- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

CHÚA HOA

19 Tháng Tám 20193:54 CH(Xem: 41690)

hinh-anh-dep-ve-bien-dao-viet-nam
Biển đảo Việt Nam-ảnh Internet

      Tôi đứng một mình bên cửa sổ. Đêm lặng.

        Ngọn đèn hành lang rọi xuống chậu cây chi mai đang nở hoa trắng, tạo thành một quầng sáng đơn độc. Tôi vốn có thói quen đọc sách khuya. Những lúc đêm khuya thanh vắng, khi người đời đã chìm trong mộng mị, là lúc tôi thả hồn mình lang thang với những con chữ. Đọc đến một lúc nào đấy, cảm thấy đầu mình u mê, tôi hay tới bên  cửa sổ, đứng khoanh tay nhìn ra ngoài hiên. Tôi thường hay nhìn một cách vô định vào bóng cây sấu già đang chập chờn cô đơn khua lá. Như là một phép dưỡng sinh cho mắt. Từ hôm có chậu chi mai thì hồn tôi trút cả vào chậu cây nhỏ xinh đang nở hoa trắng xoá. Tôi say mê ngắm. Tôi đang mê đắm vẻ đẹp của một loài hoa đã từng được bao thi nhân từ cổ chí kim ca tụng… Dưới ánh sáng đèn led, những bông hoa lung linh trắng, cánh hoa mong manh trong suốt như không thực. Huyễn hoặc. Cây chi mai mang dáng lả lướt của cô gái trẻ, hiển hiện rõ ràng từng bông, từng nụ, từng búp lá xanh non. Đứng lặng ngắm trong đêm hồi lâu, tôi thấy mắt mình bỗng nhoà đi, mọi hình ảnh chập chờn lạ lẫm. Cây chi mai trên chiếc chậu gốm uốn mình lay động. Một mùi hương thanh tao thoảng lướt trong đêm…  Trên tán hoa trắng xanh, bông hoa to nhất bỗng nhiên nở bừng ra. Nở to mãi ra. Lúc chiều tôi ra tưới cây đã thấy hơi lạ, sao trong bao nhiêu bông hoa nho nhỏ với những cánh hoa li ti muốt mát, lại có một bông to hơn hẳn. Tôi lấy làm thú vị, xoay chậu cây hướng bông hoa đó vào cửa sổ. Để ngồi trong thư phòng, tôi có thể ngắm nhìn lúc nào tuỳ thích. Nhưng lúc này, tôi thấy bất an, trong lòng tràn ngập một nỗi hoảng sợ mơ hồ. Tôi hoang mang nhìn những cánh hoa nở to ra, hư ảo. Những cánh hoa vẫn trong suốt, trắng mướt mát đến lạ kỳ. Đêm vẫn yên ắng. Cái yên ắng của đêm khuya thật lạ lùng trên phố xá…  

       Bông mai trắng tự nhiên sáng rực lên.

       Hiển hiện ra một khuôn mặt đàn bà đăm đắm nhìn tôi. Tôi cảm thấy tim mình như ngưng đập trong giây lát. Thân thể tôi như người đang đi trên đường bỗng rơi tụt xuống một cái hố sâu thẳm. Chơi vơi. Tôi cố nhận thức xem là mơ hay tỉnh. Tôi dụi mắt nhìn lại cho kỹ. Cấu tay xem còn có cảm giác đau không. Vẫn đau. Nhưng sao mọi thứ lại như đang trong một giấc mơ… Khuôn mặt người đàn bà chập chờn ẩn hiện trong bông chi mai thật khó đoán định. Đẹp. Một vẻ đẹp khó tả bằng lời. Một gương mặt không tuổi. Kiêu sa. Đài các. Lạnh lùng. Mà vẫn có nét gì đó gần gũi, nồng nàn. Lạ. Tôi cứ loay hoay với đoán định là thực hay mơ của mình. Đầu óc đang rối rít bùng nhùng như vương trong đám mạng nhện. Thì bỗng có một  tiếng nói cất lên. Vang vang trong tai. Nhưng lại cứ như vọng về từ nơi xa thẳm. Giọng nói không âm sắc. Tôi nghe rõ từng lời. Giọng nói nhẹ như tiếng thở của đêm xuân, thì thầm, nhưng rành mạch:

       -Ta là Vương hậu Paramecvari của Đức vua Chế Mân vương quốc Chiêm Thành. Ta vốn là trưởng nữ công chúa của Đức Thái Thượng Hoàng Trần Nhân Tông. Ta đang rất buồn phiền. Ta vừa sinh hoàng nam được một tháng mười ba ngày thì chồng ta băng hà. Đức vua oai hùng của Vương quốc Chiêm Thành. Người đã sát cánh cùng cha ta đánh bại quân Hung Nô đã về trời. Ngài bỏ ta cô lẻ trong đền đài cung điện của một nơi ta mới chỉ vừa tới. Ôi, ta đau đớn quá…

      Tôi rùng mình.

      Chiều nay, tôi vừa ngồi với bạn gái mình. Một cô giáo dạy văn tại trường trung học trong thành phố.

Trong quán cà phê vắng, đẹp thơ mộng bên bờ một hồ nước mênh mang. Nàng xinh xắn, bé nhỏ. Nhưng rất lạ là nàng lại có đôi mắt xanh biếc và mái tóc màu nâu như những cô gái vùng Địa Trung Hải. Nàng bảo, có khi em là kết quả của công cuộc khai phá văn minh của dân Châu Âu cho dân Annam thế kỷ trước cũng nên. Nàng nói chuyện rất hay. Khi bên nàng tôi thấy mình vui lạ.

      Nickname của nàng là Hạ Lan.

Hồi mới làm quen trên facebook, nàng khoe nhà ở trên con phố mang tên Huyền Trân Công Chúa. Nàng ngưỡng mộ bà công chúa triều Trần, gác tình riêng, đem thân mình đổi cho vương triều hai Châu Ô- Lý. Mở mang lãnh thổ Đại Việt mấy trăm dặm bờ cõi về phương nam.

       Thốt nhiên, bông chi mai trước mặt tôi mờ đi.

       Gương mặt người đàn bà đẹp trong hoa bỗng như thở dài. Một luồng hơi giá lạnh toả ra xung quanh khiến không gian ngưng đọng. Những giọt sương đêm xuân sa vào tay tôi buốt giá. Người tôi đông cứng. Môi mấp máy muốn nói mà không thốt nên lời.

      -Ta đâu muốn đem đổi tình yêu lấy ngàn dặm đất. Nó có nghĩa gì với ta đâu. Ta chỉ cần một gian nhà nhỏ dưới trại Bạch Mai cùng với Trần thượng tướng. Thế là đủ. Ta đã nguyện từ bỏ mọi tước vị hoàng cung, mọi danh giá trên đời. Ta sẵn lòng làm thê thiếp của người đàn ông mà ta yêu thương kính trọng. Miễn là ta được sống với người mình yêu. Ta sẵn sàng đem tấm thân quí giá ngàn vàng dâng hiến cho người yêu dấu. Hầu hạ ngài. Vậy mà…

      Tôi quen nàng qua facebook.

      Nàng chăm viết status. Rất đều đặn, mỗi hôm nàng viết một cái, kèm theo cả hình minh hoạ. Buổi offline đầu tiên, cũng trong quán cà phê, bên cái hồ mênh mông này. Hôm ấy cuối thu, nắng rời rợi trên sóng, hơi nước bốc lên mờ ảo lành lạnh. Nàng rực rỡ váy áo phấn son. Chúng tôi ngồi nói chuyện với nhau thân mật. Và rất nhanh chóng trở thành tâm giao, “như có duyên từ trong tiền kiếp.” Đấy là lời cả hai đứa cùng thốt lên, sau vài lần gặp gỡ và hàng đêm thức trắng chát với nhau trong inbox. Nàng khoe đang viết một vở kịch về cuộc đời sầu thảm của Huyền Trân Công Chúa, người mà nàng yêu thích. Nàng nói, sẽ dựng vở ca kịch này cho học sinh lớp chuyên văn nàng dạy biểu diễn. Nàng đã đọc cho tôi nghe đoạn thoại của Thái Thượng Hoàng Trần Nhân Tông với Trần thượng tướng, người yêu của công chúa, khi quyết việc gả bán cho Chế Mân:

      -Tâu Thái Thượng Hoàng, người quyết gả trưởng nữ công chúa cành vàng lá ngọc của nước Đại Việt cho một tên vua già xứ nam man, chẳng hoá ra thiệt thòi cho công chúa lắm sao?

      -Nhà ngươi thân làm Thượng tướng quân, nắm binh quyền trong tay mà chỉ biết một không biết hai, chưa nói là phải biết đến mười! Đại Việt ta bao đời âm mưu thôn tính Chiêm Thành không xong. Quân sĩ cũng giao tranh nhiều trận mà chưa chiếm nổi một tấc đất của nó. Nay chỉ một đám cưới, ta có hẳn hai châu Ô-Lý với mấy trăm dặm dài và hàng ngàn dặm vuông cho bờ cõi thênh thang rộng mở. Mà không phải tốn một mũi tên, hy sinh một quân sĩ nào! Thử hỏi có đáng không? Vả lại Chế Mân cũng là bậc anh hùng kiệt hiệt trong thiên hạ, năm xưa đã cùng ta đánh cho Toa Đô phải chạy mất vía, kể cũng xứng là mối duyên trai anh hùng gặp gái thuyền quyên vậy.

      -Tâu Thái Thượng Hoàng, xin cho thần đem toàn bộ binh lực nước Đại Việt vào làm cỏ dân Chiêm, san phẳng thành quách của chúng, đem đất đai của nó nhập vào Đại Việt ta. Thần xin nguyện đem thân nam nhi ra chiến trường, chém tướng, lập công giành đất. Chứ thần không cam tâm ngồi khoanh tay bó gối an hưởng lộc từ bông hoa của công chúa mang lại…

      -Láo xược ! Thái Thượng Hoàng Trần Nhân Tông đập bàn quát lớn- Nhà ngươi dám nói xàm! Ta cho tứ mã phanh thây bây giờ!

      -Xin người cứ làm. Thần cam chịu chết để khỏi phải nhìn thấy lá ngọc cành vàng rơi vào tay kẻ man di- Trần thượng tướng lột mũ quan võ nhất phẩm, quỳ sụp, dập đầu xuống nền gạch toé máu…

       Bông Chi Mai ngoài hiên lay động.

       Khuôn mặt Vương hậu mờ đi, như có một lớp sương mù phủ lên. Nhưng giọng nói vẫn rõ ràng như khắc trong tai tôi…

      -Ta biết tiếng Trần thượng tướng quân từ lâu. Nhưng đến đêm hội nguyên tiêu trong điện Trùng Quang, năm ta mười sáu tuổi, ta mới gặp ngài. Ôi, trái tim thiếu nữ của ta lập tức rung lên trước một trang anh hùng cái thế. Người đã từng một mình một ngựa xông thẳng vào trại quân Nguyên như vào chỗ không người. Đám vương tôn công tử triều đình, những kẻ đang rắp ranh cầu hôn ta, bên ngài thật như đom đóm so với nhật nguyệt. Ta yêu người ngay từ phút giây đó. Trái tim ta không còn chỗ cho ai khác. Nhưng thật trớ trêu. Ngài đã có gia thất đề huề. Còn ta là trưởng nữ công chúa lá ngọc cành vàng. Cha ta không cho phép mối tình ngang trái này kết quả. Giá ta chỉ là một cô thiếu nữ con nhà dân lành, ta đã có thể bỏ hết mà đi theo ngài, làm tỳ thiếp cũng được. Miễn là ta được ở bên ngài. Bên người trong mộng của mình…

        Tôi cũng yêu nàng trong một mối tình si điên rồ.

        Nhìn ngoài vào, chúng tôi quá chênh lệch. Nàng trẻ đẹp, còn tôi xấu đen. Nhà nàng thuộc hàng trí thức danh gia vọng tộc, còn nhà tôi xuất thân thấp kém… Thế nhưng bất chấp tất cả. Chúng tôi lao vào nhau như định mệnh. Mỗi khi bên nhau, nàng hay gối đầu lên ngực tôi nằm nói chuyện. Với một tâm trạng vô cùng thoải mái, thư thái, chúng tôi hay trò chuyện lan man đủ thứ. Và rất loanh quanh, cuộc nói chuyện hay bị xoay về câu hỏi chưa có lời giải rõ ràng: “Tại sao mình lại yêu nhau nhỉ?” Mỗi đứa đưa ra một mớ những phân tích lý luận của mình. Thậm chí, có hôm tôi đã huy động trong trí nhớ mù mờ sót lại vài kiến giải của quý ngài Sigmund Freud, để soi rọi cho cái hành động của chúng tôi. Vô ích. Không có gì sáng tỏ hơn. Chúng tôi bảo nhau: Kệ! Cứ yêu nhau đã. Mặc kệ mọi chuyện đến đâu thì đến. Mọi việc đã có giời sắp đặt…

      Bông chi mai chợt rung rinh.

      Khuôn mặt đẹp cao sang của Vương hậu bỗng như giãn ra, trên môi nở một nụ cười se sắt:

     -Các ngươi quả là những kẻ điên tình rồ dại đáng yêu. Người tình trong mộng của ta, Trần thượng tướng cũng chỉ trong một khoảng khắc giáp mặt đêm nguyên tiêu. Mời nhau một chén rượu xuân. Thế rồi tình bùng cháy. Chàng đã dập đầu xin với Thái Thượng Hoàng cha ta. Ta cũng đã quỳ gối xin người… Cha ta yêu ta. Nhưng người còn yêu cái gọi là giang sơn xã tắc và sự nghiệp của ngài hơn. Ngài vẫn quyết gả ta về phương nam. Ta đành nhắm mắt đưa chân. Vâng lời cha. Cũng là bảo toàn cho người mình yêu…

       Tôi ngày càng mê nàng hơn.

       Nhưng với nàng, hình như thú vui viết lách vẫn cuốn hút hơn việc gặp gỡ người tình. Hay ít nhất là cũng ngang nhau. Gặp, thế nào nàng cũng nói về những cái đang ấp ủ. Tôi hỏi nàng: em viết thế để làm gì? Nàng nói rằng, nàng không biết. Nàng thấy có một nhu cầu từ trong sâu thẳm tâm thức của mình, nó thúc đẩy, nó bắt nàng phải viết ra, phải trải lòng mình trên trang giấy. Nàng kể với tôi là khi viết vở kịch về câu chuyện đời của công chúa Huyền Trân, nàng đã để cho Trần thượng tướng trong cơn bi phẫn của tình yêu đã gào lên rằng, cả một triều đình oai hùng, từng ba lần đánh thắng quân Nguyên Mông mà phải nhờ vào một cái bướm của đàn bà để mở mang bờ cõi sao? Tôi cười, luồn tay sang véo yêu một cái: “Thế nàng không nhớ là triều nhà Trần, suy cho cùng cũng được đẻ ra bởi bông hoa sen của bà Trần Thị Dung đó sao? Bà không cưới Lý Huệ Tông, một ông vua quặt quẹo cuối triều Lý thì nhà Trần làm gì có cơ hội… Kết thúc nhà Lý, bà lại về làm vợ một người đàn ông vĩ đại mà tầm vóc của ngài đến bây giờ lịch sử vẫn chưa đánh giá hết: Thái sư Trần Thủ Độ. Thế rồi bà vẫn được tôn vinh là Linh Từ Quốc Mẫu.” Nàng cấu trả tôi một cái đau điếng: “Chuyện ấy ai chả biết! Thế nên Thượng Hoàng Trần Nhân Tông mới nói với Trần thượng tướng thế này: Nhà ngươi can tội khi quân phạm thượng. Đáng phải cho tứ mã phanh thây. Nhưng nể tình ngươi có nhiều công lao với triều đình. Nể lời cầu xin của con gái ta trước khi xuất cung theo chồng. Ta miễn tội. Đuổi ra khỏi triều, cho về dưới trại Bạch Mai an trí. Khi nào ta gọi mới được vào.”

       Chợt có tiếng ca văng vẳng.

       Trong không gian tĩnh lặng. Một giọng hát sầu thảm não nề:

                      “Nước non ngàn dặm ra đi

                        Mối tình chi

                        Mượn màu son phấn

                        Đền nợ Ô, Ly.

                        Xót thương vì

                        Đương độ xuân thì

                        Số lao đao hay nợ duyên gì…”*

Điệu Nam Bình, ca Huế… tôi lẩm nhẩm trong vô thức.

Mặt hoa buồn bã nhìn tôi. Một cái nhìn thăm thẳm. Buồn mênh mang. Tê tái...

     -Ta theo chồng về Chiêm Thành. Ta phải làm phận sự của một vương hậu. Ta sinh cho vương triều một hoàng nam. Những tưởng cuộc đời ta sẽ yên ổn với tước vị cao quý. Nhưng đức vua Chế Mân, chồng ta băng hà, khi con ta còn đỏ hỏn, xung quanh ta thì không có một người thân thích. Những gièm pha chốn cung đình được dịp trỗi dậy. Họ nói, ta sẽ phải bước lên giàn hoả cùng chồng…

      Tôi vốn không thích hoa mai.

      Xưa nay, mỗi dịp xuân về tôi phải mua bằng được một cây đào hay chí ít là một cành đào. Đối với tôi, không có đào, nghĩa là không có tết. Là chưa có mùa xuân. Nhưng từ ngày yêu nàng, tôi bỗng thích hoa mai. Mà phải là mai trắng xứ bắc chứ không phải là những cây mai vàng rực rỡ miền nam. Khi nghe nàng kể là gia đình nhà nàng vốn sinh sống nhiều đời ở phía nam thành phố, khu trại Bạch Mai của Trần thượng tướng xưa. Ngắm hình ảnh những bông chi mai trắng muốt thỉnh thoảng nàng khoe trên Facebook. Đọc những status giàu chất thơ văn biểu cảm của nàng. Rồi gặp mặt. Tôi bỗng liên tưởng đến nhành chi mai trong thơ Mãn Giác Thiền Sư. Nàng trắng như cánh hoa mai vậy. Khi nàng khoả thân, tôi chỉ dám dùng môi hôn thật nhẹ nhàng những ngọc ngà châu báu của nàng. Tôi sợ mình hành động phàm phu tục tử, không xứng với vẻ đẹp thuần khiết của nàng. Chỉ cho đến khi nàng lồng lên, vít đầu tôi dúi xuống… Dịp gần tết năm ấy, tôi đi lang thang xuống dưới khu Bạch Mai- Trương Định. Tôi đi như một kẻ ngơ, cố tìm xem còn một nét nào của trại Bạch Mai trắng hoa mỗi dịp xuân về xưa không. Không còn gì. Chỉ có phố xá nườm nượp ô tô, xe máy. Tiếng còi, tiếng phanh xe. Nhộn nhạo. Chát chúa. Đang chán nản, thì tôi chợt nhớ gần đây có nhà ông bạn mới quen. Chúng tôi biết nhau trong những dịp chơi lăng nhăng- cách nói của ông bạn. Tôi gọi điện thoại và rẽ vào. Thật thú vị, chỉ cách mặt đường phố vài chục mét, mà ông bạn tôi tạo dựng được một khu vườn đẹp đến không tin nổi. Tôi miên man trong vườn cây đang khoe sắc. Đến bên một chậu chi mai đang e ấp những nụ trắng xanh. Tôi như bị níu lại. Tôi lặng đi hồi lâu bên cây hoa được trồng trong một cái chậu sứ. Tôi thốt nhiên cảm giác mình có một mối giao tình kỳ lạ với cây chi mai này. Tôi quanh quẩn cả buổi bên cây mà không dứt ra nổi. Ông bạn tôi là một người rất tinh tế và hào sảng, nói: “Nếu ông thích cây chi mai này đến thế, ông có thể mang về nhà ngắm tết.” “Tôi thật sự mê đắm cây chi mai này. Vậy tôi không khách khí, tôi có thể gửi ông bao nhiêu tiền?” “Không cần tiền”, ông bạn khoát một động tác phóng khoáng rồi nói tiếp: “Quý vật xứng với quý nhân. Tôi đồ trong đám bạn hữu lăng nhăng chúng ta, có lẽ chỉ ông xứng với cây mai quý này. Tôi biếu ông.”

       Bông mai trắng lại rung rinh.

       Vương hậu Paramecvari mỉm cười nhìn tôi. Một cái nhìn bí hiểm:

      -Nhà ngươi chính là hậu duệ đời thứ bốn mươi mốt của dòng họ nhà ta. Nên khi gặp dưới trại Bạch Mai, tổ tiên mới linh ứng sai ngươi rước ta về. Hương hồn ta bị một pháp sư cao cường nhất Chiêm Thành bí mật vào Đại Việt, đến trại Bạch Mai, nơi chôn cất di cốt của ta bên lăng mộ của Trần thượng tướng, nguyền rủa, yểm bùa. Khiến cho ta mãi mãi bị giam cầm trong thân chi mai, không thể siêu sinh đi đầu thai khiếp khác được. Tên pháp sư đó đã nguyền: Bốn mươi mốt đời nữa mà không có hậu duệ đoái đến thì ta sẽ vĩnh viễn làm kiếp vô tri… Đối với vương quốc Chiêm Thành, việc ta đương là vương hậu mà bị Trần thượng tướng cướp mang về Đại Việt là một mối nhục ngàn năm rửa không trôi. Họ đã năm lần mang quân đánh phá Thăng Long. Họ muốn bắt sống cả tôn thất nhà Trần về phanh thây xé xác dưới thành Đồ Bàn mới hả…

         Tôi thấy một cơn lạnh buốt từ tâm can lan ra.

       Vừa mấy hôm trước, tôi đã được người tình của mình đọc cho nghe những tài liệu đông tây kim cổ mà nàng sưu tầm được về Huyền Trân Công Chúa. Nàng chuẩn bị cho vở kịch này thật kỹ. Nàng nói, hành động cướp công chúa và không trả lại hai châu Ô, Lý dưới góc nhìn quốc gia là hành động đáng hổ thẹn. Là một trong những góc khuất của lịch sử nước nhà ít người nhắc đến. Xét về phương diện quốc gia với nhau, một khi đã ký kết thì phải thực hiện. Không thể đưa ra bất kỳ lý lẽ gì để biện minh cho sự bội ước. Nhưng xét trên phương diện tình yêu. Đấy lại là hành động đáng ca ngợi của một đấng trượng phu. Không có lý gì đứng nhìn người yêu của mình sắp bị thiêu sống mà trong tay có binh hùng tướng mạnh, lại không cứu.

       Khi thấy đoàn thuyền của Đại Việt tiến về thành Đồ Bàn, nói là viếng quốc vương Chế Mân, người Chiêm Thành đã nghi ngờ. Đến viếng, chỉ một thuyền là đủ, đằng này kéo một đoàn bảy chiếc… Họ chỉ cho phép một thuyền nhỏ chở Trần thượng tướng lên bờ, vào thành.

       Đến bên linh cữu viếng quốc vương, Trần thượng tướng đã kịp nói nhỏ với Huyền Trân Công Chúa- Vương Hậu Paramecrasi: “Trưa mai ta nhổ neo về bắc. Nàng hãy ra bờ biển tiễn ta lần cuối.”

      Vương hậu cùng một tốp lính cận vệ và vài thị tỳ đến bờ biển. Chưa kịp nói câu gì thì Trần thượng tướng đã rút gươm, thét lớn: “Ta phụng mệnh của Hoàng Thượng đến đón công chúa về Đại Việt. Kẻ nào ngăn trở, giết không tha.” Ngài xông đến cắp nàng vào nách, một tay vung gươm chém mở lối. Khốn khổ, mấy tên lính ấy làm sao đánh nổi một viên võ tướng dày dạn trận mạc. Chúng bỏ chạy về thành cấp báo. Chiến thuyền của Chiêm Thành lập tức đuổi theo. Hai bên giao tranh dữ dội trên biển. Trần thượng tướng ra lệnh cho thuyền quân ở lại đánh cản đường, còn mình thân chinh cầm lái thuyền tướng chạy thẳng ra biển. Mùa gió chướng cuối năm, ngược bắc chậm, sẽ bị quân Chiêm đuổi kịp, Trần thượng tướng cho thuyền lựa gió chạy theo hướng đông nam. Rất nhanh, thuyền mất dạng. Khi thuỷ quân Chiêm Thành đánh tan thuỷ quân Đại Việt thì không còn thấy tăm tích thuyền chở Vương hậu nữa…

      Bông mai trắng bỗng rung lên trong một vũ điệu lạ kỳ.

      Những cánh hoa mong manh dường như đang bị một cơn cuồng phong dữ dội giày vò. Tả tơi. Vặn xoắn. Ngả nghiêng. Vật vã… Nhưng không rách nát, rơi rụng. Tôi cố dùng trí óc của mình để hiểu chuyện gì đang xảy ra. Tôi không hiểu. Tôi thấy mình rơi vào một trạng thái bùng nhùng khó tả. Tôi như bị kẹt giữa hai trường thời gian: quá khứ và hiện tại…

     -Thuyền chở ta và Trần thượng tướng lao thẳng ra biển. Khi đã ở giữa tít mù khơi, bốn bề xung quanh chỉ có trời và nước. Trần thượng tướng vào phòng ta. Ngài nói…

     Tôi cũng đã được nàng đọc cho nghe đoạn thoại trên thuyền:

       -Công chúa! Ta trăm nhớ ngàn thương nàng. Ta không quản gian lao nguy hiểm xông vào chỗ cừu thù để mang nàng về đất tổ cùng hưởng vinh hoa. Ta đã chờ thời khắc này lâu lắm rồi. Ta và nàng hãy mau cùng nhau giao bôi ân ái, trước sự chứng giám của biển trời.

      -Tướng quân! Ngài hành động thô bạo, bất chấp thể diện quốc gia. Ta đang là vương hậu. Chồng ta vừa chết chưa hoả táng. Con ta đỏ hỏn. Ngươi dùng vũ lực cướp ta đi. Thử hỏi đó có phải là hành động của một sứ thần, một chính nhân quân tử không?

      -Nàng đừng quá lời. Ta vâng mệnh quân vương Đại Việt, huynh cả của nàng, đến đưa ra khỏi lũ man mọi. Ta làm theo tiếng gọi của lòng mình. Sao nàng lại trách móc ta? Chả lẽ trong nàng không còn chút tình nào với ta sao…

     -Trần thượng tướng! Ngài là quan đứng đầu triều, đáng ra thấy vương huynh ta vì thương xót em gái mà cả quyết hồ đồ thì ngài phải can ngăn, cớ sao ngài lại hùa vào? Ngài có xứng là trụ cột rường mối nước nhà không? Ngài có biết rằng làm thế này thoả được chút tình riêng, nhưng còn mối giao hảo Chiêm- Việt sẽ vĩnh viễn mất đi không? Ngài có biết là sẽ có bao xương máu dân lành sắp đổ ra không? Mà ngài là tướng, giãi thây trăm họ làm công một người, có sá kể gì. Còn thân ta, vâng mệnh cha già, gác tình riêng đền nợ nước. Ta đã là người của Chế đại vương, ta đã là dân Chiêm Thành rồi. Tình của ta và ngài không thành, phận trời đã định. Để yên ổn cho dân lành hai nước, ta đã quyết lòng bước lên giàn hoả. Thân ta như cánh hoa tàn, ngài còn cố vấn vít làm gì.

      -Không được!- vừa quát to lên, Trần thượng tướng vừa xông đến bên công chúa: Nàng vẫn là người trong mộng của ta bao năm nay, ta phải có nàng!

     -Không!- Huyền Trân Công Chúa lùi lại hét vang: Ngài mà cậy sức làm càn, ta sẽ cắn lưỡi, ta sẽ nhảy xuống biển cho ngài biết. Ôi Chế Đa Đa, con ta… ngực mẹ căng nhức, con đang hết nước mắt vì khát sữa mẹ đây…

Hai dòng nước từ đôi mắt to u uẩn của công chúa bỗng tràn ra như suối. Đời mình, chưa bao giờ Trần thượng tướng nhìn thấy một người đàn bà khóc sầu thảm thiết như vậy. Nàng co rút toàn thân, khuôn mặt đẹp trong sáng rạng rỡ khi xưa bỗng méo đi, tím tái. Chỉ có dòng nước mắt tuôn ra là sáng rực như ánh trăng đêm nguyên tiêu hôm nào…

      Trần thượng tướng tự nhiên thấy mình không còn chút nhuệ khí chiếm đoạt nào. Ngài bỏ ra mũi thuyền ngắm sóng. Sóng biển bỗng cồn lên cao ngất. Một con sóng lừng vỗ mạnh vào thuyền. Nước biển lạnh ngắt bắn rào rào lên mặt…

     Thốt nhiên, tôi thấy mặt mình cũng bị nước biển bắn vào giá buốt, ướt đẫm. Tôi choàng mình tỉnh dậy. Thì ra tôi đã đứng bên cửa sổ ngắm hoa mà thiếp đi. Cơn gió lạnh cuối năm thổi vào mặt, khiến tôi tỉnh hẳn. Hoá ra đó chỉ là một giấc mơ.

      Ngư dân Việt vùng miền trung vẫn truyền nhau kể rằng, hồi ấy, sau khi bắt được Huyền Trân Công Chúa lên thuyền. Trần thượng tướng dong buồm chạy thẳng ra biển. Thuyền cứ đi, đi mãi theo chiều gió. Đến một hôm, thuyền bị mắc cạn ở một bãi cát dài lập lờ giữa khơi xa. May ở gần đó có hòn đảo nhỏ, trên mọc khá nhiều giống cây như cây bàng trên đất liền nhưng quả vuông khá lạ. Trần thượng tướng đoán có cây là có nước ngọt, có sự sống, ngài cùng cả đoàn chèo thuyền nhỏ vào kiếm thức ăn thế nên mới sống sót. Ngài và công chúa cùng tuỳ tùng ở trên đảo gần năm. Mấy trăm năm sau, người Pháp ra thám hiểm và đặt bia chủ quyền còn thấy một dòng chữ khắc trên đá san hô: Đại Việt Trần thượng tướng quân cùng Huyền Trân Công Chúa lưu tự.   

       Tháng mười năm ấy, có một cơn bão muộn đã vô tình thổi trôi dải cát, thuyền lớn thoát cạn. Trần thượng tướng cùng tuỳ tùng đưa thuyền ngược bắc. Mấy tháng sau họ về đến Thăng Long. Tính ra, kể từ lúc Trần thượng tướng vâng mệnh đức vua Trần Anh Tông vào Chiêm Thành đón Huyền Trân Công Chúa đến khi về tới kinh thành là một năm lẻ mười một ngày.

      Huyền Trân Công Chúa về Thăng Long, bái lạy tổ tiên rồi xuất gia ở núi Trâu Sơn.

     Trần thượng tướng về ở hẳn trại Bạch Mai, không tham chính. Ngài mất năm 1330.

     Mười năm sau, 1340, Huyền Trân Công Chúa viên tịch. Di chúc lại đem tro cốt về táng trong trại Bạch Mai, cạnh mộ Trần thượng tướng.

    Tết năm vừa rồi, có một sự lạ trong nhà tôi. Hôm hăm tám tết, tôi lên đường Lạc Long Quân, đất đào Nhật Tân cũ, mua một cành đào phai rất đẹp. Dày nụ, lắm lộc. Tôi mang về nhà cắm lọ, cho nước ấm, tưới thêm chút bia. Trong lòng chắc mẩm mấy hôm nữa đào nở đẹp phải biết. Nhưng rất lạ, tết, qua tết, đến tận rằm tháng giêng, cành đào vẫn chả nở một bông nào. Những nụ đào cứ héo dần đi, quắt lại, như bị hơ lửa. Tôi hoang mang, đã mấy chục năm nay chơi đào, chưa khi nào tôi gặp trường hợp như thế này. Thế nhưng cây chi mai tôi mang từ nhà ông bạn dưới khu trại Bạch Mai cũ về thì nở trắng xoá. Hàng đêm, tôi vẫn ra đứng bên cửa sổ ngắm nhìn. Có lúc mất điện, hoa trên cây rực lên trong đêm, ánh hào quang lung linh và mùi hương thanh khiết toả ra…

       Hôm gặp người tình đầu xuân, tôi kể cho nàng nghe. Nàng bảo: “Anh không biết sao, mai trắng là chúa của mọi loài hoa. Một khi chúa hoa đã nở thì các loài hoa khác phải cụp cánh. Không dám khoe sắc.”

      Tôi bỗng ngẩn ngơ. Thật vậy sao?

Đêm hôm ấy, tôi lại đứng cạnh cửa sổ ngắm cây chi mai. Hoa đã tàn hết từ mấy hôm rồi. Tôi nhìn vô định vào chậu cây. Chợt tôi thấy một nụ hoa duy nhất còn lại trên cây từ từ nở ra, nở ra, bung cánh trắng muốt. Và hương thơm thanh tao quyến rũ bỗng tràn ngập cả đêm xuân yên ắng.

 

3/2016.
Trần Thanh Cảnh

 

 

 

*Lời một bài ca Huế cổ, tương truyền do Huyền Trân Công Chúa viết trên đường vào Chiêm Thành.

 

Ý kiến bạn đọc
20 Tháng Tám 20196:06 SA
Khách
Hay quá nhà văn ơi! Em cũng lạc trong mạch câu chuyện. Đọc mà không phân định được thật và ảo. Em cũng là hậu duệ nhà Trần. Em vẫn luôn thắc mắc, không biết là hiện thân của ai? Vì có mấy thầy đồng cốt nói với em rằng, con gái nhà Trần đầu thai là để trả nợ nghiệp của dòng họ.
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
23 Tháng Ba 20266:41 CH(Xem: 2388)
Có những bản tình ca không bắt đầu từ giai điệu, mà bắt đầu từ cách hai con người lắng nghe nhau. Âm nhạc gọi tên những khoảng cách ấy là quãng bốn, quãng năm—những bước đi giữa các nốt, khi gần khi xa, khi chênh vênh như một lời chưa nói hết, khi vững vàng như một niềm tin đã kịp gọi thành tên. Nhưng trong thế giới của những kẻ đang yêu, khoảng cách ấy không chỉ nằm trên phím đàn. Nó hiện hữu trên chính cơ thể con người— như một bản đồ thầm lặng của cảm xúc, nơi mỗi điểm chạm là một nốt nhạc, mỗi chuyển động là một cung bậc ngân rung.
15 Tháng Ba 20261:13 SA(Xem: 2450)
Gần đây, trong giới văn chương xuất hiện một nỗi lo mới: trí tuệ nhân tạo đang “xâm lăng” lãnh địa thi ca. Bài viết “Phẩm giá thơ trong thời đại AI” của Đinh Thanh Huyền là một trong những tiếng nói tiêu biểu cho nỗi lo ấy. Bài viết được viết với nhiều cảm xúc chân thành, nhiều suy tư đạo đức và một niềm tin rất đẹp: thơ phải là sản phẩm của con người, của trải nghiệm sống, của những tế bào sinh học đang rung động trong thân thể người. Tất nhiên, không ai phản đối niềm tin đó. Nhưng đọc xong bài viết, người ta bỗng có một cảm giác hơi… lạ: các nhà thơ dường như đang sợ AI giống hệt như họ từng sợ rất nhiều thứ trong lịch sử. Và lịch sử thường cho thấy: những nỗi sợ đó hiếm khi đúng.
15 Tháng Ba 202612:47 SA(Xem: 3081)
Một Bài Thơ Dịch, 114 Năm Sau Khi Bài Thơ Gốc Ra Đời. LE PONT MIRABEAU - Tác giả Guillaume Apollinaire -1912 DƯỚI CẦU MIRABEAU – Trần C. Trí chuyển ngữ -2026
14 Tháng Ba 202611:58 CH(Xem: 3474)
. Mall of America—tên một trung tâm thương mại có thật tại Hoa Kỳ—là nhan đề truyện ngắn của Suzanne Wang.. Tác giả là kỹ sư phần mềm sống tại San Francisco, sáng tác chủ yếu xoay quanh trí tuệ nhân tạo và những tác động của công nghệ đối với đời sống con người. Truyện được tuyển chọn vào The Best American Short Stories 2024 được ghi nhận là một tác phẩm tiêu biểu của văn học Mỹ đương đại trong năm 2024. Câu chuyện mở ra từ hệ thống OmniMall AI với một giọng điềm tĩnh và logic, giải thích trước một ủy ban doanh nghiệp lý do vì sao bộ nhớ của nó không nên bị xóa.Rõ ràng,”tôi” trong truyện chính là OmniMall AI..Các nhân vật hiện ra chủ yếu qua mã số và dữ liệu hành vi (C-2542, A-9921…), phản ánh logic của một thế giới nơi con người được tiếp cận như khách hàng,hồ sơ và đối tượng . “Tôi” chỉ tồn tại qua giọng nói, màn hình và các tương tác lặp lại, đặc biệt trong những trò chơi và hoạt động ca vũ.
14 Tháng Ba 202611:11 CH(Xem: 3715)
Xin thưa ngay, “Giáo chủ” đang nói tới đây không nhằm nói về một nhân vật cụ thể, ở một xứ sở cụ thể nào. Và động lực để hắn có đủ lòng dũng cảm (vâng, cần tới lòng dũng cảm) để viết những dòng tạm gọi là “truyện ngắn” cho lành này, chính là tâm sự của một người mẹ - bạn gái hắn, kể với tay nhà báo quèn về chuyện đã “mất” đứa con gái duy nhất tên là MTT cho một đấng “Giáo chủ” cùng hệ thống giáo lý và cái “Thiên đường” của ông ta ra sao…
14 Tháng Ba 202610:45 CH(Xem: 4329)
đưa em về qua chợ / bến đò đầy khách rồi / bữa hôm trời trở gió / tháng giêng hai đến rồi
14 Tháng Ba 202610:34 CH(Xem: 3830)
Ở miền sông nước Hậu Giang, nơi những con rạch nhỏ lặng lẽ chảy qua vườn dừa, vườn khóm, người ta vẫn nhớ về một cô gái có nụ cười “tỏa nắng” như nắng tháng Ba phương Nam. Cô tên là Mai Thị Ngọc Linh.
28 Tháng Hai 20263:48 SA(Xem: 4855)
Vợ chồng tay Lộc chuyển nhà, đi ở thuê. Dân khu phố Lợi Giang xì xào, sẵn nhà năm tầng to đẹp thế không ở, đi thuê cái phòng bằng lỗ mũi, vợ chồng con cái đút nút vào với nhau cho nó nhục ra… Nhưng Lộc không thấy nhục. Lộc vốn là công nhân lắp ráp điện tử bên khu công nghiệp gần đó. Vợ ở nhà bán hàng online, nội trợ. Hai con, một đứa lên năm một đứa lên ba đi nhà trẻ cả. Đời sống cũng ổn. Vợ chồng con cái dắt nhau đi thuê căn phòng trong dãy trọ mãi cuối khu phố Lợi Giang, cách nhà cũ độ hai cây số là chuyện cực chẳng đã. Khá xa. Khuất mắt. Chỉ có điều ngày hai buổi đi về, vẫn phải lượn qua ngõ rẽ vào nhà cũ. Hơi khó chịu. Nhưng cứ nhìn thẳng, tăng ga xe máy phóng vèo qua một cái cũng xong. Mẹ Lộc bảo: “Đi cách xa khỏi cái chỗ ma nó quen chốn ấy, cho yên ấm gia đình”. Lộc nghe lời mẹ, lấy cái sự yên ấm gia đình con cái làm trọng.
28 Tháng Hai 20263:32 SA(Xem: 3133)
Vốn âm nhạc của tôi không có bao nhiêu, nghèo nàn lắm. Có thể nói tôi rất dốt về âm nhạc. Đây là sự thực và đôi lúc, một mình suy tư, đem lòng đối diện với lòng, tôi tự cảm thấy có một chút xấu hổ. Không phải là tôi không được học nhạc. Trái lại, hệ thống giáo dục thời chúng tôi, thuở xa xưa ấy, ba phần tư thế kỷ tức 75 năm trước đây, từ lớp Đệ Thất (lớp 6 bây giờ), năm đầu tiên của bậc Trung-Học phổ thông, môn âm nhạc đã có trong chương trình giảng dạy. Ngoài những môn học chính như Việt Văn, Toán, Lý Hóa, Sinh Ngữ v.v. mỗi tuần còn có ba giờ dạy môn học phụ: một giờ “Họa”, một giờ “Hán Văn”, một giờ “Nhạc”. Học sinh chúng tôi thời đó, tiếp thu ba môn học phụ này để bổ túc kiến thức phổ thông, và chỉ được dạy ở Trung-Học Đệ-Nhất-Cấp, nay gọi là Trung-Học Cơ-Sở…
28 Tháng Hai 20262:58 SA(Xem: 3049)
Trong đời sống văn chương Việt Nam hải ngoại, có những người viết để nổi danh. Có những người viết để lưu dấu một thời. Có những người viết để giữ lại một phần linh hồn dân tộc mình giữa những bể dâu của lịch sử. Nhà văn, dịch giả Từ Vũ thuộc vế thứ ba, bền bỉ gìn giữ tiếng Việt như giữ một ngọn lửa nhỏ trong gió.
16 Tháng Tám 2025(Xem: 8866)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 15804)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 14820)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 15179)
Tác phẩm Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri[1] nguyên bản tiếng Ý, được viết để đệ lên Giáo Hoàng Urbain VIII (1623-1644), theo truyền thống các văn bản của giáo sĩ tường trình với Đức Thánh Cha và Tòa thánh về hiện tình đất nước mà họ đã đến truyền giáo, cũng là cuốn sách đầu tiên của người Âu viết về Đàng Trong, in năm 1631, cung cấp những thông tin giá trị trên ba mặt: lịch sử, tôn giáo và ngôn ngữ. Và ông đã ghi lại những chữ quốc ngữ đầu tiên trong tác phẩm Ký sự Đàng Trong. Giáo sĩ Cristoforo Borri (1583-1632), thông bác nhiều địa hạt, từ sinh vật học đến thiên văn, ngoài việc báo cáo tình hình Đại Việt, có tính cách "gián điệp" cho Tòa Thánh, ông còn yêu mến đất nước này, hòa mình vào đời sống Việt Nam đầu thế kỷ XVII, tìm hiểu xã hội và con người.
23 Tháng Ba 20266:41 CH(Xem: 2388)
Có những bản tình ca không bắt đầu từ giai điệu, mà bắt đầu từ cách hai con người lắng nghe nhau. Âm nhạc gọi tên những khoảng cách ấy là quãng bốn, quãng năm—những bước đi giữa các nốt, khi gần khi xa, khi chênh vênh như một lời chưa nói hết, khi vững vàng như một niềm tin đã kịp gọi thành tên. Nhưng trong thế giới của những kẻ đang yêu, khoảng cách ấy không chỉ nằm trên phím đàn. Nó hiện hữu trên chính cơ thể con người— như một bản đồ thầm lặng của cảm xúc, nơi mỗi điểm chạm là một nốt nhạc, mỗi chuyển động là một cung bậc ngân rung.
15 Tháng Ba 202612:47 SA(Xem: 3080)
Một Bài Thơ Dịch, 114 Năm Sau Khi Bài Thơ Gốc Ra Đời. LE PONT MIRABEAU - Tác giả Guillaume Apollinaire -1912 DƯỚI CẦU MIRABEAU – Trần C. Trí chuyển ngữ -2026
14 Tháng Ba 202610:45 CH(Xem: 4329)
đưa em về qua chợ / bến đò đầy khách rồi / bữa hôm trời trở gió / tháng giêng hai đến rồi
28 Tháng Hai 202612:40 SA(Xem: 5710)
cô ấy cao hơn tôi gần một cái đầu / nhưng điều đó / không làm tôi thấy mình nhỏ lại / khi tôi muốn hôn / tôi không cần nhón chân / cô ấy sẽ cúi xuống / rất khẽ / như một nhành cây / nghiêng vì gió
(Xem: 3133)
Vốn âm nhạc của tôi không có bao nhiêu, nghèo nàn lắm. Có thể nói tôi rất dốt về âm nhạc. Đây là sự thực và đôi lúc, một mình suy tư, đem lòng đối diện với lòng, tôi tự cảm thấy có một chút xấu hổ. Không phải là tôi không được học nhạc. Trái lại, hệ thống giáo dục thời chúng tôi, thuở xa xưa ấy, ba phần tư thế kỷ tức 75 năm trước đây, từ lớp Đệ Thất (lớp 6 bây giờ), năm đầu tiên của bậc Trung-Học phổ thông, môn âm nhạc đã có trong chương trình giảng dạy. Ngoài những môn học chính như Việt Văn, Toán, Lý Hóa, Sinh Ngữ v.v. mỗi tuần còn có ba giờ dạy môn học phụ: một giờ “Họa”, một giờ “Hán Văn”, một giờ “Nhạc”. Học sinh chúng tôi thời đó, tiếp thu ba môn học phụ này để bổ túc kiến thức phổ thông, và chỉ được dạy ở Trung-Học Đệ-Nhất-Cấp, nay gọi là Trung-Học Cơ-Sở…
(Xem: 4612)
Tôi chỉ thấy dễ chịu khi máy bay hạ cánh xuống California. Không phải vì nước Mỹ tốt hơn. Mà vì tôi vừa rời khỏi một nơi khiến lòng mình nặng trĩu. Một tháng đi qua Sài Gòn, Nha Trang, Đà Nẵng, Hà Nội. Một tháng đủ để cảm nhận nhịp thở của một đất nước đang lớn lên – nhưng lớn lên như một đứa trẻ không được hỏi ý kiến mình muốn trở thành ai.
(Xem: 4130)
Nhà Ba Má tôi ở ngay phố chợ Qui Nhơn, một căn nhà rộng lớn rất đẹp. Ngày xưa xa xôi thời còn nhỏ, mỗi năm đến độ xuân về, nhà tôi thường có một chậu mai đẹp chưng giữa phòng khách thật sang trọng. Ngày ấy mấy anh em tôi thường lấy những tấm thiệp chúc xuân be bé gắn lên cành mai. Mai vàng nở tươi, e ấp dịu dàng trong tiếng nhạc xuân nghe rộn rã xuân về.
(Xem: 4886)
Với tôi, Tết về trước hết, bằng một mùi hương - mùi gừng nồng ấm Ở cái xóm nhỏ ven sông- xóm Giã Viên. Trong ký ức, cứ vào khoảng đầu tháng Chạp, không khí quanh bến sông Kẻ Vạn* gần nhà tôi lại trở nên rộn ràng. Từ lò mứt chị Bưởi (chủ lò mứt: chị Nguyễn Thị Bưởi là con gái Kim Long, xứ mứt gừng nổi tiếng của Huế) ở xóm trên, những gánh gừng trên vai các o, các chị đã được thái lát, luộc qua, nối nhau về dòng sông để xả nước cho bớt vị cay. Dòng sông Kẻ Vạn ngày ấy trong đến nỗi có thể nhìn thấy từng viên sỏi, từng ngọn rêu dưới đáy. Không chỉ là mùi thơm của gừng, mà là mùi vị của sự tảo tần, của bàn tay chịu thương chịu khó bắt đầu vào vụ mứt Tết.
14 Tháng Ba 202611:58 CH(Xem: 3473)
. Mall of America—tên một trung tâm thương mại có thật tại Hoa Kỳ—là nhan đề truyện ngắn của Suzanne Wang.. Tác giả là kỹ sư phần mềm sống tại San Francisco, sáng tác chủ yếu xoay quanh trí tuệ nhân tạo và những tác động của công nghệ đối với đời sống con người. Truyện được tuyển chọn vào The Best American Short Stories 2024 được ghi nhận là một tác phẩm tiêu biểu của văn học Mỹ đương đại trong năm 2024. Câu chuyện mở ra từ hệ thống OmniMall AI với một giọng điềm tĩnh và logic, giải thích trước một ủy ban doanh nghiệp lý do vì sao bộ nhớ của nó không nên bị xóa.Rõ ràng,”tôi” trong truyện chính là OmniMall AI..Các nhân vật hiện ra chủ yếu qua mã số và dữ liệu hành vi (C-2542, A-9921…), phản ánh logic của một thế giới nơi con người được tiếp cận như khách hàng,hồ sơ và đối tượng . “Tôi” chỉ tồn tại qua giọng nói, màn hình và các tương tác lặp lại, đặc biệt trong những trò chơi và hoạt động ca vũ.
14 Tháng Ba 202611:11 CH(Xem: 3714)
Xin thưa ngay, “Giáo chủ” đang nói tới đây không nhằm nói về một nhân vật cụ thể, ở một xứ sở cụ thể nào. Và động lực để hắn có đủ lòng dũng cảm (vâng, cần tới lòng dũng cảm) để viết những dòng tạm gọi là “truyện ngắn” cho lành này, chính là tâm sự của một người mẹ - bạn gái hắn, kể với tay nhà báo quèn về chuyện đã “mất” đứa con gái duy nhất tên là MTT cho một đấng “Giáo chủ” cùng hệ thống giáo lý và cái “Thiên đường” của ông ta ra sao…
14 Tháng Ba 202610:34 CH(Xem: 3829)
Ở miền sông nước Hậu Giang, nơi những con rạch nhỏ lặng lẽ chảy qua vườn dừa, vườn khóm, người ta vẫn nhớ về một cô gái có nụ cười “tỏa nắng” như nắng tháng Ba phương Nam. Cô tên là Mai Thị Ngọc Linh.
28 Tháng Hai 20263:48 SA(Xem: 4855)
Vợ chồng tay Lộc chuyển nhà, đi ở thuê. Dân khu phố Lợi Giang xì xào, sẵn nhà năm tầng to đẹp thế không ở, đi thuê cái phòng bằng lỗ mũi, vợ chồng con cái đút nút vào với nhau cho nó nhục ra… Nhưng Lộc không thấy nhục. Lộc vốn là công nhân lắp ráp điện tử bên khu công nghiệp gần đó. Vợ ở nhà bán hàng online, nội trợ. Hai con, một đứa lên năm một đứa lên ba đi nhà trẻ cả. Đời sống cũng ổn. Vợ chồng con cái dắt nhau đi thuê căn phòng trong dãy trọ mãi cuối khu phố Lợi Giang, cách nhà cũ độ hai cây số là chuyện cực chẳng đã. Khá xa. Khuất mắt. Chỉ có điều ngày hai buổi đi về, vẫn phải lượn qua ngõ rẽ vào nhà cũ. Hơi khó chịu. Nhưng cứ nhìn thẳng, tăng ga xe máy phóng vèo qua một cái cũng xong. Mẹ Lộc bảo: “Đi cách xa khỏi cái chỗ ma nó quen chốn ấy, cho yên ấm gia đình”. Lộc nghe lời mẹ, lấy cái sự yên ấm gia đình con cái làm trọng.
15 Tháng Ba 2026(Xem: 2450)
Gần đây, trong giới văn chương xuất hiện một nỗi lo mới: trí tuệ nhân tạo đang “xâm lăng” lãnh địa thi ca. Bài viết “Phẩm giá thơ trong thời đại AI” của Đinh Thanh Huyền là một trong những tiếng nói tiêu biểu cho nỗi lo ấy. Bài viết được viết với nhiều cảm xúc chân thành, nhiều suy tư đạo đức và một niềm tin rất đẹp: thơ phải là sản phẩm của con người, của trải nghiệm sống, của những tế bào sinh học đang rung động trong thân thể người. Tất nhiên, không ai phản đối niềm tin đó. Nhưng đọc xong bài viết, người ta bỗng có một cảm giác hơi… lạ: các nhà thơ dường như đang sợ AI giống hệt như họ từng sợ rất nhiều thứ trong lịch sử. Và lịch sử thường cho thấy: những nỗi sợ đó hiếm khi đúng.
28 Tháng Hai 2026(Xem: 3049)
Trong đời sống văn chương Việt Nam hải ngoại, có những người viết để nổi danh. Có những người viết để lưu dấu một thời. Có những người viết để giữ lại một phần linh hồn dân tộc mình giữa những bể dâu của lịch sử. Nhà văn, dịch giả Từ Vũ thuộc vế thứ ba, bền bỉ gìn giữ tiếng Việt như giữ một ngọn lửa nhỏ trong gió.
10 Tháng Hai 2026(Xem: 3132)
Bài viết này đặt ra một nghịch lý của Việt Nam đương đại: khi lý tưởng cộng sản vẫn được nhắc tới như nền tảng chính danh, nhưng vai trò thực tế của nó trong đời sống xã hội đã thay đổi sâu sắc. Thay vì tranh luận đúng–sai hay kết tội, tác giả chọn cách phân tích sự dịch chuyển của lý tưởng từ mục tiêu giải phóng sang ngôn ngữ quyền lực. Cách tiếp cận này giúp nhìn lại mối quan hệ giữa ổn định, phát triển và bất bình đẳng dưới một góc nhìn tỉnh táo hơn. Tòa soạn giới thiệu bài viết như một đóng góp cho đối thoại xã hội, với tinh thần viết để hiểu và cùng suy ngẫm
07 Tháng Hai 2026(Xem: 3642)
Sắp đến Tết truyền thống, như một “tập quán” bất đắc dĩ mới, nhiều người đang lo lắng chuẩn bị đón đợi nhằm chống đỡ các chiêu trò hài nhạt chọc cười nhảm trên các phương tiện truyền thông, thì đã bị đầu độc đến nôn mửa bởi hàng loạt thứ văn hóa rác được gọi là “Thơ Văn”, mà lại là “Thơ Văn” đoạt các giải cao ngất ngưởng, được ngợi ca ngút trời theo kiểu “quá lời nguyện hết thành hoàng thổ công”…
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 11722)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 28118)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 34505)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
07 Tháng Năm 2021(Xem: 34590)
...một thập kỷ gian nan của nông dân Dương Nội qua cuộc trò chuyện với anh Trịnh Bá Phương - một trong những người có mặt từ đầu - đã góp phần không nhỏ trong nỗ lực xây dựng sự đoàn kết đấu tranh dai dẳng của bà con. Mong rằng chúng ta sẽ học được nhiều điều từ họ, những người mà nhà thơ Hồng Nguyên gọi là “Áo vải chân không đi lùng giặc đánh”.
(Xem: 9243)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
(Xem: 11494)
Tập thơ “Hẹn Anh Về Vỹ Dạ Ngắm Mưa Bay” của Hoàng Thị Bích Hà có hơn 180 bài thơ dài ngắn khác nhau được chia làm 2 phần: Phần 1: 80 bài thơ, Phần 2: 116 bài thơ bốn câu. Phần 1: 80 bài thơ tuyển là những bài tâm đắc được chọn lọc ra từ 10 tập thơ trước đã xuất bản và một số bài thơ mới sáng tác trong thời gian gần đây, chưa in nhưng đã được đăng tải trên các trang báo mạng và website Văn học Nghệ thuật trong và ngoài nước. Phần 2 là những khổ thơ yêu thích, mỗi bài chỉ chon 4 câu trong số những bài thơ đã xuất bản.
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 2388)
Có những bản tình ca không bắt đầu từ giai điệu, mà bắt đầu từ cách hai con người lắng nghe nhau. Âm nhạc gọi tên những khoảng cách ấy là quãng bốn, quãng năm—những bước đi giữa các nốt, khi gần khi xa, khi chênh vênh như một lời chưa nói hết, khi vững vàng như một niềm tin đã kịp gọi thành tên. Nhưng trong thế giới của những kẻ đang yêu, khoảng cách ấy không chỉ nằm trên phím đàn. Nó hiện hữu trên chính cơ thể con người— như một bản đồ thầm lặng của cảm xúc, nơi mỗi điểm chạm là một nốt nhạc, mỗi chuyển động là một cung bậc ngân rung.
(Xem: 5710)
cô ấy cao hơn tôi gần một cái đầu / nhưng điều đó / không làm tôi thấy mình nhỏ lại / khi tôi muốn hôn / tôi không cần nhón chân / cô ấy sẽ cúi xuống / rất khẽ / như một nhành cây / nghiêng vì gió
(Xem: 5180)
BIỂN CÓ NHIỀU MÀU HỞ ANH – bài thơ của Đặng Hiền viết ngày 16.12.2017, hôm nay trở lại trong một hình hài mới: Blue Rock, với giọng nam trầm ấm, chậm rãi và đầy suy tư. Từ câu hỏi giản dị mà ám ảnh “Biển có nhiều màu hở anh…”, ca khúc mở ra một thế giới yêu thương rất đời: cà phê buổi sáng, âm nhạc không lời, những ước mong nhỏ bé nhưng bền bỉ. Giai điệu Blue Rock khoác lên bài thơ một lớp sóng mới – vừa hoang hoải, vừa ấm nồng – để tình yêu vang lên như biển: không chỉ một màu, mà sâu, rộng và không ngừng chuyển động.
(Xem: 5237)
ĐÔI MẮT EM là một thí nghiệm nhỏ nhưng đầy mở rộng của thời đại AI: nơi một bài thơ có thể hóa thân thành nhiều phiên bản—hay và chưa hay, đơn ca hay song ca, với giai điệu và hòa âm luôn biến chuyển, không còn bị giam trong sự lặp lại sáo mòn. Nhưng sau tất cả, điều còn lại vẫn là phần hồn: ca khúc có chạm được trái tim người nghe hay không, và giọng hát có đủ cảm để ở lại trong ký ức. Phiên bản này được gửi đi như một trải nghiệm—lắng, điện ảnh, và mong manh—để người nghe tự tìm thấy mình trong đôi mắt em. TẠP CHÍ HỢP LƯU
(Xem: 4563)
“Mỹ Hương” là một bản Jazz Ballad dịu ngọt, nơi giọng nam trầm ấm và giọng nữ mượt nhẹ hòa quyện, kể lại một buổi sớm bình yên bên cầu San Francisco. Từ những “hoa cúc trong lòng”, từ bài hát cũ của mùa thu nơi xứ Mỹ, ca khúc mở ra một không gian phủ sương, đầy gió biển, và đầy nỗi nhớ như sương. “Mỹ Hương” là một lời thì thầm Jazz Ballad từ sương thu San Francisco Thân mời quí ACE cùng nghe Ca khúc: MỸ HƯƠNG - thơ Đặng Hiền- (Phiên bản Trắng Đen- Song Ca)
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 6528)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 5767)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi
14 Tháng Mười 202510:03 CH(Xem: 7590)
QUẬN CAM, California (Việt Báo) -- Nhà văn Doãn Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 giờ sáng ngày Thứ Ba 14/10/2025 tại một bệnh viện ở Quận Cam, California, theo tin từ gia đình họ Doãn. Nhà văn Doãn Quốc Sỹ lấy tên thật làm bút hiệu. Ông sinh ngày 17/02/1923 (nhằm ngày Mùng Hai Tết Quí Hợi) tại xã Hạ Yên Quyết, Hà Đông, ngoại thành Hà Nội. Như thế, nhà văn ra đi khi được 102 tuổi, theo tuổi ta là 103.