- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

CHỊ ƠIII…

14 Tháng Chín 20218:20 CH(Xem: 36779)

thieu nu - NguyenVanLuu
Tranh Nguyễn Văn Lưu
                                 

Truyện ngắn

Trần Thanh Cảnh

Chị ơiii…

 

 

     A Giắng, mười sáu tuổi, ở trên núi mới xuống làm thuê.

     Giắng đi làm công nhật ở công ty nhựa Đài Loan trong khu công nghiệp. Khuân vác. Hết ngày tính tiền. Mỗi ngày 200K và một bữa cơm trưa, cũng ổn. Thuê nhà trong xóm trọ, bốn thằng một phòng hết 900K mỗi người, điện nước tính riêng. Sáng ăn hai bánh mì tôm khỏa thân, nêm chút bột canh. Tối nấu cơm ăn chung no kềnh cũng chỉ hết 20K một người. Giắng nhẩm trong bụng, công việc cứ đều, hết tháng cũng có một món gửi về cho bố đong gạo nuôi em. Bố Giắng ở nhà còn hai em nhỏ, một lên 9 một 13. Mế Giắng bỏ nhà đi đâu từ lúc em bé chập chững biết đi. Đi đâu không rõ. Một sáng thức dậy, thấy bố ngồi góc bếp uống rượu xuông, bảo, mế mày đi mất rồi…

     Lúa, ngô, khoai, sắn đắp đổi, rồi Giắng cũng lớn. Chỉ mỗi tội nghèo. Không quần áo mới, không xe máy, điện thoại như lũ trai trong bản. Bọn ấy bảo: “Về xuôi đi làm thuê ở khu công nghiệp, dễ tiền mà!”. Thế là Giắng theo lũ bạn về xuôi.

      Giắng không biết chữ nào, cái chữ của người xuôi ấy. Nếu biết chữ, Giắng đã xin vào được làm công nhân chính thức, có đồng phục, oách hơn. Và quan trong là nhiều lương hơn. Khu công nghiệp ven đô nơi Giắng làm thuê thiếu công nhân lắm, nên Giắng cũng chả nghĩ ngợi thêm gì nữa, cứ đi làm thôi. Nay chỗ này hết việc thì sang chỗ khác, thiếu gì đâu. Giắng khỏe, làm việc gì chả được, phụ hồ, bốc xếp, đẩy xe cút kít dọn phế liệu, làm tất. Có tiền là làm mà. Ngày đi làm, tối về xóm trọ ăn no rồi lăn ra ngủ. Từ hôm xuống đây Giắng chưa ra khỏi dãy phòng trọ lúc nào ngoài những khi đi làm. Chị chủ nhà trọ bảo: “Chúng mày chú ý xem nó có bị làm sao không, thằng ấy chẳng nói cũng chẳng đi chơi đâu, thanh niên gì mà lạ vậy?”

***

      Chị chủ nhà trọ năm nay ba mươi tám tuổi. Hai con, một gái mười hai, một trai chưa đầy hai tuổi. Mẹ đơn thân. Là Giắng nghe bọn cùng phòng nói thế chứ không hiểu đơn thân là gì. Nhẽ cũng như bố Giắng trên núi, một mình nuôi ba anh em chắc cũng là đơn thân. Hôm đầu tiên theo mấy anh xuống trọ, lên nhà đưa cho chị ấy cái bản phô tô chứng minh nhân dân, chị nhìn Giắng mãi. Khen Giắng khỏe mạnh. Bảo, xuống đây ít lâu uống nước máy ngủ quạt điện sẽ kẻng trai ra ngay. Giắng cũng chả hiểu kẻng trai là thế nào. Nhưng chị ấy vừa nói, vừa cười tít mắt, cái bộ ngực đang cho con bú sau mỗi lần vải áo phông mỏng tang cứ rung rinh dập dềnh. Sữa thấm ướt áo, hằn rõ cả hai cái đầu ti nâu nâu. Giắng thấy trong người như có kiến đốt, vội lủi nhanh về phòng.

      Nhà chị chủ ngoài rìa cuối làng đất rộng. Xưa chả ai thèm để ý đến mảnh đất toàn thùng vũng ấy. Thế nhưng đến khi nhà nước về lấy ráo cả cánh đồng làm khu công nghiệp, đất nhà chị chủ bỗng thành ra mặt tiền, được giá. Chị bán bớt một nửa, lấy tiền xây cái nhà tầng mấy mẹ con ở cho mát, còn lại xây quây ít phòng trọ cho công nhân thuê, lại mở thêm cái quán bán hàng tạp hóa ở cổng nữa, cũng tốt tiền.

       Có điều, nhà chỉ có đàn bà trẻ nhỏ mà đồ đạc lại rất hay bị hỏng. Toàn hỏng vào ban đêm. Mà chị chẳng biết sửa chữa là gì. Nên chị gọi alo cho ba tay công nhân cùng phòng với Giắng lên chữa hộ. Hôm thì: “Mìn ơi, lên hộ cái bóng đèn”. Lúc lại: “Lù ơi lên hộ cái van nước”. Hôm khác: “Phủ ơi, lên chữa cho cái công tắc”.

      Ba tay trai trẻ khỏe như ngựa núi, mà cứ lên trên nhà chị chủ “chữa đồ” một thôi là về ngủ lăn như chết, xều bọt mép, ngáy như sấm.

      Giắng lấy làm lạ, hỏi:  “Các anh toàn có tay nghề, sửa chữa gì mà vất vả hơn cả đi làm ca về, lăn lóc như đá trên nương vậy?”

      Ba tay ấy cười sằng sặc, bảo: “Thế A Giắng chưa biết sửa đồ “điện nước” cho phụ nữ à? Có muốn không bọn tao bảo chị chủ gọi. Sửa đồ “điện nước” này mệt lắm vớ! Cái bọn người Kinh nó bảo mệt hơn xúc mười tấn than vớ! Giắng có muốn đi xúc than không?”

     “Nhà chị chủ có đun than đâu mà xúc?”

       Ba tên ấy lăn ra sàn nhà cười. Cười chán rồi bảo nhau: “Thằng này nó còn trai trinh chúng mày ạ.” Rồi hỏi Giắng:

     “Ở núi, phiên chợ mày đã biết đi vỗ mông con gái chưa?”

      Ô. Cái này thì Giắng biết. Năm mười ba tuổi, bọn bạn cùng lứa trong bản rủ Giắng xuống chợ phiên, vỗ mông gái. Chả là cái tục “bắt vợ” trên quê Giắng vẫn còn. Mùa xuân phiên chợ trai gái xuống gặp nhau, uống rượu múa khèn. Con trai nhìn con gái. Con gái liếc con trai. Thích mắt cô nào bèn vỗ vào mông một cái, nàng kia tỏ vẻ đồng tình là kéo nhau vào rừng rồi bắt về làm vợ thôi. Định đến vỗ mông nó gạt tay ra, nguẩy đít đi chỗ khác là không được rồi…

      Giắng đi loăng quăng xem bọn bạn rình vỗ mông gái bản một buổi, chưa dám vỗ mông cô nào. Về nhà bố bảo: “Nhà ta không có gì ăn, chẳng đứa con gái nào nó cho vỗ mông đâu. Mế mày tao cướp về đây đẻ ba đứa rồi cũng lại chìa mông cho thằng khác vỗ, bỏ theo nó luôn đấy. Đợi lớn lên đi làm có tiền rồi muốn vỗ mông đứa nào cũng được mà.”

     Thế là Giắng chẳng đi theo bọn bạn rình vỗ mông gái bản nữa. Ở trên núi làm mải mê cả ngày. Nhưng cứ làm từ ngày này sang tháng khác cũng chẳng có tiền. Chỉ được tí lúa ngô khoai sắn tạm no bụng với rau rừng.

     Giắng về xuôi đi làm kiếm tiền. Thấy nhiều cái lạ. Trai gái đi “vỗ mông” nhau lại bảo là đi “xúc than”, “đóng gạch”. Mà một mình chị chủ lại cho cả mấy thằng “vỗ mông” là sao”? Trên núi chỉ cho một người thôi. Gái nào đã cho trai nào vỗ mông là không cho trai khác vỗ vào đâu. Cố vỗ có khi ăn nhát dao quắm đấy. Ba thằng trai cùng phòng bảo, chúng tao đi “xúc than đóng gạch” hộ chị chủ thôi. Chị ấy buồn, kêu ngứa. Mà bọn tao cũng cần xả ra. Bọn người Kinh nó bảo thế là hai bên cùng vui ấy mà, chả bên nào mất gì, giúp đỡ nhau thôi. Thỉnh thoảng có rau quả tươi, đồ ăn ngon chị chủ còn cho thêm phòng, Giắng cũng được ăn ngon. Thấy chị chủ tốt tốt là. Cơ mà Giắng không thích “xúc than đóng gạch” như ba tay kia, kệ thôi.

     Giắng chỉ muốn được đi làm công nhân công ty như Mìn, Lù, Phủ để có nhiều tiền hơn gửi về cho bố đong gạo nuôi em.

     Ba tay ấy lại bảo: “Thôi mày cứ chịu khó làm công nhật, thỉnh thoảng bọn tao dạy cho cách đứng máy, lúc nào thành thạo thì xin quản lý cho vào làm chính thức vậy”.

***

     Đang như thế thì bỗng có lệnh phong tỏa. Vì Covid. Nội bất xuất ngoại bất nhập. Ba tay cùng phòng phải mang quần áo chăn màn sang công ty “3 tại chỗ”, vừa sản xuất vừa đề phòng dịch bệnh lây lan. Phòng còn mỗi mình Giắng nằm co. Không được phép đi đâu. Nhà cách ly với nhà. Phòng cách ly với phòng. Người cách ly với người. Cái con Covid này kinh lắm, hơn cả ma xó ma gà ma rừng. Nó bóp cổ mổ hầu rạch họng người ta chết đấy. Sợ lắm. Loa oang oang suốt ngày ở đầu xóm chĩa vào: “Cách ly tuyệt đối. Tuân thủ 5K. Không đi ra ngoài khi không cần thiết”. Một tuần, hai tuần rồi cả tháng cách ly chưa biết đến khi nào xong. Giắng cứ nằm bẹp trong phòng thôi. Không có điện thoại nên cũng chẳng gọi về cho bố được. Ít gạo mắm, mì tôm mua chung ăn hết. Có ít tiền để dành định gửi về nhà ra hàng chị chủ mua gạo mắm, ăn cũng hết rồi. Không được đi làm, không có tiền chẳng mua được gì ăn. Mấy ngày nay đứt bữa, uống nước lã nằm dán bụng xuống chiếu sôi òng ọc, đau quặn vì đói. Giắng nằm chập chờn, chợt thấy như có mùi mùi sắn luộc tỏa hơi nóng thơm nức đâu đây. Mở mắt ra nhìn, hình như góc nhà có nồi sắn đang tỏa khói. Cố vùng dậy đi ra chỗ nồi sắn đang bồng bềnh trước mắt mà không dựng người lên nổi. Không cả đưa tay ra với được nữa kia. Giắng yếu quá rồi. Giắng chìm vào cõi mù mờ…

      Tiếng loa oang oang đầu xóm chĩa vào: “Mời các công nhân mất việc, không lương ra trụ sở lĩnh quà cứu trợ của các nhà từ thiện…”

      Loa chói vào tận phòng, nhưng Giắng chẳng dậy nổi nữa. Giắng thiếp đi mê man chới với bay theo nồi sắn luộc đang tỏa khói mịt mờ. Trong giấc mơ, Giắng cứ với tay, với mãi, với mãi mà không vớ được củ sắn nào cho vào cái miệng đang đắng khô vì đói khát. Giắng bật lên tiếng khóc gọi, “Mế ơi…”

***

      Chị chủ nhà đứng ở trên tầng hai gào to tướng: “Còn đứa nào ở nhà thì mau ra trụ sở lĩnh gạo, mắm về ăn kìa!”

      Các phòng có người lục tục khẩu trang rồi kéo nhau đi. Hân hoan vác gạo mắm, bột ngọt, đồ khô về. Thế này cũng chống chọi được cả tháng nữa. Vãn dịch có việc đi làm là lại ổn ngay.

      Cửa phòng Giắng vẫn cứ đóng im ỉm.

Chị chủ dóng dả: “Quái cái thằng này không biết dậy mà đi nhận đồ cứu trợ. Mà đã lâu không thấy mặt nó đâu. Hay là làm sao rồi?”

Chị tong tả chạy xuống phòng Giắng. Gõ. Không thấy động tĩnh gì. Đẩy cửa xông vào. A Giắng nằm thiêm thiếp trên chiếc giường cá nhân, mắt nhắm nghiền, mặt tái xanh. Chị chủ cúi xuống ôm đầu lay gọi: “Giắng ơi, Giắng ơi…”

     Ú ớ…

     Mế mế ê ê…

Tay Giắng quờ quạng vơ vào ngực áo chị, miệng khô khốc nhóp nhép như bé con đòi bú. Giắng nhắm nghiền mắt thều thào: “nước ước…”. Chị nhìn quanh, cả phòng chả có cái gì gọi là nước. Cái xô nhựa đựng nước nấu ăn cũng khô rang lăn lóc góc phòng. Chị tắc lưỡi vén áo lên, kề bầu ngực căng mọng sữa vào miệng Giắng bóp nhẹ. Một tia sữa trắng thơm nức phun xuống đôi môi khô nứt. Giắng nhóp nhép nuốt. Rồi nuốt ừng ực. Chị áp cả bầu vú vào miệng Giắng. Nắn. Hết bầu này sang bầu kia. Giắng vẫn nhắm nghiền mắt nuốt. Khuôn mặt dần hồng lên. Chị nhìn xuống, mãn nguyện…

      Giắng mở mắt ra. Nhìn. Hồi lâu. Bỗng òa khóc, ôm chầm lấy chị nức nở: “Chị ơiiiiii…”

      ***

       Sau đận ấy, chị chủ tuyên bố với cả xóm trọ nhận Giắng làm em nuôi.

Chị xếp cho Giắng một phòng riêng trên gác. Ăn ở cùng mẹ con chị. Chị bảo Giắng: “Đi làm được bao nhiêu tiền, cứ gửi hết về trên núi cho bố. Còn ăn ở dưới này chị nuôi.”

Xóm trọ cũng chẳng ai nói gì, vì ai cũng bận tối mắt, đi làm, tăng ca… về phòng ăn uống tắm giặt rồi lăn ra ngủ vùi lấy sức mai lại đi làm tăng ca, hơi đâu mà để ý chuyện xung quanh.

Cơ mà ba tay Mìn, Lù, Phủ có hơi hậm hực. Nói vụng trong phòng với nhau: “Nuôi để thịt chứ gì?”. Chả là từ lúc nhận Giắng làm em nuôi, chị chủ không thấy gọi điện ban đêm lên sửa điện nước hộ nữa. Ba tay ấy ấm ách. Chị chủ biết. Nhưng cứ lờ đi coi như không có chuyện gì. Còn Giắng cũng bị bọn Mìn, Lù, Phủ thỉnh thoảng vẫn nói kháy, cơ mà Giắng chả hiểu mấy đâu. Mà Giắng đang vui, người đẹp đẽ nở nang hẳn ra, lớn bổng lên. Quần áo cũ mang từ trên núi xuống phải bỏ đi hết. Chị mua về cho toàn đồ xịn, quần bò áo phông Adidas, mặc vào trông như diễn viên điện ảnh. Bọn Mìn, Lù, Phủ lại bảo, mùa xuân này về núi đi vỗ mông được gái cả bản đấy vớ…

      Nhưng Giắng chẳng muốn về núi nữa.

Giắng ở xuôi làm ra tiền gửi về cho bố mua gạo nuôi em thôi. Còn chị nuôi chăm Giắng lắm. Kể từ hôm được chị cứu sống bằng hai bầu sữa, Giắng đâm ra nghiện cái món đó. Đêm đầu tiên lên ở nhà trên, Giắng hơi khó ngủ. Vật vã mãi. Bỗng cửa mở, chị đi vào. Hỏi:

    “Giắng chưa ngủ à?”

Giắng mở mắt thao láo nhìn chị. Mỗi cái váy ngủ mỏng tang, bộ ngực căng sữa cứ rung rinh, rung rinh. Giắng lại thấy cổ họng khát khô, miệng đắng ngắt. Thốt nhiên thấy thèm sữa. Giắng lào phào:

     “Chị ơi…”

Chị chủ với tay tắt nốt bóng đèn ngủ. Vén màn luồn vào.

     “Em bé bú không hết sữa, Giắng hộ chị…”

Chị tuột luôn cái váy ngủ qua đầu. Trần truồng. Thỗn thện. Sáng lóa trong đêm. Chị kéo đầu Giắng vục vào ngực mình. Mút. Nắn. Bóp. Những tia sữa ngọt ngào thơm nức ngấm vào từng thớ thịt Giắng. Nó như dòng nước thần tức khắc làm Giắng lớn lên. Thành đàn ông. Da thịt nở nang căng nhức. Trong đêm, không biết tại sao cái quần đùi Giắng mặc đi ngủ tuột ra tự lúc nào. Tự tuột hay chị lột, không biết. Chỉ thấy thốt nhiên trần truồng nóng hổi. Bộ ngực đàn bà đang nuôi con nhỏ nồng nàn, căng nức, thơm phức. Sữa nhễ nhại tràn trề mồm miệng mặt Giắng. Giắng mê đi. Chị cũng mê đi. Rồi bỗng chị hức lên một tiếng ôm ghì, vật người Giắng lên trên. Quặp chặt. Hổn hển nói bú đi, bóp đi, vò đi, mạnh vào…

Giắng mút chùn chụt. Thân hình trai trẻ của Giắng trùm lên chị. Cặp vú to thơm nức hương sữa bồng bềnh bên dưới. Cặp đùi mịn màng nóng hổi của chị cong lên lựa thế. Có một cái gì lạ lẫm êm êm, ấm áp, mơn trớn, dịu dàng vuốt ve. Cái phần đàn ông của Giắng thốt nhiên bị cái đàn bà của chị hút trôi tuột vào trong. Giắng vô thức dấn theo. Chị rên lên khe khẽ: “Ôi sướng quá Giắng ơi…”

Giắng ôm chặt siết mạnh, sữa từ hai bầu vú phun thành tia chan hòa trắng lóa ngực, mặt cả hai. Thơm nồng. Giắng mê man trong cảm giác của thằng trai lần đầu tiên vào đời. Bất thần nổ tung. Giắng gào lên trong hoang dại: “Chị ơiiii…”


TRẦN THANH CẢNH   
8/2021  
 

 

 

 

 

 

  

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
25 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 146211)
G ót giày đạp vào cái mặt một người một người yêu nước thân chăng bốn góc công an
20 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 115761)
N ói chung, người ta nghĩ đến giải nobel văn học cho Trần Dần. Tuy nhiên, Trần Dần còn có thể được xét tặng một giải nobel nữa: nobel hòa bình, nobel chính trị. Bài viết này đề xuất vấn đề đó.
17 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 149762)
A nh đã tới chỗ ấy Đã gặp vầng trăng mươn mướt của anh Nó ngồi đó, một mình, không cô đơn nhưng tràn trề tĩnh lặng Nó tự sáng hay em làm nó sáng
17 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 139661)
LTS : Lần đầu cộng tác cùng Hợp Lưu, nhà văn Quý Thể hiện định cư tại USA.Hân hạnh giới thiệu một trong những truyện ngắn như những nụ cười ý nhị của Quý Thể gởi đến quí độc giả và văn hữu của Hợp Lưu. TCHL
17 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 124378)
S au năm 75, cũng như bao nhiêu nhà văn khác, Hạc Thành Hoa bị rơi vào vùng hẫng hụt của những nghị quyết, bo bo, sắn mì… Cả bối cảnh xã hội và hoàn cảnh cá nhân đã đặt ông vào tình cảnh trì trệ, đầu óc khô cứng. Dẫu vậy ông vẫn cầm bút và tiếp tục viết, để cuối cùng cũng cho ra mắt độc giả 2 tập Phía Sau Một Vầng Trăng và Khói Tóc. Song thú thật, khi đọc tôi có cảm giác như thơ ông đã sắp ngừng hơi thở những cơn mộng mị đẹp, đối mặt với thực tế có phần khắc nghiệt hơn nhiều, bởi hoàn cảnh xã hội đã chọn chúng ta chứ chúng ta không có quyền chọn lựa gì cả. Cái quyền thiêng liêng bất khả kia giống như ngọn đèn cạn dầu, leo lét.
17 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 119959)
T ôi điếng người sau cú phôn. Phôn của anh bạn ở Portland. Phụng dính ung thư gan! Tôi loanh quanh chẳng biết mình đang làm gì và đang muốn làm gì. Có lẽ nào! Đang khi không bỗng trời ập xuống.
17 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 117051)
Đ ây là bài viết thứ ba, đề cập tới nhu cầu xây dựng các hồ chứa nước ngọt từ hai vùng trũng thiên nhiên Đồng Tháp Mười và Đồng Cà Mau nhằm giữ lại được phần nước đổ xuống từ thượng nguồn và cả lượng nước mưa hàng năm, đáp ứng nhu cầu khẩn thiết về nước uống, phục vụ canh tác và kỹ nghệ cho ngót 20 triệu cư dân ĐBSCL thay vì đổ phí ra Biển Đông qua các cửa sông. Quan trọng hơn thế nữa là bảo vệ được các tầng nước ngầm / underground aquifers ngăn đất sủi phèn đưa tới acít hóa toàn vùng đất đai ruộng vườn.
29 Tháng Sáu 201112:00 SA(Xem: 113419)
H ợp Lưu 114 đến với quí độc giả và văn hữu trong những ngày đầu tháng 7 khi những cơn mưa bất chợt ở Sài Gòn và Hà Nội báo hiệu một mùa ngập lụt mới. [...] Những ngày đầu hè thật nóng như các cuộc xuống đường liên tục của người dân Việt Nam để phản đối Trung Quốc về sự lấn chiếm vùng biển đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Những cuộc biểu tình của người Việt cùng khắp từ trong nước ra hải ngoại; từ Hà Nội, Sài Gòn đến Liên bang Mỹ, Pháp, Nhật, Úc...
15 Tháng Sáu 201112:00 SA(Xem: 127255)
N hưng những cuộc hỗn chiến xảy ra ngày càng quyết liệt giữa cái gia đình nhà Monney con & Kít với con chó lai Nhật mang tên Lucky - Cún . Cuộc hỗn chiến nhiều khi làm Cún tơi tả, máu chảy ròng ròng. Càng khiến tôi nhớ lại chuyện Money từng ăn thịt xác con. Cả sân nhà thối hoăng vì phân chó, nước đái chó, thức ăn ôi thiu…
12 Tháng Sáu 201112:00 SA(Xem: 153759)
T ôi xin lỗi rất đau lòng nhưng phải nói ra ngày mất Hoàng Sa chỉ nửa nước đau thương căm hờn lũ giặc chỉ nửa nước sục sôi niềm đau mất đất
07 Tháng Tám 2026(Xem: 3855)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 13301)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 19668)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 18651)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười 20266:14 CH(Xem: 1654)
Bữa nay tôi khóc tôi la / Vì tôi chẳng thể làm ma vô tình / Tuệ Sỹ viết: “Trời có Tình / Thì Trời cũng đã trở thành già nua” / Tưởng như lời nói bông đùa / Mà trong sự thể mái chùa vỡ tung / Nhìn nhau trong cuộc trùng phùng / Mỗi người một ái ngại ngùng cho nhau
18 Tháng Mười 20266:04 CH(Xem: 1814)
Bữa nay Bùi Giáng chết rồi Hôm qua Giáng vẫn nằm ngồi chiêm bao Bữa nay là bữa hôm nào Hôm nào cũng như hôm nào vậy thôi Hôm nào cũng có mây trôi Không trôi chân đất thì trôi chân trời Lập đi lập lại ba hồi Những vần Thơ cũ lôi thôi vô cùng
09 Tháng Mười 20266:39 CH(Xem: 2327)
Rồi mai nữa, giữa muôn trùng năm tháng Nếu vô tình nghe một khúc mưa rơi Ta chợt hiểu có những điều rất cũ Bay qua hồn đọng lại một vần thơ
09 Tháng Mười 20266:09 CH(Xem: 2440)
Ta ngắm đời… như cuộc viễn du… Thân như mây… nổi giữa sương mù… Dấu xưa cát phủ dần năm tháng Bóng cũ hồn vương đáy vĩnh thu Gửi mộng theo trăng qua bể vắng Mang sầu rơi, mắt lạc sông u
(Xem: 1475)
Vào một buổi chiều của năm 1966 bạn ấy chở tôi trên chiếc xe gắn máy Puch đến một con ngõ đường Lý Thái Tổ để tìm Helga, nơi mà nhà xuất bản An Tiêm của Thanh Tuệ đặt trụ sở, vì ở đấy giới văn nghệ sĩ hay tụ tập thân mật với nhau. Quả nhiên tôi đã gặp một số các nhà văn nhà thơ nghệ sĩ tên tuổi của văn học nghệ thuật bấy giờ của VNCH, những người mà tôi biết tên hơn là biết mặt. Lúc bấy giờ tôi còn là một học sinh lớp đệ nhị, văn học nghệ thuật vốn là chuyên tâm của tôi, vì tôi đọc sách khá nhiều và cũng đã viết chút văn xuôi cũng như thơ, như đã kể ở những chương khác. Ở đấy tôi đã gặp Bùi Giáng.
(Xem: 2218)
Ngày xưa, ngày là học sinh, mình ngoan lắm, chả biết bia rượu, thuốc lá là gì nhưng từ ngày đi lính về, thế quái nào lại sinh ra đổ đốn. Nhìn thấy chai rượu là mắt cứ sáng lên, lòng cứ nao nao, lạ lắm, cứ như là bị đói khát lâu ngày mong được một trận uống no nê, thỏa thích. Và nhất định bữa rượu ấy phải cho ai đó trong bàn nhậu liêng phiêng, cà tang cà tửng mới thích. Nhưng thật oái oăm, thật khốn là hầu như tới 80% cuối các trận nhậu mình toàn nhìn gà hóa cuốc, nhìn một mà ngỡ là năm, sáu, bảy... Tiễn mọi người ra về, bắt chân bắt tay, chào hỏi vẫn có chiều tinh tỉnh lắm nhưng lê được vào giường là nằm lăn ra ngủ quên trời quên đất. Sáng hôm sau tỉnh giấc chẳng nhớ khuya qua mình đã tiễn mọi người ra về thế nào? Có điều gì sơ suất không? Và bụng lại bảo dạ từ lần sau ngồi uống phải cầm chừng, uống in ít thôi, uống kiểu giao lưu thôi nhưng mấy chục năm rồi cứ dặn lòng mà chẳng lần nào mình làm được.
(Xem: 1961)
Trong khi chìm đắm trong các thư tịch xưa - nay để tìm hiểu về ba cuộc kháng chiến vĩ đại chống xâm lược Nguyên Mông, tôi tình cờ dừng lại khá lâu trước đôi dòng ngắn gọn trong cuốn sách An Nam chí lược của tác giả Lê Tắc - người đã đầu hàng giặc Thát và sống lưu vong, tuy viết trên tinh thần của sử gia nô lệ (nội phụ) song cũng có hạt nhân sự thực lịch sử
(Xem: 2012)
Với những gì chúng ta được biết về công nghiệp và đức độ của Đinh Tiên Hoàng đế, về tình cảnh hiểm nguy của triều đại nhà Đinh vào lúc nhà Tống đang nhòm ngó nước Nam chờ cơ hội xua quân sang xâm chiếm, có thể hình dung được Di nguyện thiêng liêng nhất của Tiên đế chắc sẽ được ghi rõ trong Chúc thư trước khi ngài bị hành thích không lâu:
18 Tháng Mười 20264:43 CH(Xem: 1390)
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra: - Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều. - Tôi cũng mới đến – Nghiêm vừa nói vừa chỉ luống rau: Cải lên thế này là tốt rồi. Cô nên trồng thêm ít hành, tỏi. Nghiêm theo Đào bước vào nhà, đến trước bàn thờ Lương, chồng Đào, đốt 3 cây nhang, vái ba vái, cắm vào bát nhang, lẩm bẩm khấn mà như nói với mình: Mới đó mà đã gần 2 năm. Anh chết đã yên phận, còn người sống…, rồi quay lại đi đến ghế:
09 Tháng Mười 20265:49 CH(Xem: 2437)
– Giới thiệu với chú, đây là bạn gái của cháu. Cô đã cùng với thám tử tư giúp tìm ra người cha hải tặc của cháu như trong bài viết “Đứa Con Lai… Hải Tặc” của chú. Còn đây là ông chú mà anh vẫn thường nói với em. – Chào chú! Chú ngạc nhiên lắm phải không? Con đã được nghe rất nhiều về chú. Con muốn gặp chú từ lâu nên đã nhờ bạn thu xếp giúp. Con từ Thái Lan qua, đang theo học tại Michigan State University. Con chọn trường này vì biết bạn cũng ở thành phố Detroit, Michigan.
02 Tháng Mười 202612:54 SA(Xem: 2642)
Buổi trưa, vừa nhai xong một nhúm cơm và uống một nắp nước do tàu cấp phát thì mọi người dưới hầm nghe nhiều tiếng chạy thình thịch náo động trên boong tàu. Qua kẽ hở, biết tàu đã bị hải tặc xâm chiếm không biết từ lúc nào. Họ hoàn toàn làm chủ tình hình. Trong vòng một tiếng đồng hồ không gặp kháng cự, những tên hải tặc đã đủ thì giờ lục lọi tìm kiếm vàng bạc và giở trò khả ố với những đàn bà con gái nằm la liệt trên sàn tàu mà trước đó đã được ưu tiên dời lên vì kiệt sức.
23 Tháng Chín 202610:53 CH(Xem: 2385)
Sau ngày vợ mất, căn nhà của ông Trần Đình Tuấn bỗng vắng lặng một cách kỳ lạ. Bởi bà Bạch Nhàn, người vợ sống cùng ông gần 40 năm,đã mất vì bạo bệnh. Chiếc ghế bà Bạch Nhàn vẫn ngồi mỗi tối còn đó. Cái khăn lau kính bà thường vắt trên thành ghế vẫn đó. Cả chiếc ly nhỏ bà hay uống nước cũng vẫn nằm nguyên trên chiếc bàn cạnh cửa sổ. Nhìn đâu ông cũng mường tượng thấy bóng hình bà. Mọi thứ trong căn nhà còn nguyên màu kỷ niệm.
27 Tháng Mười 2026(Xem: 250)
Một câu nói đã trở thành chuẩn mực đạo đức của ngành y, nhắc nhở người thầy thuốc phải xem nỗi đau của người bệnh như nỗi đau của chính mình, lấy việc cứu người làm bổn phận, không lấy sự sống của con người làm phương tiện cho lợi ích riêng. Thế nhưng, khi dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) được đưa ra Quốc hội Việt Nam xem xét, những tranh luận quanh đề xuất liên quan đến người dưới 18 tuổi đã khiến dư luận đặt ra nhiều câu hỏi.
21 Tháng Mười 2026(Xem: 822)
Có những câu hỏi, thoạt nghe tưởng như chuyện đùa, nhưng càng nghĩ càng thấy buồn. Có những lời hứa, khi mới nghe, khiến người ta tin tưởng vào một tương lai huy hoàng. Nhưng sau nhiều năm, điều còn lại đôi khi không phải là chiếc bánh để ăn, mà chỉ là bức tranh vẽ chiếc bánh. Và có những nhân vật, ban đầu được tôn vinh vì công lao của họ, nhưng dần dần trở thành những hình tượng gần như bất khả xâm phạm. Người ta được khuyến khích ca ngợi, nhưng lại ngần ngại khi muốn đặt câu hỏi. Phải chăng điều đáng lo ngại nhất đối với một dân tộc không chỉ là nghèo đói, chiến tranh hay sự áp bức, mà còn là ngày con người không còn đủ tự do để tự hỏi mình đang sống trong một thực tại như thế nào?
19 Tháng Mười 2026(Xem: 1020)
Trong lịch sử, phong trào Chấn hưng Phật giáo Việt Nam thường được dùng để chỉ cuộc vận động vào nửa đầu thế kỷ XX, khởi lên từ những năm 1920 và phát triển mạnh trong các thập niên 1930-1940. Các bậc cao tăng như Khánh Hòa, Huệ Quang, Giác Tiên, Thanh Hanh, Trí Hải cùng nhiều cư sĩ trí thức đã góp sức mở trường đào tạo tăng tài, thành lập hội Phật học, dịch kinh, xuất bản báo chí và đưa Phật giáo đến gần hơn với đời sống xã hội. Công cuộc ấy không dừng lại ở một giai đoạn lịch sử. Tinh thần chấn hưng, hiểu theo nghĩa rộng, là sự trở về với những giá trị căn bản của đạo Phật, đồng thời tìm ra phương thức thích hợp để truyền đạt và thực hành giáo pháp trong những hoàn cảnh mới. Một trường hợp tiêu biểu trong thời hiện đại là công cuộc khôi phục và phát triển Thiền phái Trúc Lâm của Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Từ.
19 Tháng Mười 2026(Xem: 1140)
Với “TA LÀ - Những khúc mắc siêu hình học” (I AM: Metaphysical Aporias), Giáo sư Nguyễn Hữu Liêm không tìm cách trả lời giản đơn câu hỏi “Ta là ai?”, mà dựng lên một hành trình bản thể luận: con người từ đâu đến, vì sao phải trở thành một cá thể, tự-ý thức được hình thành như thế nào và liệu sau tất cả những phân ly, con người có thể “trở về” với căn nguyên hữu thể của mình hay không.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 6423)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 15903)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 32166)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 38869)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 1500)
Có những cuốn sách khiến người ta đọc để hiểu thế giới. Có những cuốn sách buộc người ta quay về nhìn lại chính mình. Và cũng có những cuốn sách, dù tác giả không nhất thiết chủ ý, lại khiến người đọc đặt câu hỏi về cái thế giới đang tìm mọi cách định nghĩa con người thay cho chính họ. TA LÀ: Những khúc mắc siêu hình học của Nguyễn Hữu Liêm có thể được tiếp cận theo hướng thứ ba ấy. Thoạt nhìn, đây là một hành trình triết học quanh những khái niệm như bản thể, ý thức, cái Tôi và vô ngã. Nhưng nếu đọc chậm hơn, bên dưới những tầng ngôn ngữ siêu hình ấy, ta có thể nhận ra một vấn đề gần gũi hơn nhiều: con người phải làm gì để trở thành một cá nhân có ý thức độc lập, thay vì chỉ là một đơn vị trong đám đông? Và câu hỏi ấy, trong một số xã hội, chưa bao giờ hoàn toàn vô hại.
(Xem: 13905)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 6919)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 10728)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 9928)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 10040)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 10841)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
14 Tháng Chín 20262:19 SA(Xem: 3467)
Tên thật Trần Ngọc Thao, sinh năm 1936 tại Quảng Nam, Cung Tích Biền thuộc thế hệ nhà văn hứng chịu và tham dự trực tiếp nội chiến. Theo học Văn Khoa Huế, Luật Khoa Sàigòn trước khi bị động viên rồi trải qua nhiều đơn vị pháo binh, thiết giáp của quân lực VNCH cho đến ngày giải ngũ vì thương tích năm 1973, nhà văn khởi đăng truyện ngắn đầu tiên trên tuần báo Nghệ Thuật vào năm 1966.
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 11160)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 10370)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi