- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

Chín Tháng Mười Ngày

28 Tháng Giêng 201012:00 SA(Xem: 131548)

nhavanvudam_0_300x99_1

LTS: Lần đầu cọng tác cùng tạp chí Hợp Lưu. Thạc sĩ, nhà văn Vũ Đảm hiện là Phó tổng biên tập Tạp Chí Nhà Văn tại Hà Nội Việt Nam, chúng tôi hân hạnh giới thiệu truyện ngắn "Chín Tháng Mười Ngày" của Vũ Đảm đến quí độc giả và văn hữu Hợp Lưu.
TCHL

Tôi tròn năm tuần tuổi, mẹ tôi mới biết mình có thai. Đang đêm, mẹ tôi hốt hoảng đến nhà người đàn ông, người mà mẹ đã ăn nằm từ bấy lâu nay. Mẹ gõ năm tiếng rời rạc vào cửa làm ám hiệu, mất ba lần điện trong nhà mới bật sáng. Cửa mở, mẹ lách vào thoảng thốt: - Chết rồi anh ơi, em có thai! - Có thai! - Người đàn ông bực tức - sao những tháng trước không mà tháng này lại có?- Em làm sao biết được, anh sẽ cưới em chứ?- Hừ, rách việc thật! Hay là nạo thai đi?- Không, anh phải cưới em, nếu không…- Nếu không, cô sẽ bảo anh trai, bảo cháu cô bắt tôi chứ gì?Cuộc đấu khẩu xem chừng đến hồi căng thẳng, bao giờ cũng vậy, khi người đàn ông nổi nóng, chửi bới là mẹ lại nem nép, mẹ nắm bàn tay người đàn ông đặt vào bầu vú căng cứng. Thật là đê tiện, vừa mắng mẹ tôi sa xả thế mà người đàn ông đã bế thốc mẹ lên giường làm tình.

Gần sáng mẹ tôi mới ra về. Đường làng vắng ngắt. Về đến cổng, mẹ tôi xắn quần lội men bờ ao đi vào, đến một gốc cây, mẹ cúi xuống lấy đôi dép, lại cầu ao rửa chân rồi rón rén vào buồng ông ngoại."Tiên sư chúng mày!", mẹ tôi giật nảy mình, nín thở. Thì ra là tiếng nói mơ của ông ngoại chửi ai đó. Mẹ lần lần bức tường, đến khi đặt mình xuống giường mới dám thở. Mẹ khóc không thành tiếng vì sợ hãi, vì sợ giường trên kia ông ngoại nghe thấy.Những ngày sau đó, cách một đêm mẹ tôi lại mò đến nhà người đàn ông, lại làm tình, lại van xin rồi lại len lén ra về. Cho đến khi mẹ biết được tin người đàn ông đã bán nhà, đi mất khỏi làng, mẹ tối sầm mặt mũi, ngã chúi cả vào chuồng lợn. Mẹ quá khờ dại không hiểu được một lẽ đơn giản, người đàn ông đó tuy đã có một đời vợ nhưng vẫn còn cường tráng và đẹp trai, còn mẹ vừa là gái lỡ thì lại vừa xấu. Mẹ khờ dại vì biết người đàn ông đó đã lừa gạt bao phụ nữ có chồng và chưa chồng ở làng để làm tình, làm tiền thế mà mẹ vẫn rơi vào cạm bẫy vì những lời hứa ngon hứa ngọt; vì mẹ nghĩ rằng anh mình thế, cháu mình thế, sao dám lừa mình! Mẹ bị lừa, mười phần rõ mười. Thế mà thương thay cho mẹ tôi, mẹ vẫn le lói hy vọng một ngày nào đó hết tiền, người đàn ông sẽ quay về và để che dấu mọi người, ban ngày mẹ lấy xăm xe đạp quấn quanh bụng.

Tôi thương mẹ song cũng rất giận mẹ, mỗi lần mẹ quấn bụng, tôi ngạt thở, tôi đau đớn như sắp nổ tung ra thành từng mảnh.May sao bác dâu cả đã phát hiện ra cái bụng của mẹ tôi và vô tình cứu tôi thoát khỏi những cơn đau. Bác dâu nghi ngờ, theo dõi, đợi đúng lúc mẹ đang tắm, bác đẩy cửa nhà tắm xông vào. Nhìn thấy cái bụng của mẹ lùm lùm, hai bầu vú to căng như hai quả bưởi, bác chạy vào nhà ú ớ mãi mới nói được cho chồng cái tin kinh hoàng. Bác cả bắt vợ ra bảo mẹ tôi mặc ngay quần áo vào. Mẹ sợ run lên, lập cập mặc quần áo đi ra. Bác cả rít lên chỉ đủ cho bác, cho vợ, cho mẹ tôi nghe thấy:- Con đĩ! Mày làm ô danh đến gia đình tao!Bác túm tóc lôi mẹ tôi vào buồng khoá trái cửa lại. Ở làng này, kể cả thời phong kiến chưa từng có một người đàn bà, con gái nào chửa hoang thế mà em gái mình, con một gia đình danh giá nhất làng lại không chồng mà chửa! Bác cả đi đi lại lại, đau đớn như thể vừa mất đi tiền triệu. Nhục nhã, nhục nhã! Bác phẫn uất như thể phải chui qua háng bà béo bán thịt ngoài chợ làng. Bác cả thở hổn hển, hai tay ôm ngực. Vợ bác sợ chồng lên cơn đau tim, rón rén đi lại nói với bác gọi điện cho người em ruột - người mà cả nhà thường gọi là bác trẻ, xem bác trẻ giải quyết như thế nào! Bác cả ủ rũ đến bên máy điện thoại để bàn gọi di động cho bác trẻ, chỉ thấy tiếng chuông đổ mà không nghe thấy tiếng trả lời. Lúc ấy bác trẻ đang chủ trì hội nghị gì đó có liên quan đến quyền lợi và sức khoẻ bà mẹ và trẻ em nên không thể nghe máy. Thành ra mãi đến lúc hội nghị kết thúc bác trẻ mới mở máy, thấy hiện lên số ở nhà, bác bấm máy gọi về. Bác cả kể lại sự việc. Bác trẻ giận dữ văng "chim cò" ra ầm ầm. Nửa tiếng sau, chiếc xe hơi màu sữa quen thuộc đã đưa bác trẻ trở về. Bác trẻ hầm hầm đi vào, nếu không có ông ngoại ở gian trái, hẳn bác đã mắng té tát vào mặt bác cả. Bác trẻ nghiến răng:- Khốn nạn, bác canh giữ nó thế nào mà để xảy ra cơ sự này? Chuyện mà vỡ lở ra, chúng nó sẽ nhân cơ hội này tung tin ầm lên ở làng, ở huyện, ở tỉnh. Bố dễ chừng đứt mạch máu não mà chết. Còn tôi cái ghế phó chủ tịch tỉnh khoá tới chắc chắn cũng bay, nếu thế thằng cả nhà bác cũng quay về theo đít trâu chứ làm sao ngoi lên được chủ tịch xã!Bác cả vò đầu bứt tai, luôn miệng: "Trăm sự tôi trông cậy vào chú!". Vợ bác nem nép nhìn chồng, nhìn bác trẻ. Bác cả mở khoá, bác trẻ đi vào chỉ vào mặt mẹ tôi:- Con kia, mày chửa với thằng nào?Mẹ tôi im lặng.- Mày còn không mở miệng ra à? Ông thì đâm một nhát cho mày chết quách đi bây giờ! - Bác cả tát vào mặt mẹ. Mẹ khai ra. Bác cả đấm thùm thụp vào ngực mình:- Nhục nhã chưa, tưởng ai chứ lại đĩ thõa với thằng ấy à?Bác trẻ ra lệnh:- Bắt nó cưới ngay. Nếu không bảo thằng cả nhà bác cho công an xã gô cổ nó lại!- Nó trốn mất rồi anh ạ! - Mẹ tôi thổn thức. Mọi người đứng nghệt mặt ra. Bác cả hỏi bác trẻ giải quyết thế nào? Bác trẻ cười chua chát:- Còn thế nào nữa, phá thai ngay!- Vâng tôi nghe chú, ngày mai tôi sẽ đưa nó lên bệnh viện tỉnh.- Bác điên à! Lên đấy lỡ có ai quen biết trông thấy thì khốn nạn, phải lên Hà Nội mà giải quyết!Bác trẻ nói xong rút cặp lấy ra một xấp tiền năm mươi ngàn đưa cho bác cả, bắt sáng mai phải đưa mẹ tôi lên Hà Nội phá thai. Mẹ quỳ xuống van xin hai người anh của mình để mẹ giữ thai lại, kiếm một đứa con nương tựa về già. Nếu sợ ông ngoại, sợ dân làng biết được mẹ sẽ đi biệt tăm khỏi làng, đến một nơi nào đó thật xa xôi để sinh sống. Bác trẻ kiên quyết bắt mẹ phải đi phá thai, bác bảo mẹ hàng ngày là người gần gũi chăm sóc ông ngoại, ở nhà này ông ngoại cũng là người yêu quí mẹ nhất, không có mẹ chăm sóc ông ngoại, sức khoẻ của ông sẽ bị suy sụp. Ông cũng là con người nho giáo, nếu biết mẹ hoang thai, ông bị sốc, nguy hiểm đến tính mạng. Chỉ còn năm tháng nữa là thượng thọ ông chín lăm tuổi. Cuộc đời ông chạm vào được con số chín lăm, ông trở thành người thọ nhất làng từ xưa đến nay, đó là phúc đức của gia đình, của dòng họ. Thượng thọ ông đã được chuẩn bị từ bây giờ, hàng chục ô tô, hàng trăm quan khách trong cả tỉnh sẽ về làng chúc mừng. Ba thợ ảnh thi nhau bấm máy, hai thợ quay camera sẽ kết hợp quay hẳn một bộ phim có lồng nhạc. Bác trẻ còn bảo, tiền bạc bác chẳng cần, họ có mừng bác cũng trả lại để giữ tiếng là liêm khiết. Cái bác cần là con cháu, họ hàng được mở mày mở mặt với thiên hạ và để cái đám họ Trần đỡ vênh váo vì có nhiều người đỗ đạt, làm việc ở các bộ trên Hà Nội. Và điều quan trọng nhất, thượng thọ ông ngoại sẽ là đợt tập dượt để chạy đua chức Phó chủ tịch tỉnh.Giọt ngắn, giọt dài, nước mắt mẹ tôi chan chan đầy mặt:- Hai anh ơi, con em đã được bốn tháng rồi, phá thai là giết người, là thất đức!- Thất với bát cũng không bằng danh giá. Mày có giỏi thì giết bố, giết cả nhà đi rồi hẵng đẻ - Bác trẻ chì chiết.- Con kia, anh ấy đã bảo, hàng ngàn người còn phải nghe, mày lại giám cãi lại à? - Bác cả nói, khuôn mặt đỏ gay lấm chấm đầy mồ hôi.Mẹ không van xin nữa, im lặng nghe đủ điều răn dạy của hai người anh. Bỗng nhiên đôi mắt mẹ tôi ánh lên một điều gì đó bí hiểm và hy vọng. Mẹ vào buồng lấy xăm xe đạp buộc bụng theo yêu cầu của mọi người, lại mặc cái áo thùng thình che bụng. Người tôi bị chèn ép, tôi oằn oại trong đau đớn. Mẹ tôi được bác cả và bác trẻ áp tải vào phòng ông ngoại. Ông ngoại không còn tự đi được, mỗi khi đi phải có người dìu bên cạnh. Hàng ngày ông thường ngồi, thường nằm trên chiếc ghế, chiếc giường da đệm nước đặt biệt mà bác trẻ mua tận bên Nhật về với giá gần năm mươi triệu đồng để chống cho thịt ông khỏi bị thối. Ông ngoại bị hễnh hãng nặng, bác trẻ ghé sát mồm vào tai ông nói to:- Con xin ghép bố cho con Hảo lên tỉnh chăm vợ con ít ngày, vợ con bị đau chân phải nằm ở viện!- Hả? Vợ mày bị ai kiện? - Ông ngoại mở to đôi mắt mờ đục nhìn bác trẻ với vẻ lo lắng. Bác trẻ nói to hơn, lại lấy tay làm ám hiệu, ông ngoại đã hiểu ra, gật đầu dặn dò mẹ tôi gắng chăm sóc cho chị dâu nhanh khỏi bệnh, ở nhà đã có vợ chồng bác cả và các cháu trông nom ông. Mắt ông ngoại mờ, tai ông ngoại hễnh hãng nhưng được cái đầu óc ông chưa lú lẫn.Bốn giờ sáng hôm sau, bác cả và mẹ được người con cả của bác đèo bằng xe máy lên bến xe tỉnh.

Tới Hà Nội, hai người thuê xe ôm đến bệnh viện Phụ sản. Một người đàn bà to béo, da đen, tóc quăn vàng hoe đi ra từ hàng nước ra, hỏi bác cả:- Bác đưa chị đây đi nạo thai à?Bác cả gật đầu. Người đàn bà bảo để bà dẫn đến nhà tư của một bác sĩ nổi tiếng, ở đây vừa nhanh lại vừa kín đáo không ai biết. Nghe đến chuyện kín đáo, bác cả đồng ý ngay.Người đàn bà dẫn bác cả và mẹ tôi vào cái ngõ nhỏ ngoằn ngoèo nơi có ngôi nhà ba tầng treo tấm biển: “Chuyên gia sản, từng tu nghiệp tại Pháp”. Người đàn bà bấm chuông, một đứa bé ra mở cổng. Nhìn thấy người đàn bà, đứa bé hỏi: “Sộp hay không Sộp?”. Người đàn bà bảo: “Yên tâm, hôm nay tao sẽ trả công mở cổng cho mày đủ tiền chơi điện tử cả ngày”. “O.K!”, đứa trẻ hân hoan. Người đàn bà lên tầng hai, lúc sau xuống nói với bác cả:- Bác sĩ rất đông khách nhưng vì nể cháu là chỗ thân quen nên nhận lời. Bác đưa ba triệu để cháu mang lên cho bác sĩ.Bác cả kêu đắt quá. Người đàn bà giải thích vì cái thai đã bốn tháng, vả lại đây là bác sĩ học ở bên Tây về! Thấy bác cả vẫn còn lưỡng lự, sợ mất một món hời, người đàn bà hạ giá:- Thôi, thông cảm bác ở quê, đưa cháu hai triệu rưỡi cũng được! mà bác cũng đừng chi li quá, ở bệnh viện tuy có rẻ hơn một tí nhưng không có phong bao lót tay, bác sĩ họ làm ẩu, phải nạo mấy lần còn tốn hơn mà lại hại sức khoẻ!Quả nhiên lời đe doạ của người đàn bà có hiệu lực, bác cả rút tiền ra đếm, đưa cho người đàn bà đủ hai triệu rưỡi. Người đàn bà lên tầng trên, đưa cho ông bác sĩ triệu rưỡi. Bấy giờ mẹ tôi mới được dẫn lên tầng hai, còn bác cả ngồi chờ ở dưới.Mẹ tôi ngồi trên chiếc ghế băng ở ngoài cửa phòng, mặt ghế nhẵn thín, có để mấy tờ báo nan nát. Bên cạnh sẵn có hai người đang chờ đến lượt mình. Một người phụ nữ trạc tuổi mẹ tôi, có khuôn mặt trái xoan xinh đẹp. Chồng cô là tiến sỹ địa chất, thường xuyên đi công tác xa nhà, mỗi lần về chỉ thấy mang theo những mẫu quặng, mẫu đá mà chẳng thêm được đồng nào ngoài một triệu rưỡi tiền lương, bớt một nửa cho những chuyến đi. Cô ngoại tình với một người đàn ông làm giám đốc công ty xây dựng. Dân máu mặt ở thành phố thường xì xầm, có đêm ông giám đốc say bạc, đánh mất hơn hai tỉ đồng, thế mà ông bảo “chuyện vặt”. Mặc dù đã uống thuốc tránh hai nhưng cô vẫn bị dính, dẫu sao đứa con của cô mới chỉ hai tuần tuổi. Chỉ cần hút điều hoà một lúc là có thể trút bỏ được sự cố ngoài mong muốn của cô. Ngồi cạnh cô là một cô bé đang học lớp mười, nhà cô bé cho thuê băng đĩa Sex lậu, cô bé lén mở xem rồi rủ bạn trai cùng lớp làm tình. Đứa con cô bé đã năm tháng, bác sĩ bắt mẹ cô bé phải ký vào bản cam đoan và nộp năm triệu. Cô bé ngước đôi mắt trong veo nhìn mẹ tôi, mồm tóp tép nhai kẹo cao su.

Tôi vô cùng sợ hãi, mẹ mới chỉ buộc bụng mà tôi đã đau đớn khủng khiếp, huống chi họ sẽ dùng dao, kéo, kẹp để huỷ hoại cuộc đời tôi. Tôi oán giận bác cả, bác trẻ, người đàn ông sinh ra tôi, ông bác sĩ và cả mẹ tôi nữa. Giá trị cao cả nhất của con người là sự công bằng; con người dù già hay trẻ, dù đàn ông hay đàn bà đầu có quyền được sống, quyền được chết theo lẽ tự nhiên. Tại sao họ là người mà được quyền sống? Còn tôi, tôi cũng là một con người, hơn nữa lại là một con người vô tội nhưng tôi lại không được sống để một ngày nào đó bước vào cõi nhân gian ngoài kia xem nó thế nào mà lắm bất công đến thế! Chợt tôi nhớ về ông ngoại, nhớ về những lời mà ông hay nói với mẹ tôi, ông bảo con người ta trước hết phải biết thương lấy mình thì mới biết thương đến người khác; phải biết tự cứu lấy mình trước chứ đừng nên chỉ trông đợi vào sự cứu giúp của kẻ khác. Tôi nghiệm thấy lời ông dạy rất đúng, tôi cũng phải tự cứu lấy mình thôi, tôi dùng đôi chân bé nhỏ, yếu ớt của mình đạp thật lực, mẹ tôi ôm bụng quằn quại. Tiếng rên xiết của mẹ tôi bị át đi bởi tiếng rên rỉ đau đớn của người đàn bà đang hút điều hoà. Mẹ tôi đứng vụt dậy, đi nhanh xuống tầng dưới, nói bác cả lên để ký vào giấy cam đoan. Bác cả lập cập chạy lên, mẹ tôi đi nhanh ra khỏi cổng, trèo lên chiếc xe ôm, bảo phóng thẳng ra bến xe. Tới nơi, mẹ sực nhớ trong tay mình không có một đồng nào, mẹ xin gã xe ôm, gã chửi mẹ tôi là con đĩ, đã bị Sở Khanh lừa không biết nhục lại còn đi lừa gã!Khi biết mẹ đã chạy xa khỏi cái nơi giết người ấy, tôi ngừng đạp, thở phào vì thoát chết. Mẹ đi bộ quay vào trung tâm thành phố. Cái nắng gay gắt của mùa hè quyện với mùi khói thải của ô tô, xe máy làm mẹ tôi mệt mỏi và nôn nao. Chốc chốc mẹ lại ngồi xuống oẹ khan mấy cái. Gần trưa, mẹ tôi đói, chân tay run rẩy. Nhìn thấy một quán cơm bình dân ven đường, mẹ tiến về phía quán cơm, một người đàn bà đon đả mời chào. Mẹ đắn đo một lúc, nói thật với người đàn bà về tình cảnh của mình hòng kiếm chút cơm thừa, canh cặn, người đàn bà cau mặt, nhếch cặp môi đỏ chót son:- Con đĩ, bà mày chưa mở hàng, xéo!Người đàn bà quay vào đốt tờ giấy báo hơ hơ lên đám thức ăn rồi lại hơ qua háng đốt vía. Mẹ tôi tiếp tục lê từng bước chân trên vỉa hè. Dưới lòng đường, người và xe nườm nượp như đi trẩy hội. Mẹ đi vào gốc cây chỉ định ngồi nghỉ một tí cho đỡ mệt, nào ngờ mệt quá gục đầu vào thân cây ngủ thiếp đi. Một gã nghiện hút lượn đến, sờ nắn túi áo mẹ tôi, không kiếm được đồng nào, gã nhặt đôi dép nhựa của mẹ, ngáp ngáp mấy cái rồi khật khưỡng bỏ đi. Hai giờ chiều mẹ tôi mới tỉnh. Cái đói lại trỗi dậy, thêm cả khát nữa, mẹ tôi nghĩ có lẽ đi vào trong ngõ, nhà nghèo họ hay thương người hơn. Mẹ đi, chân muốn quỵ xuống, mẹ cố nhưng mắt đã bắt đầu hoa, mẹ bám vào cánh cổng sắt của một ngôi nhà, từ từ ngồi bệt xuống đất. May sao có một bà lão từ trong nhà đi ra, thấy mẹ tôi, bà mở cổng dìu mẹ vào nhà. Mẹ thều thào kêu đói, bà sai đứa cháu gái cầm bát ra phố mua một bát cháo. Ngửi thấy mùi cháo, mẹ tôi đã tỉnh lại, ăn xong mẹ tôi thòm thèm muốn ăn nữa nhưng bà không cho, bà sợ mẹ tôi bị đói khát lâu ngày, ăn nhiều sẽ bội thực.Mẹ tôi kể hết cho bà nghe về gia đình, về bản thân mình. Bà nhìn mẹ tôi đầy cám cảnh. Bà lấy tiền từ túi áo nói với mẹ tôi:- Bà cho cháu mấy chục mua vé về quê. Cháu cố thuyết phục gia đình giữ đứa con lại mà nuôi để nhờ cậy về già.- Bà ơi, cháu về, các anh cháu sẽ lại bắt cháu đi phá thai, bà ơi cứu cháu với! - Mẹ tôi khóc nức nở, vừa khóc vừa quỳ sụp xuống chân bà van lạy. Bà thở dài, vỗ vỗ vào vai mẹ tôi:- Nín đi, nín đi, ở lại với bà, bao giờ mẹ tròn con vuông, về quê cũng được.Sung sướng như một đứa trẻ con thấy mẹ đi chợ về, mẹ tôi ôm chầm lấy bà, miệng rối rít nói lời ơn huệ.Từ hôm đó mẹ tôi ở lại nhà bà. Nhà bà rộng, ba tầng, năm phòng, bà dành hẳn cho mẹ tôi một phòng. Chồng bà chết vì bị ung thư khi bà hai mươi chín tuổi, bà ở vậy nuôi người con trai duy nhất. Vợ chồng người con đang buôn bán ở nước ngoài, bà sống với một người cháu ở quê lên. Được nhàn nhã lại không nơm nớp sợ hãi, mẹ tôi lên cân từng ngày, tôi cũng lớn nhanh từng ngày. Mẹ nhớ và thương ông ngoại. Mẹ chăm nom ông đến nay đã gần hai mươi năm nên mẹ hiểu ông hơn ai hết. Ông là đàn ông nhưng rất hay tủi thân, ông có thể khóc, tất nhiên chỉ chảy nước mắt chứ không khóc thành tiếng vì ai đó bảo ông sống hết phần con cháu; hoặc bác trẻ gắt gỏng điều gì đó với ông, khi bác trẻ đi rồi thế nào mắt ông cũng rơm rớm. Bây giờ ông có thêm một nỗi khổ mà chính ông cũng không biết được, người biết sâu sắc nhất là mẹ tôi, ấy là ông không có quyền được chết trước khi làm lễ đại thượng thọ chín lăm. Để kéo dài sự sống của ông ngoại, bác trẻ bắt ông phải uống sâm NamTriều Tiên, ăn chân gấu, chân hổ hầm thuốc bắc thành ra ông ngoại mập ú, cổ có cả ngấn. Và để phòng ngừa sự ra đi bất ngờ của ông ngoại, bác trẻ đã đưa tiền cho bác cả xây cho ông một gian riêng có cả toa lét khép kín nhưng không có cửa sổ để tránh gió độc. Chả gì ở xóm đã có hai cụ nửa đêm đi tiểu bị trúng gió, một cụ chết, còn một cụ liệt bán thân bất toại. Và nếu ông ngoại có sổ mũi, hắt hơi thì lập tức sẽ có một bác sĩ giỏi ở bệnh tỉnh về tận nhà để điều trị cho ông. Bạc triệu cả đấy, nào có sao, bác trẻ chi ấy mà, thậm chí có lần bác cả còn xà xẻo được tám trăm hai mươi ba ngàn trong một đợt điều trị dài ngày bệnh ho của ông ngoại.Ông ngoại cũng thương mẹ tôi lắm, thâm tâm ông không muốn cho mẹ tôi đi nhưng ông sợ phật ý bác trẻ. Ở gia đình lớn này hết thảy mọi người kể cả ông ngoại tiếng là bố đẻ song đều sợ bác trẻ; bác là thống soái, là tổng tư lệnh, mọi mệnh lệnh của bác phát ra gần như lập tức được thực thi. Điều này cũng dễ hiểu vì bác trẻ có tiền, mọi công to việc lớn đều nhờ cậy vào bác, mà ở đời đã nhận tiền của người, có ai lại không nể, không sợ người! Còn nữa, mỗi lần bác trẻ về nhà, xe hơi đỗ tận cổng cũng ngẩng mày ngẩng mặt với xóm làng lắm chứ!Ông ngoại hay tủi thân là thế nhưng ông không sợ chết, ông hay ôn nghèo, kể khổ và bảo với mẹ tôi, ông mong nhanh đến ngày về với tổ tiên.

Một tháng trước khi mẹ bị bắt đi huỷ hoại tôi, một người hàng xóm chết trẻ ở tuổi ba tư, mặc dù chẳng có họ hàng gì thế mà ông xót xa bảo nếu đổi được mệnh, ông sẵn sàng chết thay để chị sống nuôi bốn đứa con gái lít nhít bằng đầu bằng đít nhau. Mới ngày nào xa ông vậy mà đã hơn bốn tháng. Nhiều lúc nhớ ông ngoại, mẹ định xin về quê mấy ngày thăm ông song lại sợ hai người anh trai của mình.Càng đến lúc tôi được chín tháng, mười ngày thì càng đến ngày ông ngoại tròn tuổi chín lăm. Mẹ toan tính chỉ cần làm lễ đại thượng thọ cho ông xong, dù tôi mới ra khỏi bụng mẹ vài ba ngày, mẹ cũng sẽ đưa tôi về quê ra mắt ông ngoại, lạy sống ông tha cho đứa con bất hiếu và nhờ ông bấm quẻ, đặt cho tôi một cái tên. Ở đời, nhân tính không bằng thiên định, người con trai của bà đột ngột dẫn vợ con về làm đảo lộn mọi dự định của mẹ tôi. Khi biết được mẹ tôi là ai, người con trai của bà gầm lên: “Mẹ điên thật rồi, chứa cái của nợ này xui xẻo lắm, thảo nào mà ở bên kia tôi bị lừa sạch sành sanh”. Ngay lập tức mẹ con tôi bị con trai bà tống cổ ra khỏi nhà, cũng còn may, bà đã kịp dúi vào tay mẹ ít tiền.Không còn nơi nương tựa, mẹ nghĩ cái bụng đã đến ngày sắp đẻ chẳng ai dám bắt mẹ phá thai nữa, mà có bắt, mẹ thà chết chứ không để tôi chết. Về quê, mẹ tôi quyết định. Mẹ về đến bến xe tỉnh hơn ba giờ chiều, mẹ đi quanh quẩn đợi đến xẩm tối mới dám về làng. Con vện đen là kẻ đầu tiên phát hiện ra mẹ, nó ra gâu gâu ầm cả lên, đuôi vẫy rối rít đón chào sự trở về của mẹ. Tất cả mọi người đệ tề tựu đầy đủ, mẹ thót tim, phải chăng ông đã ra đi? Cái bụng của mẹ kềnh càng như cái thúng, thế mà lạ chưa, chả có mấy ai để ý đến! Người mẹ sợ nhất là bác trẻ thì chính bác là người vồ vập nhất. Bác trẻ bảo bác cả cắt cử nười đứng ở ngoài cổng không cho bất cứ ai vào thăm ông ngoại để khỏi nhìn thấy mẹ tôi. Đoạn bác trẻ kéo mẹ ra góc sân hỏi khi về làng có ai nhìn thấy không, mẹ tôi đáp không. Bác trẻ phấn khởi: “Tốt lắm! Em về thật đúng lúc, bố mấy hôm nay đang hôn mê, suốt ngày gọi tên em. Giờ em là người quan trọng nhất, phải làm sao cho bố sống đến chiều ngày mồng chín, nếu kéo đến mồng mười càng tốt. Như vậy chỉ cần bố sống được năm ngày nữa là thắng lợi to”. Nói xong, không cần hỏi xem mẹ tôi đã cơm nước chưa, bác trẻ giục mẹ tôi đi vào phòng ông ngoại. Mẹ tôi e ngại nhìn xuống cái bụng, bác trẻ phẩy tay nói rằng chỉ sợ dân làng chứ không sợ ông nữa, ông đã không còn nhìn thấy hai tháng nay.



Mẹ mở cửa bước vào, ông ngoại đang nằm im lìm trên giường. Chênh chếch bên kia là chiếc kiệu sơn sơn thiếp vàng giành kiệu ông ra tận đình làng để hội người cao tuổi xã làm lễ đại thượng thọ cho ông. Mẹ ngồi bệt xuống nền nhà, nắm lấy bàn tay nhào nhão thịt của ông ngoại; bao nỗi nhớ thương dồn nén lâu ngày bật ra khỏi lòng mẹ:- Bố ơi, con về với bố đây, bố tỉnh lại đi bố ơi!Mẹ lay, mẹ gọi ông ngoại đến năm, sáu lần thì ông dần dần tỉnh lại. Đôi mắt ông vẫn nhắm nhưng đôi tay ông cựa quậy, cọ cọ vào tay của mẹ tôi. Đôi môi ông mấp máy mấy lần đều không thành tiếng. Mẹ khóc to hơn, những giọt nước mắt nóng hổi của mẹ rơi xuống tay ông và hình như nó là nguồn lực tiếp sức cho ông; bằng tất cả tinh lực còn lại, ông ngoại thều thào thành tiếng:- Con, nghe bố kiếm lấy một đứa con về ..v..ề... gi..à...già...Giọng ông ngoại bỗng câm bặt, đầu ông nghẹo sang một bên. Cái chết của ông ngoại làm mẹ tôi bàng hoàng xúc động. Mẹ chuyển dạ, cơn đau bụng mỗi lúc một nổi lên dữ dội, mẹ nắm chặt lấy bàn tay của ông ngoại cắn răng chịu đựng. Mẹ rặn, mẹ hít vào, thở ra. Lời trăng trối làm mẹ nghẹn ngào, sững sờ của ông ngoại đã tưới lên người mẹ tôi một sức mạnh, một khát vọng làm mẹ cháy bỏng. Mẹ lấy hơi hít vào thật sâu rồi rặn mạnh, tôi trồi ra nền nhà. Như tất cả mọi người trên thế gian, tôi gửi bức thông điệp đầu tiên vào cõi nhân gian vô cùng vô tận:
- Oé, oé, oé!

VŨ ĐẢM
(Hà Nội)

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
12 Tháng Tư 201112:00 SA(Xem: 142089)
n hư địa chỉ không bao giờ có cho một lá thư chưa bao giờ viết, tịch mịch một nốt nhạc chưa ngân, thành tiếng vang vọng bao lâu trong mơ hồ tĩnh lặng nơi chốn
12 Tháng Tư 201112:00 SA(Xem: 145171)
m ột đêm uống trăng máu ướp vần thơ mộ đỏ bào thai chưa kịp lớn kià thú dữ nốc cạn huyết tươi...
11 Tháng Tư 201112:00 SA(Xem: 115009)
Ai nghe thấy tên thành phố Seattle đều ngán về cái mưa dai dẳng, một năm gần sáu tháng trời. Biểu tượng của Seattle là một người cầm dù. Nắng ở đây hiếm hoi như hạnh phúc Anh có về gọi nắng đến cho em…( Trần Mộng Tú) Vậy mà chúng tôi đã ở thành phố Seattle gần 36 năm trời .
10 Tháng Tư 201112:00 SA(Xem: 114617)
Đ ổi mới, không thể viết như cũ, họ biết thế. Nhưng bắt đầu từ đâu? Họ chưa cơ hội nhận được thông tin đa chiều hay tiếp nhận nền thơ ca thế giới với bao nhiêu trào lưu như thứ cửa hàng bách hóa tổng hợp để tha hồ chọn lựa, như thế hệ thơ hậu đổi mới. Mở cửa, họ đối mặt với khoảng trắng mênh mông của sáng tạo, của ý thức và trách nhiệm của nghệ sĩ tự do. Họ cần làm mới, thức nhận rằng mình phải khác. Phải gánh lấy trách nhiệm định phận thi sĩ của thế hệ, của thời đại.
10 Tháng Tư 201112:00 SA(Xem: 122866)
M ón trà sữa trân châu rất thịnh hành trong giới trẻ ở Việt Nam, nhưng được biết là món trân châu nhập cảng từ Trung Cộng có pha chất nhựa rất nguy hiểm...
09 Tháng Tư 201112:00 SA(Xem: 110222)
N goại trưởng Mỹ nêu đích danh một số nước nặng tay nhất với việc sử dụng Internet như Saudi Arabia, Việt Nam, Sudan và Trung Cộng. Saudi Arabia, một đồng minh thân cận của Mỹ nhưng lại chống đối Hoa Kỳ đẩy mạnh việc cải thiện Dân Chủ trong thế giới Ả Rập.
08 Tháng Tư 201112:00 SA(Xem: 95526)
N gười mù, người câm, người điếc, ai cũng thấy hiện trạng xã hội Việt Nam đương đại đang xoay thế nào. Một xã hội bất bình đẳng kinh khủng với ngàn tệ nạn lớn-nhỏ, trẻ-già, sang-hèn. [...] Nhưng chúng ta đã nhìn thấy gì, đã viết được dòng nào từ nguyên liệu khổng lồ ấy? Hay rời rạc dăm câu thơ không rõ nghĩa, vài ba truyện ngăn ngắn kháy khía tủn mủn [...] ngồi nhìn bầu trời xám xịt ô nhiễm, gác chân cho những đứa trẻ tội nghiệp lau giầy, rên ư ử trong nhà hàng bia ôm máy lạnh mà làm thơ móc máy lẫn nhau.
08 Tháng Tư 201112:00 SA(Xem: 90584)
C hristine Falkenland, sinh năm 1967, đang là hiện tượng và hy vọng của văn chương Thụy Điển hiện nay. Cô viết tiểu thuyết và làm thơ. Những tác phẩm đã được dịch qua tiếng Pháp: Bóng Tôi (Mon ombre), Cơn Khát Của Hồn (La soif de l’âme), Búa Đe (Le marteau et l’enclume). Bút pháp tiêu biểu Bắc Âu. Văn phong đơn giản, cô đặc nhưng lại cực kỳ day rứt. Nội dung thường hướng về những đau đớn và khúc mắc ái, dục. Búa Đe là cuốn tiểu thuyết đầu tiên của Christine Falkenland được dịch ra tiếng Pháp, do nhà Actes Sud xuất bản tháng Sáu năm 1998.
08 Tháng Tư 201112:00 SA(Xem: 112043)
T hơ Việt đi về đâu? Đây là câu hỏi mà tập thể các nhà thơ và giới làm văn hoá-giáo dục VN phải trả lời, với sự đóng góp của ý thức và bản lĩnh từ mỗi cá nhân. Những trang dông dài trên đây chỉ muốn phác họa quang cảnh và vài xu thế chính mà các nhà văn nhà thơ VN đang chứng kiến và đối diện: Sự hình thành nền cộng hòa văn chương VN trong bối cảnh toàn cầu hóa một chiều, cộng thêm bóng đen của toàn trị-mafia và vòng kim cô tự kiểm duyệt trên đầu. May mắn được làm một người quan sát từ ngoài nước [...] Chỉ xin đóng góp ở đây vài ý kiến nghề nghiệp.
07 Tháng Tư 201112:00 SA(Xem: 101072)
Q ua chiến tranh, Việt Nam đã chịu biết bao đau thương tan nát. Bằng những hình ảnh và những trang viết, Hợp Lưu 113 sẽ đưa chúng ta một lần nữa... lội qua chiến tranh. Nhìn lại, không phải để đào sâu thêm sự thù hận bởi biên giới chính trị, mà để suy nghiệm về cuộc chiến Việt Nam như những “trận hậu chấn” dần dần tan vào lịch sử...
07 Tháng Tám 2026(Xem: 3823)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 13280)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 19647)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 18620)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười 20266:14 CH(Xem: 1615)
Bữa nay tôi khóc tôi la / Vì tôi chẳng thể làm ma vô tình / Tuệ Sỹ viết: “Trời có Tình / Thì Trời cũng đã trở thành già nua” / Tưởng như lời nói bông đùa / Mà trong sự thể mái chùa vỡ tung / Nhìn nhau trong cuộc trùng phùng / Mỗi người một ái ngại ngùng cho nhau
18 Tháng Mười 20266:04 CH(Xem: 1769)
Bữa nay Bùi Giáng chết rồi Hôm qua Giáng vẫn nằm ngồi chiêm bao Bữa nay là bữa hôm nào Hôm nào cũng như hôm nào vậy thôi Hôm nào cũng có mây trôi Không trôi chân đất thì trôi chân trời Lập đi lập lại ba hồi Những vần Thơ cũ lôi thôi vô cùng
09 Tháng Mười 20266:39 CH(Xem: 2287)
Rồi mai nữa, giữa muôn trùng năm tháng Nếu vô tình nghe một khúc mưa rơi Ta chợt hiểu có những điều rất cũ Bay qua hồn đọng lại một vần thơ
09 Tháng Mười 20266:09 CH(Xem: 2406)
Ta ngắm đời… như cuộc viễn du… Thân như mây… nổi giữa sương mù… Dấu xưa cát phủ dần năm tháng Bóng cũ hồn vương đáy vĩnh thu Gửi mộng theo trăng qua bể vắng Mang sầu rơi, mắt lạc sông u
(Xem: 1448)
Vào một buổi chiều của năm 1966 bạn ấy chở tôi trên chiếc xe gắn máy Puch đến một con ngõ đường Lý Thái Tổ để tìm Helga, nơi mà nhà xuất bản An Tiêm của Thanh Tuệ đặt trụ sở, vì ở đấy giới văn nghệ sĩ hay tụ tập thân mật với nhau. Quả nhiên tôi đã gặp một số các nhà văn nhà thơ nghệ sĩ tên tuổi của văn học nghệ thuật bấy giờ của VNCH, những người mà tôi biết tên hơn là biết mặt. Lúc bấy giờ tôi còn là một học sinh lớp đệ nhị, văn học nghệ thuật vốn là chuyên tâm của tôi, vì tôi đọc sách khá nhiều và cũng đã viết chút văn xuôi cũng như thơ, như đã kể ở những chương khác. Ở đấy tôi đã gặp Bùi Giáng.
(Xem: 2206)
Ngày xưa, ngày là học sinh, mình ngoan lắm, chả biết bia rượu, thuốc lá là gì nhưng từ ngày đi lính về, thế quái nào lại sinh ra đổ đốn. Nhìn thấy chai rượu là mắt cứ sáng lên, lòng cứ nao nao, lạ lắm, cứ như là bị đói khát lâu ngày mong được một trận uống no nê, thỏa thích. Và nhất định bữa rượu ấy phải cho ai đó trong bàn nhậu liêng phiêng, cà tang cà tửng mới thích. Nhưng thật oái oăm, thật khốn là hầu như tới 80% cuối các trận nhậu mình toàn nhìn gà hóa cuốc, nhìn một mà ngỡ là năm, sáu, bảy... Tiễn mọi người ra về, bắt chân bắt tay, chào hỏi vẫn có chiều tinh tỉnh lắm nhưng lê được vào giường là nằm lăn ra ngủ quên trời quên đất. Sáng hôm sau tỉnh giấc chẳng nhớ khuya qua mình đã tiễn mọi người ra về thế nào? Có điều gì sơ suất không? Và bụng lại bảo dạ từ lần sau ngồi uống phải cầm chừng, uống in ít thôi, uống kiểu giao lưu thôi nhưng mấy chục năm rồi cứ dặn lòng mà chẳng lần nào mình làm được.
(Xem: 1945)
Trong khi chìm đắm trong các thư tịch xưa - nay để tìm hiểu về ba cuộc kháng chiến vĩ đại chống xâm lược Nguyên Mông, tôi tình cờ dừng lại khá lâu trước đôi dòng ngắn gọn trong cuốn sách An Nam chí lược của tác giả Lê Tắc - người đã đầu hàng giặc Thát và sống lưu vong, tuy viết trên tinh thần của sử gia nô lệ (nội phụ) song cũng có hạt nhân sự thực lịch sử
(Xem: 1988)
Với những gì chúng ta được biết về công nghiệp và đức độ của Đinh Tiên Hoàng đế, về tình cảnh hiểm nguy của triều đại nhà Đinh vào lúc nhà Tống đang nhòm ngó nước Nam chờ cơ hội xua quân sang xâm chiếm, có thể hình dung được Di nguyện thiêng liêng nhất của Tiên đế chắc sẽ được ghi rõ trong Chúc thư trước khi ngài bị hành thích không lâu:
18 Tháng Mười 20264:43 CH(Xem: 1363)
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra: - Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều. - Tôi cũng mới đến – Nghiêm vừa nói vừa chỉ luống rau: Cải lên thế này là tốt rồi. Cô nên trồng thêm ít hành, tỏi. Nghiêm theo Đào bước vào nhà, đến trước bàn thờ Lương, chồng Đào, đốt 3 cây nhang, vái ba vái, cắm vào bát nhang, lẩm bẩm khấn mà như nói với mình: Mới đó mà đã gần 2 năm. Anh chết đã yên phận, còn người sống…, rồi quay lại đi đến ghế:
09 Tháng Mười 20265:49 CH(Xem: 2397)
– Giới thiệu với chú, đây là bạn gái của cháu. Cô đã cùng với thám tử tư giúp tìm ra người cha hải tặc của cháu như trong bài viết “Đứa Con Lai… Hải Tặc” của chú. Còn đây là ông chú mà anh vẫn thường nói với em. – Chào chú! Chú ngạc nhiên lắm phải không? Con đã được nghe rất nhiều về chú. Con muốn gặp chú từ lâu nên đã nhờ bạn thu xếp giúp. Con từ Thái Lan qua, đang theo học tại Michigan State University. Con chọn trường này vì biết bạn cũng ở thành phố Detroit, Michigan.
02 Tháng Mười 202612:54 SA(Xem: 2605)
Buổi trưa, vừa nhai xong một nhúm cơm và uống một nắp nước do tàu cấp phát thì mọi người dưới hầm nghe nhiều tiếng chạy thình thịch náo động trên boong tàu. Qua kẽ hở, biết tàu đã bị hải tặc xâm chiếm không biết từ lúc nào. Họ hoàn toàn làm chủ tình hình. Trong vòng một tiếng đồng hồ không gặp kháng cự, những tên hải tặc đã đủ thì giờ lục lọi tìm kiếm vàng bạc và giở trò khả ố với những đàn bà con gái nằm la liệt trên sàn tàu mà trước đó đã được ưu tiên dời lên vì kiệt sức.
23 Tháng Chín 202610:53 CH(Xem: 2365)
Sau ngày vợ mất, căn nhà của ông Trần Đình Tuấn bỗng vắng lặng một cách kỳ lạ. Bởi bà Bạch Nhàn, người vợ sống cùng ông gần 40 năm,đã mất vì bạo bệnh. Chiếc ghế bà Bạch Nhàn vẫn ngồi mỗi tối còn đó. Cái khăn lau kính bà thường vắt trên thành ghế vẫn đó. Cả chiếc ly nhỏ bà hay uống nước cũng vẫn nằm nguyên trên chiếc bàn cạnh cửa sổ. Nhìn đâu ông cũng mường tượng thấy bóng hình bà. Mọi thứ trong căn nhà còn nguyên màu kỷ niệm.
27 Tháng Mười 2026(Xem: 234)
Một câu nói đã trở thành chuẩn mực đạo đức của ngành y, nhắc nhở người thầy thuốc phải xem nỗi đau của người bệnh như nỗi đau của chính mình, lấy việc cứu người làm bổn phận, không lấy sự sống của con người làm phương tiện cho lợi ích riêng. Thế nhưng, khi dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) được đưa ra Quốc hội Việt Nam xem xét, những tranh luận quanh đề xuất liên quan đến người dưới 18 tuổi đã khiến dư luận đặt ra nhiều câu hỏi.
21 Tháng Mười 2026(Xem: 796)
Có những câu hỏi, thoạt nghe tưởng như chuyện đùa, nhưng càng nghĩ càng thấy buồn. Có những lời hứa, khi mới nghe, khiến người ta tin tưởng vào một tương lai huy hoàng. Nhưng sau nhiều năm, điều còn lại đôi khi không phải là chiếc bánh để ăn, mà chỉ là bức tranh vẽ chiếc bánh. Và có những nhân vật, ban đầu được tôn vinh vì công lao của họ, nhưng dần dần trở thành những hình tượng gần như bất khả xâm phạm. Người ta được khuyến khích ca ngợi, nhưng lại ngần ngại khi muốn đặt câu hỏi. Phải chăng điều đáng lo ngại nhất đối với một dân tộc không chỉ là nghèo đói, chiến tranh hay sự áp bức, mà còn là ngày con người không còn đủ tự do để tự hỏi mình đang sống trong một thực tại như thế nào?
19 Tháng Mười 2026(Xem: 989)
Trong lịch sử, phong trào Chấn hưng Phật giáo Việt Nam thường được dùng để chỉ cuộc vận động vào nửa đầu thế kỷ XX, khởi lên từ những năm 1920 và phát triển mạnh trong các thập niên 1930-1940. Các bậc cao tăng như Khánh Hòa, Huệ Quang, Giác Tiên, Thanh Hanh, Trí Hải cùng nhiều cư sĩ trí thức đã góp sức mở trường đào tạo tăng tài, thành lập hội Phật học, dịch kinh, xuất bản báo chí và đưa Phật giáo đến gần hơn với đời sống xã hội. Công cuộc ấy không dừng lại ở một giai đoạn lịch sử. Tinh thần chấn hưng, hiểu theo nghĩa rộng, là sự trở về với những giá trị căn bản của đạo Phật, đồng thời tìm ra phương thức thích hợp để truyền đạt và thực hành giáo pháp trong những hoàn cảnh mới. Một trường hợp tiêu biểu trong thời hiện đại là công cuộc khôi phục và phát triển Thiền phái Trúc Lâm của Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Từ.
19 Tháng Mười 2026(Xem: 1101)
Với “TA LÀ - Những khúc mắc siêu hình học” (I AM: Metaphysical Aporias), Giáo sư Nguyễn Hữu Liêm không tìm cách trả lời giản đơn câu hỏi “Ta là ai?”, mà dựng lên một hành trình bản thể luận: con người từ đâu đến, vì sao phải trở thành một cá thể, tự-ý thức được hình thành như thế nào và liệu sau tất cả những phân ly, con người có thể “trở về” với căn nguyên hữu thể của mình hay không.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 6400)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 15879)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 32134)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 38854)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 1472)
Có những cuốn sách khiến người ta đọc để hiểu thế giới. Có những cuốn sách buộc người ta quay về nhìn lại chính mình. Và cũng có những cuốn sách, dù tác giả không nhất thiết chủ ý, lại khiến người đọc đặt câu hỏi về cái thế giới đang tìm mọi cách định nghĩa con người thay cho chính họ. TA LÀ: Những khúc mắc siêu hình học của Nguyễn Hữu Liêm có thể được tiếp cận theo hướng thứ ba ấy. Thoạt nhìn, đây là một hành trình triết học quanh những khái niệm như bản thể, ý thức, cái Tôi và vô ngã. Nhưng nếu đọc chậm hơn, bên dưới những tầng ngôn ngữ siêu hình ấy, ta có thể nhận ra một vấn đề gần gũi hơn nhiều: con người phải làm gì để trở thành một cá nhân có ý thức độc lập, thay vì chỉ là một đơn vị trong đám đông? Và câu hỏi ấy, trong một số xã hội, chưa bao giờ hoàn toàn vô hại.
(Xem: 13876)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 6893)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 10667)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 9869)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 9998)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 10794)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
14 Tháng Chín 20262:19 SA(Xem: 3438)
Tên thật Trần Ngọc Thao, sinh năm 1936 tại Quảng Nam, Cung Tích Biền thuộc thế hệ nhà văn hứng chịu và tham dự trực tiếp nội chiến. Theo học Văn Khoa Huế, Luật Khoa Sàigòn trước khi bị động viên rồi trải qua nhiều đơn vị pháo binh, thiết giáp của quân lực VNCH cho đến ngày giải ngũ vì thương tích năm 1973, nhà văn khởi đăng truyện ngắn đầu tiên trên tuần báo Nghệ Thuật vào năm 1966.
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 11151)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 10351)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi