- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

ĐỂ GIÓ CUỐN ĐI

14 Tháng Bảy 20215:45 CH(Xem: 40824)

 

Mây vẫn mây trôi... -Quy SG
Mây Vẫn Trôi -ảnh Quý SG


truyện ngắn

Nguyễn Thanh Sơn

 

ĐỂ GIÓ CUỐN ĐI

 

 

         Tôi ngồi  trên chiếc ghế nhựa, hàng quán của gia đình cô Anh bên bãi tắm xóm Gò Nhản, lặng lẽ quan sát. Nga  con gái đầu , cô em gái út là Mỹ. Anh - Nga - Mỹ. Anh, Nga Mỹ,  những ước mơ thầm kín,  cái tên mong được đổi đời ở một xứ sở  xa xôi nào đó. Hàng ngày những con người tội nghiệp này luôn nhìn ra biển đông, luôn mơ mộng có một phép nhiệm mầu.  Bờ bãi có lúc lặng lẽ dịu êm, lúc ầm ào cuộn sóng, cuộc đời cứ chuồi theo từng đợt gió mùa. Hàng quán của các cô đã tồn tại ở bờ bãi xứ dừa Tam Quan này nhỉnh hơn hai mươi năm. Theo lời kể của cô Anh, sau khi chồng cô bán bãi, tổ chức vượt biên thất bại thì cô đã chọn  bãi  tắm này để sống, các con cô lúc đó hãy còn chập chững theo mẹ . Cứ  đến buổi , mặt trời vừa nghiêng bóng thì gia đình cô đã tất tả nơi đó mãi cho đến tận khuya.

 

Ba mẹ con cô bày biện bàn ghế  ra tận sát mép nước. Món hàng có gì, xe bán nước mía, vài cái tủ nhỏ đựng thức ăn nhanh và lăn lóc chục cái ghế nhựa. Bờ bãi là nơi cho các cô tồn tại.

 

Cô chị đôn đả chào mời khách mỗi khi có vài người đi qua, tiếng chào hỏi của cô có vẻ vừa quỵ lụy, nhún nhường như họ đều là khách VIP. Mỗi khi có vị khách vào ghế ngồi thì ngày đó nhà cô có cái gì để bỏ bụng.


   Tôi, như những người quanh thị xã, đến  bãi  tắm này để ngơi nghỉ, hóng gió, tìm chút nắng trời . Trên chiếc xe Suzuky cũ mèm, cũ đến hai mươi năm nhưng vẫn còn chạy tốt, tôi và xe bon bon trên con đường đất đỏ, rải đá dăm. Con đường làng tráng nhựa giống một thời như chiếc xe của tôi. Bây giờ nó cũ mèm, hết nhựa, trơ khất đầy những ổ gà , ổ voi và đá dăm. Mỗi khi xe tôi lăn bánh  thì phía sau tôi nhả đầy bụi, phía trước bụi phủ mờ bởi  có chiếc vừa lăn qua. Bụi bay giăng kín đường đi, bay vào cõi xa mờ ký ức. Bay đi bụi ơi.

 


Là hạt bụi thế mà hay. Hay ta là hạt bụi. Là hạt bụi ta luôn tự do bay nhảy, ta không bị ràng buộc bất cứ luật lệ nào, rào cản nào, bất chấp mọi thế lực thù địch, đen tối nào, ta không bị chăn dắt bởi một lý thuyết nào. Hạt bụi là tự do vĩnh viễn.


Ta là hạt bụi, hạt bụi được rong chơi tháng ngày. Ta ngã ngớn mọi ngõ ngách, ta vuốt môi em , sờ vai anh, ta luồn lách trong mọi tư thế cửa ngõ thân thể em/anh. Ta hiện hữu dưới lằn sáng của bóng đèn đường heo hút đêm khuya, hay xả tràn giữa buổi trưa hè oi ả nắng nung.


- Con chào bố.
Ta mỉm cười nhìn hạt bụi
- Ừ, bố chào con.
- Sớm muộn gì bố cũng đến với chúng con, chúng ta là một cơ thể thống nhất, rồi chúng ta sẽ cùng rong chơi suốt tháng ngày, bỏ những ư tư, phiền muộn của thế giới bên kia. Nhưng sao bố đến với chúng con sớm thế. Có điều gì làm bố chán ngán cõi trần gian?
- Không, bố không chán ngán cõi trần gian, bố còn thích sống, còn ham sống, còn mê mệt gái đẹp, thích ăn ngon, ngủ yên và cả tự do.
- Ê! Ông già , ông già ôn dịch. Đi không nhìn trước ngó sau. Đi cẩn thận kẻo bị tông bỏ mẹ.
Một gã lái xe vượt qua mặt tôi, nhìn muốn lộn tròng con ngươi.
Tôi nhìn gã , cười hề hề.
- Đi ẩu còn cười, đồ lão già mất nết!
Cơn mông du của tôi tịt ngòi, tôi trơ khất nhìn hạt bụi nhảy nhót trước mặt. Tôi vuốt mặt, hạt bụi nhám xì trên đôi bàn tay.

 

Bờ bãi này ghi nhiều chứng tích thời xa xưa

 

    Cơn lốc lịch sữ tràn vào làng tôi. Một vùng đất tranh chấp giữa ánh sáng và bóng tối, giữa cái đúng và cái sai, nhiều lý thuyết, thuyết cần lao nhân vị, người cày có ruộng hay một chủ nghĩa cộng sản thế giới đại đồng.

 

  Bãi tắm này ở xóm Gò Nhản. Gò  cát này ít có loại cây nào khác ngoài cây nhản dại. Gốc to, cành lá sum sê, trái nở từng chùm nhỏ như mút đủa, trái chín có màu đen, ăn có vị chát chua. Loại cây này không ai trồng, mọc hoang dại phủ kín cả một gò.  Bờ bãi  này một thời đậm đặc một màu bí hiểm, được người trong vùng thêm thắt, thêu dệt những câu chuyện truyền miệng đầy vẻ hoang đường, lâu ngày, chầy tháng thành một thế giới biệt lập cho cõi hư vô, cho những linh hồn không nơi nương tựa, vất vưỡng trong những lùm nhản, để đêm đêm nương theo bóng trăng trong tiếng chó tru dài não nuột.

 

  Gò Nhản còn mang truyền thuyết ly kỳ, bắt nguồn từ thời xa xưa. Thuở vua Quang Trung đem quân ra Bắc tiêu diệt quân nhà Thanh xâm lược, ngài đã dừng lại vùng gò này để an dưỡng quân sỹ, tích lũy lương thực. Ngài đã truyền lại cho dân trong vùng cách làm món thịt thưng mà đến nay vẫn còn truyền miệng. Khi chuẩn bị xuất binh, chẳng may một viên tướng dưới quyền ngài thọ bệnh phải nằm lại gò đất này. Phần xác đã hòa tan vào cát bụi nhưng phần hồn còn mãi vương vấn, còn bao nhiêu điều u uẩn chưa hóa giải nên linh hồn khó siêu thoát. Mỗi đêm , đúng vào ngày rằm, mùng một mỗi tháng, lại nghe tiếng nhạc ngựa gõ leng keng quanh gò bãi, đâu đó lại thấp thoáng cái bóng trắng oai phong in dưới bóng trăng nhập nhòa trong vòm cây kẻ lá. Thương cảm cho nỗi niềm còn lận đận chốn trần gian, tưởng nhớ đến chiến công của võ tướng, dân trong vùng quyên góp dựng xây cho ngài cái miếu, gọi là miếu âm hồn. Thời kỳ Mỹ và quân đội đồng minh chọn gò nhản này thành nơi đóng quân, đã tạo ra là bãi tắm tuyệt vời, bắt cầu nối liền đôi bờ sông, cho đến nay dân hai bên bờ còn thụ hưởng. Gò nhản không còn nhản, chỉ còn là dãy đất trắng phiu với cái miếu âm hồn đó trơ gan cùng tuế nguyệt. Lại còn nhiều chuyện đồn đại về cái miếu đó, một viên sỹ quan quân đội Mỹ bỗng nhiên đột tử bên cái miếu vì ông ta cả gan phá nó để xây dựng khu đồn trú. Câu chuyện quẩn

 

quanh chưa biết hư thực như thế nào nhưng quân Mỹ không chịu nổi sức mạnh của du kích địa phương nên đã rút khỏi gò bãi này, cái miếu còn trơ lại. Đó là điều có thực.

 

***

 

Trời hanh hao, khí trời còn se sắt nóng, những đám mây mùa hạ vắt ngang rặng núi xa xa.

 

Đó là một buổi chiều. Trong suy nghĩ của tôi, buổi chiều thường để rong chơi, thư giản , ẩn chứa  nhiều tâm trạng, biểu cảm dồn nén trong một ngày. Buổi trưa thì khỏi nói, nắng nóng khinh khủng nếu là mùa hè, tâm trí ngủ nghỉ, lười biếng, nhàn nhả rồi lim dim đôi mắt trên chiếc võng treo tòng teng sau chái bếp. Buổi sáng tâm trí thư thái bởi qua một đêm đầy mộng mị , tinh khôi.

Như thói quen của mỗi buổi chiều,  nếu rảnh rỗi việc, tôi lại ngự trên chiếc xe  Suzuky cũ mèm,  dạo quanh  bờ bãi. Thỉnh thoảng ghé lại quán mẹ con cô Anh, ngồi trên chiếc ghế nhựa, ngắm nhìn biển và hóng chuyện. Ngắm nhìn cô Nga buôn bán, đôi lúc thả một vài câu tán gẫu, thả mồi bắt cái  bóng lúng liếng, đôi chân như chưa lúc nào ngơi nghỉ của con bé ham việc . Có cái gì bán được em cứ bày ra, bàn ghế bưng bê sát mép nước. Tranh giành, lôi kéo khách, đôi lúc lại cãi vã tay đôi, chanh chua chuối chát với người bán buôn bên cạnh. “không làm như vậy thì lấy gì ăn, chú hở.” em nhìn tôi, mỉm cười như người khách hàng thân thiết.

 

Nhưng buổi chiều hôm nay thì có khác. Khung cảnh chung quanh bãi bờ bỗng nhiên đẹp rực rỡ, bụi bờ được cắt xén. Những bãi rác bấy lâu không được dọn dẹp, nhầy nhụa, ruồi bọ bay nhểnh nhản. Bây giờ nó được chôn lấp, san ủi tạo cảnh quan sạch sẽ, thoáng đãng.

 

Hỏi là vì sao? Nó là như vầy.

 

Một thông tin mật ở cấp bộ bị rò rỉ ra ngoài là sẽ có một vị quan to vi hành làng ta. Ngài đến để khảo sát bờ bãi này là sẽ có phương án  xây dựng quãng trường lớn, khu vui chơi giải trí,  vị trí đắc địa , đầy tiềm năng. Tất tả ngược xuôi, từ cơ quan cấp bé như phường xã, dân phòng, các cụ hưu trí cũng được trưng dụng tối đa ra trận vệ sinh môi trường, từ cây cảnh hai bên đường đến rào chắn lối đi quanh xóm được cắt gọt, tỉa tót nhằm làm đẹp lòng vị quan nọ. Hoàn cảnh của gia đình cô Anh  bị ảnh hưởng trầm trọng. Lều võng, bàn ghế của các cô không bị đập bể, phá phách nhưng nó được các cơ quan có chức năng rất nhiêt tình vì công vụ dọn dẹp ngăn nắp, cất giấu nó. Than ơi! Nồi cơm của các cô bị bể trong một vài ngày vì cái gọi là đi sâu sát dân tình của vị quan to nọ.

 

Câu chuyện đó đã xảy ra từ năm trước, lúc bệnh dich cô vy 19, dịch cúm Tàu còn ở tận đâu, nó không chờn vờn, gây dịch cho người Gò Nhản như bây giờ. Còn bây giờ, từ ngày đầu xảy ra dịch, bãi tắm giăng dây, cắm biển cấm tắm.

 

Cái loa phường treo trên trụ điện đọc tin ra rả, ngày ba buổi. Sáng, trưa, chiều. Tin tức luôn sốt dẻo có từ trung ương tới địa phương, nhưng mấy ngày rày, thời lượng tin dành phần lớn nói về tình hình bệnh dịch cúm cô vi – Vũ Hán. Sau một năm, tình hình bệnh dịch tạm thời lắng xuống, theo lời từ cái loa phường phát ra trên trụ điện, đó là chiến công hiển hách của các cấp chính quyền từ trung ương đến địa phương, chống dịch như chống giặc. Những thành quả gặt hái được năm qua như mặt trời luôn tỏa sáng ở xứ ta, như cái trụ điện ở Mỹ nếu nó biết đi, nó cũng cố lết về. Câu ví von của cấp lãnh đạo làm nức lòng mọi người.

 

Hàng quán ở xóm Gò Nhản, ở bãi tắm lại có cơ hội “còn có cái gì để bỏ bụng” . Niềm vui đó sớm qua, nỗi buồn lại ập đến.

 

Bản tin từ cái loa phường  không còn theo thời biểu hàng ngày mà phát ra từng lúc.

 

Trời ơi! Ngõ nhỏ làng tôi.

 

Nghe “cái mùi cô vy” đã vờn tới đầu làng từ chiều hôm qua

Cái mùi đó bắt đàu từ cô nhân viên bán hàng bách hóa ở trung tâm thị xã

Nhà cô ở bên kia quả đồi, nơi đã có biểu hiện “cái mùi cô vy” từ những ngày trước đó

Cái loa phường phát huy hết công suất, truy tìm tung tích cái mùi đó đã đi đâu về đâu.

Những sợi dây được giăng ra, giãn cách ngay từ đầu làng

Trấn áp tâm lý, gây nỗi sợ hoang mang

Bất an, luôn bất an

Tiếng còi hú của xe cứu thương xói vào đêm lạnh, rờn rợn tim gan

Chống dịch như chống giặc

Ai cũng là địch, từ Fo đến F1…

Ai biết là ai, đâu cũng là ổ dịch

Kẻ thù vô hình đang đứng trước mặt ta

 

Đóng kín cửa như chưa từng có người yêu bên hàng rào dâm bụt

Nếu muốn hôn nhau gởi theo làn gió

Tiếng yêu thầm thì như sương như mây

Hãy cách ly những ai nên bị cách ly

Mười bốn ngày, hai mươi mốt ngày

May mắn được trở về nhà

Nhìn cái khóa còn vẹn nguyên chưa bị kẻ trộm rình mò

Đàn gà đói meo, nhìn chủ như người xa lạ

Hên xui

Nếu còn được trở về nhà

Cầm bằng như không có, có không.

 

***

 

Sau những ngày cách ly trốn dịch tại nhà. Tôi lại tìm đến bãi tắm xóm Gò Nhản để ngơi nghỉ, hóng chuyện. Nhưng trước mặt tôi, hàng quán không còn, tất cả đều trống trơn, chỉ còn lại  vài tấm biển vất vơ đâu đó, xen kẻ vào đống gạch vụn. Buồn, tôi lại lang thang đâu đó.

 

Em đấy ư! thật tôi không thể nào tin vào đôi mắt mình. Mắt tôi lòa nhòa, có thể không phải là em


Lọn tóc em cố chải chuốt lại, chỉ còn vài sợi loe hoe, loe hoe vài sợi, một nhuốm tóc bạc em cố che giấu bằng thứ thuốc nhuộm rẻ tiền khiến nó co xoắn lại,  trông thật đáng thương cho em.


Đôi mắt em mất đi vẻ hiền dịu, nét buồn xa xăm tự thuở nào. Bây giờ, nó lóe lên sự sắc lẻm của kẻ biết lừa lọc, dối trá, chanh chua mà trên bước đường đời em từng trải. Em dùng nhiều mánh khóe để ăn cắp vặt của kẻ đi đường, kẻ háo sắc như tôi.


Xe tôi đang chạy bon bon trên con đường cái quan, một buổi trưa hè nắng như đổ lửa, nắng tỏa những sợi khói như đang nung chảy nhựa đường. Tôi muốn tìm chỗ trú chân...


”Ớ, anh hai ơi , vào đây với em”. Tiếng gọi làm tôi chới với với con đường, tôi chông chênh theo tiếng gọi. Tôi tạt vào quán bên đường, đu đưa trên chiếc võng.


Quán bên đường, những chiếc võng giăng giăng khắp mọi nẻo đường mà tôi đã từng qua.


Hàng quán có chỗ được che chắn kỹ lưỡng bởi kèo cột rui mè trông lịch sự, và cũng có thể chỉ là những tấm bạc giăng giăng tạm bợ. Chiếc võng dười tàn cây, từng chiếc treo tòng teng dưới tấm bạc. Hàng quán bán gì, bán theo nhu cầu của khách đi đường. Dân ta cái khó ló cái khôn, tìm mọi cách để kiếm ăn. Âu cũng là cách sống, còn chút gì để bỏ bụng.


Nằm trên chiếc võng, em mồi chài tôi. Tôi mụ mị bên núm vú chảy xệ xuống lớp vải thưa . Tôi lim dim đôi mắt , lóng tai nghe tiếng em thì thầm câu chuyện  xa xưa lắm rồi. Thần trí tôi như chu du vào cơn mộng mị. Nhà em có ba người  có tên là Anh, Mỹ Nga. Mẹ em vẽ ra những chiếc bánh là sau này những đứa con của bà sẽ danh giá, có địa vị với đời, sánh vai cùng cường quốc năm châu, bốn bể. Ước mong của mẹ bây giờ còn lại là những nỗi buồn. 
Sau cơn say thuốc, tôi choàng dậy. Sờ lại mình, rờ lại cái đầu. Ôi thật hú vía, lục phủ ngũ tạng còn y nguyên. Còn gì nữa, thôi cứ để gió cuốn đi.
Tôi nhẩn nha bài hát . 


Sống trong đời sống cần có một chút tiền
Để làm gì em biết không?
Để đốt nó đi.

 

NGUYỄN THANH SƠN

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
26 Tháng Chín 200812:00 SA(Xem: 129349)
Sáng hôm nay ông Năm nhấp nhỏm ngồi đứng không yên. Hết ngồi xuống lại đứng lên. Ông bước chầm chậm lại gần cửa kiếng lớn phía sau nhà, nghiêng mình nhìn xéo qua cái hàn thử biểu để ngoài trời. Ông nhướng mắt rán nhìn cái màu đỏ của thuỷ ngân, coi nó lên xuống tới mức nào. Có thấy gì đâu, cái lằn đỏ nhỏ xíu, lờ mờ.
26 Tháng Chín 200812:00 SA(Xem: 161581)
Thạnh móc trong túi ra một miếng vải được buộc túm chặt bằng lạt tre, cẩn thận gỡ sợi lạt. Một dúm muối hột đen bẩn hiện ra. Thạnh trân trọng, nâng niu múc, vừa chẵn được hai thìa, đổ vào bát của Tường.
25 Tháng Chín 200812:00 SA(Xem: 143894)
Dực đã đi rất đỗi nhẹ nhàng. Dực đang chỉ chạm khẽ mũi giầy vào bậc thang gỗ. Cảm giác Dực đang bay. Bậc cầu thang nâu bóng mầu thời gian, nâu bóng rêu phong những kiếp người hình trôn ốc. Có người đang nhìn Dực, nhiều người đang nhìn Dực. Họ kinh ngạc trân trối ngóc đầu lên những bậc cầu thang gỗ.
25 Tháng Chín 200812:00 SA(Xem: 131463)
Chồng tôi hành nghề kỳ quặc: Kiểm tra trí nhớ của con người. Lấy anh tôi mới khám phá, anh thường xuyên theo dõi những giấc mơ của mình. "Em có thai phải không?" Sau tháng đầu tiên Công đã dọ hỏi. Tôi lắc đầu tươi tỉnh. Giấc mơ đêm khuya còn sáng hồng bụ bẫm bắp chân hài nhi. Tôi biết chắc tôi chưa có mang, nhưng làm sao Công biết tôi đã nằm mơ thấy đứa trẻ? Sáu tháng hạnh phúc trôi qua như gió hắt mặt hồ.
24 Tháng Chín 200812:00 SA(Xem: 58736)
Đến nay người mình thấy Tây học rực rỡ mà cái học của ta khi xưa mập mờ không rõ, sách vở không có mấy, liền cho cái học của ta không có gì. Đó là một điều mà các học giả trong nước nên chú ý mà xét cho kỹ, đừng để cái hình thức bề ngoài làm hại mất cái cốt yếu bề trong. Nho Giáo tuy không gây thành được cái văn minh vật chất như Tây học, nhưng vẫn có cái đặc tính đào tạo ra được cái nhân cách, có phẩm giá tôn quí.
23 Tháng Chín 200812:00 SA(Xem: 140037)
Tin từ quê hương cho biết tin vui cuối cùng nguyên văn, “các vị lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế và Thành phố Huế đã hứa cấp... khoảng một ngàn mét vuông đất để xây dựng Khu lưu niệm” Trịnh Công Sơn. Tin cũng cho biết Nhà Nước, cũng như thân nhân Trịnh Công Sơn, không dính líu gì đến việc xây dựng và nội dung trưng bày khu lưu niệm này.
23 Tháng Chín 200812:00 SA(Xem: 159538)
Ngủ đi nhé à ơi, cái sâu làm tổ, cái bọ đi chùa, chuồn chuồn thì bơi (Tặng Kiên và sự điên rồ của đêm)
31 Tháng Mười 200712:00 SA(Xem: 109243)
... lịch sử Việt Nam, dưới mắt nhiều học giả thế giới, chỉ là một thứ câu chuyện thêm thắt vào [anecdotes] chính sách và sự can thiệp của các cường quốc như Mỹ, Nga, Trung Hoa, Pháp, Bri-tên, Nhật, v.. v... Người Việt cũng có lý do riêng để không muốn thấy có một tiểu sử chính xác về Diệm, từ chính trị, tôn giáo, tới ý thức hệ. Nên chẳng ngạc nhiên khi khối văn chương hiện hữu về họ Ngô hay Đệ nhất Việt Nam Cộng Hòa tràn ngập những lời “cung văn” hoặc “đào mộ,” bất chấp sự thực... Bài viết này nhằm điền vào khoảng trống nói trên.
07 Tháng Tám 2026(Xem: 6354)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 15265)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 21061)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 20121)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười 20266:14 CH(Xem: 4987)
Bữa nay tôi khóc tôi la / Vì tôi chẳng thể làm ma vô tình / Tuệ Sỹ viết: “Trời có Tình / Thì Trời cũng đã trở thành già nua” / Tưởng như lời nói bông đùa / Mà trong sự thể mái chùa vỡ tung / Nhìn nhau trong cuộc trùng phùng / Mỗi người một ái ngại ngùng cho nhau
18 Tháng Mười 20266:04 CH(Xem: 4757)
Bữa nay Bùi Giáng chết rồi Hôm qua Giáng vẫn nằm ngồi chiêm bao Bữa nay là bữa hôm nào Hôm nào cũng như hôm nào vậy thôi Hôm nào cũng có mây trôi Không trôi chân đất thì trôi chân trời Lập đi lập lại ba hồi Những vần Thơ cũ lôi thôi vô cùng
09 Tháng Mười 20266:39 CH(Xem: 6692)
Rồi mai nữa, giữa muôn trùng năm tháng Nếu vô tình nghe một khúc mưa rơi Ta chợt hiểu có những điều rất cũ Bay qua hồn đọng lại một vần thơ
09 Tháng Mười 20266:09 CH(Xem: 5338)
Ta ngắm đời… như cuộc viễn du… Thân như mây… nổi giữa sương mù… Dấu xưa cát phủ dần năm tháng Bóng cũ hồn vương đáy vĩnh thu Gửi mộng theo trăng qua bể vắng Mang sầu rơi, mắt lạc sông u
(Xem: 159)
Khi đủ duyên sẽ có một người rẽ đám đông đi về phía bạn. Khi hết duyên người ấy sẽ rời khỏi bạn, đi về phía đám đông rồi mất hút. Người gặp người là bởi do duyên. Khi duyên hết thì dẫu họ có ở bên cạnh ta, cũng không dành cho ta như ta lầm tưởng vậy.
(Xem: 3996)
Vào một buổi chiều của năm 1966 bạn ấy chở tôi trên chiếc xe gắn máy Puch đến một con ngõ đường Lý Thái Tổ để tìm Helga, nơi mà nhà xuất bản An Tiêm của Thanh Tuệ đặt trụ sở, vì ở đấy giới văn nghệ sĩ hay tụ tập thân mật với nhau. Quả nhiên tôi đã gặp một số các nhà văn nhà thơ nghệ sĩ tên tuổi của văn học nghệ thuật bấy giờ của VNCH, những người mà tôi biết tên hơn là biết mặt. Lúc bấy giờ tôi còn là một học sinh lớp đệ nhị, văn học nghệ thuật vốn là chuyên tâm của tôi, vì tôi đọc sách khá nhiều và cũng đã viết chút văn xuôi cũng như thơ, như đã kể ở những chương khác. Ở đấy tôi đã gặp Bùi Giáng.
(Xem: 5110)
Ngày xưa, ngày là học sinh, mình ngoan lắm, chả biết bia rượu, thuốc lá là gì nhưng từ ngày đi lính về, thế quái nào lại sinh ra đổ đốn. Nhìn thấy chai rượu là mắt cứ sáng lên, lòng cứ nao nao, lạ lắm, cứ như là bị đói khát lâu ngày mong được một trận uống no nê, thỏa thích. Và nhất định bữa rượu ấy phải cho ai đó trong bàn nhậu liêng phiêng, cà tang cà tửng mới thích. Nhưng thật oái oăm, thật khốn là hầu như tới 80% cuối các trận nhậu mình toàn nhìn gà hóa cuốc, nhìn một mà ngỡ là năm, sáu, bảy... Tiễn mọi người ra về, bắt chân bắt tay, chào hỏi vẫn có chiều tinh tỉnh lắm nhưng lê được vào giường là nằm lăn ra ngủ quên trời quên đất. Sáng hôm sau tỉnh giấc chẳng nhớ khuya qua mình đã tiễn mọi người ra về thế nào? Có điều gì sơ suất không? Và bụng lại bảo dạ từ lần sau ngồi uống phải cầm chừng, uống in ít thôi, uống kiểu giao lưu thôi nhưng mấy chục năm rồi cứ dặn lòng mà chẳng lần nào mình làm được.
(Xem: 4682)
Trong khi chìm đắm trong các thư tịch xưa - nay để tìm hiểu về ba cuộc kháng chiến vĩ đại chống xâm lược Nguyên Mông, tôi tình cờ dừng lại khá lâu trước đôi dòng ngắn gọn trong cuốn sách An Nam chí lược của tác giả Lê Tắc - người đã đầu hàng giặc Thát và sống lưu vong, tuy viết trên tinh thần của sử gia nô lệ (nội phụ) song cũng có hạt nhân sự thực lịch sử
11 Tháng Mười Một 20268:40 SA(Xem: 689)
Tôi không quen Thiền sư ấy. Chúng tôi chỉ gặp nhau tình cờ, vậy mà những câu chuyện giữa hai người – về chiến tranh, về sự sống còn, nỗi ám ảnh, lòng thù hận và hành trình tìm bình an – lại mở ra tự nhiên, như thể chúng đã hiện hữu từ lâu lắm.
10 Tháng Mười Một 20264:50 CH(Xem: 809)
Gần nửa thế kỷ trước, vào một đêm mưa gió tôi đứng ở sân ga để đón xe trở về nhà. Bầu trời đen thẫm, gió lạnh sắt se. Thành phố tôi đang sống được gọi tên là “thành phố gió” nơi cơn gió có thể thổi bay tất cả, mà tâm hồn tôi thì đã bay mất rồi khi vừa bước ra khỏi khuôn viên trường đại học, khi bắt gặp một tia sáng vụt ngang bầu trời. Bất chợt, những câu thơ của Trần Tế Xương như tia chớp trên bầu trời, bật chợt và tình cờ, rồi cứ thế tái hiện trong đầu làm ray rứt thêm nỗi nhớ nhà trong tôi: Trời không chớp bể cũng mưa nguồn Đêm nảo đêm nao tớ cũng buồn (Đêm hè)
06 Tháng Mười Một 20263:37 CH(Xem: 1843)
Cảnh chen lấn xô đẩy liên tục khiến tôi có cảm tưởng máy bay chở quá tải. Có vẻ như số hành khách nhiều hơn số ghế. Khi đã tạm yên vị, nhìn chung quanh mới biết mình lầm. Tôi ngồi bên bìa trái của hàng giữa, bìa phải là một bà đầm, giữa tôi và bà là 2 ghế trống. Trước mặt tôi còn một ghế trống, phía xa hơn cũng thấy trống nhiều. Đây là chuyến bay Hong Kong-Toronto của hãng Cathay Pacific nên nhìn đâu cũng thấy tóc đen da vàng và tóc vàng da vàng, tóc vàng da trắng trở thành lẻ loi. Tiếng Anh, tiếng Hoa, tiếng Việt trộn lẫn thành một thứ âm thanh hỗn độn rất chói tai, át hẳn tiếng động cơ phản lực. Giả điếc, cài dây an toàn, tìm một thế ngồi thoải mái. Tôi nhắm mắt cố nghĩ đến những chuyện khác đễ khỏi bận tâm.
18 Tháng Mười 20264:43 CH(Xem: 3942)
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra: - Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều. - Tôi cũng mới đến – Nghiêm vừa nói vừa chỉ luống rau: Cải lên thế này là tốt rồi. Cô nên trồng thêm ít hành, tỏi. Nghiêm theo Đào bước vào nhà, đến trước bàn thờ Lương, chồng Đào, đốt 3 cây nhang, vái ba vái, cắm vào bát nhang, lẩm bẩm khấn mà như nói với mình: Mới đó mà đã gần 2 năm. Anh chết đã yên phận, còn người sống…, rồi quay lại đi đến ghế:
10 Tháng Mười Một 2026(Xem: 664)
Ngày 11 tháng 11 mỗi năm là Remembrance’s Day của Canada và Veteran’s Day của Hoa Kỳ. Sự tham chiến của các chiến binh Canada trong cuộc chiến Việt Nam ít được biết đến. Hàng chục nghìn người Canada đã tình nguyện tham gia lực lượng quân sự Mỹ và chiến đấu trong Chiến tranh Việt Nam, dù Canada chính thức giữ lập trường trung lập và từ chối cử quân chính thức.
10 Tháng Mười Một 2026(Xem: 657)
Ngày 3 tháng 11 năm 2026, cử tri Hoa Kỳ bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Và kết quả đã gửi đến Washington một thông điệp không thể xem thường. Đảng Dân Chủ giành lại quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện. Đồng thời, họ giành thêm năm chức thống đốc từ tay Đảng Cộng Hòa tại Georgia, Iowa, Nevada, Ohio và Texas. Đây không đơn thuần là một cuộc đổi màu trên bản đồ chính trị nước Mỹ. Đó là một cuộc trưng cầu dân ý không chính thức về cách điều hành đất nước của chính quyền Donald Trump.
08 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1134)
Trong những bộ phim truyện lịch sử Trung Hoa, nhất là thể loại cung đấu, người ta thường bắt gặp những câu chuyện rất quen thuộc: Hoàng đế thay cận thần, đại thần tranh quyền, phe này hạ bệ phe kia, người hôm qua còn được sủng ái thì hôm nay đã thất thế. Kẻ lập công được ban thưởng, người thất bại phải tìm một ai đó để gánh trách nhiệm. Đó là những chuyện bình thường trong thế giới phim cung đấu. Bởi ở đó, quyền lực tập trung vào một người. Ý muốn của Hoàng đế có thể quyết định số phận của cả triều đình. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên là đôi khi nhìn vào chính trường Hoa Kỳ, chúng ta lại có cảm giác đang xem một bộ phim tương tự. Chỉ khác một điều: đây không phải Tử Cấm Thành, mà là Tòa Bạch Ốc.
05 Tháng Mười Một 2026(Xem: 1818)
Có những chuyện tưởng đã khép lại theo thời gian, nhưng càng nhìn kỹ, người ta càng thấy chưa thể bỏ qua. Nhạc sĩ Phú Quang đã qua đời. Những tình khúc của ông vẫn tiếp tục được trình diễn, phát hành và khai thác trên các nền tảng âm nhạc. Người yêu nhạc vẫn nhớ ông qua những giai điệu trữ tình, sâu lắng. Nhưng có một câu chuyện liên quan đến ca khúc Đâu phải bởi mùa thu mà tôi nghĩ chúng ta cần nhắc lại. Bởi vì đôi khi, người đã khuất vẫn có thể bị mang tiếng thay cho những người đang sống.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 8289)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 17307)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 34546)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 40229)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 4448)
Có những cuốn sách khiến người ta đọc để hiểu thế giới. Có những cuốn sách buộc người ta quay về nhìn lại chính mình. Và cũng có những cuốn sách, dù tác giả không nhất thiết chủ ý, lại khiến người đọc đặt câu hỏi về cái thế giới đang tìm mọi cách định nghĩa con người thay cho chính họ. TA LÀ: Những khúc mắc siêu hình học của Nguyễn Hữu Liêm có thể được tiếp cận theo hướng thứ ba ấy. Thoạt nhìn, đây là một hành trình triết học quanh những khái niệm như bản thể, ý thức, cái Tôi và vô ngã. Nhưng nếu đọc chậm hơn, bên dưới những tầng ngôn ngữ siêu hình ấy, ta có thể nhận ra một vấn đề gần gũi hơn nhiều: con người phải làm gì để trở thành một cá nhân có ý thức độc lập, thay vì chỉ là một đơn vị trong đám đông? Và câu hỏi ấy, trong một số xã hội, chưa bao giờ hoàn toàn vô hại.
(Xem: 15141)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 1818)
Có những chuyện tưởng đã khép lại theo thời gian, nhưng càng nhìn kỹ, người ta càng thấy chưa thể bỏ qua. Nhạc sĩ Phú Quang đã qua đời. Những tình khúc của ông vẫn tiếp tục được trình diễn, phát hành và khai thác trên các nền tảng âm nhạc. Người yêu nhạc vẫn nhớ ông qua những giai điệu trữ tình, sâu lắng. Nhưng có một câu chuyện liên quan đến ca khúc Đâu phải bởi mùa thu mà tôi nghĩ chúng ta cần nhắc lại. Bởi vì đôi khi, người đã khuất vẫn có thể bị mang tiếng thay cho những người đang sống.
(Xem: 2080)
Có những bài thơ không cần cất cao tiếng nói, bởi chính sự lặng lẽ của chúng đã đủ làm lòng người đau nhói. Đầy Tháng Con của Thành Tôn đưa chúng ta trở về một Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh 1954–1975, nơi một đứa trẻ vừa chào đời, người cha đã ở phương xa trong cuộc chiến. Tiếng khóc đầu đời hòa lẫn với tiếng súng, tiếng kêu đau đớn của những người bị thương và tiếng khóc của những người mẹ, người bà tiễn biệt người thân.
(Xem: 8869)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 13938)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 13430)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
28 Tháng Mười 202612:41 SA(Xem: 2737)
PHÂN ƯU Vô cùng thương tiếc khi được tin / Nhà văn TRIỆU VŨ / tên thật VŨ NGỰ TRIỆU Sinh ngày 25 tháng 10 năm 1939, tại Phụng-Viện-Thượng, Bình-Giang, Hải-Dương, VN. Mệnh chung ngày 25 tháng 10 năm 2026 tại Houston, TX Hoa-Kỳ. Hưởng Thượng Thọ 87 tuổi.
27 Tháng Mười 202610:38 CH(Xem: 2516)
Nhận được tin buồn Phu quân của bà Lê Thị Nguyệt Minh Cụ ông VŨ NGỰ TRIỆU Nhà văn TRIỆU VŨ Sinh ngày 25 tháng 10 năm 1939, tại Phụng-Viện-Thượng, Bình-Giang, Hải-Dương, VN. Mệnh chung ngày 25 tháng 10 năm 2026 tại Houston, TX Hoa-Kỳ.
27 Tháng Mười 20266:25 CH(Xem: 3098)
Gia đình chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin cùng thân bằng quyến thuộc, bạn hữu xa gần Our family is deeply saddened to announce to all relatives and friends, near and far, the passing of our beloved: Cụ Ông VŨ NGỰ TRIỆU Nhà văn TRIỆU VŨ Chồng, Cha, Anh, Ông Nội, Ông Ngoại của chúng tôi – Husband, Father, Brother, Grandfather. Sinh ngày: 15 tháng 11 năm 1939 tại Phụng Viện Thượng, Bình Giang, Hải Dương, Việt Nam – Born: November 15, 1939 Đã từ trần, ngày 25 tháng 10 năm 2026, tại Houston, TX – Passed away on October 25, 2026 Nhằm ngày 16 tháng 9 năm Bính Ngọ Hưởng Thượng Thọ 87 tuổi – At the age of 87