- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

ĐỂ GIÓ CUỐN ĐI

14 Tháng Bảy 20215:45 CH(Xem: 39537)

 

Mây vẫn mây trôi... -Quy SG
Mây Vẫn Trôi -ảnh Quý SG


truyện ngắn

Nguyễn Thanh Sơn

 

ĐỂ GIÓ CUỐN ĐI

 

 

         Tôi ngồi  trên chiếc ghế nhựa, hàng quán của gia đình cô Anh bên bãi tắm xóm Gò Nhản, lặng lẽ quan sát. Nga  con gái đầu , cô em gái út là Mỹ. Anh - Nga - Mỹ. Anh, Nga Mỹ,  những ước mơ thầm kín,  cái tên mong được đổi đời ở một xứ sở  xa xôi nào đó. Hàng ngày những con người tội nghiệp này luôn nhìn ra biển đông, luôn mơ mộng có một phép nhiệm mầu.  Bờ bãi có lúc lặng lẽ dịu êm, lúc ầm ào cuộn sóng, cuộc đời cứ chuồi theo từng đợt gió mùa. Hàng quán của các cô đã tồn tại ở bờ bãi xứ dừa Tam Quan này nhỉnh hơn hai mươi năm. Theo lời kể của cô Anh, sau khi chồng cô bán bãi, tổ chức vượt biên thất bại thì cô đã chọn  bãi  tắm này để sống, các con cô lúc đó hãy còn chập chững theo mẹ . Cứ  đến buổi , mặt trời vừa nghiêng bóng thì gia đình cô đã tất tả nơi đó mãi cho đến tận khuya.

 

Ba mẹ con cô bày biện bàn ghế  ra tận sát mép nước. Món hàng có gì, xe bán nước mía, vài cái tủ nhỏ đựng thức ăn nhanh và lăn lóc chục cái ghế nhựa. Bờ bãi là nơi cho các cô tồn tại.

 

Cô chị đôn đả chào mời khách mỗi khi có vài người đi qua, tiếng chào hỏi của cô có vẻ vừa quỵ lụy, nhún nhường như họ đều là khách VIP. Mỗi khi có vị khách vào ghế ngồi thì ngày đó nhà cô có cái gì để bỏ bụng.


   Tôi, như những người quanh thị xã, đến  bãi  tắm này để ngơi nghỉ, hóng gió, tìm chút nắng trời . Trên chiếc xe Suzuky cũ mèm, cũ đến hai mươi năm nhưng vẫn còn chạy tốt, tôi và xe bon bon trên con đường đất đỏ, rải đá dăm. Con đường làng tráng nhựa giống một thời như chiếc xe của tôi. Bây giờ nó cũ mèm, hết nhựa, trơ khất đầy những ổ gà , ổ voi và đá dăm. Mỗi khi xe tôi lăn bánh  thì phía sau tôi nhả đầy bụi, phía trước bụi phủ mờ bởi  có chiếc vừa lăn qua. Bụi bay giăng kín đường đi, bay vào cõi xa mờ ký ức. Bay đi bụi ơi.

 


Là hạt bụi thế mà hay. Hay ta là hạt bụi. Là hạt bụi ta luôn tự do bay nhảy, ta không bị ràng buộc bất cứ luật lệ nào, rào cản nào, bất chấp mọi thế lực thù địch, đen tối nào, ta không bị chăn dắt bởi một lý thuyết nào. Hạt bụi là tự do vĩnh viễn.


Ta là hạt bụi, hạt bụi được rong chơi tháng ngày. Ta ngã ngớn mọi ngõ ngách, ta vuốt môi em , sờ vai anh, ta luồn lách trong mọi tư thế cửa ngõ thân thể em/anh. Ta hiện hữu dưới lằn sáng của bóng đèn đường heo hút đêm khuya, hay xả tràn giữa buổi trưa hè oi ả nắng nung.


- Con chào bố.
Ta mỉm cười nhìn hạt bụi
- Ừ, bố chào con.
- Sớm muộn gì bố cũng đến với chúng con, chúng ta là một cơ thể thống nhất, rồi chúng ta sẽ cùng rong chơi suốt tháng ngày, bỏ những ư tư, phiền muộn của thế giới bên kia. Nhưng sao bố đến với chúng con sớm thế. Có điều gì làm bố chán ngán cõi trần gian?
- Không, bố không chán ngán cõi trần gian, bố còn thích sống, còn ham sống, còn mê mệt gái đẹp, thích ăn ngon, ngủ yên và cả tự do.
- Ê! Ông già , ông già ôn dịch. Đi không nhìn trước ngó sau. Đi cẩn thận kẻo bị tông bỏ mẹ.
Một gã lái xe vượt qua mặt tôi, nhìn muốn lộn tròng con ngươi.
Tôi nhìn gã , cười hề hề.
- Đi ẩu còn cười, đồ lão già mất nết!
Cơn mông du của tôi tịt ngòi, tôi trơ khất nhìn hạt bụi nhảy nhót trước mặt. Tôi vuốt mặt, hạt bụi nhám xì trên đôi bàn tay.

 

Bờ bãi này ghi nhiều chứng tích thời xa xưa

 

    Cơn lốc lịch sữ tràn vào làng tôi. Một vùng đất tranh chấp giữa ánh sáng và bóng tối, giữa cái đúng và cái sai, nhiều lý thuyết, thuyết cần lao nhân vị, người cày có ruộng hay một chủ nghĩa cộng sản thế giới đại đồng.

 

  Bãi tắm này ở xóm Gò Nhản. Gò  cát này ít có loại cây nào khác ngoài cây nhản dại. Gốc to, cành lá sum sê, trái nở từng chùm nhỏ như mút đủa, trái chín có màu đen, ăn có vị chát chua. Loại cây này không ai trồng, mọc hoang dại phủ kín cả một gò.  Bờ bãi  này một thời đậm đặc một màu bí hiểm, được người trong vùng thêm thắt, thêu dệt những câu chuyện truyền miệng đầy vẻ hoang đường, lâu ngày, chầy tháng thành một thế giới biệt lập cho cõi hư vô, cho những linh hồn không nơi nương tựa, vất vưỡng trong những lùm nhản, để đêm đêm nương theo bóng trăng trong tiếng chó tru dài não nuột.

 

  Gò Nhản còn mang truyền thuyết ly kỳ, bắt nguồn từ thời xa xưa. Thuở vua Quang Trung đem quân ra Bắc tiêu diệt quân nhà Thanh xâm lược, ngài đã dừng lại vùng gò này để an dưỡng quân sỹ, tích lũy lương thực. Ngài đã truyền lại cho dân trong vùng cách làm món thịt thưng mà đến nay vẫn còn truyền miệng. Khi chuẩn bị xuất binh, chẳng may một viên tướng dưới quyền ngài thọ bệnh phải nằm lại gò đất này. Phần xác đã hòa tan vào cát bụi nhưng phần hồn còn mãi vương vấn, còn bao nhiêu điều u uẩn chưa hóa giải nên linh hồn khó siêu thoát. Mỗi đêm , đúng vào ngày rằm, mùng một mỗi tháng, lại nghe tiếng nhạc ngựa gõ leng keng quanh gò bãi, đâu đó lại thấp thoáng cái bóng trắng oai phong in dưới bóng trăng nhập nhòa trong vòm cây kẻ lá. Thương cảm cho nỗi niềm còn lận đận chốn trần gian, tưởng nhớ đến chiến công của võ tướng, dân trong vùng quyên góp dựng xây cho ngài cái miếu, gọi là miếu âm hồn. Thời kỳ Mỹ và quân đội đồng minh chọn gò nhản này thành nơi đóng quân, đã tạo ra là bãi tắm tuyệt vời, bắt cầu nối liền đôi bờ sông, cho đến nay dân hai bên bờ còn thụ hưởng. Gò nhản không còn nhản, chỉ còn là dãy đất trắng phiu với cái miếu âm hồn đó trơ gan cùng tuế nguyệt. Lại còn nhiều chuyện đồn đại về cái miếu đó, một viên sỹ quan quân đội Mỹ bỗng nhiên đột tử bên cái miếu vì ông ta cả gan phá nó để xây dựng khu đồn trú. Câu chuyện quẩn

 

quanh chưa biết hư thực như thế nào nhưng quân Mỹ không chịu nổi sức mạnh của du kích địa phương nên đã rút khỏi gò bãi này, cái miếu còn trơ lại. Đó là điều có thực.

 

***

 

Trời hanh hao, khí trời còn se sắt nóng, những đám mây mùa hạ vắt ngang rặng núi xa xa.

 

Đó là một buổi chiều. Trong suy nghĩ của tôi, buổi chiều thường để rong chơi, thư giản , ẩn chứa  nhiều tâm trạng, biểu cảm dồn nén trong một ngày. Buổi trưa thì khỏi nói, nắng nóng khinh khủng nếu là mùa hè, tâm trí ngủ nghỉ, lười biếng, nhàn nhả rồi lim dim đôi mắt trên chiếc võng treo tòng teng sau chái bếp. Buổi sáng tâm trí thư thái bởi qua một đêm đầy mộng mị , tinh khôi.

Như thói quen của mỗi buổi chiều,  nếu rảnh rỗi việc, tôi lại ngự trên chiếc xe  Suzuky cũ mèm,  dạo quanh  bờ bãi. Thỉnh thoảng ghé lại quán mẹ con cô Anh, ngồi trên chiếc ghế nhựa, ngắm nhìn biển và hóng chuyện. Ngắm nhìn cô Nga buôn bán, đôi lúc thả một vài câu tán gẫu, thả mồi bắt cái  bóng lúng liếng, đôi chân như chưa lúc nào ngơi nghỉ của con bé ham việc . Có cái gì bán được em cứ bày ra, bàn ghế bưng bê sát mép nước. Tranh giành, lôi kéo khách, đôi lúc lại cãi vã tay đôi, chanh chua chuối chát với người bán buôn bên cạnh. “không làm như vậy thì lấy gì ăn, chú hở.” em nhìn tôi, mỉm cười như người khách hàng thân thiết.

 

Nhưng buổi chiều hôm nay thì có khác. Khung cảnh chung quanh bãi bờ bỗng nhiên đẹp rực rỡ, bụi bờ được cắt xén. Những bãi rác bấy lâu không được dọn dẹp, nhầy nhụa, ruồi bọ bay nhểnh nhản. Bây giờ nó được chôn lấp, san ủi tạo cảnh quan sạch sẽ, thoáng đãng.

 

Hỏi là vì sao? Nó là như vầy.

 

Một thông tin mật ở cấp bộ bị rò rỉ ra ngoài là sẽ có một vị quan to vi hành làng ta. Ngài đến để khảo sát bờ bãi này là sẽ có phương án  xây dựng quãng trường lớn, khu vui chơi giải trí,  vị trí đắc địa , đầy tiềm năng. Tất tả ngược xuôi, từ cơ quan cấp bé như phường xã, dân phòng, các cụ hưu trí cũng được trưng dụng tối đa ra trận vệ sinh môi trường, từ cây cảnh hai bên đường đến rào chắn lối đi quanh xóm được cắt gọt, tỉa tót nhằm làm đẹp lòng vị quan nọ. Hoàn cảnh của gia đình cô Anh  bị ảnh hưởng trầm trọng. Lều võng, bàn ghế của các cô không bị đập bể, phá phách nhưng nó được các cơ quan có chức năng rất nhiêt tình vì công vụ dọn dẹp ngăn nắp, cất giấu nó. Than ơi! Nồi cơm của các cô bị bể trong một vài ngày vì cái gọi là đi sâu sát dân tình của vị quan to nọ.

 

Câu chuyện đó đã xảy ra từ năm trước, lúc bệnh dich cô vy 19, dịch cúm Tàu còn ở tận đâu, nó không chờn vờn, gây dịch cho người Gò Nhản như bây giờ. Còn bây giờ, từ ngày đầu xảy ra dịch, bãi tắm giăng dây, cắm biển cấm tắm.

 

Cái loa phường treo trên trụ điện đọc tin ra rả, ngày ba buổi. Sáng, trưa, chiều. Tin tức luôn sốt dẻo có từ trung ương tới địa phương, nhưng mấy ngày rày, thời lượng tin dành phần lớn nói về tình hình bệnh dịch cúm cô vi – Vũ Hán. Sau một năm, tình hình bệnh dịch tạm thời lắng xuống, theo lời từ cái loa phường phát ra trên trụ điện, đó là chiến công hiển hách của các cấp chính quyền từ trung ương đến địa phương, chống dịch như chống giặc. Những thành quả gặt hái được năm qua như mặt trời luôn tỏa sáng ở xứ ta, như cái trụ điện ở Mỹ nếu nó biết đi, nó cũng cố lết về. Câu ví von của cấp lãnh đạo làm nức lòng mọi người.

 

Hàng quán ở xóm Gò Nhản, ở bãi tắm lại có cơ hội “còn có cái gì để bỏ bụng” . Niềm vui đó sớm qua, nỗi buồn lại ập đến.

 

Bản tin từ cái loa phường  không còn theo thời biểu hàng ngày mà phát ra từng lúc.

 

Trời ơi! Ngõ nhỏ làng tôi.

 

Nghe “cái mùi cô vy” đã vờn tới đầu làng từ chiều hôm qua

Cái mùi đó bắt đàu từ cô nhân viên bán hàng bách hóa ở trung tâm thị xã

Nhà cô ở bên kia quả đồi, nơi đã có biểu hiện “cái mùi cô vy” từ những ngày trước đó

Cái loa phường phát huy hết công suất, truy tìm tung tích cái mùi đó đã đi đâu về đâu.

Những sợi dây được giăng ra, giãn cách ngay từ đầu làng

Trấn áp tâm lý, gây nỗi sợ hoang mang

Bất an, luôn bất an

Tiếng còi hú của xe cứu thương xói vào đêm lạnh, rờn rợn tim gan

Chống dịch như chống giặc

Ai cũng là địch, từ Fo đến F1…

Ai biết là ai, đâu cũng là ổ dịch

Kẻ thù vô hình đang đứng trước mặt ta

 

Đóng kín cửa như chưa từng có người yêu bên hàng rào dâm bụt

Nếu muốn hôn nhau gởi theo làn gió

Tiếng yêu thầm thì như sương như mây

Hãy cách ly những ai nên bị cách ly

Mười bốn ngày, hai mươi mốt ngày

May mắn được trở về nhà

Nhìn cái khóa còn vẹn nguyên chưa bị kẻ trộm rình mò

Đàn gà đói meo, nhìn chủ như người xa lạ

Hên xui

Nếu còn được trở về nhà

Cầm bằng như không có, có không.

 

***

 

Sau những ngày cách ly trốn dịch tại nhà. Tôi lại tìm đến bãi tắm xóm Gò Nhản để ngơi nghỉ, hóng chuyện. Nhưng trước mặt tôi, hàng quán không còn, tất cả đều trống trơn, chỉ còn lại  vài tấm biển vất vơ đâu đó, xen kẻ vào đống gạch vụn. Buồn, tôi lại lang thang đâu đó.

 

Em đấy ư! thật tôi không thể nào tin vào đôi mắt mình. Mắt tôi lòa nhòa, có thể không phải là em


Lọn tóc em cố chải chuốt lại, chỉ còn vài sợi loe hoe, loe hoe vài sợi, một nhuốm tóc bạc em cố che giấu bằng thứ thuốc nhuộm rẻ tiền khiến nó co xoắn lại,  trông thật đáng thương cho em.


Đôi mắt em mất đi vẻ hiền dịu, nét buồn xa xăm tự thuở nào. Bây giờ, nó lóe lên sự sắc lẻm của kẻ biết lừa lọc, dối trá, chanh chua mà trên bước đường đời em từng trải. Em dùng nhiều mánh khóe để ăn cắp vặt của kẻ đi đường, kẻ háo sắc như tôi.


Xe tôi đang chạy bon bon trên con đường cái quan, một buổi trưa hè nắng như đổ lửa, nắng tỏa những sợi khói như đang nung chảy nhựa đường. Tôi muốn tìm chỗ trú chân...


”Ớ, anh hai ơi , vào đây với em”. Tiếng gọi làm tôi chới với với con đường, tôi chông chênh theo tiếng gọi. Tôi tạt vào quán bên đường, đu đưa trên chiếc võng.


Quán bên đường, những chiếc võng giăng giăng khắp mọi nẻo đường mà tôi đã từng qua.


Hàng quán có chỗ được che chắn kỹ lưỡng bởi kèo cột rui mè trông lịch sự, và cũng có thể chỉ là những tấm bạc giăng giăng tạm bợ. Chiếc võng dười tàn cây, từng chiếc treo tòng teng dưới tấm bạc. Hàng quán bán gì, bán theo nhu cầu của khách đi đường. Dân ta cái khó ló cái khôn, tìm mọi cách để kiếm ăn. Âu cũng là cách sống, còn chút gì để bỏ bụng.


Nằm trên chiếc võng, em mồi chài tôi. Tôi mụ mị bên núm vú chảy xệ xuống lớp vải thưa . Tôi lim dim đôi mắt , lóng tai nghe tiếng em thì thầm câu chuyện  xa xưa lắm rồi. Thần trí tôi như chu du vào cơn mộng mị. Nhà em có ba người  có tên là Anh, Mỹ Nga. Mẹ em vẽ ra những chiếc bánh là sau này những đứa con của bà sẽ danh giá, có địa vị với đời, sánh vai cùng cường quốc năm châu, bốn bể. Ước mong của mẹ bây giờ còn lại là những nỗi buồn. 
Sau cơn say thuốc, tôi choàng dậy. Sờ lại mình, rờ lại cái đầu. Ôi thật hú vía, lục phủ ngũ tạng còn y nguyên. Còn gì nữa, thôi cứ để gió cuốn đi.
Tôi nhẩn nha bài hát . 


Sống trong đời sống cần có một chút tiền
Để làm gì em biết không?
Để đốt nó đi.

 

NGUYỄN THANH SƠN

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
14 Tháng Năm 201112:00 SA(Xem: 127382)
C hính phủ Hoa Kỳ ngày 12 tháng 5 loan báo cho công khai tập tài liệu nổi tiếng mang tên Hồ sơ Ngũ Giác Đài, sau khi các tài liệu về cuộc chiến tranh Việt Nam từng một thời được xem là tối mật bị tiết lộ với báo chí cách nay 4 thập niên.
14 Tháng Năm 201112:00 SA(Xem: 124394)
T in Luân Đôn - Trong bản báo cáo thường niên 2011 về tình hình nhân quyền trên thế giới được công bố hôm nay, tổ chức Ân Xá Quốc Tế, Amnesty International đã đưa ra những nhận định đáng lo ngại về tình trạng nhân quyền tại Việt Nam khi cho rằng các biện pháp hạn chế gắt gao vẫn tiếp tục đè nặng lên quyền tự do ngôn luận, lập hội và hội họp.
12 Tháng Năm 201112:00 SA(Xem: 144724)
g iá như không có em xe rác thành phố chắc sẽ mang tôi đi đến khu vực dành cho những bài thơ tứ cố vô thân lề đường chỉ còn lác đác những mảnh vụn của giấy viết rơi rải từ khe hở của xe rác cũ kỹ
12 Tháng Năm 201112:00 SA(Xem: 121806)
LTS : Lần đầu cộng tác cùng Hợp Lưu, Hoàng Thuỵ Anh hiện sống và làm việc tại thành phố Đồng Hới. Chúng tôi trân trọng giới thiệu những bài viết của tác giả Hoàng Thuỵ Anh đến với quí văn hữu và bạn đọc của Hợp Lưu. TCHL
12 Tháng Năm 201112:00 SA(Xem: 117449)
M ỗi bài thơ là một trải nghiệm. 56 bài thơ trong “Cõi lặng” là 56 nỗi niềm. Những nỗi niềm ấy gom lại kết nên một hồn thơ ưu tư, trăn trở. Sự trăn trở ấy cuồn cuộn khi đón nhận hạnh phúc ngay chính cuộc đời trụi trần này. Nó đã làm nên linh hồn, sức nặng của tập thơ: “Tôi đi mãi vào sớm xuân/ Làm một người trắng nợ/ Thong dong mà mới mẻ/ Cầm tay và giã từ...” (Thành phố, sớm xuân...). 
12 Tháng Năm 201112:00 SA(Xem: 140876)
C ửa nam quan cột ô nhục cây số zéro con mắt mở trừng nghiền nát loài rắn rết hồn thiêng róc thịt vùi khí uất giọt máu nhuộm tình sông núi cắt lìa
12 Tháng Năm 201112:00 SA(Xem: 150116)
N ỗi nhớ em mang cho anh ngày vội vã Chẳng kịp nói dăm ba câu Chuyến tàu lao nhanh như kẻ trộm gặp lệnh truy nã Anh như tội phạm thuộc về riêng em… Và lẩn khuất trong dòng người tấp nập
12 Tháng Năm 201112:00 SA(Xem: 155465)
T a còn nửa bóng nguyệt hồng Biết bao giờ động tùng dương kiếp này Uống đi!liễu rũ cơn say Ngày mai còn mất trang đài về đâu
07 Tháng Năm 201112:00 SA(Xem: 125367)
Đ ến hôm nay, ngày 6 tháng 5, bức hình nay có tên là Situation Room Photo, tự nó đã có đời sống riêng của nó, và người chụp vốn là nhiếp ảnh viên chính thức của toà Bạch Ốc, đã hẳn không còn là cha tinh thần của nó nữa. Hàng triệu người đã thấy nó, đã bị lôi cuốn, đã thích thú, đã soi bói, đã bàn luận và phân tích, cả chất vấn, và mặc sức… hoán đổi (altered, hoặc tiếng nhà nghề là photoshopped).
06 Tháng Năm 201112:00 SA(Xem: 129741)
N hững lời chứng thuyền nhân, những hình ảnh kỷ niệm, những bài viết ngậm ngùi… ngày giỗ năm nay càng thêm lớn với 3 chương trình lễ tưởng niệm nơi tượng đài Chiến sĩ Việt Mỹ, đêm thắp nến, hội thảo, chiếu phim, và hàng loạt những chương trình truyền thanh truyền hình, băng đĩa kỷ niệm. “Ngày này năm ấy” được người Việt lưu vong nhắc đến tựa như dân Mỹ đóng lại vở kịch nội chiến 1876 hàng năm. Khác chăng, trang sử của chúng ta chưa thể khép lại. 
07 Tháng Tám 2026(Xem: 3861)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 13301)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 19668)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 18651)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười 20266:14 CH(Xem: 1655)
Bữa nay tôi khóc tôi la / Vì tôi chẳng thể làm ma vô tình / Tuệ Sỹ viết: “Trời có Tình / Thì Trời cũng đã trở thành già nua” / Tưởng như lời nói bông đùa / Mà trong sự thể mái chùa vỡ tung / Nhìn nhau trong cuộc trùng phùng / Mỗi người một ái ngại ngùng cho nhau
18 Tháng Mười 20266:04 CH(Xem: 1816)
Bữa nay Bùi Giáng chết rồi Hôm qua Giáng vẫn nằm ngồi chiêm bao Bữa nay là bữa hôm nào Hôm nào cũng như hôm nào vậy thôi Hôm nào cũng có mây trôi Không trôi chân đất thì trôi chân trời Lập đi lập lại ba hồi Những vần Thơ cũ lôi thôi vô cùng
09 Tháng Mười 20266:39 CH(Xem: 2333)
Rồi mai nữa, giữa muôn trùng năm tháng Nếu vô tình nghe một khúc mưa rơi Ta chợt hiểu có những điều rất cũ Bay qua hồn đọng lại một vần thơ
09 Tháng Mười 20266:09 CH(Xem: 2440)
Ta ngắm đời… như cuộc viễn du… Thân như mây… nổi giữa sương mù… Dấu xưa cát phủ dần năm tháng Bóng cũ hồn vương đáy vĩnh thu Gửi mộng theo trăng qua bể vắng Mang sầu rơi, mắt lạc sông u
(Xem: 1478)
Vào một buổi chiều của năm 1966 bạn ấy chở tôi trên chiếc xe gắn máy Puch đến một con ngõ đường Lý Thái Tổ để tìm Helga, nơi mà nhà xuất bản An Tiêm của Thanh Tuệ đặt trụ sở, vì ở đấy giới văn nghệ sĩ hay tụ tập thân mật với nhau. Quả nhiên tôi đã gặp một số các nhà văn nhà thơ nghệ sĩ tên tuổi của văn học nghệ thuật bấy giờ của VNCH, những người mà tôi biết tên hơn là biết mặt. Lúc bấy giờ tôi còn là một học sinh lớp đệ nhị, văn học nghệ thuật vốn là chuyên tâm của tôi, vì tôi đọc sách khá nhiều và cũng đã viết chút văn xuôi cũng như thơ, như đã kể ở những chương khác. Ở đấy tôi đã gặp Bùi Giáng.
(Xem: 2219)
Ngày xưa, ngày là học sinh, mình ngoan lắm, chả biết bia rượu, thuốc lá là gì nhưng từ ngày đi lính về, thế quái nào lại sinh ra đổ đốn. Nhìn thấy chai rượu là mắt cứ sáng lên, lòng cứ nao nao, lạ lắm, cứ như là bị đói khát lâu ngày mong được một trận uống no nê, thỏa thích. Và nhất định bữa rượu ấy phải cho ai đó trong bàn nhậu liêng phiêng, cà tang cà tửng mới thích. Nhưng thật oái oăm, thật khốn là hầu như tới 80% cuối các trận nhậu mình toàn nhìn gà hóa cuốc, nhìn một mà ngỡ là năm, sáu, bảy... Tiễn mọi người ra về, bắt chân bắt tay, chào hỏi vẫn có chiều tinh tỉnh lắm nhưng lê được vào giường là nằm lăn ra ngủ quên trời quên đất. Sáng hôm sau tỉnh giấc chẳng nhớ khuya qua mình đã tiễn mọi người ra về thế nào? Có điều gì sơ suất không? Và bụng lại bảo dạ từ lần sau ngồi uống phải cầm chừng, uống in ít thôi, uống kiểu giao lưu thôi nhưng mấy chục năm rồi cứ dặn lòng mà chẳng lần nào mình làm được.
(Xem: 1961)
Trong khi chìm đắm trong các thư tịch xưa - nay để tìm hiểu về ba cuộc kháng chiến vĩ đại chống xâm lược Nguyên Mông, tôi tình cờ dừng lại khá lâu trước đôi dòng ngắn gọn trong cuốn sách An Nam chí lược của tác giả Lê Tắc - người đã đầu hàng giặc Thát và sống lưu vong, tuy viết trên tinh thần của sử gia nô lệ (nội phụ) song cũng có hạt nhân sự thực lịch sử
(Xem: 2014)
Với những gì chúng ta được biết về công nghiệp và đức độ của Đinh Tiên Hoàng đế, về tình cảnh hiểm nguy của triều đại nhà Đinh vào lúc nhà Tống đang nhòm ngó nước Nam chờ cơ hội xua quân sang xâm chiếm, có thể hình dung được Di nguyện thiêng liêng nhất của Tiên đế chắc sẽ được ghi rõ trong Chúc thư trước khi ngài bị hành thích không lâu:
18 Tháng Mười 20264:43 CH(Xem: 1396)
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra: - Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều. - Tôi cũng mới đến – Nghiêm vừa nói vừa chỉ luống rau: Cải lên thế này là tốt rồi. Cô nên trồng thêm ít hành, tỏi. Nghiêm theo Đào bước vào nhà, đến trước bàn thờ Lương, chồng Đào, đốt 3 cây nhang, vái ba vái, cắm vào bát nhang, lẩm bẩm khấn mà như nói với mình: Mới đó mà đã gần 2 năm. Anh chết đã yên phận, còn người sống…, rồi quay lại đi đến ghế:
09 Tháng Mười 20265:49 CH(Xem: 2438)
– Giới thiệu với chú, đây là bạn gái của cháu. Cô đã cùng với thám tử tư giúp tìm ra người cha hải tặc của cháu như trong bài viết “Đứa Con Lai… Hải Tặc” của chú. Còn đây là ông chú mà anh vẫn thường nói với em. – Chào chú! Chú ngạc nhiên lắm phải không? Con đã được nghe rất nhiều về chú. Con muốn gặp chú từ lâu nên đã nhờ bạn thu xếp giúp. Con từ Thái Lan qua, đang theo học tại Michigan State University. Con chọn trường này vì biết bạn cũng ở thành phố Detroit, Michigan.
02 Tháng Mười 202612:54 SA(Xem: 2642)
Buổi trưa, vừa nhai xong một nhúm cơm và uống một nắp nước do tàu cấp phát thì mọi người dưới hầm nghe nhiều tiếng chạy thình thịch náo động trên boong tàu. Qua kẽ hở, biết tàu đã bị hải tặc xâm chiếm không biết từ lúc nào. Họ hoàn toàn làm chủ tình hình. Trong vòng một tiếng đồng hồ không gặp kháng cự, những tên hải tặc đã đủ thì giờ lục lọi tìm kiếm vàng bạc và giở trò khả ố với những đàn bà con gái nằm la liệt trên sàn tàu mà trước đó đã được ưu tiên dời lên vì kiệt sức.
23 Tháng Chín 202610:53 CH(Xem: 2385)
Sau ngày vợ mất, căn nhà của ông Trần Đình Tuấn bỗng vắng lặng một cách kỳ lạ. Bởi bà Bạch Nhàn, người vợ sống cùng ông gần 40 năm,đã mất vì bạo bệnh. Chiếc ghế bà Bạch Nhàn vẫn ngồi mỗi tối còn đó. Cái khăn lau kính bà thường vắt trên thành ghế vẫn đó. Cả chiếc ly nhỏ bà hay uống nước cũng vẫn nằm nguyên trên chiếc bàn cạnh cửa sổ. Nhìn đâu ông cũng mường tượng thấy bóng hình bà. Mọi thứ trong căn nhà còn nguyên màu kỷ niệm.
27 Tháng Mười 2026(Xem: 253)
Một câu nói đã trở thành chuẩn mực đạo đức của ngành y, nhắc nhở người thầy thuốc phải xem nỗi đau của người bệnh như nỗi đau của chính mình, lấy việc cứu người làm bổn phận, không lấy sự sống của con người làm phương tiện cho lợi ích riêng. Thế nhưng, khi dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) được đưa ra Quốc hội Việt Nam xem xét, những tranh luận quanh đề xuất liên quan đến người dưới 18 tuổi đã khiến dư luận đặt ra nhiều câu hỏi.
21 Tháng Mười 2026(Xem: 822)
Có những câu hỏi, thoạt nghe tưởng như chuyện đùa, nhưng càng nghĩ càng thấy buồn. Có những lời hứa, khi mới nghe, khiến người ta tin tưởng vào một tương lai huy hoàng. Nhưng sau nhiều năm, điều còn lại đôi khi không phải là chiếc bánh để ăn, mà chỉ là bức tranh vẽ chiếc bánh. Và có những nhân vật, ban đầu được tôn vinh vì công lao của họ, nhưng dần dần trở thành những hình tượng gần như bất khả xâm phạm. Người ta được khuyến khích ca ngợi, nhưng lại ngần ngại khi muốn đặt câu hỏi. Phải chăng điều đáng lo ngại nhất đối với một dân tộc không chỉ là nghèo đói, chiến tranh hay sự áp bức, mà còn là ngày con người không còn đủ tự do để tự hỏi mình đang sống trong một thực tại như thế nào?
19 Tháng Mười 2026(Xem: 1031)
Trong lịch sử, phong trào Chấn hưng Phật giáo Việt Nam thường được dùng để chỉ cuộc vận động vào nửa đầu thế kỷ XX, khởi lên từ những năm 1920 và phát triển mạnh trong các thập niên 1930-1940. Các bậc cao tăng như Khánh Hòa, Huệ Quang, Giác Tiên, Thanh Hanh, Trí Hải cùng nhiều cư sĩ trí thức đã góp sức mở trường đào tạo tăng tài, thành lập hội Phật học, dịch kinh, xuất bản báo chí và đưa Phật giáo đến gần hơn với đời sống xã hội. Công cuộc ấy không dừng lại ở một giai đoạn lịch sử. Tinh thần chấn hưng, hiểu theo nghĩa rộng, là sự trở về với những giá trị căn bản của đạo Phật, đồng thời tìm ra phương thức thích hợp để truyền đạt và thực hành giáo pháp trong những hoàn cảnh mới. Một trường hợp tiêu biểu trong thời hiện đại là công cuộc khôi phục và phát triển Thiền phái Trúc Lâm của Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Từ.
19 Tháng Mười 2026(Xem: 1140)
Với “TA LÀ - Những khúc mắc siêu hình học” (I AM: Metaphysical Aporias), Giáo sư Nguyễn Hữu Liêm không tìm cách trả lời giản đơn câu hỏi “Ta là ai?”, mà dựng lên một hành trình bản thể luận: con người từ đâu đến, vì sao phải trở thành một cá thể, tự-ý thức được hình thành như thế nào và liệu sau tất cả những phân ly, con người có thể “trở về” với căn nguyên hữu thể của mình hay không.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 6427)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 15903)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 32167)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 38869)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 1500)
Có những cuốn sách khiến người ta đọc để hiểu thế giới. Có những cuốn sách buộc người ta quay về nhìn lại chính mình. Và cũng có những cuốn sách, dù tác giả không nhất thiết chủ ý, lại khiến người đọc đặt câu hỏi về cái thế giới đang tìm mọi cách định nghĩa con người thay cho chính họ. TA LÀ: Những khúc mắc siêu hình học của Nguyễn Hữu Liêm có thể được tiếp cận theo hướng thứ ba ấy. Thoạt nhìn, đây là một hành trình triết học quanh những khái niệm như bản thể, ý thức, cái Tôi và vô ngã. Nhưng nếu đọc chậm hơn, bên dưới những tầng ngôn ngữ siêu hình ấy, ta có thể nhận ra một vấn đề gần gũi hơn nhiều: con người phải làm gì để trở thành một cá nhân có ý thức độc lập, thay vì chỉ là một đơn vị trong đám đông? Và câu hỏi ấy, trong một số xã hội, chưa bao giờ hoàn toàn vô hại.
(Xem: 13905)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 6919)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 10729)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 9937)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 10041)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 10845)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
14 Tháng Chín 20262:19 SA(Xem: 3468)
Tên thật Trần Ngọc Thao, sinh năm 1936 tại Quảng Nam, Cung Tích Biền thuộc thế hệ nhà văn hứng chịu và tham dự trực tiếp nội chiến. Theo học Văn Khoa Huế, Luật Khoa Sàigòn trước khi bị động viên rồi trải qua nhiều đơn vị pháo binh, thiết giáp của quân lực VNCH cho đến ngày giải ngũ vì thương tích năm 1973, nhà văn khởi đăng truyện ngắn đầu tiên trên tuần báo Nghệ Thuật vào năm 1966.
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 11160)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 10372)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi