- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

Chiếc Vé Số Hy Vọng

24 Tháng Giêng 201412:00 SA(Xem: 67743)



ve_so-content


Hắn dừng xe lại ở cây xăng, đổ đầy xăng, rảo bước vào bên trong trả tiền, và như thường lệ hắn mua một chiếc vé số. Hắn đi trở ra xe và chợt nhớ ra đã quên hỏi kết quả xổ số kỳ trước; hắn lắc đầu và nói lầm bầm: “Đầu với óc!” rồi leo lên xe dông tuốt.

Hắn chẳng nhớ chính xác từ lúc nào đã bắt đầu mua vé số; có lẽ từ cái ngày hắn nghe tin có một gã may mắn trúng một giải lớn ở tiểu bang Georgia, từ đó hắn có thói quen mua vé số mỗi khi dừng xe ở cây xăng để đổ xăng. Hắn đã từng thấy nhiều người nghèo bỏ ra hàng mấy chục bạc để mua vé số. Không như họ, hắn chẳng bao giờ bỏ ra hơn một đồng để mua vé số. Một đồng và chỉ một đồng vé số mỗi lần là quá đủ! Hắn nghĩ như vậy vì hắn vẫn thường lý luận theo toán học: không có sự khác biệt đáng kể khi so sánh xác xuất xuất hiện một dãy số với xác xuất xuất hiện của hàng chục hay ngay cả hàng trăm dãy số tương tự một khi có đến hơn cả tỷ trường hợp có thể xảy ra. Trong những ngày đầu khởi sự mua vé số, hắn hy vọng thật nhiều sẽ được trúng các giải lớn và hắn đã sống trong niềm mong đợi đến dịp cuối tuần, để rồi sau rốt cảm thấy hơi thất vọng khi biết mình không trúng một giải nào cả. Thế nhưng dần dần hắn thấy vui vui với những giấc mơ của một kẻ ngỡ mình đang trúng số; thật vậy, với chỉ một chiếc vé số mà hắn dệt không biết bao nhiêu là giấc mơ tuyệt vời! Nào là hắn sẽ cho ba mẹ hắn tiền đủ để về quê nhà thăm các anh chị em của hắn phải ở lại bên đó khiến ba mẹ hắn nhớ thương họ thật nhiều; nào là hắn có thể trả tiền lo tất cả thủ tục giấy tờ để đem vợ con hắn sang đây mau nhất như có thể được và rồi gia đình hắn lại sống những ngày đoàn tụ hạnh phúc… Hắn đã sống trong hạnh phúc, tràn trề hy vọng với những giấc mơ đại loại như thế suốt cả tuần lễ cho đến cuối tuần, lúc mà hắn sẽ đi mua một “niềm hy vọng” khác; rõ ràng lúc nào hắn cũng thấy vui vẻ. Với hắn các tấm vé số thật là rẻ làm sao!

Một dạo trong tiệm tạp hóa khi đang trả tiền mua 1 chiếc vé số, hắn đọc được sự chế diễu trên vẻ mặt người chủ tiệm. Hắn chợt nhớ một ngày nọ chính gã này đã nhìn một người đàn bà nghèo khổ với vẻ diễu cợt khi bà ta bỏ ra hai chục đồng để mua vé số và y đã hỏi bà ta có phải bà thích đánh bạc lắm phải không. Lần này không muốn bị coi là kẻ mê cờ bạc nên hắn cười gượng và nói với gã chủ tiệm:

–Tôi nghĩ nó rẻ. À...Ý tôi là vé số thật rẻ tiền.

Gã chủ và những người khác trong tiệm nhìn hắn như nhìn một thằng khùng. Nhưng hắn chẳng cần quan tâm đến suy nghĩ của bọn họ; bằng chính kinh nghiệm bản thân hắn biết rõ thật sự hắn đã có được thật nhiều thứ bằng vào chiếc vé số này. Vì thế hắn vẫn cứ tiếp tục làm theo sở thích của mình: dừng xe ở cây xăng đổ xăng, trả tiền xăng, mua một cái vé số, sống với niềm hy vọng suốt một tuần lễ, dò số xem có trúng không, mua 1 “niềm hy vọng” mới, và rồi cứ lập lại hoài cái chu kỳ đó. Nhiều khi hắn quên hỏi kết quả xổ số tuần trước nhưng như thường lệ hắn chẳng lấy làm bận tâm về điều đó cho lắm.

Thế nhưng lần này thì khác hẳn. Một thằng bạn cũ của hắn vừa trúng số hai ngàn đô la đã tặng hắn hai chục đồng và một tấm vé số lấy hên. Người bạn nói nửa đùa với hắn rằng bảo đảm hắn sẽ là một triệu phú! Từ lúc đó hắn cảm thấy một nỗi bồn chồn kỳ lạ càng lúc càng lớn dần, niềm hy vọng trúng số độc đắc! Càng gần đến cuối tuần, niềm hy vọng đã trở nên một ước muốn mãnh liệt và sau rốt biến thành một nỗi ám ảnh; thay vì chiếc vé số đem lại hạnh phúc như thường lệ giờ đây thành nỗi lo âu trong lòng. Thế rồi tại cây xăng vào ngày Chủ Nhật hóa ra hắn không trúng được một con số nào trên tấm vé số đầy hứa hẹn của mình. Thoạt đầu hắn choáng váng và ngay sau đó nghi ngờ người thâu ngân đã đưa nhầm kết quả cho hắn, có thể đó là kết quả của tuần trước. Hắn nghĩ hắn phải là người trúng số và ngoài hắn ra không có thể là ai khác được! Càng nhìn vào tờ kết quả xổ số hắn càng thấy người mụ mẫm. Đột nhiên hắn thấy trong lòng dâng lên một niềm bi đát, tuyệt vọng; cùng một lúc có như có cái gì rạn vỡ bên trong người; cảm giác giống như một đống đá đổ nhào xuống khi ai đó vừa lấy đi một hòn đá nằm ở phía dưới chân đống đá. Suy nghĩ của hắn chậm chạp và khật khưởng y như chiếc xe số tay leo lên dốc nhưng không được sang xuống số nhỏ; tệ hơn nữa, ký ức của hắn dường như bị lộn tùng phèo và các “ngăn nhớ” bị lật nhào làm bao nhiêu thứ chứa trong đó văng tung tóe khắp nơi…

*

...Đây là lá thư của người vợ yêu dấu hắn vừa nhận được tuần trước. Y như mỗi lần hắn muốn lướt qua để đọc trọn lá thư là hắn bị khựng lại ngay ở cái dòng chữ: “Hãy giúp em! Ôi hãy giúp em! Anh ơi!” Nỗi đau chói làm nhức nhối và mỗi chữ như xé lòng đó là một con dao đang cứa lên trái tim hắn bởi hắn hiểu rất rõ điều gì nàng muốn nói qua những chữ này. Giây phút đó nàng cần có hắn, cần chính sự hiện diện bằng xương bằng thịt của hắn mà không phải một thứ gì khác có thể thay được! Đó là tất cả điều mà nàng cầu xin trong vô vọng nhưng hắn chẳng có thể giúp được gì cả và chính điều đó làm hắn cảm thấy mình quá đỗi bất lực, rất chi có lỗi và đau quặn thắt cả lòng. Hắn không nhớ đã ngồi bất động trước chiếc bàn trong bao lâu, mắt nhìn trừng trừng nhìn ra ngoài khung cửa sổ mà chẳng thấy một cái gì cả, cho đến khi nhận ra mình ràn rụa nước mắt thì ngoài kia những ngọn đèn đã lên trong bãi đậu xe của khu chung cư; nhìn lại lá thư trên bàn, những chữ trước đó màu xanh bây giờ đen hơn màn đêm.

*

…Một đêm mưa bão hắn cố đi ngủ sớm nhưng biết chắc mình chẳng bao giờ chợp mắt được trước nửa khuya. Trong lúc mơ mơ màng màng hắn nghe rõ ràng giọng nói dễ thương của đứa con trai bốn tuổi:

–Ba ơi! Coi nè ba!

Quá đỗi ngạc nhiên và choáng ngợp bởi niềm sung sướng khi được nghe lại giọng nói quen thuộc đó, hắn choàng tỉnh dậy và cứ tưởng như thật nên nhìn quanh quất tìm thằng bé để rồi cay đắng nhận ra rằng đó chỉ là ảo giác! Thế mà tiếng kêu đó vẫn như còn vang lên trong đầu hắn, trong tận cùng nỗi thất vọng hắn thấy lòng như bị ai thiêu đốt, một thứ lửa rất nóng và dữ dội làm hắn không thể chịu nỗi. Vừa run rẩy vừa thở hổn hển, hắn nhào đến bên cửa sổ, mở toang cửa ra để cho những hạt mưa và mưa gió tấp lên khắp mặt mày và ngực hắn cho đến lúc toàn thân ướt sũng. Khi hắn run lên lẩy bẩy vì lạnh là lúc ngọn lửa ghê gớm bên trong người hắn cuối cùng đã dịu đi.

*

...Hắn thấy mình đang ở phòng đợi ở phi trường vào cái ngày hắn theo gia đình rời Việt Nam đi định cư ở Mỹ. Trí óc hắn như bị che phủ bởi một màn sương và cảm thấy quá khốn khổ đau đớn đến nỗi không còn biết những gì đang xảy ra chung quang mình. Điều duy nhất trong đầu hắn lúc đó là cảnh mà hắn mường tượng đang xảy ra ở nhà mình. Có thể lúc này đây vợ hắn đang chuẩn bị thức ăn sáng cho con trai hắn trong bếp trong lúc thằng bé cứ hỏi hoài rằng ba nó ở đâu, có chở nó đi học không. Và hắn có thể thấy nước mắt chảy dài trên má nàng cùng vẻ mặt ngơ ngác của thằng bé… Ngay lúc đó hắn ước chi có thể khóc òa và chợt thấy đau nhói trong lồng ngực như có ai bóp nghẹt trái tim. Hắn không biết bằng cách nào và lúc nào hắn đã lên máy bay, nhưng hắn nhớ thật rõ cái cảm giác không thể nào chịu đựng nỗi khi thắt sợi dây an toàn; tim hắn tan nát với một nỗi đau quá đỗi. Hắn thì thào: “Thế đấy! Cái này không có thật! Không! Cái này không có thật!” Rồi hắn lẩm bẩm: “Vĩnh biệt em yêu! Vĩnh biệt con trai của ba! Xin vĩnh biệt đất tổ!” Vào lúc đó, hắn cảm nhận từng cơn sóng dữ dội đang cuộn trào trong lòng,và ngay cái lúc máy bay cất cánh chúng chợt vỡ oà thành những giọt nước mắt. Xin cám ơn ông Trời! Rốt cuộc hắn đã khóc được rồi!

*

...Hắn nhìn thấy một cái cây chết khô với các cành trơ trụi nằm bên kia đường nơi hắn làm việc. Lần đầu tiên hắn thấy cái cây có lẽ là vào một ngày mùa đông. Nếu không chú ý những vệt trăng trắng nơi vỏ cây tróc ra chắc hắn chẳng có thể nào phân biệt được cái cây khô này với các cây khác trong khu rừng bởi chúng trông giống nhau trong mùa đông vì đều không còn lá. Chẳng biết do đâu hắn bỗng có thói quen ngắm cái cây chết khô mỗi khi từ nơi đứng làm việc chợt nhìn ra ngoài trời. Bao giờ cũng thế, suốt bốn mùa cái cây khô cứ đứng một mình ở đó, tách biệt hẳn với các cây còn xanh tươi khác.

Vào mùa Xuân khi tất cả cây cối trong khu rừng đua nhau đơm nụ rồi nở hoa, cái cây khô trông xấu xí với lớp vỏ bị tróc ra và cành thì trơ trụi không một ngọn lá. Mùa Hạ về, lúc những chiếc lá xanh trên những ngọn cây khác nhảy múa ca hát cùng với gió, trên cái cây khô có thêm những cành nhỏ gãy lìa lặng lẽ rơi xuống. Rồi mùa Thu tới, khi những cây cối chung quanh tự làm đỏm cho mình bằng các chiếc lá đổi màu sặc sỡ, cái cây khô tội nghiệp cứ đứng nép mình ở đó bên bìa rừng. Có một điều bí ẩn chính hắn cũng không hiểu nổi là mỗi khi nhìn cái cây khô, hắn cảm thấy mơ hồ như thiếu một cái gì đó mà đã nhiều lần hắn cố nghĩ ngợi nhưng không thể nào đoán ra.

Mãi cho đến một buổi chiều đông trời mây âm u, một con quạ đến đậu ngay trên ngọn cái cây khô và chuyện đó làm cho hắn thấy lòng bồn chồn xao xuyến. Trước mắt là một cảnh tượng kỳ lạ: bóng con chim màu đen đơn độc đậu trên ngọn cây khô với những cành trơ trụi giống như những ngón tay ma quái in lên nền trời xám xịt. Bây giờ hắn hiểu được cái hắn chờ đợi lâu nay, con quạ đen này đây! Vâng chính con quạ đã hoàn thành bức tranh ẩn dấu lâu nay trong tiềm thức của hắn và hắn thấy lòng nhẹ nhõm như vừa cất được gánh nặng trên vai. Hắn như tên tội phạm vừa được tuyên án xong và thế là chấm dứt những ngày tháng khắc khoải đợi chờ vì không biết được số phận mình sẽ ra sao. Từ dạo đó hắn không còn bận tâm về cái cây chết khô kia nữa, nhưng thỉnh thoảng trong những giấc mơ, hắn lại thấy một bức tranh có một bộ ba gồm một con quạ cô độc, một cái cây chết khô, và một bầu trời u ám. Hắn như vừa thoát khỏi một điều gì đó thôi thúc, mơ hồ, huyền hoặc nhưng đồng thời lại rơi vào một nỗi ám ảnh khác rất đỗi kỳ bí và tối tăm. Bây giờ hắn không còn thấy bần thần khi nhìn cái cây khô, nhưng sự xuất hiện của con quạ dường như báo trước một điềm triệu của định mệnh…

*

...Kìa trong khu vườn vợ hắn làm bộ rượt theo thằng bé con thật dễ thương; thằng bé vừa chạy vừa cười ngặt nghẽo. Ánh nắng ban mai chiếu lên những khóm bông hồng và thật kỳ diệu, tất cả các giọt sương đọng trên các chiếc lá xanh, trên những nụ hồng hàm tiếu, những đóa hồng mãn khai bỗng chuyển mình hóa thành những hạt ngọc muôn mầu lóng lánh. Nơi mái hiên nhà, các chòm phong lan đong đưa nhè nhẹ theo từng cơn gió thoảng; hòa với tiếng chim hót, một điệu nhạc vui tươi bay lượn khắp khu vườn... và hắn nghe được bài hát quen thuộc hắn thích:“Ta về nơi đây đã im tiếng động, đã về trên sông những cánh bèo trôi... Ta về nơi đây tháng năm quá rộng… Bây giờ ta nhìn khói trời mênh mông…” (TCS)

*

Có tiếng còi xe và âm thanh của bánh xe nghiến trên mặt đường vẳng đến từ một nơi nào xa xôi và một tiếng đụng ầm, hắn cảm thấy người giật mạnh và chẳng hay biết gì nữa!

…Không ai còn nhớ điều gì đã xảy ra cho hắn sau lần cuối cùng nhìn thấy hắn mua tấm vé số đầy hứa hẹn – mà hắn vẫn thường gọi là “chiếc vé số hy vọng”. Có lẽ hình ảnh một gã khùng khùng như hắn đã lãng quên trong ký ức những người sống ở thành phố này. Thời gian vô tình trôi đi, hết năm này sang năm khác, mặt trời và mặt trăng như những tên lãng tử mãi mê ngao du trên bầu trời. Trong sân chơi có một ông già đi lòng vòng. Chính là hắn! Nhìn chăm chăm vào chiếc vé số nhàu bẩn trên tay hắn lẩm bẩm: “Chắc mẩm mấy con số này trúng mà! A! Mình trúng số!”; rồi hắn mỉm cười ngờ nghệch. Bên ngoài không xa lắm từ khu sân chơi có dãy rào cao vây kín, bên trên chiếc cổng, người ta có thể thấy trên tấm biển ghi: BỆNH VIỆN TÂM THẦN./.

THỌ MÂN
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
05 Tháng Sáu 202412:51 SA(Xem: 31181)
THƯ KIẾN NGHỊ / Hà Nội 1/6/2024 / Kính gửi Hội đồng Chứng minh và Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Kính thưa các vị Pháp chủ, Đại lão Hòa thượng tôn quý! Tôi là người hoạt động trong ngành điện ảnh xin khẩn thiết gửi tới các quý ngài đôi kiến nghị chân thành sau đây:
04 Tháng Sáu 20246:59 CH(Xem: 37354)
Nơi tôi về / góc phố bình yên / bên những cung đường trầm bổng / Rợp hàng cây hong xanh mùa ước vọng… Có tiếng chim hiền hoà gọi nắng ban mai
01 Tháng Sáu 202410:35 CH(Xem: 26109)
Nhận được tin buồn / Cụ ông TẠ DUY TỨ / Pháp danh GIÁC PHÚC / Sinh năm 1934 tại Sài Gòn, Việt Nam / Đã tạ thế ngày 26 tháng 05 năm 2024 tại Garden Grove, California, USA (nhằm ngày 19 tháng 4 năm Gíap Thìn) / Hưởng thượng thọ 91 tuổi.
01 Tháng Sáu 202410:04 CH(Xem: 25597)
Gia đình chúng tôi vô cùng đau buồn và thương tiếc báo tin cùng thân bằng quyến thuộc và thân hữu xa gần Cha, Ông Nội, Ông Ngoại của chúng tôi là: Ông Tạ Duy Tứ / Pháp Danh: Giác Phúc / sinh năm 1934 tại Sài Gòn, Việt Nam / vãng sanh ngày 26 tháng 5 năm 2024 / (nhằm ngày 19 tháng 4 năm Giáp Thìn) tại Garden Grove, California, USA / Hưởng Thọ 91 tuổi
27 Tháng Năm 202411:00 SA(Xem: 38113)
Đã hai giờ đồng hồ, trong lớp học của bé, 31 bạn học với 02 cô giáo cùng 03 mẹ phụ huynh vẫn còn vui liên hoan cuối năm, còn bé thì cứ mong ngóng bố mẹ tới đón từ lâu, lâu tựa cả một buổi học mà không được ra chơi ấy chứ…
27 Tháng Năm 20249:48 SA(Xem: 30246)
Sau hơn hai mươi năm, tác phẩm ra đời, tôi đọc lại cuốn sách và cảm xúc vẫn nguyên vẹn trong tôi như lần đầu tiếp cận với Truyện Khảo Về Huế của tác giả Trần Kiêm Đoàn (Nxb Trẻ tháng 3/ 2000).
23 Tháng Năm 202412:44 SA(Xem: 35653)
Tôi viết chữ trên không / Rồi nghe đời biệt dạng / Mưa sấm qua cánh đồng / Nạo vét mùa khô
23 Tháng Năm 202412:21 SA(Xem: 40409)
Anh Trần Đình Đài là con trai thứ trong một gia đình trung lưu ở quận 3, Saigon xưa. Mẹ anh cũng là hậu duệ của hoàng gia triều Nguyễn. Cha anh là một trí thức vì vậy cả đàn con, bảy đứa ba mẹ đều cho ăn học đến nơi đến chốn. Những năm tháng ấy, đất nước bất ổn, tiếng súng vẫn hăm he đau đó trên đầu, bên cạnh cuộc sống bất an là vậy nhưng cha mẹ anh vẫn cố làm lụng để chăm lo cho con cái, trang trải cuộc sống. Mẹ anh tần tảo đủ mọi việc như buôn bán, chạy hàng chợ trên chợ dưới để làm sao các con đều được học hành nên người.
23 Tháng Năm 202412:01 SA(Xem: 37110)
Ánh hoàng hôn cuối cùng lóe lên trên đường cái quan. Trời nhập nhoạng. Hành giả nhìn trước nhìn sau, rời đường nhựa, lẻn bước vào một lối mòn. Một cô gái trạc 28 tuổi đeo túi xách và máy ảnh từ xa chạy tới và rảo bước theo ông.
16 Tháng Năm 20248:32 SA(Xem: 35938)
Chiều, cuối dòng Lại giang / Dòng sông trôi / Xuân hạ thu đông / Chiều bên dòng Lại giang / Nắng trôi / Dòng người lú lượt lao nhanh qua cầu nối đôi bờ /
07 Tháng Tám 2026(Xem: 6875)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 15817)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 21548)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 20618)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
16 Tháng Mười Một 20266:30 CH(Xem: 553)
Ở đây về những cơn mưa Chiều ôm vai áo lạnh vừa tay em Nghe không gió hát trong đêm Lời con sóng vỗ bên thềm biển xa
18 Tháng Mười 20266:14 CH(Xem: 5716)
Bữa nay tôi khóc tôi la / Vì tôi chẳng thể làm ma vô tình / Tuệ Sỹ viết: “Trời có Tình / Thì Trời cũng đã trở thành già nua” / Tưởng như lời nói bông đùa / Mà trong sự thể mái chùa vỡ tung / Nhìn nhau trong cuộc trùng phùng / Mỗi người một ái ngại ngùng cho nhau
18 Tháng Mười 20266:04 CH(Xem: 5343)
Bữa nay Bùi Giáng chết rồi Hôm qua Giáng vẫn nằm ngồi chiêm bao Bữa nay là bữa hôm nào Hôm nào cũng như hôm nào vậy thôi Hôm nào cũng có mây trôi Không trôi chân đất thì trôi chân trời Lập đi lập lại ba hồi Những vần Thơ cũ lôi thôi vô cùng
09 Tháng Mười 20266:39 CH(Xem: 7448)
Rồi mai nữa, giữa muôn trùng năm tháng Nếu vô tình nghe một khúc mưa rơi Ta chợt hiểu có những điều rất cũ Bay qua hồn đọng lại một vần thơ
(Xem: 557)
Có một thói quen khá kỳ lạ của con người: khi một công ty trở nên vĩ đại, chúng ta thường tìm một gương mặt để gắn toàn bộ thành công vào đó. Apple là Steve Jobs. Microsoft là Bill Gates. Amazon là Jeff Bezos. Và NVIDIA, trong thời đại trí tuệ nhân tạo, là Jensen Huang. Chúng ta thích những câu chuyện về thiên tài. Một người có tầm nhìn vượt thời đại, một bộ óc phi thường, một quyết định táo bạo, một chút may mắn, rồi từ một gara, một căn phòng nhỏ hay một quán ăn bình dân, người ấy dựng nên một đế chế hàng nghìn tỷ đô la. Câu chuyện càng đơn giản, nhân vật càng có vẻ phi thường. Nhưng lịch sử thường phức tạp hơn những gì chúng ta muốn tin.
(Xem: 602)
Khi đủ duyên sẽ có một người rẽ đám đông đi về phía bạn. Khi hết duyên người ấy sẽ rời khỏi bạn, đi về phía đám đông rồi mất hút. Người gặp người là bởi do duyên. Khi duyên hết thì dẫu họ có ở bên cạnh ta, cũng không dành cho ta như ta lầm tưởng vậy.
(Xem: 4909)
Vào một buổi chiều của năm 1966 bạn ấy chở tôi trên chiếc xe gắn máy Puch đến một con ngõ đường Lý Thái Tổ để tìm Helga, nơi mà nhà xuất bản An Tiêm của Thanh Tuệ đặt trụ sở, vì ở đấy giới văn nghệ sĩ hay tụ tập thân mật với nhau. Quả nhiên tôi đã gặp một số các nhà văn nhà thơ nghệ sĩ tên tuổi của văn học nghệ thuật bấy giờ của VNCH, những người mà tôi biết tên hơn là biết mặt. Lúc bấy giờ tôi còn là một học sinh lớp đệ nhị, văn học nghệ thuật vốn là chuyên tâm của tôi, vì tôi đọc sách khá nhiều và cũng đã viết chút văn xuôi cũng như thơ, như đã kể ở những chương khác. Ở đấy tôi đã gặp Bùi Giáng.
(Xem: 5758)
Ngày xưa, ngày là học sinh, mình ngoan lắm, chả biết bia rượu, thuốc lá là gì nhưng từ ngày đi lính về, thế quái nào lại sinh ra đổ đốn. Nhìn thấy chai rượu là mắt cứ sáng lên, lòng cứ nao nao, lạ lắm, cứ như là bị đói khát lâu ngày mong được một trận uống no nê, thỏa thích. Và nhất định bữa rượu ấy phải cho ai đó trong bàn nhậu liêng phiêng, cà tang cà tửng mới thích. Nhưng thật oái oăm, thật khốn là hầu như tới 80% cuối các trận nhậu mình toàn nhìn gà hóa cuốc, nhìn một mà ngỡ là năm, sáu, bảy... Tiễn mọi người ra về, bắt chân bắt tay, chào hỏi vẫn có chiều tinh tỉnh lắm nhưng lê được vào giường là nằm lăn ra ngủ quên trời quên đất. Sáng hôm sau tỉnh giấc chẳng nhớ khuya qua mình đã tiễn mọi người ra về thế nào? Có điều gì sơ suất không? Và bụng lại bảo dạ từ lần sau ngồi uống phải cầm chừng, uống in ít thôi, uống kiểu giao lưu thôi nhưng mấy chục năm rồi cứ dặn lòng mà chẳng lần nào mình làm được.
11 Tháng Mười Một 20268:40 SA(Xem: 1761)
Tôi không quen Thiền sư ấy. Chúng tôi chỉ gặp nhau tình cờ, vậy mà những câu chuyện giữa hai người – về chiến tranh, về sự sống còn, nỗi ám ảnh, lòng thù hận và hành trình tìm bình an – lại mở ra tự nhiên, như thể chúng đã hiện hữu từ lâu lắm.
10 Tháng Mười Một 20264:50 CH(Xem: 2026)
Gần nửa thế kỷ trước, vào một đêm mưa gió tôi đứng ở sân ga để đón xe trở về nhà. Bầu trời đen thẫm, gió lạnh sắt se. Thành phố tôi đang sống được gọi tên là “thành phố gió” nơi cơn gió có thể thổi bay tất cả, mà tâm hồn tôi thì đã bay mất rồi khi vừa bước ra khỏi khuôn viên trường đại học, khi bắt gặp một tia sáng vụt ngang bầu trời. Bất chợt, những câu thơ của Trần Tế Xương như tia chớp trên bầu trời, bật chợt và tình cờ, rồi cứ thế tái hiện trong đầu làm ray rứt thêm nỗi nhớ nhà trong tôi: Trời không chớp bể cũng mưa nguồn Đêm nảo đêm nao tớ cũng buồn (Đêm hè)
06 Tháng Mười Một 20263:37 CH(Xem: 2632)
Cảnh chen lấn xô đẩy liên tục khiến tôi có cảm tưởng máy bay chở quá tải. Có vẻ như số hành khách nhiều hơn số ghế. Khi đã tạm yên vị, nhìn chung quanh mới biết mình lầm. Tôi ngồi bên bìa trái của hàng giữa, bìa phải là một bà đầm, giữa tôi và bà là 2 ghế trống. Trước mặt tôi còn một ghế trống, phía xa hơn cũng thấy trống nhiều. Đây là chuyến bay Hong Kong-Toronto của hãng Cathay Pacific nên nhìn đâu cũng thấy tóc đen da vàng và tóc vàng da vàng, tóc vàng da trắng trở thành lẻ loi. Tiếng Anh, tiếng Hoa, tiếng Việt trộn lẫn thành một thứ âm thanh hỗn độn rất chói tai, át hẳn tiếng động cơ phản lực. Giả điếc, cài dây an toàn, tìm một thế ngồi thoải mái. Tôi nhắm mắt cố nghĩ đến những chuyện khác đễ khỏi bận tâm.
18 Tháng Mười 20264:43 CH(Xem: 4633)
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra: - Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều. - Tôi cũng mới đến – Nghiêm vừa nói vừa chỉ luống rau: Cải lên thế này là tốt rồi. Cô nên trồng thêm ít hành, tỏi. Nghiêm theo Đào bước vào nhà, đến trước bàn thờ Lương, chồng Đào, đốt 3 cây nhang, vái ba vái, cắm vào bát nhang, lẩm bẩm khấn mà như nói với mình: Mới đó mà đã gần 2 năm. Anh chết đã yên phận, còn người sống…, rồi quay lại đi đến ghế:
10 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1759)
Ngày 11 tháng 11 mỗi năm là Remembrance’s Day của Canada và Veteran’s Day của Hoa Kỳ. Sự tham chiến của các chiến binh Canada trong cuộc chiến Việt Nam ít được biết đến. Hàng chục nghìn người Canada đã tình nguyện tham gia lực lượng quân sự Mỹ và chiến đấu trong Chiến tranh Việt Nam, dù Canada chính thức giữ lập trường trung lập và từ chối cử quân chính thức.
10 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1681)
Ngày 3 tháng 11 năm 2026, cử tri Hoa Kỳ bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Và kết quả đã gửi đến Washington một thông điệp không thể xem thường. Đảng Dân Chủ giành lại quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện. Đồng thời, họ giành thêm năm chức thống đốc từ tay Đảng Cộng Hòa tại Georgia, Iowa, Nevada, Ohio và Texas. Đây không đơn thuần là một cuộc đổi màu trên bản đồ chính trị nước Mỹ. Đó là một cuộc trưng cầu dân ý không chính thức về cách điều hành đất nước của chính quyền Donald Trump.
08 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1895)
Trong những bộ phim truyện lịch sử Trung Hoa, nhất là thể loại cung đấu, người ta thường bắt gặp những câu chuyện rất quen thuộc: Hoàng đế thay cận thần, đại thần tranh quyền, phe này hạ bệ phe kia, người hôm qua còn được sủng ái thì hôm nay đã thất thế. Kẻ lập công được ban thưởng, người thất bại phải tìm một ai đó để gánh trách nhiệm. Đó là những chuyện bình thường trong thế giới phim cung đấu. Bởi ở đó, quyền lực tập trung vào một người. Ý muốn của Hoàng đế có thể quyết định số phận của cả triều đình. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên là đôi khi nhìn vào chính trường Hoa Kỳ, chúng ta lại có cảm giác đang xem một bộ phim tương tự. Chỉ khác một điều: đây không phải Tử Cấm Thành, mà là Tòa Bạch Ốc.
05 Tháng Mười Một 2026(Xem: 2649)
Có những chuyện tưởng đã khép lại theo thời gian, nhưng càng nhìn kỹ, người ta càng thấy chưa thể bỏ qua. Nhạc sĩ Phú Quang đã qua đời. Những tình khúc của ông vẫn tiếp tục được trình diễn, phát hành và khai thác trên các nền tảng âm nhạc. Người yêu nhạc vẫn nhớ ông qua những giai điệu trữ tình, sâu lắng. Nhưng có một câu chuyện liên quan đến ca khúc Đâu phải bởi mùa thu mà tôi nghĩ chúng ta cần nhắc lại. Bởi vì đôi khi, người đã khuất vẫn có thể bị mang tiếng thay cho những người đang sống.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 8742)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 17697)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 34957)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 40559)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 5207)
Có những cuốn sách khiến người ta đọc để hiểu thế giới. Có những cuốn sách buộc người ta quay về nhìn lại chính mình. Và cũng có những cuốn sách, dù tác giả không nhất thiết chủ ý, lại khiến người đọc đặt câu hỏi về cái thế giới đang tìm mọi cách định nghĩa con người thay cho chính họ. TA LÀ: Những khúc mắc siêu hình học của Nguyễn Hữu Liêm có thể được tiếp cận theo hướng thứ ba ấy. Thoạt nhìn, đây là một hành trình triết học quanh những khái niệm như bản thể, ý thức, cái Tôi và vô ngã. Nhưng nếu đọc chậm hơn, bên dưới những tầng ngôn ngữ siêu hình ấy, ta có thể nhận ra một vấn đề gần gũi hơn nhiều: con người phải làm gì để trở thành một cá nhân có ý thức độc lập, thay vì chỉ là một đơn vị trong đám đông? Và câu hỏi ấy, trong một số xã hội, chưa bao giờ hoàn toàn vô hại.
(Xem: 15547)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 553)
Ở đây về những cơn mưa Chiều ôm vai áo lạnh vừa tay em Nghe không gió hát trong đêm Lời con sóng vỗ bên thềm biển xa
(Xem: 2649)
Có những chuyện tưởng đã khép lại theo thời gian, nhưng càng nhìn kỹ, người ta càng thấy chưa thể bỏ qua. Nhạc sĩ Phú Quang đã qua đời. Những tình khúc của ông vẫn tiếp tục được trình diễn, phát hành và khai thác trên các nền tảng âm nhạc. Người yêu nhạc vẫn nhớ ông qua những giai điệu trữ tình, sâu lắng. Nhưng có một câu chuyện liên quan đến ca khúc Đâu phải bởi mùa thu mà tôi nghĩ chúng ta cần nhắc lại. Bởi vì đôi khi, người đã khuất vẫn có thể bị mang tiếng thay cho những người đang sống.
(Xem: 2657)
Có những bài thơ không cần cất cao tiếng nói, bởi chính sự lặng lẽ của chúng đã đủ làm lòng người đau nhói. Đầy Tháng Con của Thành Tôn đưa chúng ta trở về một Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh 1954–1975, nơi một đứa trẻ vừa chào đời, người cha đã ở phương xa trong cuộc chiến. Tiếng khóc đầu đời hòa lẫn với tiếng súng, tiếng kêu đau đớn của những người bị thương và tiếng khóc của những người mẹ, người bà tiễn biệt người thân.
(Xem: 9264)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 14506)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
28 Tháng Mười 202612:41 SA(Xem: 3241)
PHÂN ƯU Vô cùng thương tiếc khi được tin / Nhà văn TRIỆU VŨ / tên thật VŨ NGỰ TRIỆU Sinh ngày 25 tháng 10 năm 1939, tại Phụng-Viện-Thượng, Bình-Giang, Hải-Dương, VN. Mệnh chung ngày 25 tháng 10 năm 2026 tại Houston, TX Hoa-Kỳ. Hưởng Thượng Thọ 87 tuổi.
27 Tháng Mười 202610:38 CH(Xem: 2962)
Nhận được tin buồn Phu quân của bà Lê Thị Nguyệt Minh Cụ ông VŨ NGỰ TRIỆU Nhà văn TRIỆU VŨ Sinh ngày 25 tháng 10 năm 1939, tại Phụng-Viện-Thượng, Bình-Giang, Hải-Dương, VN. Mệnh chung ngày 25 tháng 10 năm 2026 tại Houston, TX Hoa-Kỳ.
27 Tháng Mười 20266:25 CH(Xem: 3713)
Gia đình chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin cùng thân bằng quyến thuộc, bạn hữu xa gần Our family is deeply saddened to announce to all relatives and friends, near and far, the passing of our beloved: Cụ Ông VŨ NGỰ TRIỆU Nhà văn TRIỆU VŨ Chồng, Cha, Anh, Ông Nội, Ông Ngoại của chúng tôi – Husband, Father, Brother, Grandfather. Sinh ngày: 15 tháng 11 năm 1939 tại Phụng Viện Thượng, Bình Giang, Hải Dương, Việt Nam – Born: November 15, 1939 Đã từ trần, ngày 25 tháng 10 năm 2026, tại Houston, TX – Passed away on October 25, 2026 Nhằm ngày 16 tháng 9 năm Bính Ngọ Hưởng Thượng Thọ 87 tuổi – At the age of 87