- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

TỪ CÔNG BỘC ĐẾN GIA NÔ

20 Tháng Mười Một 20264:15 CH(Xem: 107)
Monarch of the White House-2

CHÚ THÍCH ẢNH:

Giữa một nền cộng hòa,
chiếc ngai vàng vẫn có thể xuất hiện trong tư duy của những người nắm quyền.



TỪ CÔNG BỘC ĐẾN GIA NÔ

Khi Tòa Bạch Ốc mang dáng dấp một triều đình quân chủ

MINH HẠO – Ghi chép chính trị

 


1. KHI LÒNG TRUNG THÀNH THAY THẾ NĂNG LỰC

Trong một nền cộng hòa, tổng thống là người được nhân dân trao quyền điều hành đất nước trong một nhiệm kỳ nhất định. Những người được bổ nhiệm vào chính quyền là công bộc quốc gia, có trách nhiệm phục vụ Hiến pháp, luật pháp và lợi ích của nhân dân.

Họ không phải thuộc hạ riêng của tổng thống.

Thế nhưng, nhìn vào cách vận hành của chính quyền Donald Trump, người ta có thể nhận thấy một hiện tượng đáng suy ngẫm: ranh giới giữa lòng trung thành với quốc gia và lòng trung thành với cá nhân lãnh tụ dường như ngày càng bị xóa nhòa.

Một chính quyền dân chủ cần những người dám nói thật, kể cả khi sự thật ấy khiến tổng thống không hài lòng. Nhưng nếu người đứng đầu chỉ muốn nghe những lời tán tụng, còn những người phản biện bị xem như những kẻ chống đối, thì bộ máy công quyền sẽ dần biến thành một hệ thống phục vụ cá nhân.

Ở đó, năng lực không còn là tiêu chuẩn duy nhất để được trọng dụng. Sự trung thành với người đứng đầu có thể trở thành một thứ quyền lực vô hình.

2. STEPHEN MILLER VÀ HÌNH ẢNH MỘT TRIỀU THẦN

Buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc ngày 20/11/2026 mang đến một hình ảnh khá đặc biệt.

Stephen Miller, tân Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, đứng trước giới truyền thông và dành hơn hai phút để ca ngợi những thành tựu của Donald Trump.

Ông tuyên bố rằng những gì Trump đạt được trong hai năm qua vượt xa thành tựu của bất kỳ tổng thống nào trong lịch sử Hoa Kỳ.

Miller liệt kê hàng loạt chiến công mà ông gán cho chính quyền Trump, từ biên giới, trục xuất người nhập cư, năng lượng, quân sự cho đến quan hệ quốc tế.

Đáng chú ý, Trump tỏ ra rất hài lòng. Ông quay sang JD Vance và Marco Rubio, hai nhân vật thường được xem là những ứng viên tiềm năng cho cuộc đua tổng thống năm 2028, rồi tuyên bố Miller còn phát biểu hay hơn cả hai người.

Sau đó, Trump hỏi Miller:

“Ông có muốn ra tranh cử tổng thống không?”

Cả nhóm bật cười.

Có thể đó chỉ là một câu nói đùa. Nhưng hình ảnh ấy gợi lên một câu hỏi đáng quan tâm: Trong một chính quyền dân chủ, điều gì đang được tưởng thưởng nhiều hơn: năng lực phụng sự quốc gia hay khả năng làm hài lòng người nắm quyền?

3. MỘT TRIỀU ĐÌNH KHÔNG CẦN NGAI VÀNG

Trong lịch sử quân chủ, những vị vua thích nghe lời xu nịnh thường dễ bị bao quanh bởi những kẻ chỉ biết chiều lòng nhà vua.

Người dám can gián có thể bị thất sủng. Kẻ biết tâng bốc lại có cơ hội thăng tiến.

Đó là một trong những cơ chế khiến quyền lực tuyệt đối dễ dẫn đến sai lầm tuyệt đối.

Lịch sử Trung Hoa từng có Ngụy Trưng, vị đại thần nổi tiếng dưới triều Đường Thái Tông. Ông thường xuyên can gián hoàng đế, không ngại nói những điều nhà vua không muốn nghe.

Đường Thái Tông hiểu rằng một vị vua cần người dám chỉ ra sai lầm của mình.

Đó là sự khác biệt giữa người muốn trị quốc và người chỉ muốn được tung hô.

Trong nền cộng hòa Hoa Kỳ, vai trò ấy không thuộc về một vị đại thần duy nhất. Nó được phân chia cho Quốc hội, tòa án, báo chí, các cơ quan giám sát và cuối cùng là cử tri.

Nhưng những thiết chế ấy chỉ có thể phát huy tác dụng khi con người bên trong chúng còn đủ can đảm bảo vệ nguyên tắc.

Một triều đình không nhất thiết phải có ngai vàng. Đôi khi, nó chỉ cần một người đứng đầu không thích bị phản đối và một đội ngũ cấp dưới không muốn đánh mất đặc quyền của mình.

4. NGÀY 3 THÁNG 11: LÁ PHIẾU VÀ LỜI CẢNH BÁO

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/2026 đã tạo ra một thay đổi lớn trong tương quan quyền lực tại Washington.

Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện, chấm dứt tình trạng Đảng Cộng hòa kiểm soát đồng thời Nhà Trắng và hai viện Quốc hội.

Theo các tường thuật của Associated Press và Reuters, những nguyên nhân quan trọng góp phần vào kết quả này bao gồm sự bất mãn về chi phí sinh hoạt, cuộc chiến với Iran và những lo ngại về tham nhũng trong chính quyền.

Đây là một thất bại chính trị đáng kể đối với Đảng Cộng hòa.

Nhưng điều quan trọng hơn là ý nghĩa của lá phiếu.

Cử tri không trực tiếp phế truất tổng thống. Họ cũng không trao quyền điều hành hành pháp cho Đảng Dân chủ. Tuy nhiên, họ đã sử dụng quyền bầu cử để thay đổi cán cân quyền lực tại Quốc hội.

Đó chính là cơ chế tự điều chỉnh của một nền cộng hòa.

Một tổng thống có thể thắng cử, có thể nắm quyền hành pháp, có thể bổ nhiệm những người thân cận vào các vị trí quan trọng. Nhưng ông không thể sở hữu lá phiếu của nhân dân.

Và cũng không thể mặc nhiên xem sự ủng hộ của cử tri trong quá khứ là một sự ủy quyền vô thời hạn.

5. BÓNG MA EPSTEIN VÀ NHỮNG CÂU HỎI CHƯA CÓ LỜI GIẢI

Một trong những vấn đề chính trị nhạy cảm nhất liên quan đến chính quyền Trump trong thời gian qua là việc công khai hồ sơ Jeffrey Epstein.

Epstein là một tội phạm tình dục đã bị kết án, liên quan đến việc bóc lột và buôn bán tình dục trẻ vị thành niên. Cái chết của ông ta trong trại giam năm 2019 không khép lại được những câu hỏi về mạng lưới quan hệ, những người có liên quan và trách nhiệm của các cơ quan công quyền.

Vấn đề không chỉ nằm ở việc những tài liệu nào đã được công bố, mà còn ở những tài liệu nào chưa được công bố, lý do giữ lại chúng và cách bảo vệ danh tính của các nạn nhân.

Ngày 18/11/2026, Reuters đưa tin Robert Garcia, nhân vật Dân chủ được dự kiến lãnh đạo Ủy ban Giám sát Hạ viện, đã yêu cầu bảo toàn tài liệu từ 12 người có liên hệ với Trump, trong khuôn khổ những cuộc điều tra dự kiến về xung đột lợi ích và cách chính quyền xử lý hồ sơ Epstein.

Điều đó cho thấy hồ sơ Epstein vẫn là một vấn đề chưa khép lại trong đời sống chính trị Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: một người được nhắc tên trong tài liệu, có quan hệ xã hội với Epstein hoặc nhận được yêu cầu bảo toàn hồ sơ không đồng nghĩa với việc người đó phạm tội.

Công lý không thể được thay thế bằng suy đoán. Nhưng minh bạch cũng không thể bị thay thế bằng sự im lặng.

Đó là điều mà bất kỳ chính quyền nào, bất kể thuộc đảng phái nào, cũng phải có trách nhiệm giải trình.

6. QUYỀN LỰC VÀ CĂN BỆNH KHÔNG MUỐN NGHE SỰ THẬT

Điều đáng lo ngại không chỉ là một cá nhân có thể tập trung quá nhiều quyền lực, mà còn là khả năng bộ máy xung quanh cá nhân ấy đánh mất chức năng phản biện.

Một nhà lãnh đạo nếu chỉ nghe những lời tán thưởng sẽ rất dễ nhầm lẫn giữa sự trung thành và sự thật.

Một người cấp dưới nếu chỉ quan tâm đến sự hài lòng của cấp trên sẽ rất dễ quên rằng trách nhiệm của mình không dừng lại ở cánh cửa văn phòng tổng thống.

Và một chính quyền nếu xem mọi lời chỉ trích là sự phản bội thì sẽ ngày càng khó nhận diện những sai lầm của chính mình.

Trong một chế độ quân chủ, nhà vua có thể tưởng rằng mình là trung tâm của đất nước.

Trong một nền cộng hòa, không một tổng thống nào được phép có suy nghĩ ấy.

Bởi quyền lực không phải tài sản riêng của người đang nắm giữ nó.

Nó là sự ủy thác có giới hạn, có thời hạn và phải chịu trách nhiệm trước nhân dân.

KẾT LUẬN: AI MỚI LÀ NGƯỜI PHẢI NÓI LỜI CẢM ƠN?

Có một nghịch lý khá thú vị sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Đảng Dân chủ có thể phải nhìn lại hai năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump và tự hỏi: Phải chăng chính những quyết định gây tranh cãi, những xung đột chính trị và những vấn đề quản trị của đối thủ đã góp phần tạo nên cơ hội cho họ giành lại Quốc hội?

Nếu vậy, có lẽ Đảng Dân chủ nên gửi một lời cảm ơn mang tính châm biếm đến Donald Trump.

Bởi đôi khi, đối thủ chính trị không cần phải làm gì nhiều để giúp bạn. Họ có thể tự tạo ra cơ hội cho bạn bằng chính những quyết định của họ.

Tuy nhiên, chiến thắng của Đảng Dân chủ không phải là giấy phép để tự mãn. Họ cũng phải đối diện với trách nhiệm chứng minh rằng quyền giám sát Quốc hội sẽ được sử dụng để bảo vệ công lý và lợi ích công cộng, chứ không phải để trả đũa chính trị.

Và đây là câu hỏi cuối cùng mà tôi muốn đặt ra:

Liệu Đảng Dân chủ có phải cảm ơn Donald Trump vì đã góp phần tạo nên chiến thắng ngày 3/11/2026 bằng chính những quyết định gây bất mãn của ông ta?

Hay sâu xa hơn, chiến thắng ấy còn mang một thông điệp khác?

Phải chăng đó cũng là lời nhắc nhở rằng trong hai năm cuối nhiệm kỳ thứ 47, không một thế lực chính trị nào được phép biến Quốc hội thành một nơi im lặng trước những vấn đề cần được điều tra, trong đó có bóng ma Jeffrey Epstein và những câu hỏi chưa được giải đáp?

Và nếu những hồ sơ ấy vẫn còn những điều chưa được công khai, liệu Quốc hội mới có đủ quyết tâm theo đuổi sự thật đến cùng, bất kể sự thật ấy có thể gây bất lợi cho ai?

Bởi một nền cộng hòa không cần những người biết cúi đầu trước quyền lực.

Nó cần những người biết đứng thẳng trước sự thật.

Trong chế độ quân chủ, thần dân phụng sự nhà vua. Trong chế độ cộng hòa, tổng thống phải phụng sự nhân dân.

Đó là hai thế giới khác nhau.

Và có lẽ, điều mà một số người trong Tòa Bạch Ốc cần nhớ nhất chính là điều tưởng chừng đơn giản ấy.

MINH HẠO- ngày 18/11/2026

_____________________________________


GHI CHÚ VỀ TƯ LIỆU VÀ NGUỒN THAM KHẢO

1. Fox News

  • Tác giả: Peter D'Abrosca (Politics Reporter).
  • Ngày đăng: 20/11/2026.
  • Tựa đề: Trump floats an unexpected name to be his successor as powerhouses Rubio and Vance stand by.
  • Nội dung: Tường thuật buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc, trong đó Trump khen ngợi Stephen Miller và hỏi ông có muốn tranh cử tổng thống hay không.

Đọc bài báo gốc trên Fox News


2. Reuters – ngày 18/11/2026

Tư liệu về những yêu cầu bảo toàn tài liệu liên quan đến các cuộc điều tra dự kiến của Đảng Dân chủ, trong đó có hồ sơ Jeffrey Epstein.

Đọc bài Reuters


3. Associated Press và Reuters

Các nguồn tham khảo về kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ và sự thay đổi tương quan quyền lực tại Quốc hội Hoa Kỳ.

____________________________

CHÚ THÍCH ẢNH:

Giữa một nền cộng hòa, chiếc ngai vàng vẫn có thể xuất hiện trong tư duy của những người nắm quyền.

MINH HẠO – GHI CHÉP - ngày 18/11/2026 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
16 Tháng Tám 20254:58 CH(Xem: 16468)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
13 Tháng Tám 20251:51 SA(Xem: 16132)
Nhân vụ một giảng viên trường Cao đẳng y tế tại Hà Nội tối ngày 16/7/2025, sau khi nhậu say về đã đâm liên hoàn, gây tai nạn thảm khốc. Một người tử vong tại chỗ, ba mẹ con bị thương, một cháu nhỏ tiên lượng xấu, làm hư hỏng 8 phương tiện khác. Khi tỉnh rượu chỉ còn biết ôm lấy nỗi ân hận sâu sắc, nhưng lỗi không chỉ thuộc về người cầm lái mà còn trách nhiệm của những bạn nhậu, những người ép uống. Lời khai của can phạm, do uống say, mấy lần trước có gọi xe về, có app đặt xe lái hộ, nhưng hôm nay, không hiểu sao lại tự tin lái được (người say khôngbao giờ nghĩ là họ say) lên xe lao đi, đạp nhầm chân ga…
31 Tháng Bảy 202511:31 CH(Xem: 14002)
Nếu hỏi tên một tác giả đương thời có nhiều đầu sách, được nhiều tầng lớp độc giả ở mọi tuổi tác thích đọc lẫn ngưỡng mộ và có nhiều bạn bè quý mến, có lẽ trong trí nhiều người sẽ nghĩ đến Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc. Thật vậy, ông có khoảng 60 đầu sách thuộc loại Văn chương, Y học và Phật học; đáp ứng cho nhiều độ tuổi, thường được trưng bày ở các vị trí trang trọng trên các kệ của các nhà sách, thuộc loại best seller, được xuất bản tái bản nhiều lần như “Viết Cho Các Bà Mẹ Sinh Con Đầu Lòng”, “Gió Heo May Đã Về”, “Nghĩ Từ Trái Tim”, “Gươm Báu Trao Tay”... Đó là chưa kể những buổi chia sẻ, đàm đạo, thuyết giảng của ông về sức khỏe, nếp sống an lạc, thở và thiền, v.v... qua những phương tiện truyền thông khác.
04 Tháng Bảy 202512:16 SA(Xem: 15683)
Một ngày của trung tuần tháng Chín năm 2002, sau khi thoát ra được vòng rào con Đập Mạn Loan, con đập lịch sử, con đập thủy điện đầu tiên trên sông Langcang-Mekong. Từ huyện Manwan bằng đường bộ, chúng tôi lên tới cổ thành Đại Lý (Dali) trời cũng đã sẩm chiều. Đại Lý vẫn được so sánh như một tiểu Kathmandu của Nepal, nơi có nhiều thắng cảnh và di tích lịch sử của hơn 1 triệu sắc dân Bạch (Bai) với gốc rễ văn hóa lâu đời từ hơn 3 ngàn năm. Từ thế kỷ thứ 7, đã có một nước Nam Chiếu (Nanzhao) rất hùng mạnh từng đánh bại quân nhà Đường vào thế kỷ thứ 8. Sang thế kỷ thứ 10 trở thành vương quốc Đại Lý cho tới thế kỷ 14, thời Nguyên Mông (Mongol Yuan) thì không chỉ Đại Lý mà toàn vùng Vân Nam đã trực thuộc vào nước Trung Hoa.
29 Tháng Năm 202512:23 SA(Xem: 22701)
Trong những năm gần đây, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI : Artificial Intelligence) đã tạo ra một làn sóng quan tâm sâu rộng trong giới viết lách. Với nhiều người, đây là một phương tiện mới mẻ, đáng để thử nghiệm. Nhưng với không ít người khác , nhất là những cây bút kỳ cựu hoặc thủ cựu, thì sự xuất hiện của AI đặt ra những hoài nghi, thậm chí phản ứng: Có nên xử dụng AI khi viết văn? Nếu có sự trợ giúp như thế, tác phẩm đó có còn là của cá nhân? Người viết có còn xứng đáng đứng tên tác giả? Tôi từng bỡ ngỡ và đặt những câu hỏi ấy khi mới tiếp xúc với AI. Nhưng nhờ trải nghiệm thực tiễn, tôi dần nhận ra bản chất thật sự của công cụ này – và càng hiểu rõ hơn đâu là ranh giới giữa công cụ hỗ trợ và ý tưởng sáng tạo. Bài viết này chia xẻ góc nhìn cá nhân ấy, không nhằm tranh luận hay áp đặt, mà như một cách giúp bạn đọc hiểu rõ hơn: trí tuệ nhân tạo không hề thay thế con người, và việc xử dụng AI trong sáng tác – nếu trung thực và có ý thức – là điều hợp lý và xứng đáng.
25 Tháng Tư 20255:54 SA(Xem: 20563)
Vũ Xuân Thông sinh ngày 9 tháng 12 năm 1939 tại Hà Nội. Là gia đình có đạo dòng, Thông theo học trường Puginier, là một ngôi trường cổ xưa được xây cất từ năm 1897 tại Hà Nội. Năm 1954, khi gia đình di cư vào Nam, ở tuổi 15 Thông là con trai cả trong một gia đình lúc đó có 4 anh em: Vũ Xuân Thông, Vũ Văn Thanh, Vũ Văn Phượng, Vũ Thị Bích, sau này trên vùng đất mới, gia đình Thông có thêm 2 người em nữa là Vũ Hồng Vân, Vũ Văn Dũng. Có bố là công chức từ thời Vua Bảo Đại, ngay sau Hiệp định Genève 1954 ông quyết định đem toàn gia đình vào Nam và chọn định cư ở Đà Lạt. Vũ Xuân Thông tiếp tục theo học trường công lập Trần Hưng Đạo, tới Tú tài 2 không có lớp nên VXT phải vào Sài Gòn theo học trường Chu Văn An cho đến hết năm cuối trung học
16 Tháng Tư 20259:16 CH(Xem: 21752)
PHIM “ĐỊA ĐẠO” của Đạo diễn BÙI THẠC CHUYÊN “Từ sau 1975 đến nay, Địa đạo Củ Chi được tô vẽ thành một biểu tượng chiến thắng và kích động lòng yêu nước trong nhân dân bằng văn chương, phim ảnh, mô hình, du lịch… nhằm mục đích tuyên truyền; và phim “Địa đạo…” có thể nói là một đỉnh cao của chiến dịch tuyền truyền đó góp phần tạo ra “Huyền thoại Địa đạo” ít có sự thật lịch sử, và đồng thời cũng tạo ra “cơn sốt” truyền thông” ghê gớm, tựa một “huyền thoại truyền thông” chưa từng có trong lịch sử điện ảnh Việt… Có thể nói, đó là điều đáng tiếc đáng kể đối với một bộ phim “bom tấn” được thực hiện nhằm chào mừng ngày 30 tháng 4 và 50 năm Thống nhất Đất nước. Với bộ phim “Địa đạo…”, những điều đáng tiếc nói trên cũng là sự thất vọng cho tài năng của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, đồng thời gửi gắm hy vọng anh sẽ có những sáng tạo nghệ thuật xứng đáng với nguồn lực khổng lồ mà nhân dân và quân đội dành cho những bộ phim lịch sử lớn mà anh đang ấp ủ!” TRẦN KHẢI.
18 Tháng Hai 202510:37 CH(Xem: 24162)
Rising Asia là một tạp chí học thuật đa ngành, ra 3 số mỗi năm, hoạt động từ 2021, chủ bút là TS Harish C. Mehta, hiện giảng dạy tại Đại Học Toronto, có trụ sở tại Bengal Ấn Độ. Tạp chí là nguồn tài nguyên để nghiên cứu, và giảng dạy về các vấn đề xã hội Châu Á. Mỗi tập của tạp chí đều có các bài bình luận giải thích về mọi khía cạnh của lịch sử, kinh tế, ngoại giao, văn học, y tế, khoa học, quân sự và văn hóa Châu Á.
17 Tháng Hai 20259:06 CH(Xem: 18499)
Tom Fawthrop là nhà báo, nhà hoạt động môi sinh người Anh, người bạn đồng hành bấy lâu với Nhóm Bạn Cửu Long. Anh đã tường trình về sông Mekong trong 12 năm qua với tư cách là nhà nghiên cứu và diễn giả tại các đại học ở Singapore, Thái Lan, Cam Bốt, và Việt Nam. Các bài viết của anh về lưu vực này đã được phổ biến rộng rãi trên các tạp chí Economist, The Diplomat và The Guardian. Tom cũng là nhà sản xuất cuốn phim tài liệu “Where have All the Fish Gone” về thảm họa trên sông Mekong.
09 Tháng Hai 202512:27 SA(Xem: 20105)
Thơ của Nguyễn Chí Trung dâng lên như một dòng sông lũ, từ một vực thẳm sâu không thể nghĩ bàn và không thể dò thấu, theo lời của Filomena Ciavarella[iii]. Sự hấp dẫn tương tự của sông Hằng, biểu tượng của phương Đông, hòa quyện vào tâm hồn Trung. Nguồn gốc của bài Thơ “Khi Tôi Bước Xuống” - As I Step Down (sau đây gọi là AISD), một bài thơ gồm mười từ khúc theo cấu trúc nhịp "Lục Bát", có mối liên hệ chặt chẽ và lãng mạn với dòng sông linh thiêng đó: "Tôi đã mơ một lần trong đời đến đứng bên bờ sông và trẩy thuyền qua đó"[iv]. Giống như một hình ảnh trong giấc mơ, tất cả đã trở thành sự thật vào mùa đông năm 2015/16.