai nhạt đi. Người ta hẳn phải hoảng hốt khi chân lý mà con người khao khát lại nằm trong những chiếc bóng muôn đời lệ thuộc thân phận?
 
Buổi sáng tôi yêu anh ấy khi nằm dưới chân của anh ấy. Người đàn bà không thể biết cảm giác được nằm dưới chân người mình yêu là thế nào, là ôm vào mình cả thế giới bình an, lặng lẻ mà mênh mông vô cùng bao bọc bằng hơi thở thân thuộc của người mình mê đắm.
 
Và tôi nằm dưới chân anh ấy, trong khi tim tôi ôm chầm anh ấy, bằng muôn ngàn vuốt ve âu yếm. Ôi, chúng tôi đã xa nhau cả một đêm, khi anh ấy ngủ say dưới ánh đèn xanh nhạt, tôi đang thao thức trên tầng áp mái và mơ về buổi sáng có anh ấy.
 
Tôi nghe anh ấy nói, ngắm anh ấy cười, cả khi anh ấy nói cười với người khác, cắp mắt nheo lại che giấu tia tinh nghịch thoáng qua trên bề mặt lạnh lẽo, và môi cười bao dung độ lượng, vầng trán trầm tĩnh mở ra 1 khoảng trời sâu rộng của trí tuệ nằm chôn giấu bên trong bộ não thông minh khác người. Những cuộc du hành bí mật của tôi vào bộ óc bí ẩn của anh ấy làm tôi sững người, ngoài những đam mê thầm kín bỏng rực là những liên kết liên tưởng lạ lùng và nhanh như ánh chớp rạch ngang bầu trời.
 
Tôi đem lòng yêu 1 con người khác lạ với con người. Chỉ có thể sánh ngang với cái bóng!
 
Buổi trưa , tôi không tan mất đi, khi mặt trời sôi sục sức nóng ngay trên đỉnh đầu, tôi lặng lẽ vùi vào người anh ấy. Hầm hập trong hơi thở của anh ấy, quấn quít trong hình hài của anh ấy. Tôi thì thầm vào tai anh ấy vài lời âu yếm. Đôi khi lặng người khi anh ấy thoáng cười: có phải anh ấy đã hiểu những lời say đắm của tôi?
 
Và khi anh ấy nghỉ ngơi, tôi bạo gan chui vào lòng của anh ấy, ngửa khuôn mặt của tôi về hướng anh ấy như một bông hoa cúc trắng ngước lên đăm đắm về hướng mặt trời. Tôi bạo dạn lướt 5 đầu ngón lên môi anh ấy, len vào giữa môi anh ấy cùng bao nhiêu mật ngọt khao khát tuôn trào lên trong tôi.
 
Và đôi khi rờn rợn khi anh ấy khép chặt môi, cắn khẽ tay tôi giữa hàm răng, cảm giác mơn man, vừa ngọt ngào vừa đau đớn chạy khắp thân hình của tôi. Nhất định anh ấy cảm nhận được có tôi bên trong anh ấy!
 
Khi đang yêu người ta có những đam mê và ham muốn đến rồ dại.
 
Rồ dại nhất là khi tôi len vào hai hàng nút áo chemise, đặt mái đầu nhẹ bỗng của tôi lên ngực anh ấy. Nghe nhịp tim đập rầm rập của anh ấy truyền qua thân thể tôi những rung động lạ kỳ, dường như tôi cũng dần thành hình một nhịp tim riêng biệt, nhưng biết cùng hòa một nhịp với chuyển động của người tôi đang yêu. Và trong cơn run rẩy không thể kiềm chế, như bị cuốn đi theo rộn ràng giữa 2 nhịp tim, tay tôi mơn man chạy khắp người anh ấy, say sưa khi cảm nhận cơ thể của anh ấy dần đáp ứng lại, co duỗi mềm mại, khoan khoái dưới bàn tay mê mẩn của tôi.
 
Hay chỉ là trí tưởng tượng chi phối bởi khao khát quá mãnh liệt của riêng tôi?
 
Nếu anh ấy nghe được lời của tôi, lúc này đang rì rào luồn vào trong hơi thở càng lúc càng rộn ràng dồn dập của anh ấy:
 
- Là em đây, xin anh đừng sợ, vì em hiện hữu và em yêu anh. Và tình yêu có thể mang em đi bất cứ nơi đâu, tồn tại bất cứ trong hình dạng nào, chỉ cần tình yêu tồn tại. Anh hãy nhắm mắt cảm nhận em. Em và tình yêu của em. Và nỗi nhớ triền miên của em. Và khát khao thiếu thốn không bao giờ được đáp trả của em....
 
Tôi biết anh ấy nghe được lời của tôi, người đàn ông ấy có sức thẩm thấu và thấu hiểu trí tuệ, suy nghĩ của người khác vô cùng đặc biệt. Sao anh ấy không thể nghe được trong hơi thở rì rào của vạn vật một thông điệp tình yêu trĩu nặng dù trong veo đến mức ấy?
 
Tôi chăm chăm nhìn vào khuôn mặt của anh ấy, nụ cười mơ hồ giữa hai hơi thở, cặp mày giãn nở thư thái và vầng trán bình thản ung dung, làn môi hé mở đa tình. Và bất ngờ tôi nghe tiếng anh ấy, nhẹ như chính hơi thở vô hình của tôi:
 
- Em, em ở đây với tôi. Tôi biết em đang ở bên cạnh tôi.
 
Ngay giây phút ấy, tôi rùng mình, bắt gặp bản thân của mình trong veo dưới ánh mặt trời, trở nên hồng hào, phập phồng trong vòng tay ôm xiết của anh ấy.
 
Và đám mây mù sương tan đi, tôi đã bước qua bên kia sương mù ấy, là nóng rực một mặt trời, và tôi tan chảy.
 
Bắt đầu từ đôi môi.
Từ đôi môi nghiến ngấu của người đàn ông ôm tôi trong vòng tay.
 
Giữa lưng chừng không trung, có vô vàn nắng rực sáng.

(rồi tôi sẽ còn viết tiếp về chuyện Người đàn ông yêu cái bóng của mình. Khi tôi còn yêu và còn hy vọng, tôi sẽ còn ham muốn viết! Chỉ khi nào tôi im lặng, hoặc là tôi đã chết đi, hoặc là tình yêu đã chết đi trong tôi- cả hai khả năng có thể chỉ là một- hoặc tôi không là cái bóng nữa, mà trở thành một con người, với tình yêu hời hợt, xanh nhợt không có mạch máu kiểu- con- người. Khi ấy Tôi sẽ ngừng viết!)
 
UYÊN LÊ
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
08 Tháng Tám 202612:47 SA(Xem: 103)
Có người hỏi vì sao ta biền biệt / Đã bao mùa không thấy chút tăm hơi / Có lẽ bởi tháng năm rong ruỗi quá / Bụi mờ dần một khoảng sáng ngày xưa
07 Tháng Tám 202611:11 CH(Xem: 59)
Dòng sống cũng như một dòng sông; có những con nước bất ngờ và những khúc quanh nghiệt ngã. Tôi quyết định chuyến đi từ Mỹ về cao nguyên Đắk Lắk - Buôn Ma Thuột chỉ trong vòng mười lăm phút trước một ngọn trào tỉnh cảm đòi hỏi cần đến một chuyến đi xa.
07 Tháng Tám 202611:05 CH(Xem: 62)
tháng giêng hoa xoan chưa nở / thì em đã vội lấy chồng / mùi hương còn đang dang dở / rụng đầy xuống cả dòng sông / *** tháng hai ánh trăng vừa cũ / chênh chao ngõ vắng im lìm / em không còn gì để nói / chỉ màu nắng nhạt qua tim /
07 Tháng Tám 202610:29 CH(Xem: 167)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
30 Tháng Bảy 20261:56 CH(Xem: 849)
XÓM BỜ MƯƠNG – Truyện thứ hai trong bộ ba "Tam Quan" của Phạm Ngọc Lương. Hôm qua, chúng tôi giới thiệu CÁT HOANG. Hôm nay là XÓM BỜ MƯƠNG – truyện ngắn thứ hai trong bộ ba Tam Quan của nhà văn trẻ Phạm Ngọc Lương, từng đăng trên Hợp Lưu số 87 (2006). Hơn hai mươi năm trước, nhà phê bình Thụy Khuê đã gọi đây là "một câu chuyện cổ tích kinh dị", nơi cái chết của một dòng sông song hành với sự mục rữa của môi trường, sự tha hóa của con người và số phận bi thảm của một đứa trẻ. Một truyện ngắn đầy chất thơ, nhưng càng đẹp càng khiến người đọc rùng mình. Hai mươi năm đã trôi qua. Dòng sông trong truyện có còn là một ẩn dụ của hôm nay? Xã hội Việt Nam đã thay đổi đến đâu trước những vấn đề mà XÓM BỜ MƯƠNG đặt ra: môi trường, bạo lực, sự vô cảm, và phẩm giá con người? Chúng tôi xin giới thiệu lại truyện ngắn này. Câu trả lời, có lẽ, xin dành cho mỗi bạn đọc.
29 Tháng Bảy 20263:34 CH(Xem: 925)
Có những tác phẩm không thuộc về một thời điểm. Chúng lặng lẽ nằm lại trên trang giấy nhiều năm, rồi một ngày nào đó bỗng hiện lên với sức nặng như thể vừa mới được viết hôm qua. Cát Hoang là một truyện ngắn như vậy. Lần đầu xuất hiện trên Tạp chí Hợp Lưu bởi lối viết tối giản, đứt đoạn như điện ảnh, ngôn ngữ đầy ký hiệu, và một thế giới nghệ thuật khiến người đọc vừa bối rối vừa ám ảnh. Nhà phê bình Thụy Khuê từng nhận xét đây là một truyện ngắn có cấu trúc của thơ hiện đại, nơi mỗi câu chữ đều trở thành một ám hiệu, buộc người đọc phải đọc bằng trực giác nhiều hơn bằng cốt truyện. Trong thế giới ấy, có một bãi đất nổi giữa dòng sông, một cộng đồng sống như chưa từng biết đến ánh sáng của văn minh, nơi trẻ em không được học chữ, nơi người biết chữ bị gọi là "con điên", và nơi bạo lực dần trở thành trật tự bình thường. Đó là một không gian hư cấu. Nhưng điều khiến Cát Hoang sống mãi không nằm ở tính hư cấu ấy, mà ở khả năng đánh thức những câu hỏi chưa bao giờ cũ:
22 Tháng Bảy 202610:50 CH(Xem: 1505)
MẢNH ĐẤT ÍT NGƯỜI NHIỀU MA… NGƯỜI, viết hoa, theo tính chất triết học cả Đông lẫn Tây, và theo cách hiểu của tâm lý đời thường nhiều biến động này là “Tử tế”, đang ít dần đi cùng với sự teo tóp của Lương tri, sự lẩn trốn của cái Thiện, sự đánh mất Tình thương và Lòng trắc ẩn… Ma, theo nghĩa khái quát về bản chất Ma Quỷ trong con người đang trỗi dậy, không chỉ là hình tượng dọa nạt con trẻ nữa mà đang trở thành thế lực khủng khiếp đe dọa thống trị toàn bộ cơ chế hoạt động lẫn tinh thần – đạo lý xã hội…
22 Tháng Bảy 202610:23 CH(Xem: 1744)
Bão Maysak đổ bộ vào Móng Cái / các bản tin điện tử dồn lên trang nhất / suốt nhiều giờ chống bão / anh đợi bản tin em
22 Tháng Bảy 202610:14 CH(Xem: 1450)
Đất nước ta khởi đi từ hình bóng một người mẹ thuở hồng hoang. Lịch sử chúng ta khởi đi từ lời ru và những cuộc phân ly. Giữa huyền thoại về những người anh hùng, thấp thoáng bóng dáng những người mẹ trầm mình trên sông.
14 Tháng Bảy 202612:37 SA(Xem: 2216)
Bích Lan sinh trưởng ở Đồng Nai, tính tình hiền lành và có ngoại hình dễ nhìn. Năm nay bốn mươi tuổi. Ở cái tuổi mà nhiều người phụ nữ đã có con vào đại học, cô trở về căn hộ của mình mỗi chiều với một chùm chìa khóa và sự im lặng. Từ ban công tầng mười sáu nhìn xuống, thành phố đêm nào cũng sáng rực. Xe cộ vẫn xuôi ngược, những ô cửa vẫn hắt ra ánh đèn vàng ấm áp. Chỉ có căn hộ của Lan, nhiều lúc rộng đến mức nghe rõ tiếng dép của chính mình trên nền gạch. Sự nghiệp làm ăn thì thuận tiện nhưng về đường tình duyên thì có phần lận đận.
07 Tháng Tám 2026(Xem: 167)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 10945)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 17609)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 16653)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
08 Tháng Tám 202612:47 SA(Xem: 103)
Có người hỏi vì sao ta biền biệt / Đã bao mùa không thấy chút tăm hơi / Có lẽ bởi tháng năm rong ruỗi quá / Bụi mờ dần một khoảng sáng ngày xưa
07 Tháng Tám 202611:05 CH(Xem: 62)
tháng giêng hoa xoan chưa nở / thì em đã vội lấy chồng / mùi hương còn đang dang dở / rụng đầy xuống cả dòng sông / *** tháng hai ánh trăng vừa cũ / chênh chao ngõ vắng im lìm / em không còn gì để nói / chỉ màu nắng nhạt qua tim /
22 Tháng Bảy 202610:23 CH(Xem: 1743)
Bão Maysak đổ bộ vào Móng Cái / các bản tin điện tử dồn lên trang nhất / suốt nhiều giờ chống bão / anh đợi bản tin em
08 Tháng Bảy 20264:22 CH(Xem: 2375)
Sau một khoảng lặng khá dài, nhà thơ Phan Thanh Bình gửi đến Hợp Lưu năm bài thơ mới như những mảnh suy tưởng được chưng cất từ ký ức, lịch sử, tri thức và những đổ vỡ của đời sống đương đại. Ở đó, hình ảnh quen thuộc luôn được đặt trong những liên tưởng bất ngờ: mùi oản hương đi cùng chỉ số Dow Jones, phế tích vương triều mở ra một hệ đếm của ký ức, còn cơn mưa cuối cùng lại đổ xuống ngay trong bóng mình.
(Xem: 59)
Dòng sống cũng như một dòng sông; có những con nước bất ngờ và những khúc quanh nghiệt ngã. Tôi quyết định chuyến đi từ Mỹ về cao nguyên Đắk Lắk - Buôn Ma Thuột chỉ trong vòng mười lăm phút trước một ngọn trào tỉnh cảm đòi hỏi cần đến một chuyến đi xa.
(Xem: 2194)
-Năm 1978 Tôi đặt chân đến Úc sau hơn 9 tháng ở Indonesia, dừng Sydney chuyển tiếp đến Thành phố một ngày có bốn mùa là Melbourne, chuyến bay Qantas khổng lồ 747 chở một nhóm 100 người chia ra lên khu vực thượng hạng trên chóp mũi. Tôi mang đôi dép hai màu chiếc đực chiếc cái đi bơ vơ giữa đám đông người Việt gốc Tàu cùng vali sang trọng.
(Xem: 2055)
Sinh 1946, tôi rời Việt Nam năm 1982 – 36 tuổi – và sống tại Mỹ từ đó cho đến bây giờ ở tuổi 80. Năm nay – 2026 – Mỹ kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc. Nhìn lại bản thân và gia đình mình, chúng tôi đã được sống trên đất nước này ngót một phần năm chặng đường của dòng lịch sử Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ. / Càng đến tuổi xế chiều, rồi... chạng vạng cuộc đời, sự ra đi vĩnh viễn không còn là vấn đề bận tâm như thời còn trẻ mà chỉ còn lại nỗi ám ảnh tuổi già là “ra đi như thế nào”. Có lúc nghe tin người bạn, người thân làm ăn kiếm bạc triệu đô la tôi vẫn chúc mừng nhưng với tâm trạng dửng dưng như mùa thu lá rụng. Nhưng nghe tin một bạn già vừa thảnh thơi an nhiên ra đi nhanh như khuất bóng chiều, tôi lại mừng đến xúc động và ước chi mình cũng sẽ ra đi nhanh và nhẹ như giấc ngủ qua đêm. Thì ra, cái “nỗi niềm canh cánh” của đời người cũng đổi thay theo thời gian qua những chặng đường đời.
(Xem: 2632)
Tấm vé World Cup đầu tiên / Mùa hè năm 2026, thế giới quay cuồng trong bầu không khí cuồng nhiệt của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Giữa mùa náo nhiệt ấy, tôi cũng có được niềm vui thầm kín nhưng mãnh liệt: lần đầu tiên chính thức sở hữu hai tấm vé xem World Cup trực tiếp (một cho tôi, một cho người con ) .
30 Tháng Bảy 20261:56 CH(Xem: 849)
XÓM BỜ MƯƠNG – Truyện thứ hai trong bộ ba "Tam Quan" của Phạm Ngọc Lương. Hôm qua, chúng tôi giới thiệu CÁT HOANG. Hôm nay là XÓM BỜ MƯƠNG – truyện ngắn thứ hai trong bộ ba Tam Quan của nhà văn trẻ Phạm Ngọc Lương, từng đăng trên Hợp Lưu số 87 (2006). Hơn hai mươi năm trước, nhà phê bình Thụy Khuê đã gọi đây là "một câu chuyện cổ tích kinh dị", nơi cái chết của một dòng sông song hành với sự mục rữa của môi trường, sự tha hóa của con người và số phận bi thảm của một đứa trẻ. Một truyện ngắn đầy chất thơ, nhưng càng đẹp càng khiến người đọc rùng mình. Hai mươi năm đã trôi qua. Dòng sông trong truyện có còn là một ẩn dụ của hôm nay? Xã hội Việt Nam đã thay đổi đến đâu trước những vấn đề mà XÓM BỜ MƯƠNG đặt ra: môi trường, bạo lực, sự vô cảm, và phẩm giá con người? Chúng tôi xin giới thiệu lại truyện ngắn này. Câu trả lời, có lẽ, xin dành cho mỗi bạn đọc.
29 Tháng Bảy 20263:34 CH(Xem: 925)
Có những tác phẩm không thuộc về một thời điểm. Chúng lặng lẽ nằm lại trên trang giấy nhiều năm, rồi một ngày nào đó bỗng hiện lên với sức nặng như thể vừa mới được viết hôm qua. Cát Hoang là một truyện ngắn như vậy. Lần đầu xuất hiện trên Tạp chí Hợp Lưu bởi lối viết tối giản, đứt đoạn như điện ảnh, ngôn ngữ đầy ký hiệu, và một thế giới nghệ thuật khiến người đọc vừa bối rối vừa ám ảnh. Nhà phê bình Thụy Khuê từng nhận xét đây là một truyện ngắn có cấu trúc của thơ hiện đại, nơi mỗi câu chữ đều trở thành một ám hiệu, buộc người đọc phải đọc bằng trực giác nhiều hơn bằng cốt truyện. Trong thế giới ấy, có một bãi đất nổi giữa dòng sông, một cộng đồng sống như chưa từng biết đến ánh sáng của văn minh, nơi trẻ em không được học chữ, nơi người biết chữ bị gọi là "con điên", và nơi bạo lực dần trở thành trật tự bình thường. Đó là một không gian hư cấu. Nhưng điều khiến Cát Hoang sống mãi không nằm ở tính hư cấu ấy, mà ở khả năng đánh thức những câu hỏi chưa bao giờ cũ:
22 Tháng Bảy 202610:14 CH(Xem: 1449)
Đất nước ta khởi đi từ hình bóng một người mẹ thuở hồng hoang. Lịch sử chúng ta khởi đi từ lời ru và những cuộc phân ly. Giữa huyền thoại về những người anh hùng, thấp thoáng bóng dáng những người mẹ trầm mình trên sông.
14 Tháng Bảy 202612:37 SA(Xem: 2216)
Bích Lan sinh trưởng ở Đồng Nai, tính tình hiền lành và có ngoại hình dễ nhìn. Năm nay bốn mươi tuổi. Ở cái tuổi mà nhiều người phụ nữ đã có con vào đại học, cô trở về căn hộ của mình mỗi chiều với một chùm chìa khóa và sự im lặng. Từ ban công tầng mười sáu nhìn xuống, thành phố đêm nào cũng sáng rực. Xe cộ vẫn xuôi ngược, những ô cửa vẫn hắt ra ánh đèn vàng ấm áp. Chỉ có căn hộ của Lan, nhiều lúc rộng đến mức nghe rõ tiếng dép của chính mình trên nền gạch. Sự nghiệp làm ăn thì thuận tiện nhưng về đường tình duyên thì có phần lận đận.
22 Tháng Bảy 2026(Xem: 1505)
MẢNH ĐẤT ÍT NGƯỜI NHIỀU MA… NGƯỜI, viết hoa, theo tính chất triết học cả Đông lẫn Tây, và theo cách hiểu của tâm lý đời thường nhiều biến động này là “Tử tế”, đang ít dần đi cùng với sự teo tóp của Lương tri, sự lẩn trốn của cái Thiện, sự đánh mất Tình thương và Lòng trắc ẩn… Ma, theo nghĩa khái quát về bản chất Ma Quỷ trong con người đang trỗi dậy, không chỉ là hình tượng dọa nạt con trẻ nữa mà đang trở thành thế lực khủng khiếp đe dọa thống trị toàn bộ cơ chế hoạt động lẫn tinh thần – đạo lý xã hội…
11 Tháng Bảy 2026(Xem: 2104)
Di sản ngàn đời của ông cha để lại mà mình không biết đến, không biết quý, thì đó là một điều đáng để cho chúng ta phải suy nghĩ! Cuộc triển lãm Vietnamese Ceramic: A Separate Tradition (Tạm dịch là Đồ Gốm Việt Nam: Một Truyền Thống Riêng Biệt), của viện bảo tàng Seattle Art Museum được trưng bày trong từ những năm qua, vẫn còn để lại một số đồ cổ Việt Nam tiêu biểu. Tôi đã tham dự để giúp một số việc chuyển ngữ và một vài vấn đề tổ chức liên quan đến cộng đồng. Chính trong dịp này, tôi có cơ hội tìm hiểu thêm về các viện bảo tàng và nhất là có dịp nghiên cứu về đồ gốm Việt Nam mà trong bao nhiêu thế kỷ qua đã bị chính người Việt đặt vào một địa vị quá thấp kém, khiến ít người ngó ngàng đến.
23 Tháng Tư 2026(Xem: 3961)
Trong một cuộc trò chuyện gần đây, Phạm Thị Hoài nói về AI với sự tỉnh táo lạnh lẽo của một người đứng ngoài cuộc: AI là mặt bằng chung tốt nhất, hai phần ba người viết có thể bị thay thế, và điều quan trọng không còn là năng lực — mà là ta sẽ làm gì với sự “vô dụng” của mình. Một nhận định sắc. Nhưng cũng là một lời thú nhận.
23 Tháng Tư 2026(Xem: 4107)
Tháng Tư ở Việt Nam chưa bao giờ chỉ là một tháng. Nó là một vết cắt. Ngày 30 tháng 4 năm 1975 — với một số người, đó là ngày kết thúc chiến tranh, ngày đất nước thống nhất. Nhưng với nhiều người khác, đó là ngày mọi thứ họ biết… kết thúc.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 2992)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 14322)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 30406)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 36639)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 12093)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
(Xem: 13435)
Tập thơ “Hẹn Anh Về Vỹ Dạ Ngắm Mưa Bay” của Hoàng Thị Bích Hà có hơn 180 bài thơ dài ngắn khác nhau được chia làm 2 phần: Phần 1: 80 bài thơ, Phần 2: 116 bài thơ bốn câu. Phần 1: 80 bài thơ tuyển là những bài tâm đắc được chọn lọc ra từ 10 tập thơ trước đã xuất bản và một số bài thơ mới sáng tác trong thời gian gần đây, chưa in nhưng đã được đăng tải trên các trang báo mạng và website Văn học Nghệ thuật trong và ngoài nước. Phần 2 là những khổ thơ yêu thích, mỗi bài chỉ chon 4 câu trong số những bài thơ đã xuất bản.
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 3679)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 5528)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 5286)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 5855)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 6454)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 8888)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 8188)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi
14 Tháng Mười 202510:03 CH(Xem: 11151)
QUẬN CAM, California (Việt Báo) -- Nhà văn Doãn Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 giờ sáng ngày Thứ Ba 14/10/2025 tại một bệnh viện ở Quận Cam, California, theo tin từ gia đình họ Doãn. Nhà văn Doãn Quốc Sỹ lấy tên thật làm bút hiệu. Ông sinh ngày 17/02/1923 (nhằm ngày Mùng Hai Tết Quí Hợi) tại xã Hạ Yên Quyết, Hà Đông, ngoại thành Hà Nội. Như thế, nhà văn ra đi khi được 102 tuổi, theo tuổi ta là 103.