- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

TỪ CÔNG BỘC ĐẾN GIA NÔ

20 Tháng Mười Một 20264:15 CH(Xem: 134)
Monarch of the White House-2

CHÚ THÍCH ẢNH:

Giữa một nền cộng hòa,
chiếc ngai vàng vẫn có thể xuất hiện trong tư duy của những người nắm quyền.



TỪ CÔNG BỘC ĐẾN GIA NÔ

Khi Tòa Bạch Ốc mang dáng dấp một triều đình quân chủ

MINH HẠO – Ghi chép chính trị

 


1. KHI LÒNG TRUNG THÀNH THAY THẾ NĂNG LỰC

Trong một nền cộng hòa, tổng thống là người được nhân dân trao quyền điều hành đất nước trong một nhiệm kỳ nhất định. Những người được bổ nhiệm vào chính quyền là công bộc quốc gia, có trách nhiệm phục vụ Hiến pháp, luật pháp và lợi ích của nhân dân.

Họ không phải thuộc hạ riêng của tổng thống.

Thế nhưng, nhìn vào cách vận hành của chính quyền Donald Trump, người ta có thể nhận thấy một hiện tượng đáng suy ngẫm: ranh giới giữa lòng trung thành với quốc gia và lòng trung thành với cá nhân lãnh tụ dường như ngày càng bị xóa nhòa.

Một chính quyền dân chủ cần những người dám nói thật, kể cả khi sự thật ấy khiến tổng thống không hài lòng. Nhưng nếu người đứng đầu chỉ muốn nghe những lời tán tụng, còn những người phản biện bị xem như những kẻ chống đối, thì bộ máy công quyền sẽ dần biến thành một hệ thống phục vụ cá nhân.

Ở đó, năng lực không còn là tiêu chuẩn duy nhất để được trọng dụng. Sự trung thành với người đứng đầu có thể trở thành một thứ quyền lực vô hình.

2. STEPHEN MILLER VÀ HÌNH ẢNH MỘT TRIỀU THẦN

Buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc ngày 20/11/2026 mang đến một hình ảnh khá đặc biệt.

Stephen Miller, tân Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, đứng trước giới truyền thông và dành hơn hai phút để ca ngợi những thành tựu của Donald Trump.

Ông tuyên bố rằng những gì Trump đạt được trong hai năm qua vượt xa thành tựu của bất kỳ tổng thống nào trong lịch sử Hoa Kỳ.

Miller liệt kê hàng loạt chiến công mà ông gán cho chính quyền Trump, từ biên giới, trục xuất người nhập cư, năng lượng, quân sự cho đến quan hệ quốc tế.

Đáng chú ý, Trump tỏ ra rất hài lòng. Ông quay sang JD Vance và Marco Rubio, hai nhân vật thường được xem là những ứng viên tiềm năng cho cuộc đua tổng thống năm 2028, rồi tuyên bố Miller còn phát biểu hay hơn cả hai người.

Sau đó, Trump hỏi Miller:

“Ông có muốn ra tranh cử tổng thống không?”

Cả nhóm bật cười.

Có thể đó chỉ là một câu nói đùa. Nhưng hình ảnh ấy gợi lên một câu hỏi đáng quan tâm: Trong một chính quyền dân chủ, điều gì đang được tưởng thưởng nhiều hơn: năng lực phụng sự quốc gia hay khả năng làm hài lòng người nắm quyền?

3. MỘT TRIỀU ĐÌNH KHÔNG CẦN NGAI VÀNG

Trong lịch sử quân chủ, những vị vua thích nghe lời xu nịnh thường dễ bị bao quanh bởi những kẻ chỉ biết chiều lòng nhà vua.

Người dám can gián có thể bị thất sủng. Kẻ biết tâng bốc lại có cơ hội thăng tiến.

Đó là một trong những cơ chế khiến quyền lực tuyệt đối dễ dẫn đến sai lầm tuyệt đối.

Lịch sử Trung Hoa từng có Ngụy Trưng, vị đại thần nổi tiếng dưới triều Đường Thái Tông. Ông thường xuyên can gián hoàng đế, không ngại nói những điều nhà vua không muốn nghe.

Đường Thái Tông hiểu rằng một vị vua cần người dám chỉ ra sai lầm của mình.

Đó là sự khác biệt giữa người muốn trị quốc và người chỉ muốn được tung hô.

Trong nền cộng hòa Hoa Kỳ, vai trò ấy không thuộc về một vị đại thần duy nhất. Nó được phân chia cho Quốc hội, tòa án, báo chí, các cơ quan giám sát và cuối cùng là cử tri.

Nhưng những thiết chế ấy chỉ có thể phát huy tác dụng khi con người bên trong chúng còn đủ can đảm bảo vệ nguyên tắc.

Một triều đình không nhất thiết phải có ngai vàng. Đôi khi, nó chỉ cần một người đứng đầu không thích bị phản đối và một đội ngũ cấp dưới không muốn đánh mất đặc quyền của mình.

4. NGÀY 3 THÁNG 11: LÁ PHIẾU VÀ LỜI CẢNH BÁO

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/2026 đã tạo ra một thay đổi lớn trong tương quan quyền lực tại Washington.

Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện, chấm dứt tình trạng Đảng Cộng hòa kiểm soát đồng thời Nhà Trắng và hai viện Quốc hội.

Theo các tường thuật của Associated Press và Reuters, những nguyên nhân quan trọng góp phần vào kết quả này bao gồm sự bất mãn về chi phí sinh hoạt, cuộc chiến với Iran và những lo ngại về tham nhũng trong chính quyền.

Đây là một thất bại chính trị đáng kể đối với Đảng Cộng hòa.

Nhưng điều quan trọng hơn là ý nghĩa của lá phiếu.

Cử tri không trực tiếp phế truất tổng thống. Họ cũng không trao quyền điều hành hành pháp cho Đảng Dân chủ. Tuy nhiên, họ đã sử dụng quyền bầu cử để thay đổi cán cân quyền lực tại Quốc hội.

Đó chính là cơ chế tự điều chỉnh của một nền cộng hòa.

Một tổng thống có thể thắng cử, có thể nắm quyền hành pháp, có thể bổ nhiệm những người thân cận vào các vị trí quan trọng. Nhưng ông không thể sở hữu lá phiếu của nhân dân.

Và cũng không thể mặc nhiên xem sự ủng hộ của cử tri trong quá khứ là một sự ủy quyền vô thời hạn.

5. BÓNG MA EPSTEIN VÀ NHỮNG CÂU HỎI CHƯA CÓ LỜI GIẢI

Một trong những vấn đề chính trị nhạy cảm nhất liên quan đến chính quyền Trump trong thời gian qua là việc công khai hồ sơ Jeffrey Epstein.

Epstein là một tội phạm tình dục đã bị kết án, liên quan đến việc bóc lột và buôn bán tình dục trẻ vị thành niên. Cái chết của ông ta trong trại giam năm 2019 không khép lại được những câu hỏi về mạng lưới quan hệ, những người có liên quan và trách nhiệm của các cơ quan công quyền.

Vấn đề không chỉ nằm ở việc những tài liệu nào đã được công bố, mà còn ở những tài liệu nào chưa được công bố, lý do giữ lại chúng và cách bảo vệ danh tính của các nạn nhân.

Ngày 18/11/2026, Reuters đưa tin Robert Garcia, nhân vật Dân chủ được dự kiến lãnh đạo Ủy ban Giám sát Hạ viện, đã yêu cầu bảo toàn tài liệu từ 12 người có liên hệ với Trump, trong khuôn khổ những cuộc điều tra dự kiến về xung đột lợi ích và cách chính quyền xử lý hồ sơ Epstein.

Điều đó cho thấy hồ sơ Epstein vẫn là một vấn đề chưa khép lại trong đời sống chính trị Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: một người được nhắc tên trong tài liệu, có quan hệ xã hội với Epstein hoặc nhận được yêu cầu bảo toàn hồ sơ không đồng nghĩa với việc người đó phạm tội.

Công lý không thể được thay thế bằng suy đoán. Nhưng minh bạch cũng không thể bị thay thế bằng sự im lặng.

Đó là điều mà bất kỳ chính quyền nào, bất kể thuộc đảng phái nào, cũng phải có trách nhiệm giải trình.

6. QUYỀN LỰC VÀ CĂN BỆNH KHÔNG MUỐN NGHE SỰ THẬT

Điều đáng lo ngại không chỉ là một cá nhân có thể tập trung quá nhiều quyền lực, mà còn là khả năng bộ máy xung quanh cá nhân ấy đánh mất chức năng phản biện.

Một nhà lãnh đạo nếu chỉ nghe những lời tán thưởng sẽ rất dễ nhầm lẫn giữa sự trung thành và sự thật.

Một người cấp dưới nếu chỉ quan tâm đến sự hài lòng của cấp trên sẽ rất dễ quên rằng trách nhiệm của mình không dừng lại ở cánh cửa văn phòng tổng thống.

Và một chính quyền nếu xem mọi lời chỉ trích là sự phản bội thì sẽ ngày càng khó nhận diện những sai lầm của chính mình.

Trong một chế độ quân chủ, nhà vua có thể tưởng rằng mình là trung tâm của đất nước.

Trong một nền cộng hòa, không một tổng thống nào được phép có suy nghĩ ấy.

Bởi quyền lực không phải tài sản riêng của người đang nắm giữ nó.

Nó là sự ủy thác có giới hạn, có thời hạn và phải chịu trách nhiệm trước nhân dân.

KẾT LUẬN: AI MỚI LÀ NGƯỜI PHẢI NÓI LỜI CẢM ƠN?

Có một nghịch lý khá thú vị sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Đảng Dân chủ có thể phải nhìn lại hai năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump và tự hỏi: Phải chăng chính những quyết định gây tranh cãi, những xung đột chính trị và những vấn đề quản trị của đối thủ đã góp phần tạo nên cơ hội cho họ giành lại Quốc hội?

Nếu vậy, có lẽ Đảng Dân chủ nên gửi một lời cảm ơn mang tính châm biếm đến Donald Trump.

Bởi đôi khi, đối thủ chính trị không cần phải làm gì nhiều để giúp bạn. Họ có thể tự tạo ra cơ hội cho bạn bằng chính những quyết định của họ.

Tuy nhiên, chiến thắng của Đảng Dân chủ không phải là giấy phép để tự mãn. Họ cũng phải đối diện với trách nhiệm chứng minh rằng quyền giám sát Quốc hội sẽ được sử dụng để bảo vệ công lý và lợi ích công cộng, chứ không phải để trả đũa chính trị.

Và đây là câu hỏi cuối cùng mà tôi muốn đặt ra:

Liệu Đảng Dân chủ có phải cảm ơn Donald Trump vì đã góp phần tạo nên chiến thắng ngày 3/11/2026 bằng chính những quyết định gây bất mãn của ông ta?

Hay sâu xa hơn, chiến thắng ấy còn mang một thông điệp khác?

Phải chăng đó cũng là lời nhắc nhở rằng trong hai năm cuối nhiệm kỳ thứ 47, không một thế lực chính trị nào được phép biến Quốc hội thành một nơi im lặng trước những vấn đề cần được điều tra, trong đó có bóng ma Jeffrey Epstein và những câu hỏi chưa được giải đáp?

Và nếu những hồ sơ ấy vẫn còn những điều chưa được công khai, liệu Quốc hội mới có đủ quyết tâm theo đuổi sự thật đến cùng, bất kể sự thật ấy có thể gây bất lợi cho ai?

Bởi một nền cộng hòa không cần những người biết cúi đầu trước quyền lực.

Nó cần những người biết đứng thẳng trước sự thật.

Trong chế độ quân chủ, thần dân phụng sự nhà vua. Trong chế độ cộng hòa, tổng thống phải phụng sự nhân dân.

Đó là hai thế giới khác nhau.

Và có lẽ, điều mà một số người trong Tòa Bạch Ốc cần nhớ nhất chính là điều tưởng chừng đơn giản ấy.

MINH HẠO- ngày 18/11/2026

_____________________________________


GHI CHÚ VỀ TƯ LIỆU VÀ NGUỒN THAM KHẢO

1. Fox News

  • Tác giả: Peter D'Abrosca (Politics Reporter).
  • Ngày đăng: 20/11/2026.
  • Tựa đề: Trump floats an unexpected name to be his successor as powerhouses Rubio and Vance stand by.
  • Nội dung: Tường thuật buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc, trong đó Trump khen ngợi Stephen Miller và hỏi ông có muốn tranh cử tổng thống hay không.

Đọc bài báo gốc trên Fox News


2. Reuters – ngày 18/11/2026

Tư liệu về những yêu cầu bảo toàn tài liệu liên quan đến các cuộc điều tra dự kiến của Đảng Dân chủ, trong đó có hồ sơ Jeffrey Epstein.

Đọc bài Reuters


3. Associated Press và Reuters

Các nguồn tham khảo về kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ và sự thay đổi tương quan quyền lực tại Quốc hội Hoa Kỳ.

____________________________

CHÚ THÍCH ẢNH:

Giữa một nền cộng hòa, chiếc ngai vàng vẫn có thể xuất hiện trong tư duy của những người nắm quyền.

MINH HẠO – GHI CHÉP - ngày 18/11/2026 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
04 Tháng Chín 20238:30 CH(Xem: 37083)
Trong ngót hai chục phim truyện điện ảnh tham dự tranh Giải Cánh Diều năm nay của Hội Điện ảnh VN, có thể nói “Em & Trịnh” là một tác phẩm hoành tráng bậc nhất. Và cũng cần phải thẳng thắn điều này: những người làm “Em & Trịnh” đã rơi vào cả hai tình huống đặc biệt của Điện ảnh: a. thực hiện một bộ phim chân dung vốn đầy thử thách, b. đặc biệt là phim ca nhạc sẽ cực kỳ khó khăn về các yếu tố kỹ thuật!
10 Tháng Bảy 20231:55 CH(Xem: 37802)
PHỤ NỮ GIỮA CHIẾN TRANH VIỆT NAM: THỜI ĐIỂM 1969 Tầm nhìn Chiến tranh, Giấc mơ Hòa bình [Visions of War, Dreams of Peace] [1] là nhan đề một tuyển tập thơ của các nhà thơ nữ; nếu là Mỹ trong chiến tranh Việt Nam, họ đã là những nữ quân nhân như y tá, bác sĩ đã từng chăm sóc các thương bệnh binh; nếu ở những ngành nghề khác, họ đảm trách các dịch vụ không tác chiến như chuyên viên truyền tin, tiếp vận, kiểm soát không lưu, nhân viên Hồng Thập Tự... Nếu là người Việt, họ là những phụ nữ thuộc hai miền Nam hay Bắc, với những trải nghiệm khác nhau, qua những năm tháng chiến tranh. Và như từ bao giờ, cho dù ở đâu, phụ nữ và trẻ em vẫn là thành phần dễ bị tổn thương nhất trong chiến tranh. Trong tập thơ này, có 34 nhà thơ nữ Hoa Kỳ, và sáu nhà thơ nữ Việt Nam: Xuân Quỳnh (My Son’s Childhood), Hương Tràm (The Vietnamese Mother), Hà Phương (To An Phu, From This Distance I Talk To You), Trần Mộng Tú (The Gift In Wartime, Dream of Peace), Minh Đức Hoài Trinh..., Nguyễn Ngọc Xuân...
09 Tháng Sáu 20234:36 CH(Xem: 34060)
T. cận tôi trai Hà Nội, song có dịp được đi & sống ở nhiều vùng đất trở thành thân quen, rồi yêu quý - và một trong những vùng đất đó là Bình Định. Một sinh viên của tôi làm phim tốt nghiệp về “Võ Bình Định”, tôi rất vui, bảo: “Thầy mới chỉ biết đôi chút về Trời văn Bình Định thôi, phim của em giúp thầy và nhiều người hiểu thêm về Đất Võ Bình Định đáng tự hào”… Mấy Hội thảo Khoa học về cụ Quỳnh Phủ Nguyễn Diêu - người thầy của Đào Tấn vĩ đại, về Tổng đốc Lê Đại Cang, may được ông Tổng BT tạp chí Văn Hiến Nguyễn Thế Khoa chiếu cố mời về cùng với tham luận và làm phim nên càng có dịp thâm nhập sâu hơn vào kho tàng văn hóa Bình Định. Một dạo, có lớp tập huấn về Biến đổi khí hậu do Thái Lan và Diễn đàn “Nhà báo Môi trường” tổ chức tại Quy Nhơn, được mời tham dự và làm phim cho họ, tôi có điều kiện hiểu thêm về giá trị của Môi trường “xứ Nẫu” nói riêng và Biển miền trung Trung bộ nói chung…
24 Tháng Năm 20234:02 CH(Xem: 36931)
Trong số những nhà thơ lớn Việt Nam các thời Cổ - Trung - Cận đại, tình cảm đặc biệt nhất của tôi với tư cách một người làm phim truyện, là dành cho Thi sĩ-Nhà giáo-Thầy thuốc Nguyễn Đình Chiểu. Bởi theo tôi, giá trị lớn nhất, sức hấp dẫn kỳ lạ nhất trong văn chương Nguyễn Đình Chiểu, chính là trái tim thương cảm của ông đối với Dân, đối với những nghĩa sĩ đã xả thân cho Tổ quốc, và đặc biệt với phụ nữ, trẻ em - những nhóm người yếu thế nhất trong xã hội, nạn nhân đầu tiên của chiến tranh, loạn lạc…
21 Tháng Ba 20235:16 CH(Xem: 32949)
Chẳng thể cứ tự hào Việt Nam nay là đất nước phát triển nếu như dân cư của cả nước vẫn phải sống với nguồn nước bẩn và một môi trường đầy ô nhiễm. “Không có kỹ nghệ không gian các quốc gia vẫn sống được, nhưng không thể sống nếu không có nước.” Oded Distel [chuyên gia về nước của Do Thái] Đề nghị chọn Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 là Ngày Nước Việt Nam / Vietnam Water Day. [Nhóm Bạn Cửu Long]
26 Tháng Hai 20238:39 CH(Xem: 38882)
Mai An Nguyễn Anh Tuấn Ủng hộ lời kêu cứu cho Đồng Bằng Sông Cửu Long của nhà khoa học Ngô Thế Vinh trên vanviet.info và bauxitevn.net
13 Tháng Hai 202312:43 SA(Xem: 37391)
順天者存,逆天者亡 Thuận thiên giả tồn, nghịch thiên giả vong Thuận với thiên nhiên thì còn. Nghịch với thiên nhiên thì mất. [Mạnh Tử] “Kế hoạch phát triển nào cũng phải tính tới cái giá môi sinh phải trả – environmental costs – đối với sức khoẻ của người dân và cả trên nguồn tài nguyên lâu dài của đất nước.” Ngô Thế Vinh
06 Tháng Giêng 202312:11 SA(Xem: 35920)
Nguyễn Du chỉ thốt lên một lần duy nhất: Ta vốn có tính yêu núi khi ông Bắc hành, ở đoạn cuối sứ trình; nhưng cái tính đó, ông đã bộc lộ biết bao lần trong 254 bài qua cả ba tập thơ chữ Hán của mình! Ai ham đọc sách mà không biết câu nói có tự cổ xưa: Trí giả lạc thủy, nhân giả lạc sơn (Kẻ trí thì vui với sông nước, người nhân thì vui với núi non); song cái ý tưởng sách vở thể hiện khát vọng thoát tục thanh cao, mơ ước được tựa vào non xanh để tìm sự yên tĩnh vĩnh hằng của nội tâm đó đã được Nguyễn Du trải nghiệm bằng toàn bộ cảm giác buồn, vui, qua các đoạn đời phong trần của mình, và ông miêu tả chúng qua bao vần thơ chữ Hán thực thấm thía, rung động.
14 Tháng Mười 202211:28 CH(Xem: 36640)
Năm 2020, đã có một lúc bao nhiêu triệu cư dân vùng hạ lưu sông Mekong thở phào nhẹ nhõm khi nghe tin Bộ Điện Lực Cam Bốt tuyên bố hoãn mọi dự án thuỷ điện trên sông Mekong trong 10 năm tới [1], như vậy là ít nhất có một thời kỳ dưỡng thương cho dòng sông bị đầy những vết cắt do chuỗi đập thuỷ điện của Trung Quốc và Lào phía thượng nguồn. Nhưng rồi mới đây, chỉ hai năm sau, 2022, là một tin chấn động khác: Phnom Penh tuyên bố cho tái phục hoạt / resurrection dự án thủy điện Stung Treng 1.400 MW trên dòng chính sông Mekong phía đông bắc Cam Bốt sát ranh giới với Lào. Dự án này không chỉ sẽ tàn phá sinh cảnh các khu đất ngập được bảo vệ bởi Công ước Ramsar ký kết từ năm 1971, mà còn gây tác hại vô lường trên hai vùng châu thổ phì nhiêu Tonlé Sap và ĐBSCL. Đây là bài đầu tiên trong loạt 3 bài viết nhìn lại toàn cảnh cuộc hành trình gian truân của một dòng sông – Sông Mekong hơn nửa thế kỷ qua.
13 Tháng Chín 20221:26 CH(Xem: 36951)
Tôi biết đến tên tuổi nhà thơ Thạch Quỳ từ hồi sinh viên văn khoa, từng đọc thơ ông, nhưng lần đầu tiên mới được gặp ông tại một đám đông hội hè, giữa khu lưu niệm Nguyễn Du - Nghi Xuân, Hà Tĩnh đầu năm 2019. Đó là một ông già gầy gò, người quắt lại như lõi lim, đôi mắt sáng có vẻ hơi chế diễu nhưng không mất đi sự nhân hậu đằm thắm…