- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

Sinh nhật một mình

06 Tháng Năm 201112:00 SA(Xem: 134839)

 chucmungsinhnhat

chúm môi vờ thổi nến

ta chúc mừng cho ta

 

 

Tôi sinh vào một ngày tháng năm. Tôi không rõ ngày tôi chào đời là một ngày đẹp trời hay u ám. Nhưng trong tôi luôn mang sẵn niềm tin rằng tôi không được sinh ra dưới một ngôi sao may mắn. Bởi vì nếu số phận dành cho tôi sự ưu ái thì hẳn đã cho tôi một cuộc sống êm đềm, ít nỗi buồn và sự trắc trở hơn so với những gì tôi đã và đang trải qua.

 

 *

 

Tuổi thơ tôi trôi qua trong sự nghèo khó và cô đơn. Cuộc hôn nhân mai mối, sắp đặt của bố mẹ tôi không thể đem lại sự bền vững. Khi bố tôi rời bỏ gia đình đi tìm một cuộc sống mới, tôi còn quá nhỏ để hiểu điều gì vừa xảy ra. Tôi không nhớ được mẹ tôi có buồn nhiều không, có khóc nhiều không? Tôi chỉ nhớ mẹ tôi nói với tôi rằng bố tôi sẽ không bao giờ về nữa. Tôi không hiểu vì sao mẹ tôi nói thế. Tôi hỏi lại thì mẹ tôi trả lời : “lớn lên con sẽ hiểu”. Những lời ấy của mẹ gieo vào lòng tôi nỗi băn khoăn nhưng tôi không dám hỏi thêm. Tôi sợ mẹ giận. Một cảm giác nằng nặng dâng lên và đè lấy ngực tôi. Mấy chữ “bố sẽ không về nữa” ám ảnh tôi từ phút ấy và cho đến tận sau này, khi tôi đã hiểu tường tận mọi điều : tôi biết rằng, tôi đã thiếu đi không chỉ một người cha.

 

Từ đó, tôi dần xa lánh bạn bè vì sợ họ tò mò hỏi về gia đình mình. Tôi sẽ lúng túng không biết phải giải thích ra sao. Tôi lo bị họ chế giễu, cười nhạo là “không có bố”. Trên lớp, trong giờ giải lao tôi thường ngồi yên ở chỗ của mình. Rất ít khi tôi ra sân chơi đùa với các bạn. Ở nhà, tôi cũng chỉ có sách vở làm bạn. Niềm vui duy nhất với tôi lúc ấy là những điểm số. Mẹ tôi bận rộn mưu sinh nên không có nhiều thời gian quan tâm đến tôi. Tôi ngại làm phiền mẹ nên tôi cũng ít khi trò chuyện với mẹ.

 

 *

Khi tôi học lớp ba, một lần tôi nhận được thiếp mời sinh nhật từ người bạn cùng lớp. Cô bạn trao tận tay tôi tấm thiệp và nói tôi nhớ đến dự cho vui. Cầm tấm thiệp mà lòng tôi đầy phân vân : đi hay không? Tôi không biết nữa. Tôi chưa bao giờ dự một buổi sinh nhật nào cả. Tôi biết tặng quà gì cho bạn ấy. Ngập ngừng, tôi đã kể với mẹ. Mẹ khuyên tôi nên đi. Buổi tối, trên đường đến nhà bạn dự sinh nhật mà lòng tôi hồi hộp lo lắng. Món quà khiêm tốn trên tay khiến tôi thấy không tự tin. Nhưng khi đến nơi, tôi thấy các bạn trong lớp đã có mặt đông đủ. Nhìn các bạn hớn hở vui đùa, phút chốc nỗi e ngại trong tôi như tan biến. Tôi hòa cùng các bạn và chúng tôi đã có một buổi dự sinh nhật thật vui.

 

Thời gian tựa một dòng chảy không ngừng có thể khiến tôi quên đi nhiều thứ. Song có những điều để lại ấn tượng mạnh mẽ đến mức tôi không bao giờ quên được. Ví như lễ sinh nhật của T – cô bạn cùng lớp năm ấy đã trở thành một kỉ niệm theo suốt tuổi thơ tôi. Hình ảnh bạn tôi rạng rỡ trong bộ váy màu hồng bên cạnh chiếc bánh kem rất đẹp, rồi những bông hoa, những món quà, những lời chúc mừng đã không ít lần đi vào giấc mơ của tôi. Cứ mỗi năm qua đi, tôi lại ao ước, giá như một lần tôi được tổ chức sinh nhật để mời tất cả bạn bè đến chia vui. Nhưng tôi không dám thổ lộ với mẹ tôi ước muốn ấy. Khi đó, nhà tôi rất khó khăn. Tôi được đến trường học tập đã là một điều vô cùng hạnh phúc. Vì vậy, ước mơ về ngày sinh nhật là một điều gì đó thật xa vời và xa xỉ nữa đối với tôi. Nó tựa như những vì sao trên bầu trời mùa hè tôi thích ngắm nhìn nhưng không bao giờ tôi có thể chạm tay tới được.

 

Tuy chưa bao giờ tổ chức kỉ niệm ngày sinh nhật cho mình nhưng đôi khi tôi vẫn nhận được những món quà và lời chúc mừng. T – cô bạn lần đầu tiên mời tôi dự sinh nhật đã trở thành người bạn thân nhất của tôi. Tôi đã tâm sự với T về gia cảnh của mình. Tôi sẽ nỗ lực học thật giỏi để sau này có một công việc tốt. Và trong đó có cả ước mơ về một ngày sinh nhật vui vẻ, đầm ấm với thật nhiều lời chúc mừng từ mọi người. Có lẽ vì thấu hiểu nỗi lòng tôi, thương cảm cho tôi hay vì những tình cảm chân thành mà mỗi năm đến ngày sinh nhật tôi, T đều dành cho tôi những bất ngờ nho nhỏ. Khi thì một chú gấu bông dễ thương, khi thì cuốn sổ, khi thì chiếc thiệp handmade do T tự làm. Tôi đã giữ gìn và nâng niu những món quà tuy đơn sơ nhưng chứa đựng bao tình cảm mà T dành cho tôi. Đó thật sự là ngọn lửa đã sưởi ấm tâm hồn tôi, khiến tôi vơi bớt cô đơn và mặc cảm trong suốt những tháng ngày ấy.

 

 *

 

Khi tôi vào học cấp hai, cũng là khi cơ thể tôi bắt đầu dậy thì. Bên cạnh những biến đổi về thể chất thì suy nghĩ, tình cảm của tôi cũng có những thay đổi. Càng ngày tôi càng ý thức được về hoàn cảnh của mình : sự thờ ơ, vô trách nhiệm của bố tôi; sự vất vả cực khổ của mẹ tôi. Tôi ghét bố tôi, tôi thương mẹ tôi và tôi tủi buồn cho tôi. Thỉnh thoảng tôi nén khóc một mình hay chạnh lòng khi chứng kiến cảnh gia đình đầm ấm của bạn bè. Tôi luôn cố gắng học tập chăm chỉ, siêng năng như là một cách lấp đi nỗi buồn và sự trống trải trong lòng. Nhớ về những ngày ấy, không chỉ có sự buồn tủi mà đôi khi tôi cũng có được những niềm vui nho nhỏ như câu chuyện sau đây về ngày sinh nhật tuổi mười bốn và món quà của cậu bạn cùng lớp tên Q.

 

Tôi với Q ngồi chung bàn từ năm học lớp sáu. Q hay trêu tôi bằng cách kéo tóc và dọa sâu róm khiến tôi sợ. Nhưng bù lại, cứ mỗi lần đến lượt bàn tôi trực nhật là Q lại làm thay tôi tất cả. Vì những chuyện đó mà tôi với Q bị tụi bạn ở lớp ghép đôi trêu chọc. Buổi tối sinh nhật tôi, Q đến nhà, gọi tôi ra, lúng túng nói lời chúc mừng, đưa vào tay tôi gói quà rồi chạy mất. Tôi một mình đứng đó ngơ ngác, chưa kịp hiểu gì cả. Rồi khi đã vào nhà và hiểu ra mọi điều, tôi vừa vui lại vừa thấy giận Q. Vì không nén được tò mò, tôi thử mở gói quà ra : một quyển sổ nhật ký. Những nét chữ xấu như gà bới của Q trên tấm thiệp khiến lòng tôi nao nao một cảm xúc khó tả. Sau này khi đã trưởng thành, tôi hiểu đó là tình cảm trong sáng của tuổi học trò với những rung động hồn nhiên và cả một chút ngô nghê nữa. Lòng tôi thầm cám ơn Q nhưng sự kiêu hãnh của tôi không cho phép mình nhượng bộ. Tôi bí mật trả lại món quà ấy. Từ sau đó, chúng tôi không trò chuyện gì với nhau, thậm chí lảng tránh. Đôi khi, tôi muốn giải thích cho Q hiểu rằng tại sao tôi lại làm như vậy. Nhưng rồi lại thôi. Lên cấp ba, chúng tôi không học chung và cũng không liên lạc với nhau nữa. Chỉ là một kỉ niệm của thuở “tuổi hồng thơ ngây”. Biết là vậy mà đôi lúc nhớ lại, tôi vẫn thấy lòng mình bồi hồi. Có lẽ vì tôi đa cảm quá chăng? Tôi biết mình còn nợ Q một lời giải thích. Món quà sinh nhật mà Q tặng tôi năm ấy tôi đã không nhận, nhưng nó mãi mãi được cất giữ trong ký ức và nỗi nhớ của tôi.

 

Đối với tôi, tất cả những món quà mà bạn bè tặng cho tôi trong ngày sinh nhật không chỉ đơn giản là những đồ vật vô tri mà là biết bao tình cảm được gửi trao. Trong đó, có một món quà đã trở thành kỉ vật duy nhất của H – người bạn tôi không may đã mất vì bạo bệnh. Năm cuối cấp, cô giáo xếp tôi ngồi chung bàn với H. Mối quan hệ của chúng tôi vì vậy mà trở nên thân thiết hơn. Buổi học cuối cùng trước kì thi tốt nghiệp cũng trùng với ngày sinh nhật tôi. H đã tặng quà cho tôi với lời nhắn nhủ rằng hãy luôn nhớ về nhau. Món quà của H là hai chiếc kẹp tóc màu hồng xinh xắn. Tôi rất thích nhưng vì ít khi kẹp tóc nên tôi thường cất trong hộp. Rồi chúng tôi vào đại học, mỗi đứa học một nơi và ít khi gặp được nhau. Tôi loáng thoáng nghe tin H bị bệnh nặng nhưng lại từ chối không cho bất cứ ai tới thăm. Một buổi sáng chuẩn bị thi kết thúc môn chuyên ngành, tôi được báo tin H mất. Bàng hoàng, hụt hẫng và trống trải, một cảm giác nặng nề bủa vây lấy tôi. Đám tang H tôi không về dự vì không thể bỏ thi. Tôi chỉ biết âm thầm nguyện cầu cho linh hồn H an nghỉ ở cõi vĩnh hằng. Tôi mong H có thể lượng thứ cho sự vô tâm của tôi. Sự ra đi của H để lại một khoảng trống trong tâm hồn tôi. Mỗi lần nhớ về H, tôi lại mở chiếc hộp đựng hai chiếc kẹp tóc màu hồng mà H từng tặng cho tôi. Tôi mường tượng lại khuôn mặt xinh xắn và nụ cười rạng rỡ của bạn tôi. Tôi trách số phận tàn nhẫn khi lấy đi của tôi vĩnh viễn một người bạn. Rồi từ đây, mỗi khi đến ngày sinh nhật của mình, ký ức của tôi có H – như một kỉ niệm buồn, một sự tiếc nuối day dứt không nguôi.

 

 *

 

Vậy là … từ khi chào đời đến nay, tôi đã có hơn hai mươi sinh nhật một mình với đủ buồn vui. Trong thời gian đi học xa nhà, ngày sinh nhật, tôi thường mua một bó hoa hồng vàng coi như món quà tự mừng tuổi mình. Tôi yêu hoa hồng vàng vì màu sắc tươi tắn, hương thơm dễ chịu lại lâu tàn nên có thể chưng được khá lâu. Còn ý nghĩa tượng trưng của nó? Có người nói với tôi nó tượng trưng cho tình yêu kiêu sa rực rõ, có người lại nói nó tượng trưng cho tình yêu bị phản bội. Dù cho loài hoa ấy có tượng trưng cho điều gì đi nữa, với tôi không quan trọng. Chỉ biết rằng tôi yêu hoa hồng vàng như say mê những cuốn sách. Cũng vào mỗi dịp sinh nhật, tôi đều mua cho mình một cuốn sách làm kỉ niệm. Khi thì sách hướng dẫn nấu ăn, khi thì sách quà tặng cuộc sống hay tác phẩm văn học. Đọc sách với tôi không chỉ là một thói quen mà sách còn như người bạn bên tôi, chia sẻ cùng tôi những nỗi niềm.

 

Trước đây, tôi không mong lắm ngày sinh nhật mình và nó thường trôi qua một cách bình lặng. Sau tuổi mười sáu, để lưu giữ kỉ niệm tôi thường ghi nhật ký. Tôi viết vào đó những điều tôi đã làm được, chưa làm được và mơ ước cho tương lai. Nếu vào ngày sinh nhật không ít bạn bè của tôi được bố mẹ tổ chức kỉ niệm và tặng quà thì với tôi chỉ là một ngày bình thường như mọi ngày khác. Đã có những lúc tôi không khỏi cảm thấy ghen tị với họ nhưng rồi tôi thấy mình thật vô lý. Tuy sự quan tâm của bạn bè có thể đem tới cho tôi chút an ủi nhưng không thể nào bù đắp được nỗi buồn, sự thiếu vắng tình cảm của cha mẹ vào một ngày như thế. Tôi không biết giữa bố mẹ tôi có mâu thuẫn gì khiến họ phải chia tay nhau nhưng tôi đâu có tội tình gì, tại sao bố tôi bỏ rơi tôi. Để rồi tôi phải lớn lên trong sự bơ vơ, thiếu thốn và luôn thấy mặc cảm với bạn bè. Có bao nhiêu bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời của tôi, tôi cần lắm có người cha kề bên để định hướng cho những bước đi ấy. Hành động chối bỏ gia đình của bố tôi có thể giải thích bằng sự ích kỉ, vị kỉ không? Đã bao lần tôi băn khoăn với câu hỏi này mà chưa thể nào cắt nghĩa được cho mình một cách trọn vẹn.

 

 *

 

Ngày bé thơ, tôi thường mơ ước một lễ sinh nhật của riêng mình. Đó không chỉ là mơ ước mà còn là nỗi khao khát được sống trong sự quan tâm, yêu thương, chăm sóc của gia đình. Mơ ước là gì? Nếu không phải là sự bất lực trong hiện tại. Có biết bao nhiêu những đứa trẻ khác đã từng ao ước như tôi? Và có bao lần họ đã âm thầm khóc vì tủi thân như tôi khi không may thiếu vắng cha mẹ hay bị cha mẹ bỏ rơi? Nhưng tôi luôn mong rằng, ít nhất họ cũng sẽ có được những sinh nhật vui vẻ, ấm áp với những món quà và lời chúc mừng như có lúc tôi đã được nhận từ những người tốt xung quanh mình.

 

Nếu có ai đó hỏi tôi rằng : sinh nhật một mình có buồn không? Sinh nhật một mình đương nhiên là buồn nếu như chỉ nghĩ đến sự thiệt thòi của bản thân. Với riêng tôi, chỉ cần một tin nhắn và dòng chữ “happy birthday” từ một ai đó thôi cũng đủ khiến tôi thấy ấm lòng. Đã có năm, tôi thức canh đúng thời khác chuyển sang ngày mới – ngày sinh nhật của mình. Và cùng một lúc tôi nhận được điện thoại chúc mừng của ba người bạn : ai cũng muốn được là người đầu tiên chúc mừng tôi. Nhớ lại thời khắc đó, tôi thật xúc động. Dư vị của nó dường như vương theo ký ức của tôi mãi cho tôi hiểu rằng hạnh phúc luôn có ở xung quanh đây và đôi khi đến từ những điều giản dị không ngờ.

 

Năm nay, tôi sẽ vẫn đón sinh nhật một mình nhưng không còn thấy cô đơn, lẻ loi. Thêm một sinh nhật đi qua là quỹ thời gian sống của tôi bị trừ bớt đi một năm. Tôi phải làm gì để không lãng phí thời gian ấy vì có nhiều nhặn gì khi mỗi người chỉ có một cuộc đời để sống. Nên chăng hãy nỗ lực nhiều hơn cho những mục tiêu và dự định ở phía trước. Có đi mới tới, phải vậy không, tôi ?

 

Nguyễn Hạnh Nguyên

Hạ Long, tháng 5 - 2011

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
14 Tháng Tư 202411:29 SA(Xem: 37306)
đã tháng tư rồi ... mây vẫn bay nước xuôi dòng cũ … ngày qua ngày đôi khi cứ tưởng là trong mộng một triệu vui buồn cuộc đổi thay *
14 Tháng Tư 202411:02 SA(Xem: 33104)
- “Chiều nay chị nhớ về thăm mẹ, chị vắng năm mười ngày lại nhắc. Hổm rày, cứ mỗi chiều là mẹ ra đứng ngõ sau, dáng như chờ đợi ai!”. Chị em cô Hai tình cờ gặp nhau trên bến sông, lúc cô đang bưng rổ cá từ thuyền lên bờ. Thoáng nghe em trai nhắc nhở về mẹ, tay cô trĩu nặng và lòng nhói lên nỗi niềm sâu kín, lặng nhìn một hồi lâu về bên kia sông, nơi có tuổi thơ cô và với bao người sướng vui buồn khổ đến rồi lại đi như dòng nước lớn ròng của dòng sông quê mẹ. Càng có tuổi người ta có nhiều hồi ức về thời xa xưa, có khi sống với nó hàng giờ như kẻ mộng du.
14 Tháng Tư 20249:53 SA(Xem: 33416)
Tôi vẫn nghĩ vợ chồng sống được với nhau cả một đời thì thương nhau phải biết. Tôi không có được cái may mắn này nhưng tôi thích ngắm những cặp đôi người già bên nhau ở tuổi xế chiều. Tôi trân trọng những đôi vợ chồng thương yêu kề cận suốt cuộc đời. Nhớ lời của bài hát hồi xưa tôi hay nghe: "Nhiều năm trời chẳng thương tình, để em làm kẻ đa tình". Phụ nữ khi ly hôn chồng thi thường có nhiều người khác phái để ý nhưng tôi không hề làm kẻ đa tình yêu đương vớ vẩn đâu nhé, tôi biết chắc rằng tôi là người chung thủy nếu tôi gặp đúng một người thương.
10 Tháng Tư 20248:36 SA(Xem: 36812)
Buổi tối, Ngạc trở về sau bữa tiệc sinh nhật của người bạn. Ngạc nghĩ tới cô gái Mỹ tóc bạch kim, được tụi Ngạc hùn tiền mướn về để "surprise" Eric. Ngạc nhớ đôi mắt Eric bừng lên ngạc nhiên, cùng dáng điệu lính quýnh khi người con gái gì đầu hắn xuống vùng ngực lồ lộ như hỏa diệm sơn. Cặp chân dài của cô xoắn vào người Eric, bốc lửa. Dư âm của tiếng cười nói, của những nhịp pháo tay rập rình theo theo điệu vũ uốn éo của cô gái khỏa thân vẫn còn theo Ngạc trên đường về.
08 Tháng Tư 20248:51 CH(Xem: 29463)
Từ phòng ngủ của Tư-Lệnh bước ra, Y-Sĩ Thiếu-Tá Đàm-Quang-Hiển xúc động, nghẹn ngào : “Thiếu-Tướng… đi rồi!” … Các Sĩ-Quan hiện diện, không cầm được nước mắt, kính cẩn nghiêng mình tiễn biệt chủ tướng. Bác-sĩ Đàm-Quang-Hiển, hiện định cư tại Mỹ, bang Minesota, nguyên là y sĩ trưởng Sư-Đoàn 5 Bộ Binh, kiêm Tiểu-Đoàn-Trưởng Tiểu-Đoàn 5 Quân-Y. Vào trưa ngày 30 tháng 4 năm ấy, ông được gọi lên, với hy vọng cấp cứu Chuẩn-Tướng Tư-Lệnh vừa dùng súng tự sát... Bác sĩ Hiển khám nghiệm, bắt mạch….Nhưng không kịp ! Người đã “đi” rồi! Ôi ! Thực buồn làm sao!
04 Tháng Tư 202410:16 CH(Xem: 27413)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà thơ, Nhà văn, Nhà báo / VIÊN LINH / tên thật là Nguyễn Nam Tạ thế ngày 28 tháng 3, 2024 tại Annandale, VA, Hoa Kỳ / Hưởng Thọ 86 tuổi
03 Tháng Tư 20248:43 CH(Xem: 25727)
Nhận được tin buồn / Cụ Bà : TRẦN THỊ NGÃI / Pháp danh:QUẢNG NIỆM / Sinh ngày 10 tháng 5 năm 1929 tại Đà Nẵng, Việt Nam / Đã tạ thế ngày 25 tháng 03 năm 2024 / (Nhằm ngày 16 tháng 02 năm Gíap Thìn) / Tại San Jose, California, Hoa Kỳ Hưởng thượng thọ 95 tuổi.
03 Tháng Tư 20247:59 CH(Xem: 27467)
Bà Trần Thị Ngãi, Pháp Danh Quảng Niệm, Sinh ngày 10 tháng 5, năm 1929 tại Đà Nẵng Đã từ trần ngày 25 tháng 3 năm 2024 tại San Jose, California, Hoa Kỳ. Hưởng Thọ 95 tuổi
08 Tháng Ba 202411:17 SA(Xem: 42033)
The fact that Ho Chi Minh proclaimed Vietnamese independence and the formation of the Democratic Republic of Viet Nam [DRVN] on September 2, 1945 did not assure its international recognition. The French—reactionaries and progressive alike— adamantly insisted on the reintegration of Indochina into the French Empire, by force if necessary. Other great powers, for various reasons, independently supported the French reconquest.
05 Tháng Ba 20248:43 CH(Xem: 34956)
Em là sen Hồng thắm / Ngát hồn anh chiêm bao / Đêm dịu dàng xanh thẫm / Sen cười rất ngọt ngào
07 Tháng Tám 2026(Xem: 6876)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 15819)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 21550)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 20620)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
16 Tháng Mười Một 20266:30 CH(Xem: 562)
Ở đây về những cơn mưa Chiều ôm vai áo lạnh vừa tay em Nghe không gió hát trong đêm Lời con sóng vỗ bên thềm biển xa
18 Tháng Mười 20266:14 CH(Xem: 5720)
Bữa nay tôi khóc tôi la / Vì tôi chẳng thể làm ma vô tình / Tuệ Sỹ viết: “Trời có Tình / Thì Trời cũng đã trở thành già nua” / Tưởng như lời nói bông đùa / Mà trong sự thể mái chùa vỡ tung / Nhìn nhau trong cuộc trùng phùng / Mỗi người một ái ngại ngùng cho nhau
18 Tháng Mười 20266:04 CH(Xem: 5344)
Bữa nay Bùi Giáng chết rồi Hôm qua Giáng vẫn nằm ngồi chiêm bao Bữa nay là bữa hôm nào Hôm nào cũng như hôm nào vậy thôi Hôm nào cũng có mây trôi Không trôi chân đất thì trôi chân trời Lập đi lập lại ba hồi Những vần Thơ cũ lôi thôi vô cùng
09 Tháng Mười 20266:39 CH(Xem: 7450)
Rồi mai nữa, giữa muôn trùng năm tháng Nếu vô tình nghe một khúc mưa rơi Ta chợt hiểu có những điều rất cũ Bay qua hồn đọng lại một vần thơ
(Xem: 572)
Có một thói quen khá kỳ lạ của con người: khi một công ty trở nên vĩ đại, chúng ta thường tìm một gương mặt để gắn toàn bộ thành công vào đó. Apple là Steve Jobs. Microsoft là Bill Gates. Amazon là Jeff Bezos. Và NVIDIA, trong thời đại trí tuệ nhân tạo, là Jensen Huang. Chúng ta thích những câu chuyện về thiên tài. Một người có tầm nhìn vượt thời đại, một bộ óc phi thường, một quyết định táo bạo, một chút may mắn, rồi từ một gara, một căn phòng nhỏ hay một quán ăn bình dân, người ấy dựng nên một đế chế hàng nghìn tỷ đô la. Câu chuyện càng đơn giản, nhân vật càng có vẻ phi thường. Nhưng lịch sử thường phức tạp hơn những gì chúng ta muốn tin.
(Xem: 602)
Khi đủ duyên sẽ có một người rẽ đám đông đi về phía bạn. Khi hết duyên người ấy sẽ rời khỏi bạn, đi về phía đám đông rồi mất hút. Người gặp người là bởi do duyên. Khi duyên hết thì dẫu họ có ở bên cạnh ta, cũng không dành cho ta như ta lầm tưởng vậy.
(Xem: 4910)
Vào một buổi chiều của năm 1966 bạn ấy chở tôi trên chiếc xe gắn máy Puch đến một con ngõ đường Lý Thái Tổ để tìm Helga, nơi mà nhà xuất bản An Tiêm của Thanh Tuệ đặt trụ sở, vì ở đấy giới văn nghệ sĩ hay tụ tập thân mật với nhau. Quả nhiên tôi đã gặp một số các nhà văn nhà thơ nghệ sĩ tên tuổi của văn học nghệ thuật bấy giờ của VNCH, những người mà tôi biết tên hơn là biết mặt. Lúc bấy giờ tôi còn là một học sinh lớp đệ nhị, văn học nghệ thuật vốn là chuyên tâm của tôi, vì tôi đọc sách khá nhiều và cũng đã viết chút văn xuôi cũng như thơ, như đã kể ở những chương khác. Ở đấy tôi đã gặp Bùi Giáng.
(Xem: 5763)
Ngày xưa, ngày là học sinh, mình ngoan lắm, chả biết bia rượu, thuốc lá là gì nhưng từ ngày đi lính về, thế quái nào lại sinh ra đổ đốn. Nhìn thấy chai rượu là mắt cứ sáng lên, lòng cứ nao nao, lạ lắm, cứ như là bị đói khát lâu ngày mong được một trận uống no nê, thỏa thích. Và nhất định bữa rượu ấy phải cho ai đó trong bàn nhậu liêng phiêng, cà tang cà tửng mới thích. Nhưng thật oái oăm, thật khốn là hầu như tới 80% cuối các trận nhậu mình toàn nhìn gà hóa cuốc, nhìn một mà ngỡ là năm, sáu, bảy... Tiễn mọi người ra về, bắt chân bắt tay, chào hỏi vẫn có chiều tinh tỉnh lắm nhưng lê được vào giường là nằm lăn ra ngủ quên trời quên đất. Sáng hôm sau tỉnh giấc chẳng nhớ khuya qua mình đã tiễn mọi người ra về thế nào? Có điều gì sơ suất không? Và bụng lại bảo dạ từ lần sau ngồi uống phải cầm chừng, uống in ít thôi, uống kiểu giao lưu thôi nhưng mấy chục năm rồi cứ dặn lòng mà chẳng lần nào mình làm được.
11 Tháng Mười Một 20268:40 SA(Xem: 1761)
Tôi không quen Thiền sư ấy. Chúng tôi chỉ gặp nhau tình cờ, vậy mà những câu chuyện giữa hai người – về chiến tranh, về sự sống còn, nỗi ám ảnh, lòng thù hận và hành trình tìm bình an – lại mở ra tự nhiên, như thể chúng đã hiện hữu từ lâu lắm.
10 Tháng Mười Một 20264:50 CH(Xem: 2026)
Gần nửa thế kỷ trước, vào một đêm mưa gió tôi đứng ở sân ga để đón xe trở về nhà. Bầu trời đen thẫm, gió lạnh sắt se. Thành phố tôi đang sống được gọi tên là “thành phố gió” nơi cơn gió có thể thổi bay tất cả, mà tâm hồn tôi thì đã bay mất rồi khi vừa bước ra khỏi khuôn viên trường đại học, khi bắt gặp một tia sáng vụt ngang bầu trời. Bất chợt, những câu thơ của Trần Tế Xương như tia chớp trên bầu trời, bật chợt và tình cờ, rồi cứ thế tái hiện trong đầu làm ray rứt thêm nỗi nhớ nhà trong tôi: Trời không chớp bể cũng mưa nguồn Đêm nảo đêm nao tớ cũng buồn (Đêm hè)
06 Tháng Mười Một 20263:37 CH(Xem: 2633)
Cảnh chen lấn xô đẩy liên tục khiến tôi có cảm tưởng máy bay chở quá tải. Có vẻ như số hành khách nhiều hơn số ghế. Khi đã tạm yên vị, nhìn chung quanh mới biết mình lầm. Tôi ngồi bên bìa trái của hàng giữa, bìa phải là một bà đầm, giữa tôi và bà là 2 ghế trống. Trước mặt tôi còn một ghế trống, phía xa hơn cũng thấy trống nhiều. Đây là chuyến bay Hong Kong-Toronto của hãng Cathay Pacific nên nhìn đâu cũng thấy tóc đen da vàng và tóc vàng da vàng, tóc vàng da trắng trở thành lẻ loi. Tiếng Anh, tiếng Hoa, tiếng Việt trộn lẫn thành một thứ âm thanh hỗn độn rất chói tai, át hẳn tiếng động cơ phản lực. Giả điếc, cài dây an toàn, tìm một thế ngồi thoải mái. Tôi nhắm mắt cố nghĩ đến những chuyện khác đễ khỏi bận tâm.
18 Tháng Mười 20264:43 CH(Xem: 4635)
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra: - Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều. - Tôi cũng mới đến – Nghiêm vừa nói vừa chỉ luống rau: Cải lên thế này là tốt rồi. Cô nên trồng thêm ít hành, tỏi. Nghiêm theo Đào bước vào nhà, đến trước bàn thờ Lương, chồng Đào, đốt 3 cây nhang, vái ba vái, cắm vào bát nhang, lẩm bẩm khấn mà như nói với mình: Mới đó mà đã gần 2 năm. Anh chết đã yên phận, còn người sống…, rồi quay lại đi đến ghế:
10 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1762)
Ngày 11 tháng 11 mỗi năm là Remembrance’s Day của Canada và Veteran’s Day của Hoa Kỳ. Sự tham chiến của các chiến binh Canada trong cuộc chiến Việt Nam ít được biết đến. Hàng chục nghìn người Canada đã tình nguyện tham gia lực lượng quân sự Mỹ và chiến đấu trong Chiến tranh Việt Nam, dù Canada chính thức giữ lập trường trung lập và từ chối cử quân chính thức.
10 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1683)
Ngày 3 tháng 11 năm 2026, cử tri Hoa Kỳ bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Và kết quả đã gửi đến Washington một thông điệp không thể xem thường. Đảng Dân Chủ giành lại quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện. Đồng thời, họ giành thêm năm chức thống đốc từ tay Đảng Cộng Hòa tại Georgia, Iowa, Nevada, Ohio và Texas. Đây không đơn thuần là một cuộc đổi màu trên bản đồ chính trị nước Mỹ. Đó là một cuộc trưng cầu dân ý không chính thức về cách điều hành đất nước của chính quyền Donald Trump.
08 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1897)
Trong những bộ phim truyện lịch sử Trung Hoa, nhất là thể loại cung đấu, người ta thường bắt gặp những câu chuyện rất quen thuộc: Hoàng đế thay cận thần, đại thần tranh quyền, phe này hạ bệ phe kia, người hôm qua còn được sủng ái thì hôm nay đã thất thế. Kẻ lập công được ban thưởng, người thất bại phải tìm một ai đó để gánh trách nhiệm. Đó là những chuyện bình thường trong thế giới phim cung đấu. Bởi ở đó, quyền lực tập trung vào một người. Ý muốn của Hoàng đế có thể quyết định số phận của cả triều đình. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên là đôi khi nhìn vào chính trường Hoa Kỳ, chúng ta lại có cảm giác đang xem một bộ phim tương tự. Chỉ khác một điều: đây không phải Tử Cấm Thành, mà là Tòa Bạch Ốc.
05 Tháng Mười Một 2026(Xem: 2652)
Có những chuyện tưởng đã khép lại theo thời gian, nhưng càng nhìn kỹ, người ta càng thấy chưa thể bỏ qua. Nhạc sĩ Phú Quang đã qua đời. Những tình khúc của ông vẫn tiếp tục được trình diễn, phát hành và khai thác trên các nền tảng âm nhạc. Người yêu nhạc vẫn nhớ ông qua những giai điệu trữ tình, sâu lắng. Nhưng có một câu chuyện liên quan đến ca khúc Đâu phải bởi mùa thu mà tôi nghĩ chúng ta cần nhắc lại. Bởi vì đôi khi, người đã khuất vẫn có thể bị mang tiếng thay cho những người đang sống.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 8743)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 17699)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 34958)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 40560)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 5208)
Có những cuốn sách khiến người ta đọc để hiểu thế giới. Có những cuốn sách buộc người ta quay về nhìn lại chính mình. Và cũng có những cuốn sách, dù tác giả không nhất thiết chủ ý, lại khiến người đọc đặt câu hỏi về cái thế giới đang tìm mọi cách định nghĩa con người thay cho chính họ. TA LÀ: Những khúc mắc siêu hình học của Nguyễn Hữu Liêm có thể được tiếp cận theo hướng thứ ba ấy. Thoạt nhìn, đây là một hành trình triết học quanh những khái niệm như bản thể, ý thức, cái Tôi và vô ngã. Nhưng nếu đọc chậm hơn, bên dưới những tầng ngôn ngữ siêu hình ấy, ta có thể nhận ra một vấn đề gần gũi hơn nhiều: con người phải làm gì để trở thành một cá nhân có ý thức độc lập, thay vì chỉ là một đơn vị trong đám đông? Và câu hỏi ấy, trong một số xã hội, chưa bao giờ hoàn toàn vô hại.
(Xem: 15556)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 562)
Ở đây về những cơn mưa Chiều ôm vai áo lạnh vừa tay em Nghe không gió hát trong đêm Lời con sóng vỗ bên thềm biển xa
(Xem: 2652)
Có những chuyện tưởng đã khép lại theo thời gian, nhưng càng nhìn kỹ, người ta càng thấy chưa thể bỏ qua. Nhạc sĩ Phú Quang đã qua đời. Những tình khúc của ông vẫn tiếp tục được trình diễn, phát hành và khai thác trên các nền tảng âm nhạc. Người yêu nhạc vẫn nhớ ông qua những giai điệu trữ tình, sâu lắng. Nhưng có một câu chuyện liên quan đến ca khúc Đâu phải bởi mùa thu mà tôi nghĩ chúng ta cần nhắc lại. Bởi vì đôi khi, người đã khuất vẫn có thể bị mang tiếng thay cho những người đang sống.
(Xem: 2658)
Có những bài thơ không cần cất cao tiếng nói, bởi chính sự lặng lẽ của chúng đã đủ làm lòng người đau nhói. Đầy Tháng Con của Thành Tôn đưa chúng ta trở về một Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh 1954–1975, nơi một đứa trẻ vừa chào đời, người cha đã ở phương xa trong cuộc chiến. Tiếng khóc đầu đời hòa lẫn với tiếng súng, tiếng kêu đau đớn của những người bị thương và tiếng khóc của những người mẹ, người bà tiễn biệt người thân.
(Xem: 9266)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 14507)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
28 Tháng Mười 202612:41 SA(Xem: 3241)
PHÂN ƯU Vô cùng thương tiếc khi được tin / Nhà văn TRIỆU VŨ / tên thật VŨ NGỰ TRIỆU Sinh ngày 25 tháng 10 năm 1939, tại Phụng-Viện-Thượng, Bình-Giang, Hải-Dương, VN. Mệnh chung ngày 25 tháng 10 năm 2026 tại Houston, TX Hoa-Kỳ. Hưởng Thượng Thọ 87 tuổi.
27 Tháng Mười 202610:38 CH(Xem: 2965)
Nhận được tin buồn Phu quân của bà Lê Thị Nguyệt Minh Cụ ông VŨ NGỰ TRIỆU Nhà văn TRIỆU VŨ Sinh ngày 25 tháng 10 năm 1939, tại Phụng-Viện-Thượng, Bình-Giang, Hải-Dương, VN. Mệnh chung ngày 25 tháng 10 năm 2026 tại Houston, TX Hoa-Kỳ.
27 Tháng Mười 20266:25 CH(Xem: 3714)
Gia đình chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin cùng thân bằng quyến thuộc, bạn hữu xa gần Our family is deeply saddened to announce to all relatives and friends, near and far, the passing of our beloved: Cụ Ông VŨ NGỰ TRIỆU Nhà văn TRIỆU VŨ Chồng, Cha, Anh, Ông Nội, Ông Ngoại của chúng tôi – Husband, Father, Brother, Grandfather. Sinh ngày: 15 tháng 11 năm 1939 tại Phụng Viện Thượng, Bình Giang, Hải Dương, Việt Nam – Born: November 15, 1939 Đã từ trần, ngày 25 tháng 10 năm 2026, tại Houston, TX – Passed away on October 25, 2026 Nhằm ngày 16 tháng 9 năm Bính Ngọ Hưởng Thượng Thọ 87 tuổi – At the age of 87