- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

BỆNH NHÂN TÂM THẦN

05 Tháng Sáu 202112:24 SA(Xem: 40797)
tranh LE MINH PHONG 2
tranh Lê Minh Phong

Truyện ngắn

Vũ Đảm

BỆNH NHÂN TÂM THẦN

 

 

Sáng nay, Trại tâm thần Tĩnh Tâm đón nhận thêm một bệnh nhân mới, đích thân  ông giám đốc cụt tai  chỉ đạo cho phòng hành chính tiếp đón và bố trí cho bệnh nhân Ngô Tuấn ở chung phòng với bệnh nhân Lê Duy. Một căn phòng dịch vụ sang trọng hơn hẳn những căn phòng khác mà người nhà bệnh nhân phải trả tiền thuê cho Trại tâm thần. Người nhà bệnh nhân nghèo khó gọi đây là những căn phòng VIP dành cho những bệnh nhân tâm thần VIP. Dĩ nhiên bệnh nhân VIP ở đây không phải là bệnh nhân nặng nhất, hay đập phá, chửi bới, đánh nhau, đánh bác sĩ, đánh nhân viên nhất mà lại là những bệnh nhân xuất thân từ thành phần sang trọng, gia đình giàu có. 

Bệnh nhân Ngô Tuấn, béo tốt, mặt vuông chữ điền, tóc muối tiêu, dáng dấp như một cán bộ; nếu không bị tâm thần mà vững bước trên con đường quan lộ, không chừng trở thành Bộ trưởng. Bệnh nhân Lê Duy dáng thư sinh, đẹp trai như một tài tử điển ảnh; nếu không bị tâm thần mà theo nghiệp điện ảnh không khéo trở thành minh tinh màn bạc.

          Ngay sau khi nhập phòng, thay xong bộ quần áo đồng phục màu xanh lá cây của bệnh nhân tâm thần, Ngô Tuấn có cuộc làm quen với bệnh nhân Lê Duy, không chào nhau theo kiểu, rất hân hạnh được làm quen với anh hay anh vào đây đã lâu chưa? Cũng không có cái bắt tay thân thiện mà là một nụ cười:” Hì”. Lê Duy không đáp lại bằng một nụ cười hay một câu nói mà chỉ gườm gườm nhìn lại. Đôi mắt không ngây dại như những bệnh nhân khác nhưng cũng đủ làm cho Ngô Tuấn thấy sởn da gà. Bệnh nhân VIP thì VIP nhưng biết đâu nó lên cơn, lại chả cho mình một cái đạp hay một quả đấm như trời giáng vào mặt thì nguy to. 

          Bệnh nhân Ngô Tuấn đi ra khỏi phòng, tránh đôi mắt gườm gườm của  Lê Duy. Ngô Tuấn đi lang thang trong khuôn viên Trại tâm thần, khi đi qua khu bệnh nhân nặng hay đập phá, Ngô Tuấn liếc mắt nhìn vào. Những bệnh nhân tâm thần vật vờ, đầu tóc bù xù, quần áo bị xé rách, có kẻ cởi bỏ quần áo quàng lên cổ. Một bệnh nhân vẫy vẫy Ngô Tuấn lại:

  • Cho tao miếng cơm cháy, tao đói quá!
  • Hì hì, không có!
  • Đi mua, đi mua, tiền đây, tiền đây.

Bệnh nhân đưa cho Ngô Tuấn tờ giấy vụn, Ngô Tuấn cầm lấy, cười cười đáp lại, bệnh nhân kia cũng đáp lại bằng một nụ cười rạng rỡ như thể chỉ một chốc nữa thôi, đồng tiền mà mình đưa cho Ngô Tuấn sẽ biến thành miếng cơm cháy ngon lành. Bệnh nhân này vốn thích ăn cơm cháy thời còn sinh viên, bị cô người yêu xinh đẹp bỏ rơi lấy một anh nhà giàu thành phố nên bị điên tình, được đưa vào đây đã ba mươi năm nhưng  ngày đêm gọi tên cô người yêu, hứa sẽ chung thủy với cô suốt đời. Mồm vừa nói lời chung tình nhưng khi cô y tá đến cho uống thuốc thì bệnh nhân đã ôm chầm lấy cô, hét lên vợ ơi, anh yêu em hơn cả cơm cháy!     

Ngô Tuấn vứt miếng giấy xuống đất, tiếp tục rảo bước trong hành lang. Bỗng Ngô Tuấn giật bắn mình bởi một bàn tay ở trong khung cửa sắt chộp lấy cổ áo mình giật mạnh:

  • Ha ha, mày định trốn trại à?

Ngô Tuấn són đái cả ra quần, cố hết sức đưa tay gỡ bàn tay gày guộc của kẻ tâm thần đang nắm cổ áo mình nhưng bất lực. Bàn tay cứng như sắt siết lấy cổ áo, phản xạ trước nguy cơ có thể tắc thở, Ngô Tuấn cắn vào tay gã bệnh nhân, gã kêu ối lên một tiếng rồi buông tay ra. Ngô Tuấn chạy thục mạng ra khỏi dãy bệnh nhân nặng, vẳng theo sau là tiếng kêu của gã bệnh nhân : «  Giết người, thằng kia giết người, cứu cứu... ».

Ngô Tuấn chạy ra phía khu vườn, có nhiều cây tỏa bóng râm mát, lại có cả hoa, tiếng chim hót trên cành, Ngô Tuấn ngồi xuống một ghế đá, thả người ra phía sau thở hổn hển. Chưa kịp tĩnh tâm thì lại có tiếng người ở phía sau :

  • Ê, thằng kia ra đây làm gì ?

Ngô Tuấn vẫn ngồi im lặng, nhân viên Trại tâm thần đi lại, quát :

  • Mày định trốn trại à ?

Ngô Tuấn quay lại, cười :

  • Hì !
  • Hì cái con c...đi vào !

Nhân viên cầm tai Ngô Tuấn xách mạnh, Ngô Tuấn đau đớn nhưng không kêu, đứng dậy đi vào. Thấy Ngô Tuấn đi vào phòng VIP, người nhân viên có vẻ sợ sệt ngó trước nhìn sau. Nó là bệnh nhân VIP mới đến, may mà mình mới chỉ xách tai nó, chứ đánh nó thì khéo mình cũng biến thành tâm thần! Đã có qui định luật bất thành văn của Bán giám đốc Trại tâm thần, cán bộ, nhân viên của Trại không được đánh, chửi bệnh nhân VIP, ai vi phạm thì bị kỷ luật, nhẹ thì trừ lương, nặng thì đuổi việc. Những người làm việc trong Trại tâm thần bảo, ông giám đốc có biệt thự mấy triệu đô, có ôtô nửa triệu đô cũng là do thân nhân bệnh nhân VIP biếu cả nên ông coi bệnh nhân VIP như ân nhân của ông. Thế nhưng ông hay nhắc nhở cán bộ, nhân viên trong Trại không được ăn chặn chế độ của bệnh nhân tâm thần, họ là những kẻ bất hạnh cả về tâm hồn lẫn thể xác, ăn bớt ăn xén của họ là thất đức. Ông giám đốc còn đưa ra một minh chứng, có ông giám đốc ở trại điên tỉnh nọ, ra lệnh  cho nhà bếp rút khẩu phần ăn của bệnh nhân xuống một nửa, ông bảo đối với bệnh nhân điên, ăn cơm gạo tám với thịt gà cũng biết ngon là gì đâu và ăn cơm gạo mốc với rau luộc cũng có biết khó nuốt là gì đâu; số tiền ăn bớt khẩu phần ăn của bệnh nhân được chia nhau lên đến năm trăm triệu trong ba năm. Bị người nhà  bệnh nhân tố giác, bị báo chí phanh phui, nhục nhã quá nên ông giám đốc đã phát điên, đúng là trời quả báo!

 Ông giám đốc trại tâm thần Tĩnh Tâm chưa bị trời quả báo nhưng đã bị người quả báo, người ấy chính là bệnh nhân tâm thần của ông. Một cô gái mười tám tuổi bị phụ tình nên phát điên được đưa vào trại. Thấy cô trắng trẻo, xinh xắn nên ông giám đốc ham muốn, ông cho cô cái bánh, dụ cô vào phòng làm. Thấy cô ngồi im cho ông ve vuốt, ông nghĩ người điên chỉ điên cái đầu chứ bộ phận sinh dục có điên đâu nên họ cũng có nhu cầu ham muốn như người bình thường. Nghĩ thế nhưng ông vẫn cảnh giác, ông từ từ cởi áo cô ra xem cô có phản ứng gì không? Không thấy, mà ngực cô trắng, đẹp quá, ông nuốt nước bọt đánh ực. Ông xoa xoa vào ngực cô, đôi mắt cô lim dim. Giời ạ, đàn bà, con gái chịu để cho đàn ông xoa ngực mà mắt lại lim dim thế kia thì dục tình đang nổi cơn thèm khát. Chả còn nghi ngờ gì nữa, ông thoăn thoắt cởi  quần mình ra rồi tụt váy cô xuống, nằm đè lên người cô. Bỗng ông thét lên đau đớn, cô điên cắn đứt tai của ông nhai ngấu nghiến. Từ đó ông trở thành kẻ cụt tai và để che dấu chiếc tai cụt này, ông phải đi ra nước ngoài làm tai giả. Cũng từ đó, nhác thấy cô điên là ông giám đốc cụt tai lại ớn lạnh. Nếu có dẫn đoàn kiểm tra xuống mà vào phòng cô điên, bao giờ ông cũng đứng cách xa đề phòng mặc dù cô điên chả biết ông là ai, lại càng không nhớ là mình đã xơi tái chiếc tai của ông. Mà lạ lắm, bị cụt một tai nhưng ông giám đốc lại rất thính tai, mà thính thai với chính những âm thanh, tiếng động phát ra từ cô điên. Có lần đang giao ban trên phòng họp bật điều hòa khép kín, cả ban giám đốc  và các trưởng phòng chả nghe thấy gì thế mà ông bảo con điên đang la hét cái gì mà to thế? Anh trưởng phòng hành chính chạy xuống kiểm tra, lúc sau quay lên bái phục giám đốc thính tai, quả là cô điên đang lên cơn gào thét gọi tên người yêu. Lại có lần đang nói chuyện với bác sĩ, ông giám đốc cụt tai hỏi cô điên bị viêm họng hay sao mà ho khù khụ thế. Bác sĩ vội xuống phòng cô điên xem thì thấy cô đang ôm ngực ho rũ rượi liền đưa cô lên phòng y tế khám. Cô điên bị viêm phổi do đêm qua cởi trần ngủ nên bị nhiễm lạnh. Chiều qua, ông đang ngồi trong phòng làm việc, nghe thấy tiếng xòe xòe, quái lạ sao con điên lại đái trước cửa phòng mình thế này? Ông mở cửa sổ he hé nhìn ra, mắt nhìn ngây dại vào cặp mông trắng muốt của cô. Cơn dục tình nổi lên nhưng ông không dám đi ra dụ dỗ cô  vào phòng nữa. Ông vò đầu bứt tai, quên cái tai giả thế là bứt luôn nó rơi ra. Từ đó không hiểu sao cái tai giả rất thính của ông chuyển thành cái tai điếc đặc. Nếu bịt chặt tai kia đi thì có hét vào tai điếc ông cũng không nghe thấy gì.   

Bệnh nhân Lê Duy đã đi ra ngoài, Ngô Tuấn nằm ườn ra giường, không có báo đọc, không có ti vi, và không có cả bàn cờ tướng mà trước khi nhập trại, bệnh nhân Ngô Tuấn rất đam mê . Dĩ nhiên, bệnh nhân tâm thần thì biết gì mà đọc, biết gì mà xem, lại càng biết gì mà đánh cờ tướng- một môn thể thao trí tuệ !

  • Giám đốc, tao giết mày, tao giết mày !
  • Ha ha ha, thích quá, đánh nữa đi, đánh nữa đi, hahaha !

Có tiếng huyên náo, ầm ĩ ở ngoài sân, hai bệnh nhân nặng trong lúc nhân viên chăm sóc sơ hở đã lẻn ra ngoài sân choảng nhau. Kẻ ra đòn là một bệnh nhân gày nhom nhưng sức mạnh thì phi thường, gã giáng những cú đấm như trời giáng vào mặt bệnh nhân cao to, lực lưỡng, máu me be bét cả mặt nhưng bệnh nhân cao to lại không chống đỡ mà miệng còn cổ vũ cho đối thủ đánh nữa đi, đánh mạnh vào, cứ như thể càng được đánh thì càng lấy làm sung sướng lắm !

Giám đốc, tao đánh mày? Nếu ở thế giới bên ngoài, hẳn người ta sẽ tưởng nhân viên đánh giám đốc nhưng trong thế giới tâm thần ở đây, điều đó chỉ đúng một nửa. Bệnh nhân gày nhom trước kia là Phó giám đốc Sở, tố cáo Giám đốc Sở tham ô mấy chục  tỷ, có con ngoài giá thú với hai cô nhân viên. Cứ tưởng Giám đốc sẽ bị cách chức, mình sẽ lên thay nào ngờ Giám đốc có ô to che chắn nên đã cách chức Phó giám đốc xuống làm nhân viên vì tội vu khống ! Oan ức chịu không nổi nên Phó giám đốc đã phát điên. Ông Giám đốc Sở cao to nên  hễ cứ gặp ai cao to là bệnh nhân gày nhom lại lao vào đấm đá túi bụi để trả thù ! 

Hai nhân viên bảo vệ, thêm hai nhân viên chăm sóc phải cố gắng hết sức mới tách được bệnh nhân gày nhom ra khỏi bệnh nhân cao to. Ấy thế mà bệnh nhân cao to lại tiếp tục xông vào, không phải để ra đòn trả đũa kẻ đánh mình đến hộc máu mồm mà để được đánh nữa : Đánh đi, đánh đi !

                   Ngô Tuấn đi ra khoảng sân dành cho những bệnh nhân nhẹ có thể đi dạo hoặc ngồi trên ghế đá nghỉ ngơi. Chọn chiếc ghế đá ở góc sân không ai ngồi, Ngô Tuấn ngồi xuống, không ngắm nhìn những chậu hoa đặt trong sân, cũng không ngắm nhìn những bệnh nhân tâm thần mà Ngô Tuấn nhắm mắt lại. Ngủ ? Không, thỉnh thoảng vẫn mở mắt ? Nghĩ ngợi ? Cũng chẳng biết vì bệnh nhân tâm thần liệu có còn tư duy để suy nghĩ, chiêm nghiệm ?

          Một bệnh nhân đi lại ngồi xuống cạnh Ngô Tuấn, chả biết cả hai có nhận ra mình là bạn cùng phòng không mà không thấy thấy bắt tay  nhau hay cười hì một cái xã giao. Bệnh nhân Lê Duy lia mắt nhìn theo một bệnh nhân nam đang tụt quần ra, gã thản nhiên ngồi bĩnh ra một bãi to tướng. Trong đầu Lê Duy, những thỏi vàng cứ thi nhau nhảy múa.  Liếc nhìn sang Ngô Tuấn, bệnh nhân Lê Duy vỗ vai :

  • Kìa đống vàng 9999 to tướng, mày ra mà ăn đi.
  • Mày điên à, đống cứt thằng kia nó ỉa ra đấy chứ !
  • Ô thế ra quan bác cũng vào đây trốn tội tham nhũng như em à ?

Cả hai bệnh nhân tâm thần VIP mỉm cười, bắt tay nhau thân thiết.

VŨ ĐẢM

                                                                  

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
04 Tháng Tư 201112:00 SA(Xem: 106918)
... D ạo ấy tôi là người yêu của lính. Ban đầu là thiếu úy thông dịch viên chiến trường, xong tụt xuống chuẩn úy Quân Trường Thủ Đức, rồi leo lên trung úy Quân Y, chặp sau đại úy Hải Quân, cuối cùng trở lại hàm thiếu úy binh chủng Thủy Quân Lục Chiến. [...] Mấy tay này, tiếc thay, chết như sung rụng. Tôi ôm nỗi buồn góa phụ cô đơn rên rỉ nhạc Trịnh anh nằm xuống sau một lần đã đến đây ...
02 Tháng Tư 201112:00 SA(Xem: 143261)
l úc chúng mình cùng ưu tư chung một đoạn cuối tiếng ve rền nuối tiếc em lẩm cẩm hỏi về điều kỳ diệu của mùa xuân tôi vội nén lại một mùa xuân thất sủng...
01 Tháng Tư 201112:00 SA(Xem: 109920)
T ừ ngày 7/3/1975, khi Văn Tiến Dũng bắt đầu cô lập Ban Mê Thuột, tới ngày 30/4/1975, khi Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng, vừa chẵn 55 ngày. Thật khó ngờ chỉ trong vòng 55 ngày và 55 đêm mà đạo quân hơn một triệu người–có hơn phần tư thế kỷ kinh nghiệm tác chiến, với những vũ khí khá hiện đại như Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa [VNCH]– bị sụp đổ hoàn toàn [...] Những hình ảnh điên loạn mà ống kính các phóng viên quốc tế thu nhận được chẳng khác cảnh vỡ đê trước con nước lũ, hay sự sụp đổ của một tòa lâu đài dựng trên bãi cát, khi nước triều dâng lên.
31 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 118431)
C on gái lớn của chúng tôi lấy chồng đã nhiều năm, có hai con. Ông bà thông gia theo đạo Phật. Ông là cư sĩ của một đạo tràng và ăn chay trường từ mấy chục năm qua. Vốn là một dược sĩ, nhưng ông lại nghiên cứu về đạo Phật và có bằng cử nhân Phật Học của trường đại học Vạn Hạnh, Saigon. Kỳ nào có ông đến giảng pháp lý là được nhiều người đến đón nghe. Chúng tôi không phải Phật tử thuần thành, nhưng mỗi năm cũng đi chùa mươi lần và ít khi bỏ lễ Giao Thừa trong đêm trừ tịch.
31 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 127627)
T ôi sinh năm 1991 — năm Liên Xô tan rã, người bố quân nhân oai hùng của tôi phải rời quân ngũ vì có người thân vượt biên, hoen ố lí lịch trong sạch mấy đời bần nông của gia đình.
31 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 146202)
(tưởng niệm nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang) đ à lạt của một thời mệt nhọc một thời chiến tranh đi qua tuổi trẻ việt nam những đêm thức trắng
31 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 116308)
L ời tác giả : Viết Ký ức Hà Nội, tôi xem như là một sự đối thoại với Hà Nội, ba mươi sáu phố phường của chị Ban Mai. Cái nhìn của tác giả Ban Mai là của một người phương Nam về Hà Nội với nhiều suy nghĩ và ưu tư. Còn tôi, là cái nhìn của một người trẻ đã từng sống và học tập ở đây...
28 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 126394)
T ôi và nhà thơ Trần Hữu Dũng hiện lưu giữ khoảng 200 số tạp chí Văn, nói không phải “khoe”, đó là một số lượng không phải nhỏ. Có người gạ mua với giá cao, nhưng tôi không bán, bạn tôi tiến sỹ khảo cổ Nguyễn Thị Hậu yêu đồ cổ nói bán làm gì; dĩ nhiên có thể copy lại để lưu giữ, tuy vậy đọc bản chính vẫn sướng hơn.
28 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 148218)
Đ ời sống có khoảng nào cho riêng em Cho chiều nắng dịu dàng như lụa Tất cả lấp lánh sáng Tranh vẽ cũng cần màu nóng màu lạnh Em chọn màu bí ẩn mộng mơ...
28 Tháng Ba 201112:00 SA(Xem: 120025)
N hạc sĩ Nguyễn Đức Quang, một trong những người sáng lập Phong Trào Du Ca Việt Nam hồi thập niên 1960, vừa qua đời lúc 4 giờ sáng ngày 27 tháng 3 nhật tại California, Hoa Kỳ, thọ 68 tuổi.
07 Tháng Tám 2026(Xem: 3851)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 13295)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 19663)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 18645)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười 20266:14 CH(Xem: 1645)
Bữa nay tôi khóc tôi la / Vì tôi chẳng thể làm ma vô tình / Tuệ Sỹ viết: “Trời có Tình / Thì Trời cũng đã trở thành già nua” / Tưởng như lời nói bông đùa / Mà trong sự thể mái chùa vỡ tung / Nhìn nhau trong cuộc trùng phùng / Mỗi người một ái ngại ngùng cho nhau
18 Tháng Mười 20266:04 CH(Xem: 1803)
Bữa nay Bùi Giáng chết rồi Hôm qua Giáng vẫn nằm ngồi chiêm bao Bữa nay là bữa hôm nào Hôm nào cũng như hôm nào vậy thôi Hôm nào cũng có mây trôi Không trôi chân đất thì trôi chân trời Lập đi lập lại ba hồi Những vần Thơ cũ lôi thôi vô cùng
09 Tháng Mười 20266:39 CH(Xem: 2320)
Rồi mai nữa, giữa muôn trùng năm tháng Nếu vô tình nghe một khúc mưa rơi Ta chợt hiểu có những điều rất cũ Bay qua hồn đọng lại một vần thơ
09 Tháng Mười 20266:09 CH(Xem: 2427)
Ta ngắm đời… như cuộc viễn du… Thân như mây… nổi giữa sương mù… Dấu xưa cát phủ dần năm tháng Bóng cũ hồn vương đáy vĩnh thu Gửi mộng theo trăng qua bể vắng Mang sầu rơi, mắt lạc sông u
(Xem: 1465)
Vào một buổi chiều của năm 1966 bạn ấy chở tôi trên chiếc xe gắn máy Puch đến một con ngõ đường Lý Thái Tổ để tìm Helga, nơi mà nhà xuất bản An Tiêm của Thanh Tuệ đặt trụ sở, vì ở đấy giới văn nghệ sĩ hay tụ tập thân mật với nhau. Quả nhiên tôi đã gặp một số các nhà văn nhà thơ nghệ sĩ tên tuổi của văn học nghệ thuật bấy giờ của VNCH, những người mà tôi biết tên hơn là biết mặt. Lúc bấy giờ tôi còn là một học sinh lớp đệ nhị, văn học nghệ thuật vốn là chuyên tâm của tôi, vì tôi đọc sách khá nhiều và cũng đã viết chút văn xuôi cũng như thơ, như đã kể ở những chương khác. Ở đấy tôi đã gặp Bùi Giáng.
(Xem: 2213)
Ngày xưa, ngày là học sinh, mình ngoan lắm, chả biết bia rượu, thuốc lá là gì nhưng từ ngày đi lính về, thế quái nào lại sinh ra đổ đốn. Nhìn thấy chai rượu là mắt cứ sáng lên, lòng cứ nao nao, lạ lắm, cứ như là bị đói khát lâu ngày mong được một trận uống no nê, thỏa thích. Và nhất định bữa rượu ấy phải cho ai đó trong bàn nhậu liêng phiêng, cà tang cà tửng mới thích. Nhưng thật oái oăm, thật khốn là hầu như tới 80% cuối các trận nhậu mình toàn nhìn gà hóa cuốc, nhìn một mà ngỡ là năm, sáu, bảy... Tiễn mọi người ra về, bắt chân bắt tay, chào hỏi vẫn có chiều tinh tỉnh lắm nhưng lê được vào giường là nằm lăn ra ngủ quên trời quên đất. Sáng hôm sau tỉnh giấc chẳng nhớ khuya qua mình đã tiễn mọi người ra về thế nào? Có điều gì sơ suất không? Và bụng lại bảo dạ từ lần sau ngồi uống phải cầm chừng, uống in ít thôi, uống kiểu giao lưu thôi nhưng mấy chục năm rồi cứ dặn lòng mà chẳng lần nào mình làm được.
(Xem: 1960)
Trong khi chìm đắm trong các thư tịch xưa - nay để tìm hiểu về ba cuộc kháng chiến vĩ đại chống xâm lược Nguyên Mông, tôi tình cờ dừng lại khá lâu trước đôi dòng ngắn gọn trong cuốn sách An Nam chí lược của tác giả Lê Tắc - người đã đầu hàng giặc Thát và sống lưu vong, tuy viết trên tinh thần của sử gia nô lệ (nội phụ) song cũng có hạt nhân sự thực lịch sử
(Xem: 2005)
Với những gì chúng ta được biết về công nghiệp và đức độ của Đinh Tiên Hoàng đế, về tình cảnh hiểm nguy của triều đại nhà Đinh vào lúc nhà Tống đang nhòm ngó nước Nam chờ cơ hội xua quân sang xâm chiếm, có thể hình dung được Di nguyện thiêng liêng nhất của Tiên đế chắc sẽ được ghi rõ trong Chúc thư trước khi ngài bị hành thích không lâu:
18 Tháng Mười 20264:43 CH(Xem: 1378)
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra: - Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều. - Tôi cũng mới đến – Nghiêm vừa nói vừa chỉ luống rau: Cải lên thế này là tốt rồi. Cô nên trồng thêm ít hành, tỏi. Nghiêm theo Đào bước vào nhà, đến trước bàn thờ Lương, chồng Đào, đốt 3 cây nhang, vái ba vái, cắm vào bát nhang, lẩm bẩm khấn mà như nói với mình: Mới đó mà đã gần 2 năm. Anh chết đã yên phận, còn người sống…, rồi quay lại đi đến ghế:
09 Tháng Mười 20265:49 CH(Xem: 2420)
– Giới thiệu với chú, đây là bạn gái của cháu. Cô đã cùng với thám tử tư giúp tìm ra người cha hải tặc của cháu như trong bài viết “Đứa Con Lai… Hải Tặc” của chú. Còn đây là ông chú mà anh vẫn thường nói với em. – Chào chú! Chú ngạc nhiên lắm phải không? Con đã được nghe rất nhiều về chú. Con muốn gặp chú từ lâu nên đã nhờ bạn thu xếp giúp. Con từ Thái Lan qua, đang theo học tại Michigan State University. Con chọn trường này vì biết bạn cũng ở thành phố Detroit, Michigan.
02 Tháng Mười 202612:54 SA(Xem: 2635)
Buổi trưa, vừa nhai xong một nhúm cơm và uống một nắp nước do tàu cấp phát thì mọi người dưới hầm nghe nhiều tiếng chạy thình thịch náo động trên boong tàu. Qua kẽ hở, biết tàu đã bị hải tặc xâm chiếm không biết từ lúc nào. Họ hoàn toàn làm chủ tình hình. Trong vòng một tiếng đồng hồ không gặp kháng cự, những tên hải tặc đã đủ thì giờ lục lọi tìm kiếm vàng bạc và giở trò khả ố với những đàn bà con gái nằm la liệt trên sàn tàu mà trước đó đã được ưu tiên dời lên vì kiệt sức.
23 Tháng Chín 202610:53 CH(Xem: 2384)
Sau ngày vợ mất, căn nhà của ông Trần Đình Tuấn bỗng vắng lặng một cách kỳ lạ. Bởi bà Bạch Nhàn, người vợ sống cùng ông gần 40 năm,đã mất vì bạo bệnh. Chiếc ghế bà Bạch Nhàn vẫn ngồi mỗi tối còn đó. Cái khăn lau kính bà thường vắt trên thành ghế vẫn đó. Cả chiếc ly nhỏ bà hay uống nước cũng vẫn nằm nguyên trên chiếc bàn cạnh cửa sổ. Nhìn đâu ông cũng mường tượng thấy bóng hình bà. Mọi thứ trong căn nhà còn nguyên màu kỷ niệm.
27 Tháng Mười 2026(Xem: 249)
Một câu nói đã trở thành chuẩn mực đạo đức của ngành y, nhắc nhở người thầy thuốc phải xem nỗi đau của người bệnh như nỗi đau của chính mình, lấy việc cứu người làm bổn phận, không lấy sự sống của con người làm phương tiện cho lợi ích riêng. Thế nhưng, khi dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) được đưa ra Quốc hội Việt Nam xem xét, những tranh luận quanh đề xuất liên quan đến người dưới 18 tuổi đã khiến dư luận đặt ra nhiều câu hỏi.
21 Tháng Mười 2026(Xem: 820)
Có những câu hỏi, thoạt nghe tưởng như chuyện đùa, nhưng càng nghĩ càng thấy buồn. Có những lời hứa, khi mới nghe, khiến người ta tin tưởng vào một tương lai huy hoàng. Nhưng sau nhiều năm, điều còn lại đôi khi không phải là chiếc bánh để ăn, mà chỉ là bức tranh vẽ chiếc bánh. Và có những nhân vật, ban đầu được tôn vinh vì công lao của họ, nhưng dần dần trở thành những hình tượng gần như bất khả xâm phạm. Người ta được khuyến khích ca ngợi, nhưng lại ngần ngại khi muốn đặt câu hỏi. Phải chăng điều đáng lo ngại nhất đối với một dân tộc không chỉ là nghèo đói, chiến tranh hay sự áp bức, mà còn là ngày con người không còn đủ tự do để tự hỏi mình đang sống trong một thực tại như thế nào?
19 Tháng Mười 2026(Xem: 1011)
Trong lịch sử, phong trào Chấn hưng Phật giáo Việt Nam thường được dùng để chỉ cuộc vận động vào nửa đầu thế kỷ XX, khởi lên từ những năm 1920 và phát triển mạnh trong các thập niên 1930-1940. Các bậc cao tăng như Khánh Hòa, Huệ Quang, Giác Tiên, Thanh Hanh, Trí Hải cùng nhiều cư sĩ trí thức đã góp sức mở trường đào tạo tăng tài, thành lập hội Phật học, dịch kinh, xuất bản báo chí và đưa Phật giáo đến gần hơn với đời sống xã hội. Công cuộc ấy không dừng lại ở một giai đoạn lịch sử. Tinh thần chấn hưng, hiểu theo nghĩa rộng, là sự trở về với những giá trị căn bản của đạo Phật, đồng thời tìm ra phương thức thích hợp để truyền đạt và thực hành giáo pháp trong những hoàn cảnh mới. Một trường hợp tiêu biểu trong thời hiện đại là công cuộc khôi phục và phát triển Thiền phái Trúc Lâm của Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Từ.
19 Tháng Mười 2026(Xem: 1126)
Với “TA LÀ - Những khúc mắc siêu hình học” (I AM: Metaphysical Aporias), Giáo sư Nguyễn Hữu Liêm không tìm cách trả lời giản đơn câu hỏi “Ta là ai?”, mà dựng lên một hành trình bản thể luận: con người từ đâu đến, vì sao phải trở thành một cá thể, tự-ý thức được hình thành như thế nào và liệu sau tất cả những phân ly, con người có thể “trở về” với căn nguyên hữu thể của mình hay không.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 6417)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 15901)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 32161)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 38865)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 1491)
Có những cuốn sách khiến người ta đọc để hiểu thế giới. Có những cuốn sách buộc người ta quay về nhìn lại chính mình. Và cũng có những cuốn sách, dù tác giả không nhất thiết chủ ý, lại khiến người đọc đặt câu hỏi về cái thế giới đang tìm mọi cách định nghĩa con người thay cho chính họ. TA LÀ: Những khúc mắc siêu hình học của Nguyễn Hữu Liêm có thể được tiếp cận theo hướng thứ ba ấy. Thoạt nhìn, đây là một hành trình triết học quanh những khái niệm như bản thể, ý thức, cái Tôi và vô ngã. Nhưng nếu đọc chậm hơn, bên dưới những tầng ngôn ngữ siêu hình ấy, ta có thể nhận ra một vấn đề gần gũi hơn nhiều: con người phải làm gì để trở thành một cá nhân có ý thức độc lập, thay vì chỉ là một đơn vị trong đám đông? Và câu hỏi ấy, trong một số xã hội, chưa bao giờ hoàn toàn vô hại.
(Xem: 13904)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 6914)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 10712)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 9906)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 10029)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 10836)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
14 Tháng Chín 20262:19 SA(Xem: 3464)
Tên thật Trần Ngọc Thao, sinh năm 1936 tại Quảng Nam, Cung Tích Biền thuộc thế hệ nhà văn hứng chịu và tham dự trực tiếp nội chiến. Theo học Văn Khoa Huế, Luật Khoa Sàigòn trước khi bị động viên rồi trải qua nhiều đơn vị pháo binh, thiết giáp của quân lực VNCH cho đến ngày giải ngũ vì thương tích năm 1973, nhà văn khởi đăng truyện ngắn đầu tiên trên tuần báo Nghệ Thuật vào năm 1966.
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 11157)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 10363)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi