- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

TỪ CÔNG BỘC ĐẾN GIA NÔ

20 Tháng Mười Một 20264:15 CH(Xem: 126)
Monarch of the White House-2

CHÚ THÍCH ẢNH:

Giữa một nền cộng hòa,
chiếc ngai vàng vẫn có thể xuất hiện trong tư duy của những người nắm quyền.



TỪ CÔNG BỘC ĐẾN GIA NÔ

Khi Tòa Bạch Ốc mang dáng dấp một triều đình quân chủ

MINH HẠO – Ghi chép chính trị

 


1. KHI LÒNG TRUNG THÀNH THAY THẾ NĂNG LỰC

Trong một nền cộng hòa, tổng thống là người được nhân dân trao quyền điều hành đất nước trong một nhiệm kỳ nhất định. Những người được bổ nhiệm vào chính quyền là công bộc quốc gia, có trách nhiệm phục vụ Hiến pháp, luật pháp và lợi ích của nhân dân.

Họ không phải thuộc hạ riêng của tổng thống.

Thế nhưng, nhìn vào cách vận hành của chính quyền Donald Trump, người ta có thể nhận thấy một hiện tượng đáng suy ngẫm: ranh giới giữa lòng trung thành với quốc gia và lòng trung thành với cá nhân lãnh tụ dường như ngày càng bị xóa nhòa.

Một chính quyền dân chủ cần những người dám nói thật, kể cả khi sự thật ấy khiến tổng thống không hài lòng. Nhưng nếu người đứng đầu chỉ muốn nghe những lời tán tụng, còn những người phản biện bị xem như những kẻ chống đối, thì bộ máy công quyền sẽ dần biến thành một hệ thống phục vụ cá nhân.

Ở đó, năng lực không còn là tiêu chuẩn duy nhất để được trọng dụng. Sự trung thành với người đứng đầu có thể trở thành một thứ quyền lực vô hình.

2. STEPHEN MILLER VÀ HÌNH ẢNH MỘT TRIỀU THẦN

Buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc ngày 20/11/2026 mang đến một hình ảnh khá đặc biệt.

Stephen Miller, tân Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, đứng trước giới truyền thông và dành hơn hai phút để ca ngợi những thành tựu của Donald Trump.

Ông tuyên bố rằng những gì Trump đạt được trong hai năm qua vượt xa thành tựu của bất kỳ tổng thống nào trong lịch sử Hoa Kỳ.

Miller liệt kê hàng loạt chiến công mà ông gán cho chính quyền Trump, từ biên giới, trục xuất người nhập cư, năng lượng, quân sự cho đến quan hệ quốc tế.

Đáng chú ý, Trump tỏ ra rất hài lòng. Ông quay sang JD Vance và Marco Rubio, hai nhân vật thường được xem là những ứng viên tiềm năng cho cuộc đua tổng thống năm 2028, rồi tuyên bố Miller còn phát biểu hay hơn cả hai người.

Sau đó, Trump hỏi Miller:

“Ông có muốn ra tranh cử tổng thống không?”

Cả nhóm bật cười.

Có thể đó chỉ là một câu nói đùa. Nhưng hình ảnh ấy gợi lên một câu hỏi đáng quan tâm: Trong một chính quyền dân chủ, điều gì đang được tưởng thưởng nhiều hơn: năng lực phụng sự quốc gia hay khả năng làm hài lòng người nắm quyền?

3. MỘT TRIỀU ĐÌNH KHÔNG CẦN NGAI VÀNG

Trong lịch sử quân chủ, những vị vua thích nghe lời xu nịnh thường dễ bị bao quanh bởi những kẻ chỉ biết chiều lòng nhà vua.

Người dám can gián có thể bị thất sủng. Kẻ biết tâng bốc lại có cơ hội thăng tiến.

Đó là một trong những cơ chế khiến quyền lực tuyệt đối dễ dẫn đến sai lầm tuyệt đối.

Lịch sử Trung Hoa từng có Ngụy Trưng, vị đại thần nổi tiếng dưới triều Đường Thái Tông. Ông thường xuyên can gián hoàng đế, không ngại nói những điều nhà vua không muốn nghe.

Đường Thái Tông hiểu rằng một vị vua cần người dám chỉ ra sai lầm của mình.

Đó là sự khác biệt giữa người muốn trị quốc và người chỉ muốn được tung hô.

Trong nền cộng hòa Hoa Kỳ, vai trò ấy không thuộc về một vị đại thần duy nhất. Nó được phân chia cho Quốc hội, tòa án, báo chí, các cơ quan giám sát và cuối cùng là cử tri.

Nhưng những thiết chế ấy chỉ có thể phát huy tác dụng khi con người bên trong chúng còn đủ can đảm bảo vệ nguyên tắc.

Một triều đình không nhất thiết phải có ngai vàng. Đôi khi, nó chỉ cần một người đứng đầu không thích bị phản đối và một đội ngũ cấp dưới không muốn đánh mất đặc quyền của mình.

4. NGÀY 3 THÁNG 11: LÁ PHIẾU VÀ LỜI CẢNH BÁO

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/2026 đã tạo ra một thay đổi lớn trong tương quan quyền lực tại Washington.

Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện, chấm dứt tình trạng Đảng Cộng hòa kiểm soát đồng thời Nhà Trắng và hai viện Quốc hội.

Theo các tường thuật của Associated Press và Reuters, những nguyên nhân quan trọng góp phần vào kết quả này bao gồm sự bất mãn về chi phí sinh hoạt, cuộc chiến với Iran và những lo ngại về tham nhũng trong chính quyền.

Đây là một thất bại chính trị đáng kể đối với Đảng Cộng hòa.

Nhưng điều quan trọng hơn là ý nghĩa của lá phiếu.

Cử tri không trực tiếp phế truất tổng thống. Họ cũng không trao quyền điều hành hành pháp cho Đảng Dân chủ. Tuy nhiên, họ đã sử dụng quyền bầu cử để thay đổi cán cân quyền lực tại Quốc hội.

Đó chính là cơ chế tự điều chỉnh của một nền cộng hòa.

Một tổng thống có thể thắng cử, có thể nắm quyền hành pháp, có thể bổ nhiệm những người thân cận vào các vị trí quan trọng. Nhưng ông không thể sở hữu lá phiếu của nhân dân.

Và cũng không thể mặc nhiên xem sự ủng hộ của cử tri trong quá khứ là một sự ủy quyền vô thời hạn.

5. BÓNG MA EPSTEIN VÀ NHỮNG CÂU HỎI CHƯA CÓ LỜI GIẢI

Một trong những vấn đề chính trị nhạy cảm nhất liên quan đến chính quyền Trump trong thời gian qua là việc công khai hồ sơ Jeffrey Epstein.

Epstein là một tội phạm tình dục đã bị kết án, liên quan đến việc bóc lột và buôn bán tình dục trẻ vị thành niên. Cái chết của ông ta trong trại giam năm 2019 không khép lại được những câu hỏi về mạng lưới quan hệ, những người có liên quan và trách nhiệm của các cơ quan công quyền.

Vấn đề không chỉ nằm ở việc những tài liệu nào đã được công bố, mà còn ở những tài liệu nào chưa được công bố, lý do giữ lại chúng và cách bảo vệ danh tính của các nạn nhân.

Ngày 18/11/2026, Reuters đưa tin Robert Garcia, nhân vật Dân chủ được dự kiến lãnh đạo Ủy ban Giám sát Hạ viện, đã yêu cầu bảo toàn tài liệu từ 12 người có liên hệ với Trump, trong khuôn khổ những cuộc điều tra dự kiến về xung đột lợi ích và cách chính quyền xử lý hồ sơ Epstein.

Điều đó cho thấy hồ sơ Epstein vẫn là một vấn đề chưa khép lại trong đời sống chính trị Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: một người được nhắc tên trong tài liệu, có quan hệ xã hội với Epstein hoặc nhận được yêu cầu bảo toàn hồ sơ không đồng nghĩa với việc người đó phạm tội.

Công lý không thể được thay thế bằng suy đoán. Nhưng minh bạch cũng không thể bị thay thế bằng sự im lặng.

Đó là điều mà bất kỳ chính quyền nào, bất kể thuộc đảng phái nào, cũng phải có trách nhiệm giải trình.

6. QUYỀN LỰC VÀ CĂN BỆNH KHÔNG MUỐN NGHE SỰ THẬT

Điều đáng lo ngại không chỉ là một cá nhân có thể tập trung quá nhiều quyền lực, mà còn là khả năng bộ máy xung quanh cá nhân ấy đánh mất chức năng phản biện.

Một nhà lãnh đạo nếu chỉ nghe những lời tán thưởng sẽ rất dễ nhầm lẫn giữa sự trung thành và sự thật.

Một người cấp dưới nếu chỉ quan tâm đến sự hài lòng của cấp trên sẽ rất dễ quên rằng trách nhiệm của mình không dừng lại ở cánh cửa văn phòng tổng thống.

Và một chính quyền nếu xem mọi lời chỉ trích là sự phản bội thì sẽ ngày càng khó nhận diện những sai lầm của chính mình.

Trong một chế độ quân chủ, nhà vua có thể tưởng rằng mình là trung tâm của đất nước.

Trong một nền cộng hòa, không một tổng thống nào được phép có suy nghĩ ấy.

Bởi quyền lực không phải tài sản riêng của người đang nắm giữ nó.

Nó là sự ủy thác có giới hạn, có thời hạn và phải chịu trách nhiệm trước nhân dân.

KẾT LUẬN: AI MỚI LÀ NGƯỜI PHẢI NÓI LỜI CẢM ƠN?

Có một nghịch lý khá thú vị sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Đảng Dân chủ có thể phải nhìn lại hai năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump và tự hỏi: Phải chăng chính những quyết định gây tranh cãi, những xung đột chính trị và những vấn đề quản trị của đối thủ đã góp phần tạo nên cơ hội cho họ giành lại Quốc hội?

Nếu vậy, có lẽ Đảng Dân chủ nên gửi một lời cảm ơn mang tính châm biếm đến Donald Trump.

Bởi đôi khi, đối thủ chính trị không cần phải làm gì nhiều để giúp bạn. Họ có thể tự tạo ra cơ hội cho bạn bằng chính những quyết định của họ.

Tuy nhiên, chiến thắng của Đảng Dân chủ không phải là giấy phép để tự mãn. Họ cũng phải đối diện với trách nhiệm chứng minh rằng quyền giám sát Quốc hội sẽ được sử dụng để bảo vệ công lý và lợi ích công cộng, chứ không phải để trả đũa chính trị.

Và đây là câu hỏi cuối cùng mà tôi muốn đặt ra:

Liệu Đảng Dân chủ có phải cảm ơn Donald Trump vì đã góp phần tạo nên chiến thắng ngày 3/11/2026 bằng chính những quyết định gây bất mãn của ông ta?

Hay sâu xa hơn, chiến thắng ấy còn mang một thông điệp khác?

Phải chăng đó cũng là lời nhắc nhở rằng trong hai năm cuối nhiệm kỳ thứ 47, không một thế lực chính trị nào được phép biến Quốc hội thành một nơi im lặng trước những vấn đề cần được điều tra, trong đó có bóng ma Jeffrey Epstein và những câu hỏi chưa được giải đáp?

Và nếu những hồ sơ ấy vẫn còn những điều chưa được công khai, liệu Quốc hội mới có đủ quyết tâm theo đuổi sự thật đến cùng, bất kể sự thật ấy có thể gây bất lợi cho ai?

Bởi một nền cộng hòa không cần những người biết cúi đầu trước quyền lực.

Nó cần những người biết đứng thẳng trước sự thật.

Trong chế độ quân chủ, thần dân phụng sự nhà vua. Trong chế độ cộng hòa, tổng thống phải phụng sự nhân dân.

Đó là hai thế giới khác nhau.

Và có lẽ, điều mà một số người trong Tòa Bạch Ốc cần nhớ nhất chính là điều tưởng chừng đơn giản ấy.

MINH HẠO- ngày 18/11/2026

_____________________________________


GHI CHÚ VỀ TƯ LIỆU VÀ NGUỒN THAM KHẢO

1. Fox News

  • Tác giả: Peter D'Abrosca (Politics Reporter).
  • Ngày đăng: 20/11/2026.
  • Tựa đề: Trump floats an unexpected name to be his successor as powerhouses Rubio and Vance stand by.
  • Nội dung: Tường thuật buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc, trong đó Trump khen ngợi Stephen Miller và hỏi ông có muốn tranh cử tổng thống hay không.

Đọc bài báo gốc trên Fox News


2. Reuters – ngày 18/11/2026

Tư liệu về những yêu cầu bảo toàn tài liệu liên quan đến các cuộc điều tra dự kiến của Đảng Dân chủ, trong đó có hồ sơ Jeffrey Epstein.

Đọc bài Reuters


3. Associated Press và Reuters

Các nguồn tham khảo về kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ và sự thay đổi tương quan quyền lực tại Quốc hội Hoa Kỳ.

____________________________

CHÚ THÍCH ẢNH:

Giữa một nền cộng hòa, chiếc ngai vàng vẫn có thể xuất hiện trong tư duy của những người nắm quyền.

MINH HẠO – GHI CHÉP - ngày 18/11/2026 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
07 Tháng Hai 20243:34 SA(Xem: 36078)
Khi tìm đọc văn học chiến tranh (giai đoạn 1954-1975) tôi bắt gặp rất nhiều lần lời giới thiệu ngắn tên tuổi, và các tác phẩm của nhà văn Nguyên Vũ. Kể từ đó, tôi luôn tìm Nguyên Vũ để đọc, song dường như không có tác phẩm nào của ông được đưa lên các trạng mạng, hay các thư viện điện tử. Hôm rồi, thật may mắn, đang nghiền ngẫm về cố nhà văn, nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn, tình cờ tôi bắt gặp: Mây Trên Đỉnh Núi, truyện dài gồm 20 chương của Nguyên Vũ. Đây có lẽ là truyện dài đầu tay, và ít được nhắc đến của ông. Cũng định thử một vài trang, rồi lúc nào đó sẽ đọc tiếp, nhưng bập vào tôi không thể dứt ra được, và đọc một mạch ngay nơi làm việc. Sự hấp dẫn, sinh động ấy, không hẳn bởi chỉ nội dung, mà còn do bố cục, nghệ thuật đan xen những tình tiết câu chuyện...
07 Tháng Hai 20242:19 SA(Xem: 34271)
Bài này, “Cái Tôi kỳ việt và Âm bản Thành phố/Tình yêu trong thơ tự do Thanh Tâm Tuyền”, được phát triển, bổ sung và mở rộng từ bài viết gốc năm 1986, với tựa “Thanh Tâm Tuyền, người thi sĩ ấy”, theo tinh thần tựa đề “L’Homme, cet Inconnu” (1935) (Con Người, kẻ Xa Lạ ấy) của Alexis Carrel (Nobel 1912). Một vài chủ đề đã được đưa vào, hay tô đậm, qua một cái nhìn hồi cố và tái thẩm, để làm đầy đặn và làm rõ hơn các đường nét về thơ Thanh Tâm Tuyền, vốn, trong bản gốc nguyên thuỷ, đã được vạch ra nhưng chưa được khai thác kỹ.
07 Tháng Hai 20241:35 SA(Xem: 31075)
Người ta thường chỉ nói về thơ Thanh Tâm Tuyền ở cái thời tuổi trẻ của ông, và gần như không có ai nói kỹ (hoặc tương đối kỹ) về tập “Thơ Ở Đâu Xa”, kết tinh bởi những bài thơ thời sau này của Thanh Tâm Tuyền, đặc biệt là thời ông đã đi qua những hào quang của tuổi trẻ mình, và cũng là thời mà ông đang đi vào, đang đi qua những hiện thực sống động nhất, theo một nghĩa nào đó, của thân phận con người, nói chung, và thân phận thi sĩ, nói riêng, của chính ông. Cũng có ý kiến cho rằng thơ Thanh Tâm Tuyền, trong giai đoạn này, chỉ là thơ thời khổ nạn, tù đầy, không có mấy điều đáng bàn. Ý kiến đó có lẽ nên được xét lại. Con người thi sĩ, đặc biệt những con người thi sĩ với chiều sâu và kích thước như của Thanh Tâm Tuyền, có thể tự thể hiện phong cách độc đáo của mình, tự khám phá hoặc đổi mới mình, trong tứ, trong từ, trong hình ảnh, suy tư mình, trên các mặt ngữ âm, ngữ nghĩa, tiết nhịp, điệu thức, thể loại… trong bất kỳ hoàn cảnh hiện sinh nào của họ.
25 Tháng Mười Hai 202310:41 CH(Xem: 33142)
Hàng năm vào dịp cuối năm, người Kitô hữu đón mừng sự kiện Chúa Giêsu giáng trần, mặc lấy thân xác con người để chuộc tội nhân loại, tội tổ tông đã lưu truyền từ Adam - thuỷ tổ loài người theo dân Do Thái - lúc còn ở địa đàng đã ăn phải trái cấm của Thiên Chúa do Eve dụ dỗ.
22 Tháng Mười Hai 202312:10 CH(Xem: 35560)
Mười năm sau anh băng rừng vượt suối, Tìm Quê hương trên vết máu giữa đồng hoang: Chiều khói nhạt như hồn ai còn hận tủi, Từng con sông từng huyết lệ lan tràn…
07 Tháng Mười Một 20236:34 SA(Xem: 31824)
“…câu chuyện giáo sĩ Alexandre de Rhodes là câu chuyện cũ đã hơn 300 năm trước. Ông không sáng chế ra chuyện đánh vần tiếng Việt ra mẫu tự Bồ. Tôi nghĩ ông là một giáo sĩ tận tụy với nghiệp vụ truyền giáo, chỉ có điều kiến thức quá giới hạn của ông về văn hóa tôn giáo và con người Việt Nam làm tôi bực mình, và thèm khát một ngày mà những bất cập như vậy không còn sót lại nơi một giáo sĩ dù với đức tin nào. Tuy nhiên, phê phán nặng nề một giáo sĩ 300 năm trước là điều không nên, khi mà các giáo sĩ nói chung bấy giờ một phần vì giới hạn kiến thức, không có truyền thống kính trọng văn hóa địa phương. Nhưng ta tự nguyện tự lãnh một cái ơn tày đình với những giáo sĩ như De Rhodes cũng là chuyện không căn cứ. Có lẽ thỉnh thỏang ta nên đọc lại Phép Giảng Tám Ngày của ông ta để có một viễn cận phải chăng với câu chuyện.” (Mai Kim Ngọc).
01 Tháng Mười Một 202312:55 SA(Xem: 34182)
Hun Sen đã chính thức chuyển quyền cho con từ ngày 22/8/2023. Tuy Hun Manet là Thủ tướng mới nhưng Hun Sen vẫn có một ảnh hưởng gần như tuyệt đối từ phía sau hậu trường. Hun Sen viết trên trang Facebook – “Đây chưa phải là kết thúc. Tôi còn tiếp tục phục vụ ở những cương vị khác ít nhất cũng tới năm 2033” (tức là mười năm nữa, lúc đó Hun Sen 81 tuổi). Tìm hiểu về giới lãnh đạo bao gồm hai thế hệ Cha và Con của chính trường Cam Bốt hiện nay và ít ra trong 10 năm tới thiết nghĩ là điều rất cần thiết.
16 Tháng Mười 20234:16 CH(Xem: 33908)
Dự án “Funan Techo Canal” nhằm phục hồi một hệ thống đường thủy đã được xây dựng và vận hành từ triều đại Đế chế Funan-Khmer [sic] có từ khoảng 500 năm trước Công Nguyên. Công trình này nhằm cải thiện giao thông đường thủy trong lãnh thổ Cam Bốt. Con kênh này có chiều dài 180 km, kết nối 4 tỉnh: Kandal, Takeo, Kampot, và Kep. Mục đích chính của dự án này như một kết nối lại với lịch sử và nhằm cải thiện giao thông đường thủy cho các cộng đồng cư dân địa phương. Triển khai dự án này phù hợp với cam kết của Cam Bốt theo điều khoản 1 và 2 của Hiệp Định Sông Mekong 1995, với sự bình đẳng về chủ quyền, tôn trọng những quyền hạn và các lợi ích chính đáng.(1) [trích Thông Báo của Cambodia gửi Ủy Ban Thư Ký Sông Mekong]
07 Tháng Mười 202311:06 CH(Xem: 33464)
...Mai Ninh, Trần Vũ, Lê thị Thấm Vân vẫn viết về những vấn đề liên quan đến cuộc chiến đã qua. Trần Diệu Hằng với Vũ điệu của loài công, Mưa đất lạ và Chôm chôm yêu dấu vẫn là những tập truyện ngắn liên quan cuộc sống người tỵ nạn, đến tâm tình từ góc độ một người tỵ nạn. Lê thị Huệ với Bụi Hồng, Kỷ niệm với Mỵ Anh và Rồng rắn vẫn là những soi chiếu vào tâm tình những cảnh đời của nếp sống di dân qua hình ảnh cô sinh viên thuở trước và bây giờ. Nhưng người ta vẫn nhận ra đề tài về tính dục vẫn là nét trổi bật trong các truyện của các nhà văn kể trên (trừ Trần Diệu Hằng). Thứ văn chương với đề tài có xu hướng trổi bật về tính dục đã mở đầu như một thứ cách mạng tình dục trong tiểu thuyết. Trước đây thì cũng có Tuý Hồng, Lệ Hằng, Thụy Vũ... cũng đậm mà chưa đặc, chưa đủ mặn. Ai là người đánh trống, cầm cờ về đề tài này? Có thể là Trần Vũ, Trân Sa hay Kiệt Tấn, Ngô Nguyên Dũng, Hồ Trường An và nhất là Lê thị Thấm Vân. Truyện sẽ không viết, sẽ không đọc, nếu không có trai gái.
12 Tháng Chín 202312:43 SA(Xem: 40001)
Hai câu trên nằm trong bài thơ mang tên “Lễ Phục Sinh 1916” của William Butler Yeats. Bài thơ nhằm tưởng nhớ tới những người đã ngã xuống cho tự do và độc lập của Ireland. Cuộc hành quyết đẫm máu các thủ lĩnh cách mạng sau cuộc trỗi dậy vào ngày lễ phục sinh đã đánh thức cả một thế hệ Ireland. Cuối cùng, nhân dân Ireland cũng dành được độc lập vào năm 1949 và bài thơ của Yeats được cho là một trong những bài thơ chính trị hay nhất của thế kỷ 20 trong lịch sử văn học nước Anh.