- Tạp Chí Hợp Lưu P.O.BOX 8782 Fountain Valley, CA 92728-9809 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Lượt người xem
1,501,761

Thung Lũng Mù

25 Tháng Chín 201212:00 SA(Xem: 84292)

 

 tay_spham-content

Tuyết bắt đầu rơi ở Echo Summit. Con đường bất ngờ thu hẹp. Nhàn ghì tay lái, cố giữ cho xe cua sát lằn kẻ trắng chia con đường núi thành hai chiều lên xuống. Bên trái Nhàn là rừng thông tuyết phủ trắng toát, bên phải là bờ vực chênh vênh đổ xuống thung lũng. Nhàn đã nhiều lần nhìn xuống thung lũng bên dưới trong lúc Phil giữ tay lái. Lũng sâu hút, ngọn thông đâm tua tủa lên từ dưới đáy. Nhàn rùng mình tưởng tượng cảm giác nhẹ hẫng khi xe lao xuống vực. Phil không có ở bên để ghì tay lái cho nàng. Lúc nãy khi ngừng ở trạm xăng, Nhàn đã giật mình tự hỏi tại sao nàng lái xe một mình trên con đường núi quanh co trơn trợt? Có phải vì giọng Phil qua điện thoại ảo não như không thể thiếu nàng? Tối qua Nhàn còn ngắm chiếc nhẫn đính hôn của Phil, vẫn còn bảo cho em thời gian suy nghĩ. Thế mà chiều nay, nghe tin khí tượng báo trời mưa mù, Nhàn đã bỏ vội vài bộ quần áo lạnh vào túi xách và rời thành phố. Nhàn đeo chiếc nhẫn lóng lánh vào ngón tay áp úp, hình dung đến không gian ấm áp bên Phil trong ngôi nhà nhìn xuống mặt hồ lặng.

 

Tuyết xuống càng lúc càng nhiều. Từng cụm tuyết đổ ào xuống kính xe. Nhàn bấm nút cho quạt xe chạy hết tốc độ. Tiếng gió hú lẫn trong tiếng quạt nước xào xạc bên ngoài mặt kính càng làm nàng bồn chồn. Nhàn hối hận đã không gọi điện thoại cho Phil lúc ở trạm xăng. Giờ thì không còn cách nào khác. Điện thoại di động của Nhàn mất sóng khi xe bắt đầu leo dốc. Mặt trời đã lặn bên kia núi. Nhàn thoáng thấy những đốm đèn vàng ấm áp hắt ra từ những ngôi nhà gỗ rải rác trên sườn đồi. Mọi người đã trở về mái ấm của mình. Rừng thông chìm dần dưới ánh mặt trời mùa đông vừa ngả. Nhàn mở máy sưởi, tăng thêm độ nóng, vừa để lớp tuyết mỏng đậu trên kính xe tan mau hơn, vừa để hơi ấm phà lên đôi bàn tay lạnh cóng. Khi Phil lái xe, Nhàn luôn để bàn tay của mình trong tay anh. Tay Phil to, ấm và đầy mê hoặc.

 

Trời đã tối hẳn. Hai vệt sáng ở đầu xe tỏa mờ mờ một khoảng đường phía trước. Tuyết rơi mù mịt, phủ lên lòng đường làm biến mất lằn kẻ trắng. Nhàn lầm lũi lái theo chiếc Volkswagen màu đen. Người lái xe chắc phải là dân địa phương, thuộc lòng lối đi như những đường chỉ tay. Chiếc Volkswagen chạy với tốc độ chậm nhưng đều, đường đèo quanh hay thẳng vẫn giữ ở ba mươi dặm một giờ. Nhàn nhìn đồng hồ trong xe sốt ruột. Cứ theo tốc độ này, dễ đến nửa đêm nàng mới đến nơi. Vài lần, đến đoạn đường có thể vượt, Nhàn đã thử. Đường tối mịt, Nhàn không thấy gì ngoài vòm ánh sáng yếu ớt của hai bóng đèn ở đầu xe. Nhàn giảm tốc độ chỉ còn hai mươi dặm một giờ, như thế nàng chạy chậm hơn khi theo sau chiếc Volkswagen. Nhàn đành rút lại phía sau, để chiếc Volkswagen dẫn đường. Khi chiếc Volkswagen ra dấu quẹo vào Rest Stop, Nhàn cũng đành vào theo.

Người đàn ông mặc áo lạnh dầy, ủng cao đến đầu gối bước đến xe Nhàn. Ông gõ lóc cóc lên mặt kính. 

“Cô cũng vào quán chứ? Chờ bớt tuyết mới đi tiếp được.”

Nhàn có chút hoảng hốt khi người đàn ông đến, nhưng nàng trấn tĩnh lại được ngay. Người đàn ông đã biết nàng lái xe theo ông cả giờ đồng hồ, Nhàn phải vào quán để cảm ơn ông. Nghĩ thế, Nhàn tắt máy xe, đội mũ, quàng khăn lên cổ. Người đàn ông mở cửa xe cho Nhàn. Tuyết ngập đến ống quyển. Mỗi lần nhấc chân là Nhàn lại lao đao chực té. Người đàn ông đưa tay cho Nhàn bám để đi vào quán.

 

Quán vắng. Vài người khách im lặng đọc báo trước lò sửa đang cháy bừng. Cây thông ở góc quán vẫn còn quấn những ngọn đèn Giáng Sinh li ti nhấp nháy. Không gian ấm áp trong quán làm Nhàn bớt căng thẳng. Không còn chỗ ngồi gần lò sưởi, Nhàn theo người đàn ông chọn chiếc bàn cạnh cửa sổ, nhìn ra bãi đậu xe phía trước. Người đàn ông tháo đôi găng tay và cởi mũ đặt trên bàn. Những bông tuyết đã tan thành nước, lấm tấm trên nền mũ dạ đen. Ông đưa tay khoắng lên mái tóc bạc phơ nằm rạp trên đầu. Ngọn đèn trên trần quán phủ xuống một khuôn mặt vuông, đôi mắt sâu và làn da tái lấm tấm đồi mồi. Người đàn ông bắt tay Nhàn, tự giới thiệu tên Paul. Nhàn lí nhí cám ơn ông đã lái xe chậm để Nhàn theo.

“Thấy cách lái xe của cô tôi đã biết. Tôi cố ý chạy tốc độ vừa phải để cô có thể theo kịp. Cô đi đâu?” 

“Tôi đến Pope Beach.”

Đường lên Pope Beach dốc và khúc khuỷu lắm. Nhàn biết. Nhàn đi với Phil con đường này nhiều lần mùa đông năm ngoái. Nhưng Phil luôn là người cầm tay lái. Nhàn chưa bao giờ lái một mình. Tuyết rơi mù trời thường làm Nhàn mất phương hướng.

“Cô có thể lái theo tôi đến đó, nhưng phải chờ cho tuyết bớt bớt mới đi được.”

Nhàn nhìn đồng hồ. Năm giờ chiều. Nhàn mới chỉ lái xe hơn hai giờ mà nàng tưởng chừng như đã lâu lắm.

“Tôi xin một ly café đen.” Ông Paul trả lời khi Nhàn ngỏ ý mời ông uống nước.

Nhàn mua một chai Perrier và ly café đen cho ông Paul. Hai người ngồi uống, lặng lẽ ngắm tuyết bay bên ngoài. Gió thổi nghiêng ngả những nhánh sồi ngoài bãi đậu xe. Tuyết đã phủ kín khắp nơi. Những bông tuyết không rơi lất phất như lúc nãy mà đâm xiên vào cửa kính như tên bắn. Nhàn thầm cám ơn ông Paul đã dẫn nàng vào quán. Còn trên xa lộ chắc nàng kẹt ngay giữa đường, tiến thoái lưỡng nan.

Trận tuyết năm ngoái cũng đã làm Nhàn và Phil kẹt lại ở một Rest Stop. Đường đóng, xe ủi tuyết không làm việc. Nhàn và Phil tìm khách sạn ngủ lại qua đêm. Căn phòng ấm áp với lò sưởi tí tách nhưng Nhàn không thể nào ngủ. Lạ giường, nàng trằn trọc. Phil hâm cho nàng một ly sữa nóng, ủ nàng thật chặt dưới tấm chăn lông ngỗng mềm mại. Phil vuốt lên sống lưng, lên vai, lên ngực Nhàn dỗ nàng ngủ. Bên ngoài, tiếng xe ủi tuyết gầm gừ. Nhàn nghe thật rõ tiếng bánh xe ép xuống mặt đường, tiếng cạo băng rào rạo. Đèn xe nhấp nháy thắp sáng khoanh cửa sổ. Nhàn thấy những sợi tuyết bay ngang, trắng loá. Nhàn nhắm chặt mắt. Trong bóng tối, bàn tay Phil bỗng to lớn dị thường. Những ngón tay có phép thuật làm bụng nàng co thắt. Lưng nàng sâm sấp, hơi thở đứt đoạn, mồ hôi rịn ra khắp thân thể. Nhàn với. Toàn thân Phil như sắt nguội. Lặng ngắt. Nhàn víu. Khoảng đêm trống rỗng, lạnh toát. Rồi một trời tuyết bất thần ập xuống. Nhàn trôi bồng bềnh trong tiếng tuyết đêm rơi rơi. Nhàn nằm bất động trong bóng tối, dưới tấm chăn lông ngỗng mềm ấm. Chung quanh nàng không một âm thanh, chỉ còn hai bàn tay to lớn dị thường của Phil mê mải.

 

Tuyết đã ngừng rơi. Bên ngoài cây cối lặng, chỉ còn vài bông tuyết mỏng bay lơi. Một lớp tuyết phủ lên nóc xe của Nhàn và cả của ông Paul. Những cột đèn đường phả xuống bãi đậu xe từng vùng sáng vàng nhạt. Nhàn thấy người đàn bà trong xe ông Paul vẫn ngồi yên từ lúc nàng vào quán. Người đàn bà ngồi dựa lưng vào ghế, đầu gục sang một bên. Chiếc mũ len che gần hết khuôn mặt.

“Sao bà không vào? Tuyết rơi nhiều vậy, ngồi trong xe lạnh chết.” Nhàn hỏi.

“Bà nhà tôi bị bệnh mất ngủ. Tôi không bao giờ đánh thức. Bà ấy đang ngủ say lắm.” Ông Paul nhìn về phía chiếc Volkswagen. Đôi mắt già nua bất chợt đờ đẫn. “Chúng tôi vừa mừng kỷ niệm bốn mươi năm thành hôn.” Ông nhìn ra bên ngoài, ánh mắt xa xăm. Ông nói nhỏ như thể nói với chính mình. “Ngày ấy, tuyết phủ trắng lắm, màu tuyết có pha sắc hồng, không, đỏ chứ. Từng khoanh tuyết đỏ loang lổ khắp cánh đồng. Cô có thấy màu phẩm đỏ thấm vào tuyết trắng chưa?”

“Giống si-rô dâu trộn với đá bào không?” Nhàn nghĩ đến cái lạnh của đá bào và vị ngọt của dâu thấm vào lưỡi.

Ông Paul ném về phía Nhàn tia nhìn sắc nhọn.

“Cô còn quá trẻ để hiểu.”

Nhàn gom mấy trang báo mở dở dang ở bàn bên cạnh. Ngay trang nhất, cái tít lớn gợi sự tò mò của Nhàn.

FBI đang truy nã một người đàn ông Mỹ gốc Đức tên là Ray Adlerr. Ông Adlerr có thời từng tham gia vào quân đội Phát xít Đức trong chiến tranh Thế Giới thứ II. Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ cho biết Ray Adlerr đã bắn vào dân Do Thái khi họ trốn chạy. Ông cũng đã bị buộc tội tham dự vào kế hoạch tiêu diệt dân Do Thái bằng các lò hơi ngạt. Ray Adlerr đã phủ nhận tất cả, nói rằng ông chỉ là một người lính gác trong thời gian đó. Chính phủ Mỹ đã ban lệnh trục xuất Ray Adlerr. Ông Alderr vừa qua sinh nhật 86 tuổi, sức khoẻ yếu kém…

“Cô đọc tin gì mà chăm chú thế?” Ông Paul uống xong ly café, đang nhìn vào trang báo Nhàn mở trên bàn. Nhàn tóm tắt tin trong bài cho ông Paul nghe.

“Cô nghĩ sao về việc đó.” Ông Paul hất đầu hỏi Nhàn.

“Tôi đọc cuốn Đêm của tác giả Elie Wiesel, thấy cảnh giết người khủng khiếp quá. Tôi không thể tưởng tượng được.”

“Tôi muốn hỏi cô về việc trục xuất kìa.” Ông Paul hươi mắt nhìn vào trang báo, giọng chậm rãi. “Cô nghĩ có nên trừng phạt ông già gần đất xa trời kia không?”

“Đâu phải cứ già thì được sạch tội. Ít nhất ông ta cũng đã có cơ hội sống đến tuổi già, còn những người Do Thái vô tội, họ bị giết từ lâu rồi, người lớn và cả những đứa trẻ con đầy tương lai.”

“Ấy, đó là điều tôi muốn nói. Việc đã qua thì cho qua đi. Người Do Thái chết đã lâu rồi, không thể nào dựng họ sống lại được nữa, dù ông già kia có ăn năn hối lỗi. Tại sao người ta lại đem một việc xảy ra từ thời tám hoánh ra xét xử, rồi kết tội lung tung. Họ biết gì về Nazi chứ? Cô là người nước nào?”

“Tôi đến từ Việt Nam.”

“Việt Nam à. Thế cô biết gì về chiến tranh Việt Nam?”

Nhàn chẳng biết gì về chiến tranh Việt Nam ngoài mấy bộ phim nàng xem trên tivi và tâm sự của Phil thời niên thiếu. Chiến tranh Việt Nam đối với Nhàn đã thành những trang lịch sử cũ. Của riêng Nhàn. Nhưng với Phil, đó là một khoảng đời say mê đầy nhiệt huyết. Phil mười lăm tuổi của tỉnh lẻ miền trung Hoa Kỳ. Phil vẫn nhớ mỗi tối tivi đăng tải tin tức quân đội Mỹ, liệt kê số binh lính tử vong tại Việt Nam. Phil lẩm bẩm những tên địa danh lạ lẫm. Mặc cho gia đình phản kháng cuộc chiến tại Việt Nam, Phil và đám bạn vẫn mơ đến ngày đủ tuổi để gia nhập quân đội. Đám con trai thường tụ tập bày trò đánh trận. Tụi nhóc ôm M16 giả, thi nhau bắn đùng đùng. Ai giết được nhiều Vietcong hơn sẽ được công kênh lên vai. Kẻ thắng trận sẽ cưỡi lên lưng kẻ thua trận.

Nhưng chiến tranh đã ngưng từ lâu rồi, Việt Nam và cả Holocaust. Chỉ còn tượng đài, lễ tưởng niệm, và những hệ lụy của một thời.

 

 

Trước khi trở lại xa lộ, Nhàn thuê người gắn dây xích vào bánh xe. Xa lộ ngập tuyết, không gắn xích, bánh xe sẽ trượt không thắng nổi. Nhàn mua một ly café sữa cho vợ ông Paul.

“Ta đi thôi, hy vọng xe ủi tuyết đã cào phẳng mặt đường.”

Nhàn hấp tấp mở cửa. Nàng mang luôn ly café mới mua vào xe. Xa lộ ngập tuyết. Nhàn lái cẩn thận theo sau ông Paul. Nhàn hình dung đến nét mặt Phil khi thấy Nhàn đến không báo trước. Phil vừa xong sáu tháng trị liệu chứng bệnh đã làm Phil khổ sở bao lâu nay. Đã nhiều lần Nhàn đòi chia tay, nàng thương Phil nhưng nàng cũng thương nàng quá. Lúc đầu Nhàn bằng lòng với những đùa nghịch ve vuốt của Phil. Nhưng rồi, Nhàn không thể ngừng lại ở đó mãi. Nhàn thèm ái ân, muốn hòa hợp với Phil theo lối thường tình. Giọng nói thành khẩn của Phil trong điện thoại tối qua làm Nhàn mềm lòng. Nhàn nhìn chiếc nhẫn lóng lánh trên tay. Nàng nghĩ đến Phil, đến bốn mươi năm thành hôn của vợ chồng ông Paul. 

Đúng với dự đoán của ông Paul, xe ủi tuyết đã bắt đầu làm việc từ đoạn đường phía sau. Ông Paul nháy đèn pha, ra hiệu cho Nhàn tấp vào lề đường chờ cho xe ủi tuyết đi qua. Chưa đầy năm phút, chiếc xe ủi tuyết khổng lồ như xe tăng, bánh niềng dây xích với đèn pha sáng rực trườn tới. Ông Paul mở cửa xe, bước về phía xe Nhàn. 

“Cô nghĩ rằng chúng tôi đã gia nhập quân đội Phát xít vì hoàn cảnh, thật không?”

Vâng, Nhàn nghĩ như thế. Chiến tranh làm thay đổi con người. Như Phil đã lớn lên với giấc mơ đi Việt Nam và giết Vietcong. Như con trai của chị Nhàn nuôi ý định vào quân đội để sang Irag.

“Vậy nếu tôi bắn vào dân Do Thái, đó cũng là vì tôi vâng phục mệnh lệnh của cấp trên. Tôi cũng phải bảo toàn mạng sống của tôi chứ. Cô hiểu không?”

Nhàn nhìn chằm chằm vào khuôn mặt của ông Paul. Ông không đội mũ, để lộ vầng trán đan kín nếp nhăn. Đầu Nhàn chợt quay với lời nói của ông. Chúng tôi rồi lại tôi. Ông Paul… Tên ông ta có phải là Paul thật không? Trong ánh sáng chói lòa của xe ủi tuyết đang lầm lũi đi qua, ông Paul nhìn Nhàn với nụ cười nửa miệng khó hiểu. Ông đưa tay.

“Cô cứ theo con đường này xuống dốc, độ khoảng nửa dặm cô sẽ thấy lối vào Pope Beach. Chúc cô đi bình an.”

Ông Paul trở lại xe. Nhàn chợt nhớ ly café nàng mua cho vợ ông Paul. Giờ chắc bà đã tỉnh ngủ. Nhàn vào xe cầm ly café đưa đến cửa sổ bên phải, nơi bà ngồi. Nàng gõ lên kiếng xe, ra hiệu cho ông Paul quay cửa sổ xuống. Ông Paul ngửng lên. Đôi mắt ông hình như có lửa. Những tia lửa pha màu phẩm đỏ. Ông nhìn sang ghế bên cạnh. Vợ ông dựa lưng vào ghế, đầu ngả sang bên. Mái tóc bà phủ nửa khuôn mặt, rũ xuống vai, chiếc khăn len quấn hờ quanh cổ. Da mặt bà trắng như tuyết. Một lỗ hỏm đen đục sâu trên thái dương. Vết máu lăn qua lỗ tai chảy dài xuống cổ. Màu máu đỏ chạy ngoằn ngoèo trên nền tuyết trắng. Si-rô dâu trộn với đá bào. Nhàn nghe môi tê buốt. Cơn lạnh dội lên đầu. Mắt Nhàn đổ quáng.

“Tôi đã bắn vào đầu vợ tôi hồi trưa. Bà ấy chết yên lành quá, chỉ có vài giây đau đớn. Tụi Do Thái còn gục đầu vào tuyết, máu chảy khô mới chịu nhắm mắt.” Ông Paul nổ máy xe. Nhàn đứng sững, chân chôn trong tuyết xốp. Chiếc Volkswagen rú ga ầm ĩ. Ông Paul phóng băng băng trên đường tuyết vừa được cào phẳng. Nhàn nhìn theo. Ở khúc quanh, chiếc Volkswagen trượt một quãng dài trước khi lao thẳng xuống vực. Nhàn thấy hai bóng đèn sau của chiếc Volkswagen sáng rực như đôi mắt người đàn ông đang bay vào thung lũng tối mù.

Nhàn vẫn đứng nhìn theo bất động. Hình như tuyết đang tan thành nước dưới chân nàng. Hơn lúc nào hết, Nhàn thèm được nắm lấy bàn tay to ấm áp của Phil.

 

 

Nguyễn Xuân Tường Vy

Tháng giêng 2012

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
08 Tháng Chín 202010:25 CH(Xem: 985)
Tháng chín về / Không nhớ cũng không thương / Không chán mắt để thành yêu đắm đuối / Đâu bờ bến để còn rong ruổi / Chẳng tương tư cũng nhớ môi mềm
08 Tháng Chín 202010:19 CH(Xem: 1122)
Để mô tả nghành tư pháp nước ta hiện nay, xin được dẫn bằng nỗi lo sợ sâu thẳm trong lòng người dân VN qua câu nói của cựu Uỷ viên Bộ chính trị Đinh La Thăng trước toà: “ Xin hãy đối xử với bị cáo như số phận một con người !”
08 Tháng Chín 20209:38 CH(Xem: 765)
Trong những ngày đang phải cố thủ tại gia một cách tuyệt vọng trước “kẻ thù vô hình” Corona virus giăng mắc, phong tỏa nơi nơi, “Mặt Trận Ở Sài Gòn” là một nguồn quên lãng lớn cơn đại dịch này. Trước hiện tại đang thêm phần đen tối không chỉ vì đại dịch Cô-Vy và nạn suy thoái/ lạm phát mà chủ yếu vì một chính tình thối nát, có khi người ta phải đi vay mượn một vài tia sáng từ quá khứ để có thể ngày qua ngày. Những câu chuyện cách đây cả 50 năm ở một nơi nay quá xa xôi bỗng dưng sống lại một cách da diết trong trí nhớ, trong con tim của mỗi chúng ta khi có “Mặt Trận Ở Sài Gòn” đặt đầu bàn ngủ (không phải gối đầu giường).
08 Tháng Chín 20209:23 CH(Xem: 1058)
Mẹ là người Mường thuộc vùng sâu vùng xa của một huyện miền núi chủ yếu là cao nguyên. Làng quê của mẹ sát bên sông Đà, xa đường cái, xa thị trấn thị tứ, vào được tới đó phải vượt qua nhiều chặng sông hồ đường đất gian khổ - nhất là vào mùa mưa, mọi người kể thế... Vào thăm Bảo tàng tỉnh, thấy có ảnh mẹ. Hóa ra, mẹ là một trong bốn bà Mẹ Việt Nam Anh hùng của tỉnh này từng được Nhà nước phong tặng...
03 Tháng Chín 20204:39 CH(Xem: 1138)
Tôi hỏi dung nhan một chiều phai nắng / Hỏi tàn tro còn khơi dậy lửa lòng / Hỏi trăm năm vô duyên lận đận / Hỏi con đò bến cũ có còn không
03 Tháng Chín 20203:59 CH(Xem: 1033)
Con từ đau đẻ nặng mang / Mẹ ơi nhớ mẹ sao ngăn được lòng / Bát cơm bỗng hoá lửa hồng / Vốn không bản thiện trùng trùng ác lai
03 Tháng Chín 20202:59 CH(Xem: 1698)
Ngày quen nhau, Nó và Muội cùng 19 tuổi. Nó là con trai cả trong một gia đình giàu có người Tàu Việt, ở nhà gọi nó là A Chảy. Còn tên Muội do từ nickname “Tiểu Muội” cả nhóm đặt cho vì Muội nhỏ tuổi nhất nhóm. Nhưng Nó toàn gọi Muội là A Muối, “em gái nhỏ” theo tiếng Hoa! Nó học trường Hoạ, Muội học trường Nhạc. Con gái trường Nhạc thường có nhiều anh đứng chờ trước cổng chờ sáng trưa chiều tối vì giờ học mỗi người mỗi khác nhau. Riêng Muội chả có anh nào vì Muội thuộc dạng “know-it-all girl”, hay sửa lưng bất kỳ ai nói gì không chính xác. Mà con trai thì thường thích các em hiền ngoan khờ dại! Muội chưa bao giờ tới trường Hoạ, nhưng Nó lại hay tới trường Nhạc chờ Muội.
31 Tháng Tám 20201:35 SA(Xem: 1185)
bước vô Đà nẵng lần đầu / đi qua đi lại lạc Cầu vồng chơi / nghe chiều xuống chậm chân lơi / bến xe vắng đợi khách mời vắng thưa
31 Tháng Tám 20201:28 SA(Xem: 1166)
giả như tình yêu không xảy ra / mọi thứ chân xác còn nguyên vẹn / như quê hương chưa từng chiến tranh / lịch sử chưa tranh lấn chúng ta chưa hề khai quật
30 Tháng Tám 202012:31 SA(Xem: 1063)
1/6/1802 [2/5 Nhâm Tuất]: Nguyễn Chủng lên ngôi vua, đặt niên hiệu là Gia Long. (ĐNTLTB, I, 11-12, 1962:230-264, & ĐNTLCB, I, I, 2:1778-1802, 1963:27, & XVII, 3:1802-1809, 1963:23-24) Ban chiếu: Kinh Xuân Thu trọng nghĩa nhất thống là để chính danh nghĩa khi mở đầu. Từ tiên thái vương ta dựng nền ở miền Nam, thần truyền, thánh nối đã 200 năm. Gần đây Tây Sơn nổi loạn, vận nhà Lê đã hết, hơn vài mươi năm trong nước không có chính thống. Năm Canh Tí [1780] ta mới ở thành Gia Định, được các tướng sĩ suy tôn, đã lên ngôi vương để giữ lòng người. Duy đô cũ còn chưa phục, nên còn theo niên hiệu cũ [nhà Lê] (ĐNTLCB, I, XVII, 3:1802-1809, 1963:23-24)