- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

TÌNH GIÀ

04 Tháng Chín 20238:36 CH(Xem: 30452)
 

                                                       

MuonNeoTinhGia-ảnh PhanTuanAnh
Muôn Nẻo Tình Già- ảnh Phan Tuấn Anh

 

Mạc Dung

TÌNH GIÀ

 

                                                                       

Dáng đi cô gái làm tôi bâng khuâng ngưỡng mộ như chứng kiến một tuyệt tác tạo hóa vừa ban tặng cho nữ giới. Vóc người cao cao, thanh mảnh với những bước chân bắt chéo uyển chuyển, nhẹ nhàng. Điều tôi muốn lưu ý: Cô ấy đi rất tự nhiên, không như các cô người mẫu luôn luôn sượng sùng vì cố phô trương những điều khác, hơn các bước đi được mẹ thiên nhiên ban tặng...

Ngày ấy quả là ngọt ngào, quả sảng khoái như khi ta bước ra từ một thế giới ảo để trở về đời thực, với những con người thực, được chứng kiến vẻ đẹp đời thường chưa bị hiện đại hóa, khoa học hóa, cuối cùng là loạn thị... hóa...

Khi mọi người biết tôi là đệ tử trung thành của Lão, Trang nên thông cảm chút ít về quan điểm nhìn nhận, cũng như cách đánh giá vốn lỗi thời từ gã đạo sĩ sống nhầm thời đại phải đeo kính mới nhìn thấy... Vả lại tôi nghĩ, tư cách cá nhân mình vốn đã không cao, chẳng tội chi người khác để ý học đòi. Vì vậy hãy thoải mái chút ít để bàn về vẻ đẹp tự nhiên...

Tư tưởng đạo gia cho rằng, cái gì gần với tự nhiên sẽ tiếp cận với đạo, bởi đạo vốn thuận theo tự nhiên. Con vịt cổ lùn kéo dài ra nó sẽ đau, con hạc chân dài cắt ngắn đi sẽ chết. Con ngựa sinh ra từ hoang dã, bị con người thuần hóa rồi bắt kéo xe còn đâu là ngựa. Ngựa phải lồng lên, hí vang, tung vó trên bình nguyên hoang dã mới thật sự ra nó với nét vẽ hoang sơ về “Bát Tuấn Hùng Phong” nhiều người sưu tập treo lên tường nhà. Tự nhiên là hòa đồng không cưỡng cầu, gượng ép. Trở về với tự nhiên không có nghĩa kéo lùi lịch sử hay tôn trọng lạc hậu, lại chính như hành trình tìm về cội nguồn với vẻ đẹp đích thực của vạn vật chi mẫu (mẹ muôn loài). Vì vậy sự đẹp vốn nhiều, nhưng đẹp tự nhiên ngày càng hiếm. Người xưa có câu: Hảo cảnh bất thường tại (cảnh đẹp thường rất hiếm). Thế nhưng ngày nay cứ xuất hiện một cái đẹp con người lại thích chen vào. Rồi trùng tu, kiến tạo như thế nào không biết, khiến nhiều phiên bản ra đời như chớp mắt, cuối cùng chẳng còn cái gì thuộc về thiên nhiên “nguyên thủy”. Lấy các ngôi chùa làm hình mẫu minh họa sẽ cực kỳ thiết thực. Một ngôi chùa được công nhận là di sản văn hóa phải có lịch sử lâu đời, kiến trúc độc đáo, ấy vậy con người cứ chê bai sự lạc hậu về kiến trúc, rồi thi nhau kêu gọi “hùn phước” để cải tạo, xây dựng, đập nhỏ xây to v.v... Cuối cùng chỉ có mới không có cũ, mà cũ... lâu, chính là “cổ” vậy... Vậy “chùa cổ” ở đây phải hiểu theo nghĩa “giả cổ”, chứ hoàn toàn không phụ thuộc vào thời gian hay tính lịch sử của nó.

Có lần tôi đi hớt tóc, ngay ghế cạnh bên có một “chú anh” cứ mãi than thở (tôi gọi “chú anh”, bởi ông ta lớn hơn nhưng gọi anh thấy hơi kỳ, còn gọi chú lại sao sao ấy!): “Tóc gì mới nhuộm đôi hôm, chân bạc đã lộ ra. Phải chi... phải chi... nhuộm một lần đã hết... già...”

Cạnh bên, tôi không sao ngăn được. “Cái đó tại không biết cách nhuộm thôi”. Như bắt được của, người khách lập tức nhổm dậy. Tôi tiếp luôn để ông ấy khỏi phải háo hức: “Lúc tiêu nhiều muối ít, nhuộm đen. Còn khi muối nhiều tiêu ít, nhuộm bạc quách cho rồi...” Đến đây cả tiệm đều cười...

Ngang cửa nhà tôi có một “chú anh” vừa đi nhuộm tóc. Ông ta nhuộm cách chi bỏ quên bộ râu. Sáng ngày vừa mở cửa, tôi muốn ngã ngửa luôn. Rồi tôi lại nghĩ, nếu như ông ta không quên bộ râu cũng chẳng ổn lắm. Khi người ta già đi tóc phải bạc, da phải nhăn nheo, mắt mờ, tai lảng là chuyện tự nhiên. Nếu có người già còng lưng, mặt quá nhiều “đường hẻm” nhưng răng không rụng, tóc vẫn xanh đen, xem chừng lại bị giới trẻ gọi là “râu xanh” nữa đó.

Nói những chuyện này chẳng qua tôi muốn chứng minh học thuyết mình đang theo đuổi. Cái gì trái với tự nhiên sẽ mang tác dụng phản, bị xem là dị kỳ. Thế đạo gia mới có câu: Cái  không phải của mình mà cho rằng của mình là tự rước họa vào thân vậy!

Như vậy nếu ta uốn cong tính tự nhiên, đi ngược với quy luật, sẽ tự làm xấu đi hình ảnh chân thực tạo hóa ban tặng. Nhiều người không thấy rằng, khi quy luật tự nhiên lấy đi của ta một thứ, lại sinh ra thứ khác để bù vào. Vì vậy khi già, mặt mũi nhăn nheo, phải có mái tóc bạc trang điểm mới gọi “đẹp lão” ấy...

Tóm lại, cái gì của tự nhiên hãy để tự nhiên quyết định, con người đừng nhúng tay “cải tạo bừa” làm thui chột mất cái đẹp lại không hay.

Cho nên, khi chứng kiến bước đi thanh thoát, nhẹ nhàng của cô gái, mới thấy cái đáng quý, đáng ngưỡng mộ biết nhường nào...

Là một người thích không gian yên tĩnh, mỗi chiều sau khi xong việc riêng, tôi lại ra công viên ngồi hóng mát đợi rước thằng con trai. Rồi một hôm có người hỏi tôi chạy “xe ôm” không? Chuyện này làm tôi nhớ lại những ngày đầu đi khởi nghiệp. Ở đất Saigon hầu như nghề nào tôi cũng làm qua, ngay cả việc chạy “xe ôm” cũng từng. Vậy để “phá chấp”, còn ngần ngại chi nữa khi có thêm kinh phí đổ xăng hằng ngày. Điều kiện này giúp tôi tiếp cận cô gái một cách hợp lý, còn hơn để người ta dị nghị: “già dzịch”, kiếm chuyện ra công viên ngồi ngắm gái...!

Từ hôm thấy dáng đi “hoàn hảo” ấy, tôi như bị thôi miên, cứ trông chờ sự “diệu kỳ” lặp lại. Nơi tôi ngồi, nhìn xiên qua đường đến nhà cô ta ước khoảng hơn trăm mét, ngày còn trẻ như thế đã quá đủ để quan sát tổng thể. Có hôm cô ta ra khỏi nhà với người đàn ông trông đã lớn tuổi, tôi độ chừng phải gọi bằng “bố” kia đấy! Hai người có khi đi bộ về phía siêu thị, lúc dùng xe tay ga với lỉnh kỉnh mấy túi nylon đựng thực phẩm ăn liền chi đó. Tất cả “thu thập” này tôi đều quan sát từ phía sau với khoảng cách xa lơ, xa lắc... Và tôi vẫn kiên nhẫn chờ đợi phút giây diện kiến trực diện con người thần tiên đó...

Rồi cuối cùng ngày ấy cũng đến!

Hôm đó vào buổi chiều, tôi đang thơ thẫn với nàng thơ lai láng trong đầu chợt nhìn thấy “nàng”. Điều làm tôi kinh ngạc đến sửng sốt là cô gái ấy, “cô gái” tôi lầm tưởng lại ra một “bà chị” tuổi đã ngoài sáu mươi, với những bước chân sáo ngay cả giới teen cũng phải ngấm ngầm ghen tị. Gương mặt người đàn bà quá lục tuần hằn những vết chân chim, dấu ấn năm tháng vẫn nằm đấy nhưng không mất đi điệu bước diệu kỳ...

Không thể diễn tả hết nỗi ngạc nhiên trong tôi khi chứng kiến cảnh tượng quá dị thường. Bước đi một cô gái, gương mặt của “lão bà”, với hơn sáu mươi năm cuộc đời đang thách thức với thời gian. Trong chiếc váy ngắn phớt nâu, dáng đi uyển chuyển đó vẫn cuốn hút nhiều ánh mắt hướng về với tất cả sự ngưỡng mộ lớn lao. Dĩ nhiên trong những ánh mắt ngưỡng mộ, phần tôi là lớn nhất...

Mọi cái phút chốc đảo lộn. Người đàn ông tôi ngỡ “bố”, hóa ra là chồng một “bà chị”, đang tạo ra cặp đôi đi giữa công viên dưới ánh tà dương sắp tắt. Buổi chiều ấy, trở nên đẹp lạ lùng với đôi bạn tình đã trải qua gần suốt đời người vẫn tâm đắc như ngày “còn son”. Tôi nói lên điều này, bởi có đôi bạn tình khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh thay đổi nhiều thứ lắm. Có lúc chồng ngó đằng đông, vợ ngó đằng tây. Lúc đàn ông nói “mưa”, đàn bà nói “nắng”. Chén bát trong chạn khua múa suốt cả ngày như không biết mệt vậy...!

Nhìn hai vợ chồng này lại không thế! Họ đi bên nhau, trò chuyện thư thái, nhẹ nhàng, như hai người bạn tâm giao “kính nhau như chồng vợ”. Động thái vui vẻ, tự nguyện, thật sự thoải mái trong cuộc hội thoại riêng tư giữa công viên đầy ắp bóng người...

Mùa Hạ về với những cơn mưa bất chợt không lời báo trước. Chính điều này là duyên số đưa đẩy tôi quen biết với đôi vợ chồng ấy. Khi trời đổ mưa, suốt dãy phố chỉ căn hộ của họ có mái che, thế là tôi đưa xe qua đó trú.

Vừa yên chỗ, cánh cửa xịch mở. Người đàn bà bước ra nhìn tôi với nụ cười trên khóe mắt, xen chút ngạc nhiên. “Chú chạy xe à?” Tôi xác nhận nhanh bằng cách gật đầu, rồi lên tiếng: “Trời mưa lớn quá nên phải tìm chỗ trú. Đậu xe ở đây có làm phiền nhà chị không?

Chị ta khoát tay cười rất tươi tắn: “Không sao đâu! Chú cứ qua đây khi trời có mưa.”

Câu nói ấy chứng tỏ tôi đã trở thành tay xe ôm chuyên nghiệp khi vị trí đậu xe không còn lạ với mọi người. “Chú cứ qua đây” có nghĩa là “bên kia” sẽ bị ướt, điều này khiến tôi kinh ngạc.

Rồi không ngờ chính người đàn bà lại mở lòng thăm hỏi công việc của tôi một cách rất vô tư hồn nhiên...

Từ lúc đó, khi trời vần vũ, u ám tôi lại sang căn hộ của họ. Cũng chính tại đây tôi lại quen thêm mấy đứa em thuê chỗ bán bình ac-quy. Qua mấy tháng quan hệ khăng khít, tôi mới biết hai vợ chồng có con trai hiện sống tại Cali, nhưng họ chọn cuộc  sống quê nhà với tiền cho thuê mặt bằng hằng tháng. Kinh tế hoàn toàn ổn định, nên chiều chiều vợ chồng già lại song đôi đi tìm nhà hàng ngồi đối ẩm. Hôm nào nhà hàng chán, hai người lại xách xe xuống nhà mấy đứa em với lỉnh kỉnh bao nhiêu là đồ... nhắm! Về tửu lượng, chị ta có thể tiếp chồng khoảng sáu chai bia cơ đấy! Mọi việc cứ thế... diễn ra...

Ngày cuối năm tôi nhận cuộc điện thoại của đứa em bạn, mời ra chỗ bán ac-quy nhậu tất niên. Khi đến nơi, chủ nhà đã vui với người thuê rồi, nên tôi không gặp mặt hai vợ chồng. Nhưng uống được mấy chai bia thì hai vợ chồng trở về nhà và ngồi tiếp chuyện tôi bên hè phố. Lúc này đã có chút bia, tôi đâm ra bạo dạn:

“Có điều lâu nay tôi muốn nói với vợ chồng chị... Tôi thật sự ngưỡng mộ sinh hoạt của hai ông bà với những chiều bách phố bên nhau, một điều rất hiếm thấy... Một việc thán phục nữa là dáng đi của... chị... thật khiến người ta rất bất ngờ...

Người đàn bà nở nụ cười tươi tắn, trong khi đuôi mắt hằn lên những nếp nhăn không thể xóa nhòa.

“Tôi đi liên hệ công việc, nhiều đứa gái cũng nói vậy. Chúng nói: “Cháu rất ngưỡng mộ dáng đi cô, nhưng nghĩ rằng không thể học hỏi được gì...”

Lúc này suy nghĩ tôi không còn là những bước đi... khi nhớ đến chuyện lục đục trong gia đình thằng bạn và... cả tôi nữa ấy!

“Nhìn anh chị thật hạnh phúc... Tôi ước gì ở tuổi này lại có điều tương tự...”

Ánh mắt người đàn bà trở nên xa xôi, nhưng lời nói lại gần với thực tại.

“Tôi nói chú nghe chuyện này... Trong hai vợ chồng, nếu... tôi ra đi trước, ổng ở lại thui thủi một mình liệu có vui không? Ngược lại, nếu ổng đi trước, tâm trạng tôi cũng vậy!... Người ta nói: “Gừng càng già càng cay. Tình càng già càng nồng...” Tại tuổi trẻ bây giờ không suy nghĩ sâu xa nên lãng phí thời gian... bên nhau...”

Tôi như kẻ vừa nhận chiếc gậy Lâm Tế vào đầu... “Tuổi trẻ bây giờ không suy nghĩ sâu xa nên lãng phí thời gian... bên nhau...” Trời đất! Cái “tuổi trẻ” ấy có tôi không? Dù sao tôi cũng nhỏ hơn chị ấy kia mà!?

Người chồng vui chuyện, vào nhà mang thêm mấy lon bia ra. Tôi mời chị uống cho vui nhưng bị khước từ.

“Chú thông cảm! Từ chiều tới giờ chị uống sáu, bảy lon bia rồi. Chú cứ vui với... ổng đi.”

Người chồng vui say rồi đọc thơ ngẫu hứng, tôi độ chừng hay thì không hay, nhưng... so với việc bảy... bước ra thơ lại... hơn xa. Rồi tôi như chìm vào câu nói: “...lãng phí thời gian bên nhau...” Trong cuộc đời này có bao nhiêu kẻ đang “lãng phí” thời gian quý báu ấy. Còn tôi... Liệu tôi có liệt vào số đông ấy không!?

Tiết lập xuân mơn man trên khu phố về khuya. Hè phố vắng vẻ bóng người, trơ một kẻ bâng khuâng về câu nói được bỏ ngõ...

Sau này, khi đêm tàn trở lạnh, câu chuyện người đàn bà có dáng đi “thần tiên” vẫn ám ảnh tôi trong giấc ngủ. Xa trong góc giường, vợ tôi vẫn vùi ngủ bên chiếc chăn ấm... “Nàng” của tôi đâu được nghe câu nói ấy. Còn tôi... Một kẻ không muốn lãng phí thời gian lại... thao thức một mình...

 

Saigon - 21.3.2015

Mạc Dung

 

 

 

 

 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
08 Tháng Tám 202612:47 SA(Xem: 102)
Có người hỏi vì sao ta biền biệt / Đã bao mùa không thấy chút tăm hơi / Có lẽ bởi tháng năm rong ruỗi quá / Bụi mờ dần một khoảng sáng ngày xưa
07 Tháng Tám 202611:11 CH(Xem: 59)
Dòng sống cũng như một dòng sông; có những con nước bất ngờ và những khúc quanh nghiệt ngã. Tôi quyết định chuyến đi từ Mỹ về cao nguyên Đắk Lắk - Buôn Ma Thuột chỉ trong vòng mười lăm phút trước một ngọn trào tỉnh cảm đòi hỏi cần đến một chuyến đi xa.
07 Tháng Tám 202611:05 CH(Xem: 62)
tháng giêng hoa xoan chưa nở / thì em đã vội lấy chồng / mùi hương còn đang dang dở / rụng đầy xuống cả dòng sông / *** tháng hai ánh trăng vừa cũ / chênh chao ngõ vắng im lìm / em không còn gì để nói / chỉ màu nắng nhạt qua tim /
07 Tháng Tám 202610:29 CH(Xem: 164)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
30 Tháng Bảy 20261:56 CH(Xem: 849)
XÓM BỜ MƯƠNG – Truyện thứ hai trong bộ ba "Tam Quan" của Phạm Ngọc Lương. Hôm qua, chúng tôi giới thiệu CÁT HOANG. Hôm nay là XÓM BỜ MƯƠNG – truyện ngắn thứ hai trong bộ ba Tam Quan của nhà văn trẻ Phạm Ngọc Lương, từng đăng trên Hợp Lưu số 87 (2006). Hơn hai mươi năm trước, nhà phê bình Thụy Khuê đã gọi đây là "một câu chuyện cổ tích kinh dị", nơi cái chết của một dòng sông song hành với sự mục rữa của môi trường, sự tha hóa của con người và số phận bi thảm của một đứa trẻ. Một truyện ngắn đầy chất thơ, nhưng càng đẹp càng khiến người đọc rùng mình. Hai mươi năm đã trôi qua. Dòng sông trong truyện có còn là một ẩn dụ của hôm nay? Xã hội Việt Nam đã thay đổi đến đâu trước những vấn đề mà XÓM BỜ MƯƠNG đặt ra: môi trường, bạo lực, sự vô cảm, và phẩm giá con người? Chúng tôi xin giới thiệu lại truyện ngắn này. Câu trả lời, có lẽ, xin dành cho mỗi bạn đọc.
29 Tháng Bảy 20263:34 CH(Xem: 922)
Có những tác phẩm không thuộc về một thời điểm. Chúng lặng lẽ nằm lại trên trang giấy nhiều năm, rồi một ngày nào đó bỗng hiện lên với sức nặng như thể vừa mới được viết hôm qua. Cát Hoang là một truyện ngắn như vậy. Lần đầu xuất hiện trên Tạp chí Hợp Lưu bởi lối viết tối giản, đứt đoạn như điện ảnh, ngôn ngữ đầy ký hiệu, và một thế giới nghệ thuật khiến người đọc vừa bối rối vừa ám ảnh. Nhà phê bình Thụy Khuê từng nhận xét đây là một truyện ngắn có cấu trúc của thơ hiện đại, nơi mỗi câu chữ đều trở thành một ám hiệu, buộc người đọc phải đọc bằng trực giác nhiều hơn bằng cốt truyện. Trong thế giới ấy, có một bãi đất nổi giữa dòng sông, một cộng đồng sống như chưa từng biết đến ánh sáng của văn minh, nơi trẻ em không được học chữ, nơi người biết chữ bị gọi là "con điên", và nơi bạo lực dần trở thành trật tự bình thường. Đó là một không gian hư cấu. Nhưng điều khiến Cát Hoang sống mãi không nằm ở tính hư cấu ấy, mà ở khả năng đánh thức những câu hỏi chưa bao giờ cũ:
22 Tháng Bảy 202610:50 CH(Xem: 1504)
MẢNH ĐẤT ÍT NGƯỜI NHIỀU MA… NGƯỜI, viết hoa, theo tính chất triết học cả Đông lẫn Tây, và theo cách hiểu của tâm lý đời thường nhiều biến động này là “Tử tế”, đang ít dần đi cùng với sự teo tóp của Lương tri, sự lẩn trốn của cái Thiện, sự đánh mất Tình thương và Lòng trắc ẩn… Ma, theo nghĩa khái quát về bản chất Ma Quỷ trong con người đang trỗi dậy, không chỉ là hình tượng dọa nạt con trẻ nữa mà đang trở thành thế lực khủng khiếp đe dọa thống trị toàn bộ cơ chế hoạt động lẫn tinh thần – đạo lý xã hội…
22 Tháng Bảy 202610:23 CH(Xem: 1741)
Bão Maysak đổ bộ vào Móng Cái / các bản tin điện tử dồn lên trang nhất / suốt nhiều giờ chống bão / anh đợi bản tin em
22 Tháng Bảy 202610:14 CH(Xem: 1448)
Đất nước ta khởi đi từ hình bóng một người mẹ thuở hồng hoang. Lịch sử chúng ta khởi đi từ lời ru và những cuộc phân ly. Giữa huyền thoại về những người anh hùng, thấp thoáng bóng dáng những người mẹ trầm mình trên sông.
14 Tháng Bảy 202612:37 SA(Xem: 2214)
Bích Lan sinh trưởng ở Đồng Nai, tính tình hiền lành và có ngoại hình dễ nhìn. Năm nay bốn mươi tuổi. Ở cái tuổi mà nhiều người phụ nữ đã có con vào đại học, cô trở về căn hộ của mình mỗi chiều với một chùm chìa khóa và sự im lặng. Từ ban công tầng mười sáu nhìn xuống, thành phố đêm nào cũng sáng rực. Xe cộ vẫn xuôi ngược, những ô cửa vẫn hắt ra ánh đèn vàng ấm áp. Chỉ có căn hộ của Lan, nhiều lúc rộng đến mức nghe rõ tiếng dép của chính mình trên nền gạch. Sự nghiệp làm ăn thì thuận tiện nhưng về đường tình duyên thì có phần lận đận.
07 Tháng Tám 2026(Xem: 164)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 10945)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 17607)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 16651)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
08 Tháng Tám 202612:47 SA(Xem: 102)
Có người hỏi vì sao ta biền biệt / Đã bao mùa không thấy chút tăm hơi / Có lẽ bởi tháng năm rong ruỗi quá / Bụi mờ dần một khoảng sáng ngày xưa
07 Tháng Tám 202611:05 CH(Xem: 62)
tháng giêng hoa xoan chưa nở / thì em đã vội lấy chồng / mùi hương còn đang dang dở / rụng đầy xuống cả dòng sông / *** tháng hai ánh trăng vừa cũ / chênh chao ngõ vắng im lìm / em không còn gì để nói / chỉ màu nắng nhạt qua tim /
22 Tháng Bảy 202610:23 CH(Xem: 1741)
Bão Maysak đổ bộ vào Móng Cái / các bản tin điện tử dồn lên trang nhất / suốt nhiều giờ chống bão / anh đợi bản tin em
08 Tháng Bảy 20264:22 CH(Xem: 2375)
Sau một khoảng lặng khá dài, nhà thơ Phan Thanh Bình gửi đến Hợp Lưu năm bài thơ mới như những mảnh suy tưởng được chưng cất từ ký ức, lịch sử, tri thức và những đổ vỡ của đời sống đương đại. Ở đó, hình ảnh quen thuộc luôn được đặt trong những liên tưởng bất ngờ: mùi oản hương đi cùng chỉ số Dow Jones, phế tích vương triều mở ra một hệ đếm của ký ức, còn cơn mưa cuối cùng lại đổ xuống ngay trong bóng mình.
(Xem: 58)
Dòng sống cũng như một dòng sông; có những con nước bất ngờ và những khúc quanh nghiệt ngã. Tôi quyết định chuyến đi từ Mỹ về cao nguyên Đắk Lắk - Buôn Ma Thuột chỉ trong vòng mười lăm phút trước một ngọn trào tỉnh cảm đòi hỏi cần đến một chuyến đi xa.
(Xem: 2191)
-Năm 1978 Tôi đặt chân đến Úc sau hơn 9 tháng ở Indonesia, dừng Sydney chuyển tiếp đến Thành phố một ngày có bốn mùa là Melbourne, chuyến bay Qantas khổng lồ 747 chở một nhóm 100 người chia ra lên khu vực thượng hạng trên chóp mũi. Tôi mang đôi dép hai màu chiếc đực chiếc cái đi bơ vơ giữa đám đông người Việt gốc Tàu cùng vali sang trọng.
(Xem: 2054)
Sinh 1946, tôi rời Việt Nam năm 1982 – 36 tuổi – và sống tại Mỹ từ đó cho đến bây giờ ở tuổi 80. Năm nay – 2026 – Mỹ kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc. Nhìn lại bản thân và gia đình mình, chúng tôi đã được sống trên đất nước này ngót một phần năm chặng đường của dòng lịch sử Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ. / Càng đến tuổi xế chiều, rồi... chạng vạng cuộc đời, sự ra đi vĩnh viễn không còn là vấn đề bận tâm như thời còn trẻ mà chỉ còn lại nỗi ám ảnh tuổi già là “ra đi như thế nào”. Có lúc nghe tin người bạn, người thân làm ăn kiếm bạc triệu đô la tôi vẫn chúc mừng nhưng với tâm trạng dửng dưng như mùa thu lá rụng. Nhưng nghe tin một bạn già vừa thảnh thơi an nhiên ra đi nhanh như khuất bóng chiều, tôi lại mừng đến xúc động và ước chi mình cũng sẽ ra đi nhanh và nhẹ như giấc ngủ qua đêm. Thì ra, cái “nỗi niềm canh cánh” của đời người cũng đổi thay theo thời gian qua những chặng đường đời.
(Xem: 2631)
Tấm vé World Cup đầu tiên / Mùa hè năm 2026, thế giới quay cuồng trong bầu không khí cuồng nhiệt của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Giữa mùa náo nhiệt ấy, tôi cũng có được niềm vui thầm kín nhưng mãnh liệt: lần đầu tiên chính thức sở hữu hai tấm vé xem World Cup trực tiếp (một cho tôi, một cho người con ) .
30 Tháng Bảy 20261:56 CH(Xem: 849)
XÓM BỜ MƯƠNG – Truyện thứ hai trong bộ ba "Tam Quan" của Phạm Ngọc Lương. Hôm qua, chúng tôi giới thiệu CÁT HOANG. Hôm nay là XÓM BỜ MƯƠNG – truyện ngắn thứ hai trong bộ ba Tam Quan của nhà văn trẻ Phạm Ngọc Lương, từng đăng trên Hợp Lưu số 87 (2006). Hơn hai mươi năm trước, nhà phê bình Thụy Khuê đã gọi đây là "một câu chuyện cổ tích kinh dị", nơi cái chết của một dòng sông song hành với sự mục rữa của môi trường, sự tha hóa của con người và số phận bi thảm của một đứa trẻ. Một truyện ngắn đầy chất thơ, nhưng càng đẹp càng khiến người đọc rùng mình. Hai mươi năm đã trôi qua. Dòng sông trong truyện có còn là một ẩn dụ của hôm nay? Xã hội Việt Nam đã thay đổi đến đâu trước những vấn đề mà XÓM BỜ MƯƠNG đặt ra: môi trường, bạo lực, sự vô cảm, và phẩm giá con người? Chúng tôi xin giới thiệu lại truyện ngắn này. Câu trả lời, có lẽ, xin dành cho mỗi bạn đọc.
29 Tháng Bảy 20263:34 CH(Xem: 921)
Có những tác phẩm không thuộc về một thời điểm. Chúng lặng lẽ nằm lại trên trang giấy nhiều năm, rồi một ngày nào đó bỗng hiện lên với sức nặng như thể vừa mới được viết hôm qua. Cát Hoang là một truyện ngắn như vậy. Lần đầu xuất hiện trên Tạp chí Hợp Lưu bởi lối viết tối giản, đứt đoạn như điện ảnh, ngôn ngữ đầy ký hiệu, và một thế giới nghệ thuật khiến người đọc vừa bối rối vừa ám ảnh. Nhà phê bình Thụy Khuê từng nhận xét đây là một truyện ngắn có cấu trúc của thơ hiện đại, nơi mỗi câu chữ đều trở thành một ám hiệu, buộc người đọc phải đọc bằng trực giác nhiều hơn bằng cốt truyện. Trong thế giới ấy, có một bãi đất nổi giữa dòng sông, một cộng đồng sống như chưa từng biết đến ánh sáng của văn minh, nơi trẻ em không được học chữ, nơi người biết chữ bị gọi là "con điên", và nơi bạo lực dần trở thành trật tự bình thường. Đó là một không gian hư cấu. Nhưng điều khiến Cát Hoang sống mãi không nằm ở tính hư cấu ấy, mà ở khả năng đánh thức những câu hỏi chưa bao giờ cũ:
22 Tháng Bảy 202610:14 CH(Xem: 1448)
Đất nước ta khởi đi từ hình bóng một người mẹ thuở hồng hoang. Lịch sử chúng ta khởi đi từ lời ru và những cuộc phân ly. Giữa huyền thoại về những người anh hùng, thấp thoáng bóng dáng những người mẹ trầm mình trên sông.
14 Tháng Bảy 202612:37 SA(Xem: 2214)
Bích Lan sinh trưởng ở Đồng Nai, tính tình hiền lành và có ngoại hình dễ nhìn. Năm nay bốn mươi tuổi. Ở cái tuổi mà nhiều người phụ nữ đã có con vào đại học, cô trở về căn hộ của mình mỗi chiều với một chùm chìa khóa và sự im lặng. Từ ban công tầng mười sáu nhìn xuống, thành phố đêm nào cũng sáng rực. Xe cộ vẫn xuôi ngược, những ô cửa vẫn hắt ra ánh đèn vàng ấm áp. Chỉ có căn hộ của Lan, nhiều lúc rộng đến mức nghe rõ tiếng dép của chính mình trên nền gạch. Sự nghiệp làm ăn thì thuận tiện nhưng về đường tình duyên thì có phần lận đận.
22 Tháng Bảy 2026(Xem: 1504)
MẢNH ĐẤT ÍT NGƯỜI NHIỀU MA… NGƯỜI, viết hoa, theo tính chất triết học cả Đông lẫn Tây, và theo cách hiểu của tâm lý đời thường nhiều biến động này là “Tử tế”, đang ít dần đi cùng với sự teo tóp của Lương tri, sự lẩn trốn của cái Thiện, sự đánh mất Tình thương và Lòng trắc ẩn… Ma, theo nghĩa khái quát về bản chất Ma Quỷ trong con người đang trỗi dậy, không chỉ là hình tượng dọa nạt con trẻ nữa mà đang trở thành thế lực khủng khiếp đe dọa thống trị toàn bộ cơ chế hoạt động lẫn tinh thần – đạo lý xã hội…
11 Tháng Bảy 2026(Xem: 2101)
Di sản ngàn đời của ông cha để lại mà mình không biết đến, không biết quý, thì đó là một điều đáng để cho chúng ta phải suy nghĩ! Cuộc triển lãm Vietnamese Ceramic: A Separate Tradition (Tạm dịch là Đồ Gốm Việt Nam: Một Truyền Thống Riêng Biệt), của viện bảo tàng Seattle Art Museum được trưng bày trong từ những năm qua, vẫn còn để lại một số đồ cổ Việt Nam tiêu biểu. Tôi đã tham dự để giúp một số việc chuyển ngữ và một vài vấn đề tổ chức liên quan đến cộng đồng. Chính trong dịp này, tôi có cơ hội tìm hiểu thêm về các viện bảo tàng và nhất là có dịp nghiên cứu về đồ gốm Việt Nam mà trong bao nhiêu thế kỷ qua đã bị chính người Việt đặt vào một địa vị quá thấp kém, khiến ít người ngó ngàng đến.
23 Tháng Tư 2026(Xem: 3960)
Trong một cuộc trò chuyện gần đây, Phạm Thị Hoài nói về AI với sự tỉnh táo lạnh lẽo của một người đứng ngoài cuộc: AI là mặt bằng chung tốt nhất, hai phần ba người viết có thể bị thay thế, và điều quan trọng không còn là năng lực — mà là ta sẽ làm gì với sự “vô dụng” của mình. Một nhận định sắc. Nhưng cũng là một lời thú nhận.
23 Tháng Tư 2026(Xem: 4106)
Tháng Tư ở Việt Nam chưa bao giờ chỉ là một tháng. Nó là một vết cắt. Ngày 30 tháng 4 năm 1975 — với một số người, đó là ngày kết thúc chiến tranh, ngày đất nước thống nhất. Nhưng với nhiều người khác, đó là ngày mọi thứ họ biết… kết thúc.
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 2991)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 14322)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 30406)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 36639)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 12093)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
(Xem: 13435)
Tập thơ “Hẹn Anh Về Vỹ Dạ Ngắm Mưa Bay” của Hoàng Thị Bích Hà có hơn 180 bài thơ dài ngắn khác nhau được chia làm 2 phần: Phần 1: 80 bài thơ, Phần 2: 116 bài thơ bốn câu. Phần 1: 80 bài thơ tuyển là những bài tâm đắc được chọn lọc ra từ 10 tập thơ trước đã xuất bản và một số bài thơ mới sáng tác trong thời gian gần đây, chưa in nhưng đã được đăng tải trên các trang báo mạng và website Văn học Nghệ thuật trong và ngoài nước. Phần 2 là những khổ thơ yêu thích, mỗi bài chỉ chon 4 câu trong số những bài thơ đã xuất bản.
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 3679)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 5527)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 5285)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 5853)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 6453)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 8887)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 8186)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi
14 Tháng Mười 202510:03 CH(Xem: 11150)
QUẬN CAM, California (Việt Báo) -- Nhà văn Doãn Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 giờ sáng ngày Thứ Ba 14/10/2025 tại một bệnh viện ở Quận Cam, California, theo tin từ gia đình họ Doãn. Nhà văn Doãn Quốc Sỹ lấy tên thật làm bút hiệu. Ông sinh ngày 17/02/1923 (nhằm ngày Mùng Hai Tết Quí Hợi) tại xã Hạ Yên Quyết, Hà Đông, ngoại thành Hà Nội. Như thế, nhà văn ra đi khi được 102 tuổi, theo tuổi ta là 103.