- Tạp Chí Hợp Lưu P.O.BOX 8782 Fountain Valley, CA 92728-9809 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Lượt người xem
1,500,826

CHUYỆN CHÉP Ở BỆNH VIỆN

21 Tháng Chín 201912:15 SA(Xem: 3509)

NguyenThanhSon
Nhà văn Nguyễn Thanh Sơn


LTS: Lần đầu cộng tác cùng Hợp Lưu. Nguyễn Thanh Sơn đang sinh sống ở Bình Định. Kỹ sư nông nghiệp, hưu non. Chúng tôi hân hạnh gởi đến quí độc giả và văn hữu truyện ngắn “Chuyện Chép Ở Bệnh Viện” của Nguyễn Thanh Sơn.

 

Tạp Chí Hợp Lưu

 

Hắn bị đụng xe vào buổi chiều và đưa vào phòng cấp cứu của một bệnh viện huyện.Hắn hôn mê từ đó cho đến sáng hôm sau mới hồi sức nhưng vẫn ở trong trạng thái mê tĩnh. Đôi mắt khẻ lay động, cơ thân muốn rướn lên nhưng có một sức mạnh vô hình trì níu lại, đôi môi khô khốc, hắn khao khát được một vài giọt nước , tôi bón cho hắn từng giọt từng giọt và tay luôn nắm bóp trên vầng trán, vùng ngực gây cho hắn cảm giác êm dịu, ru vào giấc ngủ chập chờn

***


   Mây bồng bềnh như những cục bông xốp lửng thửng trôi trên dòng sông trắng, hắn đưa tay nắm mây, vuốt nhẹ. Cảm giác mát lạnh chạy khắp toàn thân và hắn như bơi trong không gian yên tĩnh, thoảng mùi hương nhẹ của một buổi sáng thanh sạch, hắn hít sâu vào lòng ngực và như theo quán tính hắn đi tìm mùi hương lẫn trong làn khói sương mỏng mảnh, trong đám cây xanh rậm rạp, chân dẫm lên đám cỏ mịn mơ hồ làm bẹp dí những viên phân mịn màng, ẩm ướt của những con bọ hung mới đùn lên hồi đêm. Bơi theo mây, nương theo gió hắn lần về chốn cũ. Hồ dễ hơn năm năm trời mới có dịp về quê xưa, bởi công việc níu kéo, lại đường xa rong ruổi. Nhưng lần này hắn thấy nhẹ tênh, quên hết chuyện phàm trần, bỏ sau lưng cuộc chơi đỏ đen đen đỏ, chỉ còn đây không gian đặc sệt gió mây, cả một trời mênh mông.

Trở về xóm nhỏ chiều nay
Đò xưa bến cũ như ngày tôi xa
Dòng sông mỗi độ nhạt nhòa
Tình quê hương vẫn đậm đà trong tôi.

Hắn ngẫm ngợi câu thơ ngẫu hứng, lòng lâng lâng nỗi niềm hoài cảm, u huyền. Hắn vội vàng cho kịp chuyến đò, mùa này nước lớn nếu để lỡ chuyền phải đợi lâu lại không may cho một chuyến đi.
Lại lỡ chuyến rồi, dòng nước mênh mông mà bến thì hoang vắng quá. Cái ánh sáng đầu ngày dọi xuống dòng sông lấp loáng, nhưng hắn không ấm nóng chút nào mà cảm cái lạnh như xé vào gan ruột. Hắn đợi ở mé sông , hai tay nghịch nước, nghe đâu đây có tiếng nước róc rách vỗ vào mạn thuyền. Bến sông này đã gợi cho hắn bao kỷ niệm của thời thơ ấu, bởi nhà hắn chỉ cách bến đò này một quãng ngắn trong một thị trấn nho nhỏ, mà ở đó, có những con người hiền hòa, nhân hậu, có những ước mơ giản dị là được sống một cuộc đời thanh sạch , đẹp đẽ.
Ngồi đợi hơi lâu, nóng ruột. Hắn đưa tay lên miệng làm loa, gọi đò:”Ớ đò,bác Năm ơi cho cháu sang sông với…”Tiếng gọi của hắn loang loáng trôi theo dòng nước , tan vào mênh mông, bởi chỉ còn hắn mới nhớ bến đò này, thời bây giờ ai lại đi đò, với người dân ở vùng này, bến đò đã rơi vào hoài niệm xa xưa.
Loanh quanh một hồi hắn cũng lần về quê mẹ. Nhà cũ, vườn xưa bây giờ tiêu điều, hoang vắng quá, nhưng hiện tại hắn không còn gì ở đây bởi tất cả đã thay ngôi đổi chủ. Cách đây vài năm, hắn đã bán sạch sành sanh mọi thứ để lên thành phố kinh doanh nhưng còn đâu đây một nỗi niềm sâu thẳm không thể bán được và bây giờ hắn bới tìm trong tận cùng ngõ ngách trái tim sần sùi bởi lớp bụi đời không sạch sẽ.
  Hai sào ruộng, một mảnh vườn, ngôi nhà ngói ba gian là của hương hỏa cho đứa con trai thừa tự, những chắc chiu, tần tảo của bao người mong kẻ nối dõi tông đường lấy đó làm điểm tựa, một cõi đi về cho những hương hồn xa khuất. Mái ngói rêu phong, vách tường trơ vơ vôi xám, một dàn trầu bám vào đó tìm nhựa sống, vươn những lá to tròn mơn mởn xanh tươi. Lối cũ mờ sương, cỏ dại mọc đầy nhưng không khỏa lấp vết chân mẹ già xưa kéo đôi dép lê mòn vẹt đế, dáng lom khom mệt mỏi của con gà mẹ luôn nháo nhác vì cái miệng háu ăn của con gà con, tiếng kêu chiêm chiếp của nó đi tìm mẹ, tiếng kêu nhỏ nhưng rất vang xa, nên dù ở xó xỉnh nào của góc vườn, gà mẹ vẫn ba chân bốn cẳng mà đến với con.
Hắn không quên, không thể nào quên cảnh khổ của một thời. Thằng bé ngồi gọn thỏn trong cái thúng, mẹ địu thêm hòn đá ở cái thúng bên kia cho cân bằng đòn gánh trên vai. Những ước mơ, niềm mong đợi, những hoài bảo xa xôi theo suốt cuộc đời trẻ trung của mẹ. Những ngày mưa bão mẹ không gánh con theo nên đành gửi cho người hàng xóm. Thằng bé khóc, khóc hoài rồi nín, bẩn bỉu, nhếch nhác dưới nền gạch hâm hẩm. Có một buổi chiều về muộn là do trợt chân té xuống suối, cái thúng trôi theo dòng nước, tiếc của mẹ với theo, may mà biết bơi bập bõm, được ngọn tre già giữa dòng cứu lấy, mẹ cố lết vè nhà, ôm con vào lòng, nhìn mắt con cười rạng rỡ mà mẹ khóc thút thít như là trẻ con!
  Thế rồi người mẹ ra đi khi hắn vừa đủ lông đủ cánh, hắn quỳ bên người mẹ trước lúc lâm chung, nắm bàn tay xương xẩu mà khóc rấm rức. Trong đôi mắt người mẹ không còn chút sinh khí nào nhưng cũng muốn gửi cho con tất cả lòng yêu mến là mong muốn con mình sống lương thiện và quý trọng con người như chính bản thân mình vậy.
Hắn không quên nhưng không chịu cảnh khổ, lòng luôn khát khao làm giàu, có giàu mới có cơ hội hưởng thú vui trần thế, được người đời trọng vọng mặc dù không cần biết đồng tiền kiếm đựơc là do đâu.
Câu chuyện nghe đâu bắt đầu từ quán cà phê Tiểu Muội ở đầu thị trấn. Trước đây quán chỉ mở cửa ở mỗi buổi sáng phục vụ cho cánh xe ôm, những người mua gánh bán bưng.Từ khi cô chủ “chiêu hiền” ở đâu về con nhỏ, món hàng nhập từ miền trong.Trông em rực rỡ như minh tinh màn bạc, mặt phớt nhẹ màu son và nụ cười hơ hớ trên môi, bộ ngực phơi phới nhún nhẩy theo từng bước chân sáo, như thôi miên, như mời gọi cánh đàn ông. Món hàng nhập đầu tiên về thị trấn, với cánh người già họ cảnh giác, cho đó là cái ung nhọt, tệ nạn cần tẩy rữa khi nó còn là cái sảy, với đám choai choai thì cho đó là cái mụn trứng cá thể hiện sự phát triển của cơ thể mới lớn.
Lúc đầu hắn còn ngần ngại, rụt rè bởi trong hắn còn nhiều chỗ cho lòng lương thiện, cách sống và nếp nghĩ sau lũy tre làng còn đầy ắp trong tâm tư. Nhưng khi cơn khát tình len lỏi vào ngóc ngách của trái tim, nó là chất gây mê, gợi khoái cảm và bằng mọi cách để được thỏa mãn. Đêm đêm , bên ngọn đèn mờ mờ ảo ảo của cái quán cà phê trá hình kia luôn mời gọi, hắn như con thiêu thân lao vào hương vị ngọt ngào đầy cặm bẩy.
-Ơi! Anh hai ơi, vào đây với em, ơi người yêu ơi.
Cô chủ quán đôn đả, nũng nịu mời chào hắn từ ngoài sân. Hắn khệnh khạng bước vào phòng karaoke, ngồi phịch xuống bộ salon, ngắm nghía cô chủ qua ánh mắt đầy men rượu, lướt nhìn đôi môi hình trái tim đẹp như tranh vẽ, rồi đến cặp nhủ hoa trắng mịn màng lấp lửng, rất hớ hênh phập phồng trong bộ đồ ngủ. Hắn đưa tay quờ cô chủ, cô ta cười như nắc nẻ , vội lãng xê ra:
-”Ớ ờ, vội chi anh hai, khoan khoan đã nào, say bét nhè mới nhớ đến quán em?”. 
-“Nói phải tội, anh luôn nhớ đến em.”
-“Nhớ đến em làm chi, nhớ cái quán chớ!” Cô chủ lườm yêu hắn , nháy mắt đầy ẩn ý.
-“Mấy hôm rày nghe danh ,bây giờ mới được hạnh ngộ diện kiến dung nhan, em tên chi?” Hắn khều cô nhỏ ngồi bên cạnh.
-“Dạ, em tên Loan, Mỹ Loan.”
-“Em có mấy con rồi?”
Em ngồi bật như lò xo, lúc lắc cái mông, nhún nhẩy đôi bồng đảo đang độ chín tới.
-Í, ông anh em, căng nguyên , tròn trịnh, “của “này hồ dễ có mấy con, thưa ông anh?”
-“Nghe không bằng thấy, thấy không bằng rờ. Rờ mới tin.”
- “Anh hai tham quá chời” Giọng miền trong đơ đớ.
-“Trước nghề này, em làm gì?”
-“Em mần ruộng với ba, nhà nghèo quá anh hai, em tính về đây kiếm chút đỉnh vốn rồi chuyển hệ, có cách gì anh giúp em với?”
Hắn nhìn em, giọng cà rỡn nửa say nửa tĩnh.
-“Hay anh tính giùm em. Ôm suông chắc hơi hẻo, mình chuyển hệ, mình đi hàng, cứ mỗi lần đi em cầm chắc trong tay hai trăm, cứ tính sơ mỗi ngày bốn lần như vậy em những được tám trăm, lâu lâu lại được khách xộp bo thêm. Một nhà hàng làm ăn được ở đây, mỗi ngày lời cở đó. Kinh doanh vốn tự có, dễ mấy lúc em giàu ấy chớ!”
-“Thôi anh hai, nói thì nghe dễ lắm!” Em cười ,thơm nhẹ vào má hắn.
    Và thế là hắn cặp bồ với con nhỏ, lúc đầu chỉ dắt mối, chở con nhỏ loanh quanh thị trấn theo tiếng gọi. Làm tên ma cô tầm tầm cở nhỏ, tiếp khách làng chơi thuộc loại rẻ tiền, mồi chài kẻ nghèo mê thích trăng hoa. Hắn cởi nhanh chiếc áo thô kệch của gã nhà quê, lơi dần hai sào ruộng đã một thời gắn bó, làm mèo vờn chuột với Mỹ Loan mà quên mình còn trách nhiệm ở nhà, làm con cá chạch với cô chủ học chút ít kinh nghiệm. Như con thuồng luồng không chịu ở cạn, hắn lên thành phố đua tài với các anh chị trong thế giới ngầm, tích lũy số vốn kh a khá.

***

 

    Hắn bị mất máu nhiều, từ sáng đến trưa phải truyền hai bịch nên da dẻ có phần hồng hào , tươi tĩnh và đã cảm nhận được sự vật chung quanh. Trước mặt hắn loáng thoáng hai cái bóng, một đứng ở đầu giường, thận trọng đặt ống ty giô vào lỗ mũi, làn gió mát lan tỏa khắp thân thể. Một cái bóng kia ngồi cạnh giường, bàn tay nồng ấm dịu dàng xoa khắp vùng ngực , vùng bụng, nắn bóp bay tay béo núc ních của hắn, . Gương mặt hắn bỗng tái xạm khi búi tóc của cái bóng trắng tung ra, lòa xòa xuống mắt hắn, lọn tóc được gội bằng hương bồ kết lẫn trong mùi khét của nắng, của ruộng vườn, mùi đặc trưng hương đồng gió nội, cái mùi mà một thời hắn từng ấp iu, hôn hít. Hơi thở hắn bổng dồn dập, đứt quãng, cơ thân co víu lại và hai bên mép ứa ra vết vàng vàng , đo đỏ.

***

   Hắn bước qua nền gạch để phơi lúa, sân đã cũ màu rong rêu. Mùi hương cau thơm ngát cả khu vườn, hương cau dìu dịu gợi hắn thèm nhớ thời trẻ trung, thời mới chập chững yêu, lãng mạn và đầy chất thơ . Mảnh vườn tràn ngập bao kỷ niệm của bước chân ngập ngừng, líu ríu ngày xưa. Phía trước nhà có mương thủy lợi nên dù nắng khô khốc mấy cây trong vườn vẫn luôn xanh tươi, ẩm ướt. Khu vườn trồng nhiều cau chạy dọc theo lối đi vào ngôi nhà ngói . Năm năm trời trôi, so với một đời người chỉ là một khoảnh khắc, nhưng hắn đã đánh mất nhiều thứ mà lẽ ra hắn nên giữ gìn nó như là báu vật mà đời đã ban tặng.
  Hắn bước lên bậc tam cấp, cởi đôi giày được đánh xi láng coóng, thoáng thấy chiếc giày có vương vài vết bùn, hắn rút khăn mù xoa lau sạch. Đặt đôi giày xuống đất, chùi đôi chân cẩn thận trên tấm thảm xơ dừa còn mới , những sợi cước khô cứng dưới lòng bàn chân gây nhồn nhột khiến hăn nhăn mặt, hắn bước qua ngạch cửa để vào nhà.
 Tính cách và công việc của hắn đã xô đẩy chị về đây, người đàn bà một thời mà gọi là vợ, về cái tổ đã ấp iu chị thời tấm bé. Bây giờ hắn tìm lại trong không gian mơ hồ, một vùng kỷ niệm mù sương, đẹp lung linh như trong truyện cổ tích dịêu kỳ của mẹ kể ngày xưa.
Nhác thấy thằng bé đang chơi đùa, nghịch bẩn ở ngoài sân, lòng hắn run lên, chứa chan niềm vui sướng như sắp nắm bắt một báu vật chừng sắp sửa vỡ ra. Hắn nhỏm dậy , bước ra ngoài, mon men lại gần muốn làm quen và ra chừng âu yếm. Thằng bé vẫn tiệp tục công việc, không quan tâm sự có mặt của hắn. Viên bi lăn lóc trên nền đất đỏ, lẩn lút trong đám cỏ mịn xanh rì, nó nhẩn nại bới tìm trong đó, những giọt sương làm ướt nhẹp đôi bàn tay. Hắn ngồi cạnh và hòa vào niềm vui trẻ thơ, niềm vui thú đó bị thời gian bào mòn, thui chột đi, nó chìm dần trong xó xỉnh ký ức rối rắm, xô bồ mà cuộc sống mang lại. Hắn xoa đôi bàn tay rồi dí ngón cái xuống đất, ngón tay kia vân vê viên thủy tinh lóng lánh nhiều màu sắc. Hắn thử nhiều lần nhưng chưa lần nào bắn trúng đích, hắn tự nhủ cần nhẩn nại và tập trung tư tưởng nhưng đều thất bại. Hắn càu nhàu, quậy quọ. Thằng bé chán ngán sự có mặt của hắn, chạnh lòng vì có người phá cuộc vui:” Chú không chơi được đâu, giày chú đã bẩn hết rồi kìa. Mẹ ơi!”
-“Gì thế con, ơi con trai cưng của mẹ !”
Người đàn bà ở nhà sau bước ra, ôm con vào lòng rồi nựng nịu.
-“Thôi nín đi con, ơi cục cưng , cục cưng của mẹ!”
Người đàn bà ôm thằng bé trên tay, dáng dấp điềm nhiên quày quả vào trong nhà , tuyệt nhiên không ngó ngàng gì đến hắn. Hắn liền bước theo chân chị vào. Gian nhà không có gì ngoài chiếc ghế đẩu, chiếc bàn cũ xỉn mốc, bộ bình ly bằng đất nung trang trí hoa văn cẩu thả, rẻ tiền. Mọi thứ gợi lên cảnh nhà quạnh quẻ, nghèo khổ. Chiếc võng bện bằng xơ dừa cột ở chái bếp, ôm thằng bé vào lòng và chị ngã lưng xuống đó, chiếc võng căng lên bởi sức nặng của hai người, hàng cột nhà chuyển mình rung lên khe khẻ. Tiếng người mẹ hát ru theo tiếng kẽo kẹt của võng đưa.
“À ơi, dí dầu tình bậu muốn thâu
Bậu gieo tiếng dữ cho rầu bậu ra.
Bậu ra cho khỏi tay ta
Cái lưng bậu nát cái da bậu mòn.”
Tiếng hát theo giọng địa phương lắc lư, lắc lư theo vài sợi tóc, nó không còn đen mà đã trở nên màu vàng nghệ như được lớp bụi mờ phủ lên. Hắn nao lòng quá đổi, mặt thừ ra , mắt đẩn đờ ngây dại.

***

   Hắn bị đụng xe bởi hai thằng rậu râu, vẻ mặt hung tợn, lái chiếc xe made in China phân khối lớn, gây án xong chúng vù mất. Nguyên nhân vụ tai nạn sẽ theo hắn xống mồ, mamg theo cái bản vẽ nhà hàng hạng sang về bên kia thế giới.
-“Đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn. Khi làng quê phát triển thì phải có chỗ để xài đồng tiền cho xứng đáng!” Hắn cứ lập đi lập lại câu nói đó khi hai chúng tôi ngồi nhậu ở quán rượu gần bến xe, hắn còn thao thao bất tuyệt nhiều điều, còn tôi yên lặng lắng nghe. Hắn (tôi không tiện nêu tên)biết nhau khi hai đứa còn để chỏm, bởi hai nhà cách nhau cái hàng rào. Dù cả hai tính cách khác nhau nhưng hắn khoái tôi là người biết ngồi nghe chuyện.
Trên nghĩa trang chiều hôm ấy chỉ còn lại tôi và người đàn bà bị bỏ rơi. Bóng chiều chỉ còn vài sợi kéo rê trên ngọn cây xa, tôi thắp cho hắn nén hương, sợi khói không chịu bay đi mà cứ mãi quần tụ quanh mộ chí, lòng tôi nặng trĩu nỗi buồn./.

Bến Đò Xứ 2010-2019

NGUYỄN THANH SƠN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
08 Tháng Chín 202010:25 CH(Xem: 974)
Tháng chín về / Không nhớ cũng không thương / Không chán mắt để thành yêu đắm đuối / Đâu bờ bến để còn rong ruổi / Chẳng tương tư cũng nhớ môi mềm
08 Tháng Chín 202010:19 CH(Xem: 1095)
Để mô tả nghành tư pháp nước ta hiện nay, xin được dẫn bằng nỗi lo sợ sâu thẳm trong lòng người dân VN qua câu nói của cựu Uỷ viên Bộ chính trị Đinh La Thăng trước toà: “ Xin hãy đối xử với bị cáo như số phận một con người !”
08 Tháng Chín 20209:38 CH(Xem: 736)
Trong những ngày đang phải cố thủ tại gia một cách tuyệt vọng trước “kẻ thù vô hình” Corona virus giăng mắc, phong tỏa nơi nơi, “Mặt Trận Ở Sài Gòn” là một nguồn quên lãng lớn cơn đại dịch này. Trước hiện tại đang thêm phần đen tối không chỉ vì đại dịch Cô-Vy và nạn suy thoái/ lạm phát mà chủ yếu vì một chính tình thối nát, có khi người ta phải đi vay mượn một vài tia sáng từ quá khứ để có thể ngày qua ngày. Những câu chuyện cách đây cả 50 năm ở một nơi nay quá xa xôi bỗng dưng sống lại một cách da diết trong trí nhớ, trong con tim của mỗi chúng ta khi có “Mặt Trận Ở Sài Gòn” đặt đầu bàn ngủ (không phải gối đầu giường).
08 Tháng Chín 20209:23 CH(Xem: 1027)
Mẹ là người Mường thuộc vùng sâu vùng xa của một huyện miền núi chủ yếu là cao nguyên. Làng quê của mẹ sát bên sông Đà, xa đường cái, xa thị trấn thị tứ, vào được tới đó phải vượt qua nhiều chặng sông hồ đường đất gian khổ - nhất là vào mùa mưa, mọi người kể thế... Vào thăm Bảo tàng tỉnh, thấy có ảnh mẹ. Hóa ra, mẹ là một trong bốn bà Mẹ Việt Nam Anh hùng của tỉnh này từng được Nhà nước phong tặng...
03 Tháng Chín 20204:39 CH(Xem: 1112)
Tôi hỏi dung nhan một chiều phai nắng / Hỏi tàn tro còn khơi dậy lửa lòng / Hỏi trăm năm vô duyên lận đận / Hỏi con đò bến cũ có còn không
03 Tháng Chín 20203:59 CH(Xem: 1011)
Con từ đau đẻ nặng mang / Mẹ ơi nhớ mẹ sao ngăn được lòng / Bát cơm bỗng hoá lửa hồng / Vốn không bản thiện trùng trùng ác lai
03 Tháng Chín 20202:59 CH(Xem: 1668)
Ngày quen nhau, Nó và Muội cùng 19 tuổi. Nó là con trai cả trong một gia đình giàu có người Tàu Việt, ở nhà gọi nó là A Chảy. Còn tên Muội do từ nickname “Tiểu Muội” cả nhóm đặt cho vì Muội nhỏ tuổi nhất nhóm. Nhưng Nó toàn gọi Muội là A Muối, “em gái nhỏ” theo tiếng Hoa! Nó học trường Hoạ, Muội học trường Nhạc. Con gái trường Nhạc thường có nhiều anh đứng chờ trước cổng chờ sáng trưa chiều tối vì giờ học mỗi người mỗi khác nhau. Riêng Muội chả có anh nào vì Muội thuộc dạng “know-it-all girl”, hay sửa lưng bất kỳ ai nói gì không chính xác. Mà con trai thì thường thích các em hiền ngoan khờ dại! Muội chưa bao giờ tới trường Hoạ, nhưng Nó lại hay tới trường Nhạc chờ Muội.
31 Tháng Tám 20201:35 SA(Xem: 1149)
bước vô Đà nẵng lần đầu / đi qua đi lại lạc Cầu vồng chơi / nghe chiều xuống chậm chân lơi / bến xe vắng đợi khách mời vắng thưa
31 Tháng Tám 20201:28 SA(Xem: 1129)
giả như tình yêu không xảy ra / mọi thứ chân xác còn nguyên vẹn / như quê hương chưa từng chiến tranh / lịch sử chưa tranh lấn chúng ta chưa hề khai quật
30 Tháng Tám 202012:31 SA(Xem: 1035)
1/6/1802 [2/5 Nhâm Tuất]: Nguyễn Chủng lên ngôi vua, đặt niên hiệu là Gia Long. (ĐNTLTB, I, 11-12, 1962:230-264, & ĐNTLCB, I, I, 2:1778-1802, 1963:27, & XVII, 3:1802-1809, 1963:23-24) Ban chiếu: Kinh Xuân Thu trọng nghĩa nhất thống là để chính danh nghĩa khi mở đầu. Từ tiên thái vương ta dựng nền ở miền Nam, thần truyền, thánh nối đã 200 năm. Gần đây Tây Sơn nổi loạn, vận nhà Lê đã hết, hơn vài mươi năm trong nước không có chính thống. Năm Canh Tí [1780] ta mới ở thành Gia Định, được các tướng sĩ suy tôn, đã lên ngôi vương để giữ lòng người. Duy đô cũ còn chưa phục, nên còn theo niên hiệu cũ [nhà Lê] (ĐNTLCB, I, XVII, 3:1802-1809, 1963:23-24)