- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

Người Chết Hai Lần?

09 Tháng Sáu 200912:00 SA(Xem: 117737)

LTS: Là cơ quan ngôn luận triệt để tôn trọng và cổ súy tự do tư tưởng, ngôn luận, và đệ tứ quyền, Hợp Lưu nhiều lần minh định vị trí diễn đàn tự do, dân chủ của mình. Hợp Lưu chủ trương giành đất cho mọi khuynh hướng đối nghịch nhau, miễn hồ không công kích cá nhân chỉ với mục đích đả kích.

Bài viết về Trịnh Công Sơn dưới đây xứng đáng được phổ biến rộng rãi. Chúng tôi sẵn sàng đăng tải những ý kiến bạn đọc, với điều kiện duy nhất là trong tinh thần tương kính và làm sáng tỏ hơn vấn đề.

Socratus từng nói: “Điều tội lỗi nhất là cứ tưởng mình biết điều mình thực sự chẳng biết gì cả.”

San bằng được khoảng cách giữa thành kiến [perceptions] và sự thực lịch sử là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển tinh thần quốc gia và tình người.

Tạp Chí Hợp Lưu

 

Kể từ năm 1975, hàng năm cứ đến mùa giỗ Đệ Nhị VNCH dịp tháng Tư là những kẻ thua cay lại lôi Trịnh công Sơn ra làm quả banh da của võ sinh quyền Anh đấm cho đỡ ngứa tay ngứa miệng.


Hiện tượng đó kể cũng khó chịu nhưng xét cho cùng kể cũng là một điều đáng tự hào cho những ai cảm mến họ Trịnh.


Thật vậy, trong khi tại các xứ tạm dung hải ngoại những xác chết chưa chôn dồn đống trở mùi ra của đào binh bại tướng chính khách, lãnh tụ, nghị sĩ, dân biểu... quốc gia CCCB, CCCĐ 4 không, 5 không... lền khên hà rần... chẳng ai thèm nhắc tên sao không nhắc mà lại đi nhớ một anh hom hem chẳng có phẩm hàm gì như Trịnh công Sơn?


Một số quan ôn cấp tướng, cấp tá vẫn tiếp tục tính thâm niên từ ngày lọt được ra ngoại quốc để tự động lên cấp và đòi đàn em phải rửa lon mới và gọi mình bằng cấp bậc mới thường hò hét rần trời trong những buổi họp cộng kẽm cộng chì cộng rau muống, chưa đã mồm lại còn tung hê cả tên nhóc đề đốc ma, tên khùng phi công dổm chuyên cướp tàu bay giấy hay tên ăn rồi đi tìm đảo để lập chính phủ hay thủ tướng ma để móc túi kẻ nhẹ dạ... kể không hết tên sao không nhắc mà lại nhắc tên một anh nhất quyết trốn lính không nhúng tay chém giết như Trịnh công Sơn?!...


Một số khác vẫn vỗ ngực tự hào là lãnh tụ đảng điếc, là chiến lược gia chiến lược thịt, những nhà ý thức hệ, nhà lý thuyết, nhà chính trị kiêm nhà kho nhà tiêu... sau một thời gian ngậm miệng nhận trợ cấp hay làm thợ đi bán chạp phô... bây giờ thấy thiên hạ bắt đầu bớt oán giận lại nhấp nhem ló mặt ra tranh tiếng với Nguyễn hữu Chánh, Lý Tống và Đào minh Quân, Trần trung Quân! nên trương gân cổ tố cáo những kẻ bị coi như ký sinh trùng, chủ hòa phản chiến làm lợi cho địch, nằm vùng, ăn cơm quốc gia thờ mà cộng sản... như Đặng văn Sung, Võ Phiến, Sơn Điền Nguyễn viết Khánh, Nguyễn tiến Hưng, Nguyễn văn Chức, Nguyễn bá Long, Dương ngọc Dũng, Lâm Lễ Trinh, Lữ Giang Nguyễn Cần, Nguyễn văn Canh, Nguyễn hữu Thống, Vũ quốc Thúc, Trần đình Phục, Trần văn Tích, Nguyễn văn Lục, Lê hữu Mục, Liên Thành, Nhử văn Úy, Hoàng đức Nhã... Chưa kể đám liên danh ‘thao tháng’... ngày xưa còn Mỹ bảo hộ cho nên nhất quyết thà mất nước không thà mất... Đấng Tối Cao. Đến khi mất nước nhà tan, đấng tối cao cũng e thẹn ẩn mình, lêu bêu thật rồi thì mấy vị trong đám ‘thao tháng’ đó như Nguyễn gia Kiểng, Nguyễn gia Hiến, Nguyễn lý Tưởng, Bùi văn Giải... thay vì bắt đền Nixon, Kissinger hay Mao Trạch Đông, Chu An Lai... đành tâm đem sinh mạng của VNCH đổi lấy tù binh và ngưng bắn cho Mỹ an toàn tháo chạy lại khăng khăng đòi tổ quốc phải ăn năn vì mấy ông trong Văn Thân Cần Vương hay Phật tử hết chống Pháp đến chống Mỹ nên quốc gia mất...


Điều đáng nực cười là hào khí hận thù chất ngất của người hùng VietHaiTran với địa chỉ email viethai712 nào đó.


Những tiếng gáy tào lao ba lơn ba trợn hơi khác thường người ta vẫn nghe trong dịp tháng Tư. Ba mươi tháng Tư là cuối tháng nhưng vẫn còn là tháng Tư, mà tháng Tư bên Pháp có tục lệ Cá Tháng Tư, Poisson d’Avril cho phép thiên hạ tha hồ láo vàng trời, láo chết bỏ, láo vô tội vạ... Cái anh chàng VietHaiTran không hiểu có biết Pháp nằm đâu trên bản đồ không mà cũng biết lệ Poisson d’Avril của Pháp và tài ca sáu câu không thua gì hề Tùng Lâm-Thanh Việt ngày xưa khi đích danh hạch tội Trịnh công Sơn nguyên văn là... 

- Một kẻ ích kỷ - Một tên hèn nhát trốn lính - Một tên nằm vùng - Một loại ký sinh trùng - Một kẻ phản bội - Một tên lừa dối - Một tên ăn cơm quốc gia thờ ma cộng sản. Trước lịch sử, Trịnh Công Sơn đã hiện nguyên hình. Không nên bóp méo lịch sử bằng cách choàng lên đầu Trịnh Công Sơn vòng hào quang Quốc Gia không hề có thật; cũng đừng hô biến “Nối Vòng Tay Lớn” trở thành một biểu tượng đoàn kết đấu tranh dân chủ, trong khi bài hát ấy đã được tác giả của nó hát lên để đón mừng cái chế độ phi nhân bóp họng dân chủ! TCS của những ô nhục tội lỗi, mi phải trả lại sự thật cho lịch sử!


Những dòng chữ bôi vàng cà ri là theo hứng của ông tác giả thầy chạy VietHaiTran đó! Xin để yên cho khách quan sòng phẳng. Trả lại sự thật cho lịch sử!? Nghe rùng rợn thật! Nhưng đâu là sự thật lịch sử? Trịnh Cung hay VietHaiTran aka viethai712 hình như là hai đấng muốn trả lời câu hỏi đó... Còn hai vị ấy có chịu đưng được sự thật lịch sử ấy không thì là chuyện khác...


Chẳng ai ngạc nhiên gì khi đọc bài Trịnh Công Sơn & Tham Vọng Chính Trị của Trịnh Cung hay những tiếng gáy tè te te của VietHaiTran aka viethai712 qua bài Vinh Danh Tên TCS Vào Dịp 30-04.


Không có Trịnh công Sơn thì ai biết Trịnh Cung hay VietHaiTran là cha căng chú kiết nào đâu!? Thời Trịnh công Sơn sống có người đã nhờ Trịnh công Sơn mà nổi đình nổi đám. Giờ thì anh linh và tiếng tăm của Trịnh công Sơn cũng làm việc đó. Qúy ông Trịnh Cung, VietHaiTrần phải cám ơn Trịnh công Sơn mới phải?! Quên chuyện đó rồi trách gần trách xa thì kể cũng quá tay thật?


Trịnh Cung anh thợ vẽ già không nên nếp có xôi nói xôi có rượu nói rượu chẳng đáng...! Nhưng còn cái ông tên VietHaiTran aka viethai712?


Xin để Trịnh Cung lại cho những bằng hữu một thời của cặp bài trùng Sơn-Chỉ như gia đình ông bà Tuyết Hoa, ông bà Mỹ Dạ, Bửu Ý, Nguyễn đắc Xuân, Đặng Tiến, Trần Thanh Hải, thế hệ thứ hai như Cao hữu Điền, Thái Hòa... Còn Khánh Hà, Khánh Ly thì xin miễn bàn. Thiếu gì người một thời nổi danh nhờ Trịnh công Sơn nhưng giờ kẹt đang kiếm cơm, kiếm cháo, kiếm thuốt hút nhờ những người như Trịnh Cung hay VietHaiTran nên họ yên lặng. Cũng dễ hiểu thôi!

Một chuyện mới nghe như chuyện thần tiên đó là sáng ngày 30-04-1975, một ông nguyên là ông lớn trong đài Dạ Lan chuyên hát ‘... anh không chết đâu anh...’ hay ‘... cờ bay... cờ bay trên thành phố thân yêu...’


Vì chậm chân ông phải đi tù mấy năm vì cái tội hô hào tất cả mọi người, trừ ông, hy sinh xương máu cho chính nghĩa nhân vị, nhân quyền, tự do kinh tế thị trường... sống sót ra khỏi tù nhờ HO tới nơi tới chốn an toàn tha hồ viết sách viết báo lải nhải như voi nhai bã mía rủ rê bạn ta và một vị thượng tọa cùng ông tố những tên hèn, những tên thân cộng, những tên nằm vùng, những tên ăn cơm quốc gia thờ ma cộng sản y hệt cái ông VietHaiTran aka viethai712 khi muốn tố khổ Trịnh công Sơn như vừa kể trên... Nhưng trong sách của chính ông cái ông chủ đài phát thanh nhà binh đó thì lại kể rằng ngày 30 tháng Tư sau khi nghe Tướng Dương văn Minh đầu hàng ông đã phẫn uất tuyệt vọng vào phòng ngủ chốt kín cửa khóc hu hu khiến cho phu nhân ông nóng ruột phải vào năn nỉ mãi mới nín!


So sánh tiếng khóc của ông quan thủ đài lính này với tiếng hát của Trịnh công Sơn trên đài phát thanh Sàigòn qua bài Nối Vòng Tay Lớn bày tỏ nỗi vui mừng vì chém giết đã ngưng, đất nước không còn chia cắt. So sánh thì ai HÈN hơn ai?!


Ông VietHaiTran aka viethai712 ước muốn trả lại sự thật cho lịch sử thì cũng dễ thôi. Xin ông chịu khó qua Sydney một chuyến hỏi tìm mua cuốn sách có ký tên tác giả đang ế sưng ế sỉa vứt lăn vứt lóc trong xó nhà hay nghe đàn em tà lọt của ông ngày xưa kể chuyện những tiếng khóc não nề sáng ngày 30-04-75 của ông này thì biết thôi!


Mới nghe những lời đay nghiến Trịnh công Sơn thiên hạ có thể tưởng VietHaiTran là kẻ trung trinh không chịu bỏ chạy từng nán lại để đi chôn cất những kẻ tuẫn tiết ngày 30-04-75 như Tướng Lê văn Hưng, Nguyễn Khoa Nam, Phạm Văn Phú, Lê Nguyên Vỹ, Trần Văn Hai, hay Đại Tá Phước, Trung Tá Long... rồi âm thầm phò gia đình thân nhân các vị này để cùng di tản vượt biên?...


Không biết trong ngày 30 tháng Tư cái ông VietHaiTran này và gia đình ở đâu ở VN và ông đến Mỹ bằng cách nào?! Thấy lối viết và nghe cái giọng nhi nhô lấc khấc văn tiếng Việt câu kéo ăn cắp chắp vá không đâu ra đâu, người ta cũng có thể phỏng đoán thời ấy cái ông này dám đang còn được mẹ bồng nách và táy máy nghịch ngực mẹ đòi... bú tí trong lúc thiên hạ bấn xúc xích vì chạy loạn?!


Nếu vậy thì mong ông VietHaiTran chịu khó thưa lại hai cụ xem so sánh hành động của đám tướng tá đào binh, đám bát nháo giỏi tài nói phét để chạy tội vừa kể và nhất là hành động của ông chủ đài nhà binh hay của ông nguyên thủ, khi đối đầu với địch thì cứ một mực em chả! em chả! bàn dài không thèm ngồi bàn tròn lắc đầu nguầy nguậy, cuối cùng chỉ thích nằm ọp trong gầm xe tòa đại sứ Mỹ để ra phi trường bỏ chạy mặc ai sống chết với hành động của Trịnh công Sơn thì Ai HÈN NHÁT, ÍCH KỶ HƠN AI?!


Trịnh công Sơn làm lợi cho bên kia như ông Trịnh CungVietHaiTran tố cáo đâu không thấy chứ chắc chắn là bên kia phải cám ơn hai ông Trịnh Cung và VietHaiTran đã giúp những kẻ... đại thắng mùa xuân biện minh cho hành động sang sông phụ sóng của họ từ ngày 30-04-75 đến nay!


Ông Võ văn Kiệt, ông Lê Duẩn đã chuyển nghiệp, ông Trần văn Trà đã về hưu... non. Thôi để các ông ấy yên. Nhưng những người còn sống như đang thừa hưởng thành quả chiến thắng như Trương tấn Sang, Trần bạch Đằng, Đỗ trung Hiếu... có thể vẫn còn nhớ là người ta đã đuổi anh linh của một anh hùng du kích đi chơi chỗ khác để dành tên đường cho một kẻ từng chống quyết định ngưng chiến của Mỹ, từng nằn nì Mỹ phải dùng bom nguyên tử ở Hà nội hay đánh phá đê điều ngoài Bắc, chứ mấy ai còn nhớ những bạn bè năm châu từng hết mình ủng hộ VN... những người đã tự thiêu chống chiến tranh như Nhất Chi Mai, Morrison kẻ đã tự thiêu trước Ngũ Giác Đài ngày 2-11-1965, những người từng kiên trì chống chiến tranh như qúy ông U Thant, Fulbright, McGovern, McCarthy, J.P. Sartre, B. Russell, bà S.de Beauvoir... những người bỏ mình trong các cuộc biểu tình phản chiến bị Johnson và Nixon nổi dóa đàn áp thẳng tay... thì mấy ai nhớ tới, nói gì tên đường, công viên, bia đài kỷ niệm!? Nói gì Trịnh công Sơn kẻ vì niềm đau dân tộc mà viết Gia Tài Của Mẹ, Tình Ca Người Mất Trí...


Tại sao Điện Biên Phủ lại không thể là một địa danh để hủy tráp biểu hàng như thời nhà Trần sau khi thắng Nguyên?


Tại sao Điện Biên Phủ lại không thể là một địa danh hòa giải dân tộc xóa bỏ hận thù xá tội vong nhân cởi trói cho những oan hồn đã chuyển nghiệp không thuận duyên?


Tại sao Điện Biên Phủ lại không thể là một công viên quốc tế để cám ơn bạn bè năm châu và nói lên cái tinh thần đem đại nghĩa thắng hung tàn của người Việt?


Ừa, tại sao không?!


Trịnh công Sơn là bạn thân của Tướng Lưu kim Cương. Ông Cương có đùm bọc cho Sơn trong những ngày Sơn không chịu đi quân dịch thì cũng là chuyện đương nhiên. Nhất là ông Cương không phải là đại điện chính thức của quốc gia VNCH hay cầm chìa khóa của cái tủ vàng gọi là quyền ký giấy hoãn dịch như Tướng Trần quốc Hoàn!


Ai cũng biết Trịnh công Sơn là Phật tử gộc thế mà trong bài requiem Anh Nằm Xuống cho Lưu kim Cương, Sơn đã cầu nguyện cho Lưu kim Cương... ‘Thấy bóng Thiên Đường cuối trời thênh thang...’ Những con chiên cừu đang để cho thiên hạ gõ đầu tẩy não hoán não vượt qua hàng rào tín lý nguyện cầu cho Sơn vãng sanh lạc quốc khi nghe tin Sơn chuyển nghiệp chưa hay chỉ lăm le hàng năm lôi tên Sơn ra chửi như kiểu ông thầy chạy VietHaiTran aka viethai712?! 


Cho nên không thể trách Trịnh công sơn là vong ân bội nghĩa như Hoa quốc Phong trách ông Lê Duẩn nhân chuyện ông Lê Duẩn theo Liên Xô và mở một kỷ lục vô tiền khoáng hậu nôm na mách qué đem mấy chữ Xã Hội Chủ Nghĩa vào quốc huy! Mà Hoa quốc Phong, dù vô duyên nhưng bực là phải! Bởi muốn chơi chữ và tỏ rõ tinh thần tự quyết tự cường đối với Trung Hoa thì mấy chữ Việt Nam Văn Hiến cũng đủ làm cho Hoa quốc Phong hay Đặng tiểu Bình tức ói mật rồi đâu cần phải CHXHCN lôi thôi dài dòng tốn giấy!?


Lần đầu tiên trong lịch sử lập quốc, Trung Hoa thoát cảnh đói rách một phần cũng nhờ Mỹ bỏ cấm vận để đền ơn Trung Hoa đã tiếp tay giúp Mỹ an toàn tháo chạy khỏi VN. Hoa quốc Phong đã cám ơn Mỹ bằng cách nặng lời với VN, Đặng tiểu Bình còn cám ơn Mỹ long trọng hơn bằng bài học 1979. Nhưng một lần nữa lại nhờ tay VN triệt bớt đám tàn binh Tưởng Giới Thạch bỏ lại cho Mao trạch Đông nuôi báo cô trước khi chạy ra Đài Loan!


Ai mắc nợ ai? Ai vong ân bội nghĩa?


Hồi nào tới giờ Trung Hoa nhịn ăn nhịn mặc giúp VN vì muốn dùng VN như lớp độn để bảo vệ cạnh sườn phía Nam hay sợ kẻ thù dùng VN như bàn đạp đánh Trung Hoa.


VN hình như cũng biết như vậy cho nên biết ơn thì biết nhưng VN cứ một mặt đòi Trung Hoa phải cắm mốc biên giới phân minh?! Đó là điều mà Trung Hoa chỉ chịu làm trước áp lực của Pháp và họa bát quốc liên quân trong hòa ước Thiên Tân-2 1885! Mặt khác VN lại cố lơ không làm rùm beng vụ hải đảo. Cú kêu ma ăn, vụ hải đảo mà quốc tế hóa thì ai lợi đây? Phi luật Tân, Singapore, Malaysia, Indonesia?...


Dầu khí? Nghèo mà ham! VN mà có nhiều dầu khí thật thì Mỹ đã không bỏ cuộc! Cho nên cố dựng xác chết Trịnh công Sơn dậy để theo mình chống Trung Hoa bằng mồm nếu không muốn bị tố là Ăn cơm quốc gia, thờ ma cộng sản... thì đúng là khùng, ba trợn ba lơn?! 


Ăn cơm quốc gia, thờ ma cộng sản... Thật không? Quốc gia nào? Pháp thấy Trung Hoa thừa nhận ngoại giao VNDCCH nên vội vàng tạo ra État du Vietnam và đẩy Bảo Đại ra làm bình phong gỡ huề?


Kẹt cái là năm 1945, Bảo Đại đã chính thức thoái vị, không thể bổn cũ soạn lại làm vua hai lần cho nên Pháp bèn mang hia đội mũ cho Bảo Đại làm Quốc Trưởng, Chef d’État, để làm trùm cái gọi là Quốc Gia Việt Nam, l’État du Vietnam. Trong quốc gia đẻ non vội vàng ấy, công thần của quốc trưởng thì gọi là công chức quốc gia, lính của quốc trưởng thì gọi là lính quốc gia mà người cầm đầu là Lê văn Tỵ , thống tướng tổng tham mưu trưởng đệ nhất cộng hòa. Nói thế khác, cầm đầu QLVNCH là một anh lính khố đỏ khố xanh!? Mấy kẻ ức Đỗ Mậu, Tôn thất Đính, Dương văn Minh thường đàm tiếu biếm nhẽ mấy ông này là khố xanh khố đỏ mà quên chuyện đó!


Để duy trì tính liên tục quyền hành, làm như không có chuyện gì xảy ra, không có chuyện Bảo Đại thoái vị, không có việc Pháp đầu hàng Nhật, không có việc thành lập VNDCH mà đại diện chính thức của Pháp đã long trọng ký tên trong Hiệp Định Sơ Bộ 06-03-1946 hay còn gọi là hiệp định Hạ Long 1946... Pháp đã tổ chức cho Bảo Đại hồi loan rầm rộ về làm quốc trưởng quốc gia VN và trả lương hồi tố cho công chức quân nhân từ khi chính quyền Pháp bị Nhật đảo chính dẹp tiệm. Lương hồi tố này gọi là Rappel, tiếng U tiếng Mỹ là Back Pay!


Có thể tìm thấy chi tiết những diễn biến từ Nhật lật đổ chính quyền thực dân, Nhật thay Pháp cai trị rồi đầu hàng, chính quyền quốc gia khai sinh từ Bảo Đại rút lui hết làm vua đến làm vua hồi loan dưới danh nghĩa quốc trưởng rồi quốc trưởng bị truất phế qua trưng cầu dân ý khai sinh đệ nhất cộng hòa, hay quân lực VNCH từ Việt Binh Đoàn, Bảo Vệ Quân hay lính bảo vệ đến lính quốc gia... v.v... trong quyển Histoire du Vietnam de 1940 à 1952 của Philippe Devillers, Ed. du Seuil Paris 1952. Đây là quyển thủ bản lịch sử về VN thời khai sinh cũng như cái gốc gác mù mờ của quốc gia VNCH khá cân bằng và dễ hiểu còn hơn cả quyển Vietnam: A History của Stanley Karnow, Century Publ. London 1983. Philippe Devillers viết đâu ra đó, rất nhiều tài liệu vì, ngoài công việc trợ bút cho tờ Le Monde, Devillers từng là tùy viên báo chí của Tướng Leclerc, thái thú cuối cùng của Pháp trên thuộc địa Đông Dương. Muốn có chi tiết về cái gọi là lá cờ quốc gia thì có thể tìm thấy trong hồi ký Một Cơn Gió Bụi của Trần trọng Kim, Vĩnh Sơn 1969. Nhưng một đấng như đức VietHaiTran aka viethai712 và bè bạn chắc không có can đảm đọc những sách đó, hoặc nếu có thì chỉ đọc bằng lỗ mũi thôi?!


Những tài liệu trên phần nào cho thấy muốn có quốc gia mà thờ, có cờ quốc gia để mà chào kính thì cũng khó mà tìm ra. Chưa kể những chuyện tréo cẳng ngỗng là thời VNCH khai sinh thường dân ăn gạo Thái Lan hay Phi luật tân, lính đi hành quân thì cơm sấy hai ngày ăn ba, ba ngày ăn năm, của Đại Hàn chứ đào đâu ra cơm quốc gia mà ăn?! Chuyện khi chào kính cờ quốc gia người ta phải hát bài Thanh Niên Ca, với chữ thanh niên sửa thành công dân, mà tác giả là một người đang theo bên kia là Lưu hữu Phước! Chuyện bên này đã dùng một bài của cũng của người bên kia để chiêu hồi người bên kia về bên này như bài Tung Cánh Chim!...


Chuyện ký sinh trùng, ai dựa vào ai để sống còn thì thật là khỏi nói. Bởi chẳng có một người lính tác chiến nào mà không nhớ là chính Mỹ đã dùng mánh lới MỘT ĐỔI MỘT để bó tay rồi giết lần giết mòn VNCH mà VNCH không kêu vào đâu được vì chính Mỹ đã thi hành Hiệp Định Paris không sai một chấm một phết!


Căn bản một đổi một đó đã vắt cạn tiềm lực, trói tay trói chân của VNCH về yểm trợ tiếp vận nên TT Thiệu đã quyết định bỏ Ban Mê Thuột, Kontum, Pleiku đem chủ lực của SĐ23BB và LĐBDQ 21 về giữ đồng bằng và ven biển trong cuộc họp thượng tầng bỏ túi tại Cam Ranh ngày 14-03-1975 với Trần thiện Khiêm, Cao văn Viên, Đặng văn Quang Phạm văn Phú. Không kể chuẩn tướng Trần Văn Cẩm, người được giao cho lập và thực hiện kế hoạch rút lui theo quốc lộ 19, hoàn toàn bí mật để đánh lạc hướng địch, bí mật đến độ ngay cả những tiểu khu trưởng hay tỉnh trưởng cũng không biết! Cho nên khi biết ra thì chỉ có cắm đầu cắm cổ chạy thôi. Hỗn loạn là ở đó.


Hậu quả chiến lược của quyết định chiến thuật đó là thế nào ai cũng biết rồi... bởi như lời Tướng Cao văn Viên khi nói về đường rút: trong lịch sử chiến tranh ở Đông Dương, chưa có lực lượng nào rút theo đường 19 mà không bị tiêu diệt…!


Lãnh đủ thảm bại chiến lược trong chiến thuật di tản Ban Mê Thuột-Kontum-Pleiku chẳng ai khác hơn là TT Dương văn Minh, kẻ cầm cờ trắng cho Mỹ thiệt thoái. Giả dụ ông Minh muốn đánh thì lấy gì mà đánh đây? Cắn và vật lộn để giữ Sàigòn như phe quốc gia chống pháo kích của Khmer Đỏ bên Nam Vang à? Hay rút về Hậu giang bên kia phà Mỹ Thuận lập chiến khu? Tiền, đạn, gạo, xăng dầu... đâu mà đánh trong khi Mỹ đã bỏ cuộc?


Xét về những điều vừa nói thì việc tố cáo Trịnh công sơn là hèn nhát, ký sinh trùng, phản bội, ăn cơm quốc gia thờ ma cộng sản thì hình như chỉ có cỡ ông thầy chạy VietHaiTran aka viethai712 là dám mạnh miệng thôi?


Mới đây, Lữ Giang Nguyễn Cần đã vớ phải của ói ra của VietHaiTran aka viethai712 nên tố Tướng Dương văn Minh ăn hớt số vàng tịch thu của Bảy Viễn mà không chịu thưa trình cụ, ông cố vấn và đức tổng của Lữ Giang. Lại vàng!


Tháng Tư sang năm không khéo thiên hạ lại nghe cái ông thẩm phán này ngứa miệng điều tra điều trẻ về chuyện ông Minh tịch thu vàng của Ba Cụt mà không trình?! Nhưng có chuyện này thì phải hỏi Lâm lễ Trinh, người đã ngồi lên án tử hình và đích thân chứng kiến cảnh chặt đầu và hỏa thiêu Ba Cụt rồi đem tro cốt Ba Cụt vứt xuống sông trôi hết cho tín đồ Hòa Hảo khỏi nhớ. Gì chứ chuyện vàng bạc thì làm sao qua mặt ông Lâm lễ Trinh được?!


Cái tài phán xét lịch sử của thẩm phán Lữ Giang Nguyễn Cần này hình như rất nổi tiếng từ lâu... như chuyện Tướng Minh với vàng Bình Xuyên thì ông quan tòa này dựa vào lý chứng của hai người là Tướng Thi và Đại Tá Y để luận tội.


Mặc dù đã thừa nhận rằng hai lý chứng đó có nhiều điểm khác [sic] nhau nhưng ông vẫn tin rằng [sic] Tướng Minh có tội chấm mút vàng Bình Xuyên! Lữ Giang TIN và Lữ Giang KẾT TỘI thì Tướng Minh chỉ có nước chết thôi. Như ngày xưa Ba Cụt vậy đó! Không hiểu sao mà ông thẩm phán này lại không chịu tới luôn để ví von là Tổng Thống Dương văn Minh đã lấy vàng của Bảy Viễn để không chịu tử thủ Dinh Độc Lập ngày 30-04-75 nên VNCH mới chết?!


Kẻ thất trận chưa hoàn hồn đau cay mà bàn chuyện lịch sử thì cũng như ếch ngồi giếng loạn nhìn trăng sao. Dù sao Lữ Giang Nguyễn Cần vẫn còn liêm sĩ của trí thức. Chỉ cần ông chịu khó suy và can đảm nghĩ chút nữa như khi ông nhắm mắt đoạn lìa Saigòn Nhỏ mấy tháng trước đây hay khi ông viết những bài như Thiếu Think Tank để đạp đổ nồi phở Việt Tân, Hànội Sắp Hành Động, hay Anh Hai Cán Bộ...


Lữ Giang Nguyễn Cần nhắc tôi nhớ đến Phạm Duy. Có một thời Phạm Duy có vẻ gần gũi với cái lực lượng bình định bằng ám sát của bộ ba Colby-Komer- Nguyễn đức Thắng dưới cái tên Phượng Hoàng-XDNT. Khó chịu thật! Nhưng tôi không bao giờ mất lòng tin vào tình tự dân tộc nơi anh kể từ khi tôi được nghe bài Người Về hay Lời Mẹ Dặn phổ nhạc thơ Phùng Quán của Phạm Duy.


Bài Người Về hình như được tái bản có những câu như: 


Mẹ ơi, mẹ ơi, chuông chùa nào la đà
Nhớ tới, nhớ tới những linh hồn vắng nhà
Một vòng hương trắng xóa

Tình người trong thương nhớ


Đã vòng hương trắng xóa lại còn chuông chùa nào la đà trong một thời kỳ mà tín ngưỡng trở thành động lực dẹp bàn thờ tổ tiên ông bà và cần câu câu cơm gạo và danh chức đúng chóc Phạm Duy có máu kẻ sĩ đến độ gàn hết thuốc chữa! Tại sao lại không phải là ánh nến, chuông nhà thờ?! có phải chắc ăn không?! Băn khoăn đó chỉ giảm bớt đi khi tôi nghe bản Lời Mẹ Dặn phổ nhạc thơ Phùng Quán với những câu như:


Người làm xiếc đi dây rất khó
Nhưng không khó bằng làm một nhà văn
Muốn trọn đời đi mãi không ngưng
Trên con đường của lòng chân thật.
Tôi muốn làm nhà văn chân thật, chân thật trọn đời
Đường mật công danh không làm ngọt được lưỡi tôi
Sét nổ trên đầu không xô tôi ngã
Giấy bút tôi, ai cướp giật đi
Tôi sẽ dùng dao viết văn lên đá

Chân thật! Có lòng! Đởm lược!... của một trí thức, một kẻ sĩ. Tôi nghĩ Lữ Giang Nguyễn Cần đôi khi cũng nhớ mật ngữ ấy dù mật ngữ ấy có thể làm ông trở thành một con chiên khác màu lông trong đàn chiên cừu. 

Trịnh công Sơn cũng đã không quên mật ngữ ấy khi viết Gia Tài Của Mẹ và Tình Ca Của Người Mất Trí... Hay khi lên đài Sàigòn hát bài Nối Vòng Tay Lớn ngày 30-04-75. 

Dân tộc này còn có chút hy vọng nhận nhau như đồng bào anh em hay không điều ấy còn tùy những kẻ can đảm không quên mật ngữ ấy và chấp nhận sống với mật ngữ ấy. 

Tiếng súng đã im, máu đã thôi chảy hơn một phần tư thế kỷ rồi mà còn thâm thù, còn tranh nhau ai thắng ai bại và tại sao, còn hận còn đòi ăn tươi nuốt sống nhau thì ê quá! Phải không Trịnh công Sơn ơi?! 

Hoàng Nguyên Nhuận
Trại Đỗ Quyên 30-04-2009

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
23 Tháng Ba 20266:41 CH(Xem: 2402)
Có những bản tình ca không bắt đầu từ giai điệu, mà bắt đầu từ cách hai con người lắng nghe nhau. Âm nhạc gọi tên những khoảng cách ấy là quãng bốn, quãng năm—những bước đi giữa các nốt, khi gần khi xa, khi chênh vênh như một lời chưa nói hết, khi vững vàng như một niềm tin đã kịp gọi thành tên. Nhưng trong thế giới của những kẻ đang yêu, khoảng cách ấy không chỉ nằm trên phím đàn. Nó hiện hữu trên chính cơ thể con người— như một bản đồ thầm lặng của cảm xúc, nơi mỗi điểm chạm là một nốt nhạc, mỗi chuyển động là một cung bậc ngân rung.
15 Tháng Ba 20261:13 SA(Xem: 2454)
Gần đây, trong giới văn chương xuất hiện một nỗi lo mới: trí tuệ nhân tạo đang “xâm lăng” lãnh địa thi ca. Bài viết “Phẩm giá thơ trong thời đại AI” của Đinh Thanh Huyền là một trong những tiếng nói tiêu biểu cho nỗi lo ấy. Bài viết được viết với nhiều cảm xúc chân thành, nhiều suy tư đạo đức và một niềm tin rất đẹp: thơ phải là sản phẩm của con người, của trải nghiệm sống, của những tế bào sinh học đang rung động trong thân thể người. Tất nhiên, không ai phản đối niềm tin đó. Nhưng đọc xong bài viết, người ta bỗng có một cảm giác hơi… lạ: các nhà thơ dường như đang sợ AI giống hệt như họ từng sợ rất nhiều thứ trong lịch sử. Và lịch sử thường cho thấy: những nỗi sợ đó hiếm khi đúng.
15 Tháng Ba 202612:47 SA(Xem: 3087)
Một Bài Thơ Dịch, 114 Năm Sau Khi Bài Thơ Gốc Ra Đời. LE PONT MIRABEAU - Tác giả Guillaume Apollinaire -1912 DƯỚI CẦU MIRABEAU – Trần C. Trí chuyển ngữ -2026
14 Tháng Ba 202611:58 CH(Xem: 3490)
. Mall of America—tên một trung tâm thương mại có thật tại Hoa Kỳ—là nhan đề truyện ngắn của Suzanne Wang.. Tác giả là kỹ sư phần mềm sống tại San Francisco, sáng tác chủ yếu xoay quanh trí tuệ nhân tạo và những tác động của công nghệ đối với đời sống con người. Truyện được tuyển chọn vào The Best American Short Stories 2024 được ghi nhận là một tác phẩm tiêu biểu của văn học Mỹ đương đại trong năm 2024. Câu chuyện mở ra từ hệ thống OmniMall AI với một giọng điềm tĩnh và logic, giải thích trước một ủy ban doanh nghiệp lý do vì sao bộ nhớ của nó không nên bị xóa.Rõ ràng,”tôi” trong truyện chính là OmniMall AI..Các nhân vật hiện ra chủ yếu qua mã số và dữ liệu hành vi (C-2542, A-9921…), phản ánh logic của một thế giới nơi con người được tiếp cận như khách hàng,hồ sơ và đối tượng . “Tôi” chỉ tồn tại qua giọng nói, màn hình và các tương tác lặp lại, đặc biệt trong những trò chơi và hoạt động ca vũ.
14 Tháng Ba 202611:11 CH(Xem: 3722)
Xin thưa ngay, “Giáo chủ” đang nói tới đây không nhằm nói về một nhân vật cụ thể, ở một xứ sở cụ thể nào. Và động lực để hắn có đủ lòng dũng cảm (vâng, cần tới lòng dũng cảm) để viết những dòng tạm gọi là “truyện ngắn” cho lành này, chính là tâm sự của một người mẹ - bạn gái hắn, kể với tay nhà báo quèn về chuyện đã “mất” đứa con gái duy nhất tên là MTT cho một đấng “Giáo chủ” cùng hệ thống giáo lý và cái “Thiên đường” của ông ta ra sao…
14 Tháng Ba 202610:45 CH(Xem: 4338)
đưa em về qua chợ / bến đò đầy khách rồi / bữa hôm trời trở gió / tháng giêng hai đến rồi
14 Tháng Ba 202610:34 CH(Xem: 3840)
Ở miền sông nước Hậu Giang, nơi những con rạch nhỏ lặng lẽ chảy qua vườn dừa, vườn khóm, người ta vẫn nhớ về một cô gái có nụ cười “tỏa nắng” như nắng tháng Ba phương Nam. Cô tên là Mai Thị Ngọc Linh.
28 Tháng Hai 20263:48 SA(Xem: 4860)
Vợ chồng tay Lộc chuyển nhà, đi ở thuê. Dân khu phố Lợi Giang xì xào, sẵn nhà năm tầng to đẹp thế không ở, đi thuê cái phòng bằng lỗ mũi, vợ chồng con cái đút nút vào với nhau cho nó nhục ra… Nhưng Lộc không thấy nhục. Lộc vốn là công nhân lắp ráp điện tử bên khu công nghiệp gần đó. Vợ ở nhà bán hàng online, nội trợ. Hai con, một đứa lên năm một đứa lên ba đi nhà trẻ cả. Đời sống cũng ổn. Vợ chồng con cái dắt nhau đi thuê căn phòng trong dãy trọ mãi cuối khu phố Lợi Giang, cách nhà cũ độ hai cây số là chuyện cực chẳng đã. Khá xa. Khuất mắt. Chỉ có điều ngày hai buổi đi về, vẫn phải lượn qua ngõ rẽ vào nhà cũ. Hơi khó chịu. Nhưng cứ nhìn thẳng, tăng ga xe máy phóng vèo qua một cái cũng xong. Mẹ Lộc bảo: “Đi cách xa khỏi cái chỗ ma nó quen chốn ấy, cho yên ấm gia đình”. Lộc nghe lời mẹ, lấy cái sự yên ấm gia đình con cái làm trọng.
28 Tháng Hai 20263:32 SA(Xem: 3139)
Vốn âm nhạc của tôi không có bao nhiêu, nghèo nàn lắm. Có thể nói tôi rất dốt về âm nhạc. Đây là sự thực và đôi lúc, một mình suy tư, đem lòng đối diện với lòng, tôi tự cảm thấy có một chút xấu hổ. Không phải là tôi không được học nhạc. Trái lại, hệ thống giáo dục thời chúng tôi, thuở xa xưa ấy, ba phần tư thế kỷ tức 75 năm trước đây, từ lớp Đệ Thất (lớp 6 bây giờ), năm đầu tiên của bậc Trung-Học phổ thông, môn âm nhạc đã có trong chương trình giảng dạy. Ngoài những môn học chính như Việt Văn, Toán, Lý Hóa, Sinh Ngữ v.v. mỗi tuần còn có ba giờ dạy môn học phụ: một giờ “Họa”, một giờ “Hán Văn”, một giờ “Nhạc”. Học sinh chúng tôi thời đó, tiếp thu ba môn học phụ này để bổ túc kiến thức phổ thông, và chỉ được dạy ở Trung-Học Đệ-Nhất-Cấp, nay gọi là Trung-Học Cơ-Sở…
28 Tháng Hai 20262:58 SA(Xem: 3052)
Trong đời sống văn chương Việt Nam hải ngoại, có những người viết để nổi danh. Có những người viết để lưu dấu một thời. Có những người viết để giữ lại một phần linh hồn dân tộc mình giữa những bể dâu của lịch sử. Nhà văn, dịch giả Từ Vũ thuộc vế thứ ba, bền bỉ gìn giữ tiếng Việt như giữ một ngọn lửa nhỏ trong gió.
16 Tháng Tám 2025(Xem: 8868)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 15805)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 14821)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 15180)
Tác phẩm Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri[1] nguyên bản tiếng Ý, được viết để đệ lên Giáo Hoàng Urbain VIII (1623-1644), theo truyền thống các văn bản của giáo sĩ tường trình với Đức Thánh Cha và Tòa thánh về hiện tình đất nước mà họ đã đến truyền giáo, cũng là cuốn sách đầu tiên của người Âu viết về Đàng Trong, in năm 1631, cung cấp những thông tin giá trị trên ba mặt: lịch sử, tôn giáo và ngôn ngữ. Và ông đã ghi lại những chữ quốc ngữ đầu tiên trong tác phẩm Ký sự Đàng Trong. Giáo sĩ Cristoforo Borri (1583-1632), thông bác nhiều địa hạt, từ sinh vật học đến thiên văn, ngoài việc báo cáo tình hình Đại Việt, có tính cách "gián điệp" cho Tòa Thánh, ông còn yêu mến đất nước này, hòa mình vào đời sống Việt Nam đầu thế kỷ XVII, tìm hiểu xã hội và con người.
23 Tháng Ba 20266:41 CH(Xem: 2401)
Có những bản tình ca không bắt đầu từ giai điệu, mà bắt đầu từ cách hai con người lắng nghe nhau. Âm nhạc gọi tên những khoảng cách ấy là quãng bốn, quãng năm—những bước đi giữa các nốt, khi gần khi xa, khi chênh vênh như một lời chưa nói hết, khi vững vàng như một niềm tin đã kịp gọi thành tên. Nhưng trong thế giới của những kẻ đang yêu, khoảng cách ấy không chỉ nằm trên phím đàn. Nó hiện hữu trên chính cơ thể con người— như một bản đồ thầm lặng của cảm xúc, nơi mỗi điểm chạm là một nốt nhạc, mỗi chuyển động là một cung bậc ngân rung.
15 Tháng Ba 202612:47 SA(Xem: 3084)
Một Bài Thơ Dịch, 114 Năm Sau Khi Bài Thơ Gốc Ra Đời. LE PONT MIRABEAU - Tác giả Guillaume Apollinaire -1912 DƯỚI CẦU MIRABEAU – Trần C. Trí chuyển ngữ -2026
14 Tháng Ba 202610:45 CH(Xem: 4337)
đưa em về qua chợ / bến đò đầy khách rồi / bữa hôm trời trở gió / tháng giêng hai đến rồi
28 Tháng Hai 202612:40 SA(Xem: 5715)
cô ấy cao hơn tôi gần một cái đầu / nhưng điều đó / không làm tôi thấy mình nhỏ lại / khi tôi muốn hôn / tôi không cần nhón chân / cô ấy sẽ cúi xuống / rất khẽ / như một nhành cây / nghiêng vì gió
(Xem: 3137)
Vốn âm nhạc của tôi không có bao nhiêu, nghèo nàn lắm. Có thể nói tôi rất dốt về âm nhạc. Đây là sự thực và đôi lúc, một mình suy tư, đem lòng đối diện với lòng, tôi tự cảm thấy có một chút xấu hổ. Không phải là tôi không được học nhạc. Trái lại, hệ thống giáo dục thời chúng tôi, thuở xa xưa ấy, ba phần tư thế kỷ tức 75 năm trước đây, từ lớp Đệ Thất (lớp 6 bây giờ), năm đầu tiên của bậc Trung-Học phổ thông, môn âm nhạc đã có trong chương trình giảng dạy. Ngoài những môn học chính như Việt Văn, Toán, Lý Hóa, Sinh Ngữ v.v. mỗi tuần còn có ba giờ dạy môn học phụ: một giờ “Họa”, một giờ “Hán Văn”, một giờ “Nhạc”. Học sinh chúng tôi thời đó, tiếp thu ba môn học phụ này để bổ túc kiến thức phổ thông, và chỉ được dạy ở Trung-Học Đệ-Nhất-Cấp, nay gọi là Trung-Học Cơ-Sở…
(Xem: 4617)
Tôi chỉ thấy dễ chịu khi máy bay hạ cánh xuống California. Không phải vì nước Mỹ tốt hơn. Mà vì tôi vừa rời khỏi một nơi khiến lòng mình nặng trĩu. Một tháng đi qua Sài Gòn, Nha Trang, Đà Nẵng, Hà Nội. Một tháng đủ để cảm nhận nhịp thở của một đất nước đang lớn lên – nhưng lớn lên như một đứa trẻ không được hỏi ý kiến mình muốn trở thành ai.
(Xem: 4133)
Nhà Ba Má tôi ở ngay phố chợ Qui Nhơn, một căn nhà rộng lớn rất đẹp. Ngày xưa xa xôi thời còn nhỏ, mỗi năm đến độ xuân về, nhà tôi thường có một chậu mai đẹp chưng giữa phòng khách thật sang trọng. Ngày ấy mấy anh em tôi thường lấy những tấm thiệp chúc xuân be bé gắn lên cành mai. Mai vàng nở tươi, e ấp dịu dàng trong tiếng nhạc xuân nghe rộn rã xuân về.
(Xem: 4888)
Với tôi, Tết về trước hết, bằng một mùi hương - mùi gừng nồng ấm Ở cái xóm nhỏ ven sông- xóm Giã Viên. Trong ký ức, cứ vào khoảng đầu tháng Chạp, không khí quanh bến sông Kẻ Vạn* gần nhà tôi lại trở nên rộn ràng. Từ lò mứt chị Bưởi (chủ lò mứt: chị Nguyễn Thị Bưởi là con gái Kim Long, xứ mứt gừng nổi tiếng của Huế) ở xóm trên, những gánh gừng trên vai các o, các chị đã được thái lát, luộc qua, nối nhau về dòng sông để xả nước cho bớt vị cay. Dòng sông Kẻ Vạn ngày ấy trong đến nỗi có thể nhìn thấy từng viên sỏi, từng ngọn rêu dưới đáy. Không chỉ là mùi thơm của gừng, mà là mùi vị của sự tảo tần, của bàn tay chịu thương chịu khó bắt đầu vào vụ mứt Tết.
14 Tháng Ba 202611:58 CH(Xem: 3489)
. Mall of America—tên một trung tâm thương mại có thật tại Hoa Kỳ—là nhan đề truyện ngắn của Suzanne Wang.. Tác giả là kỹ sư phần mềm sống tại San Francisco, sáng tác chủ yếu xoay quanh trí tuệ nhân tạo và những tác động của công nghệ đối với đời sống con người. Truyện được tuyển chọn vào The Best American Short Stories 2024 được ghi nhận là một tác phẩm tiêu biểu của văn học Mỹ đương đại trong năm 2024. Câu chuyện mở ra từ hệ thống OmniMall AI với một giọng điềm tĩnh và logic, giải thích trước một ủy ban doanh nghiệp lý do vì sao bộ nhớ của nó không nên bị xóa.Rõ ràng,”tôi” trong truyện chính là OmniMall AI..Các nhân vật hiện ra chủ yếu qua mã số và dữ liệu hành vi (C-2542, A-9921…), phản ánh logic của một thế giới nơi con người được tiếp cận như khách hàng,hồ sơ và đối tượng . “Tôi” chỉ tồn tại qua giọng nói, màn hình và các tương tác lặp lại, đặc biệt trong những trò chơi và hoạt động ca vũ.
14 Tháng Ba 202611:11 CH(Xem: 3721)
Xin thưa ngay, “Giáo chủ” đang nói tới đây không nhằm nói về một nhân vật cụ thể, ở một xứ sở cụ thể nào. Và động lực để hắn có đủ lòng dũng cảm (vâng, cần tới lòng dũng cảm) để viết những dòng tạm gọi là “truyện ngắn” cho lành này, chính là tâm sự của một người mẹ - bạn gái hắn, kể với tay nhà báo quèn về chuyện đã “mất” đứa con gái duy nhất tên là MTT cho một đấng “Giáo chủ” cùng hệ thống giáo lý và cái “Thiên đường” của ông ta ra sao…
14 Tháng Ba 202610:34 CH(Xem: 3839)
Ở miền sông nước Hậu Giang, nơi những con rạch nhỏ lặng lẽ chảy qua vườn dừa, vườn khóm, người ta vẫn nhớ về một cô gái có nụ cười “tỏa nắng” như nắng tháng Ba phương Nam. Cô tên là Mai Thị Ngọc Linh.
28 Tháng Hai 20263:48 SA(Xem: 4858)
Vợ chồng tay Lộc chuyển nhà, đi ở thuê. Dân khu phố Lợi Giang xì xào, sẵn nhà năm tầng to đẹp thế không ở, đi thuê cái phòng bằng lỗ mũi, vợ chồng con cái đút nút vào với nhau cho nó nhục ra… Nhưng Lộc không thấy nhục. Lộc vốn là công nhân lắp ráp điện tử bên khu công nghiệp gần đó. Vợ ở nhà bán hàng online, nội trợ. Hai con, một đứa lên năm một đứa lên ba đi nhà trẻ cả. Đời sống cũng ổn. Vợ chồng con cái dắt nhau đi thuê căn phòng trong dãy trọ mãi cuối khu phố Lợi Giang, cách nhà cũ độ hai cây số là chuyện cực chẳng đã. Khá xa. Khuất mắt. Chỉ có điều ngày hai buổi đi về, vẫn phải lượn qua ngõ rẽ vào nhà cũ. Hơi khó chịu. Nhưng cứ nhìn thẳng, tăng ga xe máy phóng vèo qua một cái cũng xong. Mẹ Lộc bảo: “Đi cách xa khỏi cái chỗ ma nó quen chốn ấy, cho yên ấm gia đình”. Lộc nghe lời mẹ, lấy cái sự yên ấm gia đình con cái làm trọng.
15 Tháng Ba 2026(Xem: 2454)
Gần đây, trong giới văn chương xuất hiện một nỗi lo mới: trí tuệ nhân tạo đang “xâm lăng” lãnh địa thi ca. Bài viết “Phẩm giá thơ trong thời đại AI” của Đinh Thanh Huyền là một trong những tiếng nói tiêu biểu cho nỗi lo ấy. Bài viết được viết với nhiều cảm xúc chân thành, nhiều suy tư đạo đức và một niềm tin rất đẹp: thơ phải là sản phẩm của con người, của trải nghiệm sống, của những tế bào sinh học đang rung động trong thân thể người. Tất nhiên, không ai phản đối niềm tin đó. Nhưng đọc xong bài viết, người ta bỗng có một cảm giác hơi… lạ: các nhà thơ dường như đang sợ AI giống hệt như họ từng sợ rất nhiều thứ trong lịch sử. Và lịch sử thường cho thấy: những nỗi sợ đó hiếm khi đúng.
28 Tháng Hai 2026(Xem: 3052)
Trong đời sống văn chương Việt Nam hải ngoại, có những người viết để nổi danh. Có những người viết để lưu dấu một thời. Có những người viết để giữ lại một phần linh hồn dân tộc mình giữa những bể dâu của lịch sử. Nhà văn, dịch giả Từ Vũ thuộc vế thứ ba, bền bỉ gìn giữ tiếng Việt như giữ một ngọn lửa nhỏ trong gió.
10 Tháng Hai 2026(Xem: 3135)
Bài viết này đặt ra một nghịch lý của Việt Nam đương đại: khi lý tưởng cộng sản vẫn được nhắc tới như nền tảng chính danh, nhưng vai trò thực tế của nó trong đời sống xã hội đã thay đổi sâu sắc. Thay vì tranh luận đúng–sai hay kết tội, tác giả chọn cách phân tích sự dịch chuyển của lý tưởng từ mục tiêu giải phóng sang ngôn ngữ quyền lực. Cách tiếp cận này giúp nhìn lại mối quan hệ giữa ổn định, phát triển và bất bình đẳng dưới một góc nhìn tỉnh táo hơn. Tòa soạn giới thiệu bài viết như một đóng góp cho đối thoại xã hội, với tinh thần viết để hiểu và cùng suy ngẫm
07 Tháng Hai 2026(Xem: 3646)
Sắp đến Tết truyền thống, như một “tập quán” bất đắc dĩ mới, nhiều người đang lo lắng chuẩn bị đón đợi nhằm chống đỡ các chiêu trò hài nhạt chọc cười nhảm trên các phương tiện truyền thông, thì đã bị đầu độc đến nôn mửa bởi hàng loạt thứ văn hóa rác được gọi là “Thơ Văn”, mà lại là “Thơ Văn” đoạt các giải cao ngất ngưởng, được ngợi ca ngút trời theo kiểu “quá lời nguyện hết thành hoàng thổ công”…
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 11723)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 28120)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 34511)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
07 Tháng Năm 2021(Xem: 34592)
...một thập kỷ gian nan của nông dân Dương Nội qua cuộc trò chuyện với anh Trịnh Bá Phương - một trong những người có mặt từ đầu - đã góp phần không nhỏ trong nỗ lực xây dựng sự đoàn kết đấu tranh dai dẳng của bà con. Mong rằng chúng ta sẽ học được nhiều điều từ họ, những người mà nhà thơ Hồng Nguyên gọi là “Áo vải chân không đi lùng giặc đánh”.
(Xem: 9243)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
(Xem: 11499)
Tập thơ “Hẹn Anh Về Vỹ Dạ Ngắm Mưa Bay” của Hoàng Thị Bích Hà có hơn 180 bài thơ dài ngắn khác nhau được chia làm 2 phần: Phần 1: 80 bài thơ, Phần 2: 116 bài thơ bốn câu. Phần 1: 80 bài thơ tuyển là những bài tâm đắc được chọn lọc ra từ 10 tập thơ trước đã xuất bản và một số bài thơ mới sáng tác trong thời gian gần đây, chưa in nhưng đã được đăng tải trên các trang báo mạng và website Văn học Nghệ thuật trong và ngoài nước. Phần 2 là những khổ thơ yêu thích, mỗi bài chỉ chon 4 câu trong số những bài thơ đã xuất bản.
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 2401)
Có những bản tình ca không bắt đầu từ giai điệu, mà bắt đầu từ cách hai con người lắng nghe nhau. Âm nhạc gọi tên những khoảng cách ấy là quãng bốn, quãng năm—những bước đi giữa các nốt, khi gần khi xa, khi chênh vênh như một lời chưa nói hết, khi vững vàng như một niềm tin đã kịp gọi thành tên. Nhưng trong thế giới của những kẻ đang yêu, khoảng cách ấy không chỉ nằm trên phím đàn. Nó hiện hữu trên chính cơ thể con người— như một bản đồ thầm lặng của cảm xúc, nơi mỗi điểm chạm là một nốt nhạc, mỗi chuyển động là một cung bậc ngân rung.
(Xem: 5715)
cô ấy cao hơn tôi gần một cái đầu / nhưng điều đó / không làm tôi thấy mình nhỏ lại / khi tôi muốn hôn / tôi không cần nhón chân / cô ấy sẽ cúi xuống / rất khẽ / như một nhành cây / nghiêng vì gió
(Xem: 5182)
BIỂN CÓ NHIỀU MÀU HỞ ANH – bài thơ của Đặng Hiền viết ngày 16.12.2017, hôm nay trở lại trong một hình hài mới: Blue Rock, với giọng nam trầm ấm, chậm rãi và đầy suy tư. Từ câu hỏi giản dị mà ám ảnh “Biển có nhiều màu hở anh…”, ca khúc mở ra một thế giới yêu thương rất đời: cà phê buổi sáng, âm nhạc không lời, những ước mong nhỏ bé nhưng bền bỉ. Giai điệu Blue Rock khoác lên bài thơ một lớp sóng mới – vừa hoang hoải, vừa ấm nồng – để tình yêu vang lên như biển: không chỉ một màu, mà sâu, rộng và không ngừng chuyển động.
(Xem: 5238)
ĐÔI MẮT EM là một thí nghiệm nhỏ nhưng đầy mở rộng của thời đại AI: nơi một bài thơ có thể hóa thân thành nhiều phiên bản—hay và chưa hay, đơn ca hay song ca, với giai điệu và hòa âm luôn biến chuyển, không còn bị giam trong sự lặp lại sáo mòn. Nhưng sau tất cả, điều còn lại vẫn là phần hồn: ca khúc có chạm được trái tim người nghe hay không, và giọng hát có đủ cảm để ở lại trong ký ức. Phiên bản này được gửi đi như một trải nghiệm—lắng, điện ảnh, và mong manh—để người nghe tự tìm thấy mình trong đôi mắt em. TẠP CHÍ HỢP LƯU
(Xem: 4566)
“Mỹ Hương” là một bản Jazz Ballad dịu ngọt, nơi giọng nam trầm ấm và giọng nữ mượt nhẹ hòa quyện, kể lại một buổi sớm bình yên bên cầu San Francisco. Từ những “hoa cúc trong lòng”, từ bài hát cũ của mùa thu nơi xứ Mỹ, ca khúc mở ra một không gian phủ sương, đầy gió biển, và đầy nỗi nhớ như sương. “Mỹ Hương” là một lời thì thầm Jazz Ballad từ sương thu San Francisco Thân mời quí ACE cùng nghe Ca khúc: MỸ HƯƠNG - thơ Đặng Hiền- (Phiên bản Trắng Đen- Song Ca)
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 6528)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 5770)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi
14 Tháng Mười 202510:03 CH(Xem: 7592)
QUẬN CAM, California (Việt Báo) -- Nhà văn Doãn Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 giờ sáng ngày Thứ Ba 14/10/2025 tại một bệnh viện ở Quận Cam, California, theo tin từ gia đình họ Doãn. Nhà văn Doãn Quốc Sỹ lấy tên thật làm bút hiệu. Ông sinh ngày 17/02/1923 (nhằm ngày Mùng Hai Tết Quí Hợi) tại xã Hạ Yên Quyết, Hà Đông, ngoại thành Hà Nội. Như thế, nhà văn ra đi khi được 102 tuổi, theo tuổi ta là 103.