- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

Sương rụng lưng chừng

17 Tháng Giêng 201212:00 SA(Xem: 129241)
califoniastorm_photolauranott-content

 California Storm / photo Laura Nott


“Mây bay bao năm tưởng mình đã quên…”

Trước đó vài giờ, chị không có ý định sửa soạn cho mình một chuyến đi. Chỉ độc chiếc vali với vài bộ đồ cần cho mùa lạnh. Chị nghĩ đến một nơi nào đó xa xa thành phố bụi bặm này, một vùng đất đủ sự mênh mang và xa cách.

Con tàu lùi lũi rời thành phố giữa lúc từng cơn mưa bụi gối lên nhau mê mải, những cung đường lồng lộng mở ra trước mắt. Phía sau lưng, thành phố đông đúc và ẩm ướt khuất dần. Ngày ra mắt họ hàng, anh cũng đưa chị về trên chuyến tàu như thế. Cũng một ngày mưa bụi gối lên nhau. Chị bảo: Em mơ thấy con tàu chạy ngược chiều trên toa tàu ghi những kí hiệu kì lạ. Anh cười: Kí hiệu kì lạ của em chỉ là những con số thôi mà. Rồi chị lại mơ, ai đó bảo những con số ấy nằm ngoài dãy số tự nhiên. Chúng cứ múa may chực rớt khỏi toa tàu. Nếu như vậy thì nó vô nghĩa, em yêu ạ. Anh nói mơ hồ khi cơn buồn ngủ ngập dần. Đó là câu chuyện vu vơ của mười mấy năm về trước.

 

Anh bảo anh cô đơn. Thằng con lớn hỏi: Mẹ cô đơn không? Chị cười nửa miệng: Cô đơn chẳng để làm gì. Chị đã mất anh bởi một con nhóc học trò. Con nhóc ấy vừa mang vẻ bề ngoài nhí nhố nhưng đôi lúc lại vừa tỏ vẻ chín chắn, trưởng thành. Nó ngồi ngay bàn đầu, thầy cô giảng gì cũng gật gật, đều đều một nhịp điệu như tiếng mõ sư thầy tụng kinh. Nó là đại diện của một chỉnh thể không thống nhất với cái đầu có khuôn mặt xảo quyệt, cái cằm nhọn hoắt, đôi mắt hay liếc ngang liếc dọc nhưng từ cổ xuống đến gót chân thì lúc nào cũng khúm núm, dáng đi cũng khúm núm như thể nó sẵn sàng làm bất cứ việc gì từ cao sang đến hèn hạ, từ bí mật đến công khai. Thế mà cuối cùng anh đã “phải lòng” nó (theo cách nói của mấy cô đồng nghiệp). Có thể lắm chứ. Sự khác biệt cho dù là lố bịch trong đời sống này nếu biết xuất hiện đúng lúc thì đôi khi cũng là chỗ bấu víu, an ủi cho sự cô đơn. Cái đầu gật gật của nó đã hằn một vệt trong trí nhớ anh giữa một lớp học đến mấy chục cái đầu không biết gật mà cũng chẳng khi nào lắc, mấy chục khuôn mặt như được nhân bản, cứ nghệt ra, vô hồn…

 

Bây giờ chị đang đứng trước con đường nguệch ngoạc như nét kí họa. Gã xe ôm nhận tiền rồi thả chị xuống lưng chừng con dốc phóng như bốc hơi theo làn sương. Ghé vào khu nhà nghỉ nằm chon von bên sườn núi, chị nhận phòng, thu xếp đồ đạc rồi khoác chiếc váy dạ và xỏ đôi giày bệt ôm vừa vặn đôi chân. Chị muốn đi dạo loanh quanh phố núi nhỏ hẹp này, hít thở không khí bảng lảng buổi chiều tà. Nhìn từ trên cao, sông Lô mờ như vệt mây uốn lượn cuối trời. Mùa này, từng cụm cỏ bồ công anh đơm hoa xoe tròn, dịu nhẹ như bông xoay tít theo chiều gió. Bên vườn rau xanh mướt mát, những người đàn bà lúp xúp nón mê, trùm khăn chỉ còn hở ra hai con mắt đang lom khom chăm chút khu vườn theo kiểu vừa lặng lẽ lại vừa cam chịu. Họ có khổ hơn mình không? Biết thế nào là khổ. Anh vẫn bảo rằng: Đời khổ nhất là chẳng ai biết ai đang nghĩ gì. Chị nhìn vào mắt anh, một vùng tối và sâu như hút xoáy. Chị nghĩ thầm: Biết rõ ai đang nghĩ gì có khi còn khổ hơn. Hai người ngồi đó mà như tan biến vào đêm khuya không dấu vết. Theo thời gian, những cuộc đối thoại giữa chị và anh cứ ngắn ngủi dần và rơi vào im lặng. Cũng có người bảo tại chị già trước anh.

 

Chị mắc căn bệnh kì lạ ấy khi anh ngoại tình. Đôi lúc, bất chợt chị lăn đùng ra bất tỉnh. Cảm giác mình rơi tõm xuống vũng đen, tối và sâu như hút xoáy. Chị cố vẫy vùng mà không sao trốn thoát. Mọi thứ xung quanh chao đảo, hòa lẫn vào nhau. Nửa đêm chị lại tỉnh giấc, lặng lẽ, mò mẫm như bóng ma. Chị hát một mình. Tôi nay ở trọ trần gian. Trăm năm về chốn xa xăm cuối trời. Nước mắt không hẳn lúc nào cũng xoa dịu được nỗi buồn. Trái lại, những giọt nước mắt chảy lẫn vào bóng đêm hằn vết thâm lõm chân chim trên mặt chị. Bác sĩ bảo: Hãy cẩn thận, da chị đang dần mất đi sự đàn hồi. Chị vẫn đứng trên ban công dán mắt xuống ngã ba trước ngõ, đêm nào cũng có một ả cave gương mặt trắng bệch, mái tóc xác xơ xõa ra mỏi mệt, mắt nhìn như thôi miên qua trạm xe bus bên kia đường, túm tụm từng nhóm sinh viên và dân lao động tỉnh lẻ. Anh phả những vòng khói thuốc và vào nhà muộn hơn. Chị luôn có cảm giác chính người đàn bà này sẽ mang anh đi xa. Hai đứa con chị, thằng nhỏ hỏi thằng lớn: Nó có bị HIV không nhỉ?. Cho chết cái lũ nhà quê dính vào. Giọng thằng lớn bỗng dưng cục súc. Nó không cần biết cái lũ nhà quê mà nó nói sẽ đụng chạm tới những ai. Rồi nhiều ngày sau đó, chị không còn nhìn thấy cô ả nữa. Hay chính anh, chính anh đã mang cô ả đi xa. Cảm giác mơ hồ luôn túc trực trong chị đã đảo ngược chiều lúc nào không hay biết.

 

Sương bay lan man như mưa bụi nhưng thanh thoát, mơ hồ. Cái lạnh của hơi nước rấm rứt cựa quậy trên da thịt. Con đường quanh co trước mắt chị bỗng dưng mất hút cùng vườn rau xanh và những nón mê lúp xúp. Sương mù như tấm lưới trời bủa vây tứ phía. Tầm nhìn lúc này có lẽ chỉ còn vài mét. Điện thoại câm sóng. Nếu như chỉ cách đó ít phút chị mong gặp người đi qua để hỏi đường về nhà nghỉ thì ngay khoảnh khắc này bỗng dưng chị thấy sợ. Một bóng người. Một tiếng bước chân. Thậm chí một vài bóng người. Đôi ba giọng nói… Tất cả đều có thể lọt thỏm và mất hút giữa nơi này. Trong làn sương mờ ảo, khuôn mặt con nhóc học trò và ả cave vẫn đứng trước ngõ hiện ra mồn một ngay sát bên chị, hai khuôn mặt, hai thân hình ấy hòa lẫn vào nhau, nhìn chị cười bí hiểm. Hay chính anh đã mang họ trở lại đây. Một luồng điện chạy dọc sống lưng. Có ma lực nào đó hất chị về phía trước. Chị vẫn còn vài giây tỉnh táo để kịp nghĩ: Biết gọi tên ai bây giờ?

 

Anh vẫn đúng giờ đi làm, đúng giờ tan sở, đúng giờ đón con, vẫn đều đặn thứ năm hàng tuần đưa chị tới phòng khám. Nhìn anh điềm tĩnh xoay vô lăng, chị hay nghĩ mông lung: Khi đi với con nhóc ấy chắc anh vẫn còn đủ sĩ diện để không đi bằng ô tô riêng thế này. Bác sĩ điều trị là một người phụ nữ đơn thân có cậu con trai nhỏ. Nghe nói, cô ta cũng từng mắc phải căn bệnh ấy. Trước đó, cô bị hết bệnh nọ tới bệnh kia. Mỗi lần đưa cô tới gặp bác sĩ, chồng cô lại càng thêm ngán ngẩm. Bác sĩ, đơn thuốc và cách điều trị thay đổi như thời tiết. Anh hết yêu vợ lúc nào không hay. Anh ta ngà ngà ở quán bia: Không lẽ bây giờ ra tòa. Lý do gì đây, chẳng nhẽ lại bảo tôi hết yêu vợ sau mỗi lần đưa cô ta đi bệnh viện. Ai nói và ai tin. Ngay cả đứa con trai đầu mới hơn bốn tuổi cũng tỏ ra ghét mẹ vì mẹ cứ hay ốm. Mẹ ốm, bố bận làm việc, bận công tác, không ai đưa nó đi chơi, mẹ không âu yếm nó, không kể chuyện cho nó nghe mỗi tối, chiếc áo nó thích bị vấy bẩn, mẹ bảo nó vứt đi mua cái khác. Phải mất bao nước mắt cô mới có được quyền nuôi con.

 

Hình như em đang gặp chuyện gì căng thẳng. Chị cười nửa miệng. Người bạn hơn mười năm không gặp bỗng xuất hiện trước mặt chị, đường đột như mơ. Phố núi mờ sương, Thiêm cùng nhóm bạn kéo nhau đi vẽ cảnh. Nhớ thời đại học, chị, Thiêm và anh thường phóng xe máy từ thành phố lên đây, bày đồ nhắm và rượu trên một tảng đá lớn từ lúc non trưa tới gần nửa đêm. Chị ngồi chênh vênh gần con suối róc rách, anh ngồi một góc tảng đá mà gần như chắn ngay chính giữa, còn Thiêm ngồi kề mấy chùm lá trúc đào lao xao rủ bóng. Ba người cười nói huyên thuyên đủ thứ chuyện trên trời dưới biển. Thiêm bảo: Ra trường rồi mỗi đứa một nơi, hai người lấy nhau cho bớt phần xa cách. Không thể hiểu nổi cái ngụ ý “hai người” của Thiêm đang ám chỉ ai và ai trong số ba người. Anh vỗ đùi cười váng lên. Lẫn vào tiếng suối trong veo len lỏi, giọng chị nửa thật nửa đùa: Lấy nhau rồi có khi xa cách hơn. Thiêm bỗng nhìn vào mắt chị ăm ắp ngỡ ngàng. Không đâu, chẳng qua vì chúng ta đang gần nhau quá. Chỉ có anh vẫn thản nhiên đầy bí ẩn.

Tảng đá lớn ngày ấy vẫn vẹn nguyên, chỉ con suối là thay đổi. Người ta đặt đến mấy chục đường ống dẫn nước suối trực tiếp về các nhà nghỉ, còn lại những dòng chảy lạc loài tỏa đi như mất phương hướng.

Người ta bảo em mắc bệnh, em cần thu xếp nghỉ ngơi, còn anh, sao lên đây? Chị nói sau khi uống vài ly vodka ửng men lên má. Cũng như em thôi. Như em? Anh nghĩ vậy. Cuộc đối thoại được nối lại sau gần mười năm trong phút chốc bị hơi men làm ngắt quãng. Một trong ba người vắng mặt, chỉ có những dòng nước lạc loài vẫn chảy lan man.

 

Con nhóc ấy tống tiền anh bằng đoạn video nhạy cảm. Khốn nạn cái kiểu tống tiền vừa ăn cắp vừa la làng. Nó đến trước mặt anh khóc lóc kêu gào. Nó sụt sịt bảo: Mấy đứa nó quay trộm bằng điện thoại. Anh chết điếng người. Đứa nào? Quay…quay…lúc nào?. Một nhóm cơ, em không biết. Mà biết để làm gì? Giọng nó đột nhiên giãn ra, tỉnh bơ. Chỉ cần biết có đoạn video này là đủ. Rồi nó gục đầu vào vai anh khóc như cha chết. Đến nước này anh còn biết làm gì. Nửa đêm, anh ngật ngưỡng trở về nhà. Vợ chồng đụng nhau ngay ngưỡng cửa. Chị nhìn anh như biết rõ cả rồi. Anh luôn có cảm giác mình đang sụp đổ, đang vỡ vụn ra mỗi lần đối diện với chị. Anh cô độc quá. Hình như người đàn bà ấy chưa bao giờ thuộc về anh. Chị như dòng nước lạc loài bao năm nay cứ mặc nhiên chảy xiết qua anh không mảy may vướng bận. Chị mãi là một vệt màu khói sương, u uẩn còn sót lại trong những bức tranh của Thiêm ngày ấy.

 

Lần cuối khám cho chị, cô bác sĩ bảo: Khá hơn nhiều rồi đấy, giai đoạn điều trị tiếp theo bản thân chị mới là yếu tố quyết định. Cô giữ chị lại ăn bữa tối và nói chuyện lâu hơn. Mùa hè năm nay, cô ta dự định gửi con về bên ngoại và đi hưởng tuần trăng mật lần thứ hai mãi Nha Trang. Chẳng hiểu vì đâu, trong căn phòng khách trông ra đường phố nườm nượp người xe, hai người đàn bà lại nói với nhau rất nhiều về cái chết. Ủ tách trà trong tay, chị lặng lẽ ngước nhìn những hạt hoa sữa có cánh loay xoay theo chiều gió. Cô bác sĩ mộng mơ hay lập dị đã gọi chúng là những xác chết cỏn con bay trên đầu thành phố. Chúng ta cũng đâu có ràng buộc nổi mình. Một người đàn ông làm cửu vạn trên thành phố, lam lũ, bốc vác quanh năm cũng tự cho mình cái quyền không lưu số điện thoại của vợ con mà toàn lưu số cave. Chị tin không? Tận mắt tôi chứng kiến hôm về quê đấy. Cô bác sĩ đem tặng chị một con sáo mỏ vàng và không quên dặn thêm: Đừng buộc nó phải học nói tiếng người. Chị đặt con sáo vào chiếc lồng nhỏ nhắn treo trên ban công. Đã có thêm một người bạn nhỏ. Nhất định hàng ngày chị sẽ ngắm nhìn con sáo mỏ vàng này mà nhớ đến cô ta.

 

Đêm phố núi buồn so ngay cả khi ngồi giữa cuộc ồn ào. Thiêm đưa chị xuống phố ăn đêm. Phần nhiều là những người trẻ tuổi ham vui, vài cặp tình nhân đứng tuổi dắt díu nhau lên đây để tìm lại kí ức ở góc quán có phần kín đáo. Hai người ngồi vỉa hè, gọi đồ ăn cũng mỏi cả tay, khản cả giọng. Bên cạnh họ là nhóm thanh niên tây ta lẫn lộn đang cao giọng chúc tụng nhau và… hát quốc ca. Sự ồn ào chớp nhoáng lây sang chị cảm giác chộn rộn. Những mảnh kí ức đứt rời như đang lầm lũi trôi về. Hai người lấy nhau cho bớt phần xa cách. Ngày xưa, Thiêm đã đặt ra phép toán oái oăm ấy khiến cả ba người hoang mang vì một lời giải đáp. Cũng buổi chiều mù sương, cũng trong khoảnh khắc tầm nhìn chỉ còn vài mét ấy, chị đã định gọi tên Thiêm, nhưng người xuất hiện trước mặt chị sau màn sương ấy lại là anh. Vẫn ánh mắt thản nhiên đầy bí ẩn. Chị nép vào anh âm thầm và cam chịu.

Những dòng nước lạc loài bất chợt âm vang róc rách. Anh vẫn đợi một ngày em quay lại phố núi này. Thiếu em nơi này vẫn đẹp, vẫn vui mà. Vẫn đẹp, vẫn vui, nhưng để buồn mới khó. Bàn bên cạnh, mấy bóng người uống rượu say hát nghêu ngao, lè nhè đập bàn gọi chủ quán tính tiền. Chị nhận ra con nhóc ấy loăn xoăn tóc vàng ngả ngớn bám vai một thằng nhóc trạc tuổi nhau. Mắt nó gườm gườm nhìn chị nhưng cái dáng điệu cũng lại khúm núm làm nên một kiểu đối thoại cùng lũ bạn. Điện thoại reo, giọng thằng con nhỏ. Con sáo chết rồi mẹ ơi. Sao mà chết, con? Con và anh quên cho nó ăn, à không phải, hình như có cho ăn nhưng nhầm thức ăn cá cảnh. Rồi sao nữa? Thì nó chết. Tai chị ù đặc. Cũng may chị chưa dạy nó nói tiếng người. Nếu biết nói tiếng người, lúc này không biết nó sẽ oán trách gọi tên ai? Chị dựa vào Thiêm. Những ngón tay nổi gân trắng xanh run rẩy. Chị vẫn đi tìm câu trả lời, ngày ấy, sau màn sương, sao Thiêm không xuất hiện.

Gần khuya, quán ăn bắt đầu đóng cửa, Thiêm đưa chị về nhà nghỉ. Con đường phía trước liêu xiêu như vắt mãi đến lưng trời. Sương xuống gần hơn. Ánh sáng lấp ló của mấy chòm sao và những chùm đèn đường rủ nhau trốn biệt. Sao em im lặng? Cả ba chúng ta giờ xa cách quá chừng. Phép cộng của Thiêm ngày nào giờ đã tìm ra đáp số. Nhưng những con số vẫn tự tách mình ra để kiếm tìm một phương hướng khác.

 

Chị quyết định quay về. Bỏ lại Thiêm với những bức tranh phố núi từ năm nảo năm nào vẫn luôn dang dở. Đêm hôm ấy, khi chị vờ ngủ say, Thiêm lặng lẽ kéo kín bức rèm màu khói và rời đi không tiếng động. Những ngọn gió từ đồi cao cứ thổi mãi, mơ màng như những đóa hoa bồ công anh. Thiêm phủ lên những bức tranh từng vệt sương mờ ảo. Trong một cuộc triển lãm, Thiêm trả lời cánh phóng viên: Không ai biết sau màn sương điều gì đang xảy đến. Sẽ đẹp hơn nếu chúng ta còn là bí mật của nhau. Chị lại thấy đoạn tàu chạy ngược chiều. Người ta bảo phía trước đoàn toàn ấy chẳng có sân ga nào đâu. Thế mà cứ nhấp nhô qua những ô cửa toàn người là người. Mỗi người đều được ghi bằng một kí hiệu kì lạ nằm ngoài bảng chữ cái và dãy số tự nhiên.

Anh đón chị ở ga. Trên người chị còn nguyên bộ váy dạ, đôi giày bệt và chiếc điện thoại mang về từ khoảnh khắc câm sóng.

 

Chẳng biết từ bao giờ tôi mắc căn bệnh ấy. Tôi nghĩ chuyện này có liên quan đến những nhân vật thường ghé thăm giấc mơ của tôi. Đôi lúc, mọi thứ cứ lẫn lộn vào nhau không tài nào phân định. Mà tôi thì luôn muốn rành mạch mọi chuyện. Ngay cả khi ngồi giữa cuộc ồn ào, tôi cũng bị rơi vào hút xoáy tối và sâu. Hình như họ vẫn thường đợi tôi ở đó. Nhưng lúc này, những nhân vật của tôi bỗng dưng biến đâu mất hút. Không dám nghĩ mình đang cô đơn. Anh bảo tôi nên có một chuyến đi xa. Và tôi chọn phố núi quanh năm sương rụng lưng chừng để vẽ lối về cho những dấu yêu còn lại.

 

 Lữ Thị Mai

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
08 Tháng Năm 202611:30 CH(Xem: 1352)
gió sẽ lạnh những chiều xa thành phố / mùa đi qua cho lá rụng xuống đường / tà áo ấy đã mòn thêm mặt lộ / khi mưa về làm ướt cả muôn phương
04 Tháng Năm 20262:56 SA(Xem: 1088)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
04 Tháng Năm 20261:46 SA(Xem: 1547)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
02 Tháng Năm 20266:09 CH(Xem: 1385)
Như Nguyệt là hàng xóm của tôi. Con trai chị- cháu Phạm Thành Phong vừa nhận được giấy báo trúng tuyển vào lớp kỹ sư chất lượng cao của trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh. Cả nhà vui mừng khôn xiết. Riêng Như Nguyệt, mừng đến nỗi suốt đêm không sao chợp mắt, lòng xôn xao một niềm vui khó tả. Đó không chỉ là thành quả học tập của con, mà còn là sự đền đáp xứng đáng cho bao năm tháng chị cố gắng, nỗ lực đồng hành cùng con với tấm lòng của một người mẹ. Mừng con thi đậu trường con yêu thích. Đó cũng là những năm tháng hai mẹ con gồng gánh mà đi.
02 Tháng Năm 20265:34 CH(Xem: 1640)
Mõ phố rao buồn / Ngọng nghịu hồi chuông / Ù con gió chướng Áy cỏ tai ương
24 Tháng Tư 202612:31 SA(Xem: 1690)
Bây giờ trăng đã lên trên khỏi lầu Ông Hoàng một phế tích của người Pháp để lại nằm trên một ngọn đồi Thơ mộng do Quận công Ferdinand D'Orléans xây dựng ngày 21 tháng 2 năm 1911 vì ông thấy nơi đây cảnh đẹp rất hữu tình,đứng trên lầu nhìn bao quát cả một vùng biển đẹp tuyệt vời trên mặt biển những chiếc thuyền đánh cá đã lên đèn nhấp nhô trên mặt biển,bờ cát trắng trải dài ngút ngàn và rừng dừa im lặng xõa tóc đón những cơn gió nhẹ ôm bờ vai người con gái -Em đêm nay đêm cuối mình chơi cho hết mùa trăng,Bá nói với Thúy người con gái tuổi như vầng trăng đang e thẹn nấp trong những đám mây trắng trôi bàng bạc nàng đang tựa lưng vào Bá
23 Tháng Tư 202611:15 CH(Xem: 1632)
Trong một cuộc trò chuyện gần đây, Phạm Thị Hoài nói về AI với sự tỉnh táo lạnh lẽo của một người đứng ngoài cuộc: AI là mặt bằng chung tốt nhất, hai phần ba người viết có thể bị thay thế, và điều quan trọng không còn là năng lực — mà là ta sẽ làm gì với sự “vô dụng” của mình. Một nhận định sắc. Nhưng cũng là một lời thú nhận.
23 Tháng Tư 202610:39 CH(Xem: 1446)
Tháng Tư ở Việt Nam chưa bao giờ chỉ là một tháng. Nó là một vết cắt. Ngày 30 tháng 4 năm 1975 — với một số người, đó là ngày kết thúc chiến tranh, ngày đất nước thống nhất. Nhưng với nhiều người khác, đó là ngày mọi thứ họ biết… kết thúc.
23 Tháng Tư 20269:06 CH(Xem: 2052)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
23 Tháng Tư 20264:50 CH(Xem: 2204)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
16 Tháng Tám 2025(Xem: 9418)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 16216)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 15229)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 15587)
Tác phẩm Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri[1] nguyên bản tiếng Ý, được viết để đệ lên Giáo Hoàng Urbain VIII (1623-1644), theo truyền thống các văn bản của giáo sĩ tường trình với Đức Thánh Cha và Tòa thánh về hiện tình đất nước mà họ đã đến truyền giáo, cũng là cuốn sách đầu tiên của người Âu viết về Đàng Trong, in năm 1631, cung cấp những thông tin giá trị trên ba mặt: lịch sử, tôn giáo và ngôn ngữ. Và ông đã ghi lại những chữ quốc ngữ đầu tiên trong tác phẩm Ký sự Đàng Trong. Giáo sĩ Cristoforo Borri (1583-1632), thông bác nhiều địa hạt, từ sinh vật học đến thiên văn, ngoài việc báo cáo tình hình Đại Việt, có tính cách "gián điệp" cho Tòa Thánh, ông còn yêu mến đất nước này, hòa mình vào đời sống Việt Nam đầu thế kỷ XVII, tìm hiểu xã hội và con người.
08 Tháng Năm 202611:30 CH(Xem: 1351)
gió sẽ lạnh những chiều xa thành phố / mùa đi qua cho lá rụng xuống đường / tà áo ấy đã mòn thêm mặt lộ / khi mưa về làm ướt cả muôn phương
04 Tháng Năm 20261:46 SA(Xem: 1547)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
02 Tháng Năm 20265:34 CH(Xem: 1640)
Mõ phố rao buồn / Ngọng nghịu hồi chuông / Ù con gió chướng Áy cỏ tai ương
23 Tháng Tư 20269:06 CH(Xem: 2052)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 4231)
Vốn âm nhạc của tôi không có bao nhiêu, nghèo nàn lắm. Có thể nói tôi rất dốt về âm nhạc. Đây là sự thực và đôi lúc, một mình suy tư, đem lòng đối diện với lòng, tôi tự cảm thấy có một chút xấu hổ. Không phải là tôi không được học nhạc. Trái lại, hệ thống giáo dục thời chúng tôi, thuở xa xưa ấy, ba phần tư thế kỷ tức 75 năm trước đây, từ lớp Đệ Thất (lớp 6 bây giờ), năm đầu tiên của bậc Trung-Học phổ thông, môn âm nhạc đã có trong chương trình giảng dạy. Ngoài những môn học chính như Việt Văn, Toán, Lý Hóa, Sinh Ngữ v.v. mỗi tuần còn có ba giờ dạy môn học phụ: một giờ “Họa”, một giờ “Hán Văn”, một giờ “Nhạc”. Học sinh chúng tôi thời đó, tiếp thu ba môn học phụ này để bổ túc kiến thức phổ thông, và chỉ được dạy ở Trung-Học Đệ-Nhất-Cấp, nay gọi là Trung-Học Cơ-Sở…
(Xem: 6006)
Tôi chỉ thấy dễ chịu khi máy bay hạ cánh xuống California. Không phải vì nước Mỹ tốt hơn. Mà vì tôi vừa rời khỏi một nơi khiến lòng mình nặng trĩu. Một tháng đi qua Sài Gòn, Nha Trang, Đà Nẵng, Hà Nội. Một tháng đủ để cảm nhận nhịp thở của một đất nước đang lớn lên – nhưng lớn lên như một đứa trẻ không được hỏi ý kiến mình muốn trở thành ai.
(Xem: 5424)
Nhà Ba Má tôi ở ngay phố chợ Qui Nhơn, một căn nhà rộng lớn rất đẹp. Ngày xưa xa xôi thời còn nhỏ, mỗi năm đến độ xuân về, nhà tôi thường có một chậu mai đẹp chưng giữa phòng khách thật sang trọng. Ngày ấy mấy anh em tôi thường lấy những tấm thiệp chúc xuân be bé gắn lên cành mai. Mai vàng nở tươi, e ấp dịu dàng trong tiếng nhạc xuân nghe rộn rã xuân về.
(Xem: 6007)
Với tôi, Tết về trước hết, bằng một mùi hương - mùi gừng nồng ấm Ở cái xóm nhỏ ven sông- xóm Giã Viên. Trong ký ức, cứ vào khoảng đầu tháng Chạp, không khí quanh bến sông Kẻ Vạn* gần nhà tôi lại trở nên rộn ràng. Từ lò mứt chị Bưởi (chủ lò mứt: chị Nguyễn Thị Bưởi là con gái Kim Long, xứ mứt gừng nổi tiếng của Huế) ở xóm trên, những gánh gừng trên vai các o, các chị đã được thái lát, luộc qua, nối nhau về dòng sông để xả nước cho bớt vị cay. Dòng sông Kẻ Vạn ngày ấy trong đến nỗi có thể nhìn thấy từng viên sỏi, từng ngọn rêu dưới đáy. Không chỉ là mùi thơm của gừng, mà là mùi vị của sự tảo tần, của bàn tay chịu thương chịu khó bắt đầu vào vụ mứt Tết.
02 Tháng Năm 20266:09 CH(Xem: 1385)
Như Nguyệt là hàng xóm của tôi. Con trai chị- cháu Phạm Thành Phong vừa nhận được giấy báo trúng tuyển vào lớp kỹ sư chất lượng cao của trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh. Cả nhà vui mừng khôn xiết. Riêng Như Nguyệt, mừng đến nỗi suốt đêm không sao chợp mắt, lòng xôn xao một niềm vui khó tả. Đó không chỉ là thành quả học tập của con, mà còn là sự đền đáp xứng đáng cho bao năm tháng chị cố gắng, nỗ lực đồng hành cùng con với tấm lòng của một người mẹ. Mừng con thi đậu trường con yêu thích. Đó cũng là những năm tháng hai mẹ con gồng gánh mà đi.
24 Tháng Tư 202612:31 SA(Xem: 1690)
Bây giờ trăng đã lên trên khỏi lầu Ông Hoàng một phế tích của người Pháp để lại nằm trên một ngọn đồi Thơ mộng do Quận công Ferdinand D'Orléans xây dựng ngày 21 tháng 2 năm 1911 vì ông thấy nơi đây cảnh đẹp rất hữu tình,đứng trên lầu nhìn bao quát cả một vùng biển đẹp tuyệt vời trên mặt biển những chiếc thuyền đánh cá đã lên đèn nhấp nhô trên mặt biển,bờ cát trắng trải dài ngút ngàn và rừng dừa im lặng xõa tóc đón những cơn gió nhẹ ôm bờ vai người con gái -Em đêm nay đêm cuối mình chơi cho hết mùa trăng,Bá nói với Thúy người con gái tuổi như vầng trăng đang e thẹn nấp trong những đám mây trắng trôi bàng bạc nàng đang tựa lưng vào Bá
23 Tháng Tư 20262:19 CH(Xem: 1927)
Xe lăn bánh, bụi mù mịt xóm Chùa. Tôi nhìn theo cái xe biển xanh của Thuận, vừa buồn cười vừa thấy lòng nhẹ nhõm. Thuận có làm đến bộ trưởng thì cái tính khôn lỏi, dỗi dai và cái kiểu "anh anh em em" nửa đùa nửa thật để rồi dúi vào tay người khác cái chổi quét nhà, con dao băm bèo, thái khoai chắc cũng chẳng bao giờ bỏ được. Mà thôi, cái làng Đá này nếu thiếu một thằng Thuận cứ thích bĩu môi, thích mắng người khác là "ngu lắm cơ" rồi nguây nguẩy cái mông quay mặt đi cười thầm thì chắc cũng chẳng còn chuyện hay ho gì để mà kể.
19 Tháng Tư 202611:05 CH(Xem: 1841)
Biển Nha Trang có những ngày lặng gió. Nước trong xanh. Nhưng cái lặng ấy không phải lúc nào cũng bình yên. Có những cơn sóng được giấu rất sâu. Cuộc đời Thục Nhi cũng vậy.
23 Tháng Tư 2026(Xem: 1632)
Trong một cuộc trò chuyện gần đây, Phạm Thị Hoài nói về AI với sự tỉnh táo lạnh lẽo của một người đứng ngoài cuộc: AI là mặt bằng chung tốt nhất, hai phần ba người viết có thể bị thay thế, và điều quan trọng không còn là năng lực — mà là ta sẽ làm gì với sự “vô dụng” của mình. Một nhận định sắc. Nhưng cũng là một lời thú nhận.
23 Tháng Tư 2026(Xem: 1446)
Tháng Tư ở Việt Nam chưa bao giờ chỉ là một tháng. Nó là một vết cắt. Ngày 30 tháng 4 năm 1975 — với một số người, đó là ngày kết thúc chiến tranh, ngày đất nước thống nhất. Nhưng với nhiều người khác, đó là ngày mọi thứ họ biết… kết thúc.
23 Tháng Tư 2026(Xem: 1620)
Có những thời đại mà thi ca không còn muốn kể chuyện theo trật tự của lý trí. Nó muốn bẻ cong ngôn ngữ, đánh tráo ánh sáng và bóng tối, khiến câu chữ tự vận hành như một cỗ máy mộng du. Đầu thế kỷ XX, khi châu Âu còn choáng váng sau Thế chiến thứ nhất, André Breton và Philippe Soupault viết Les Champs Magnétiques (1919) — văn bản khai sinh cho chủ nghĩa siêu thực. Breton sau này gọi siêu thực là “tự động tâm linh thuần túy nhằm diễn đạt hoạt động thực sự của tư duy,” và trong Tuyên ngôn Siêu thực (1924), ông nêu mục đích “hòa giải giấc mơ và hiện thực thành một siêu thực tế.” Lý trí không bị xóa bỏ, nhưng được buộc ngồi xuống đối thoại với vô thức.
19 Tháng Tư 2026(Xem: 1651)
Một buổi tháng 4, 2025. Cái tháng mà bức màn ký ức của tôi lay động, không bởi gió thời gian, mà bởi bao nhiêu lệ chữ òa về rơi vỡ muôn mảnh bể dâu tưởng đã là phế tích bị lấp vùi. Và hai câu thơ trên của Cao Vị Khanh làm tôi, ưng ức, đau đớn, tưởng nhớ, trong lòng cảm thấy một nỗi rất vắng rất xa… Bao nhiêu chữ của bao phận người hơn nửa thế kỷ vẫn đong chưa đầy hồ lệ ký ức và hệ lụy của cuộc dâu biển ấy vẫn miên man xô đẩy trên trang sử đầy thương tích một thời, “một vết thương không bao giờ lành” như nhà văn Ngô Thế Vinh đã viết trong tập truyện Mặt Trận Sài Gòn. Và hôm nay, tôi mở vết thương ấy - tập thơ Ký Ức Tháng 4 - của nhà thơ Cao Vị Khanh.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 12388)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 28650)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 35178)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
07 Tháng Năm 2021(Xem: 35034)
...một thập kỷ gian nan của nông dân Dương Nội qua cuộc trò chuyện với anh Trịnh Bá Phương - một trong những người có mặt từ đầu - đã góp phần không nhỏ trong nỗ lực xây dựng sự đoàn kết đấu tranh dai dẳng của bà con. Mong rằng chúng ta sẽ học được nhiều điều từ họ, những người mà nhà thơ Hồng Nguyên gọi là “Áo vải chân không đi lùng giặc đánh”.
(Xem: 9907)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
(Xem: 12021)
Tập thơ “Hẹn Anh Về Vỹ Dạ Ngắm Mưa Bay” của Hoàng Thị Bích Hà có hơn 180 bài thơ dài ngắn khác nhau được chia làm 2 phần: Phần 1: 80 bài thơ, Phần 2: 116 bài thơ bốn câu. Phần 1: 80 bài thơ tuyển là những bài tâm đắc được chọn lọc ra từ 10 tập thơ trước đã xuất bản và một số bài thơ mới sáng tác trong thời gian gần đây, chưa in nhưng đã được đăng tải trên các trang báo mạng và website Văn học Nghệ thuật trong và ngoài nước. Phần 2 là những khổ thơ yêu thích, mỗi bài chỉ chon 4 câu trong số những bài thơ đã xuất bản.
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 1088)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 1547)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 2052)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 2204)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 2551)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 7047)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 6481)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi
14 Tháng Mười 202510:03 CH(Xem: 8414)
QUẬN CAM, California (Việt Báo) -- Nhà văn Doãn Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 giờ sáng ngày Thứ Ba 14/10/2025 tại một bệnh viện ở Quận Cam, California, theo tin từ gia đình họ Doãn. Nhà văn Doãn Quốc Sỹ lấy tên thật làm bút hiệu. Ông sinh ngày 17/02/1923 (nhằm ngày Mùng Hai Tết Quí Hợi) tại xã Hạ Yên Quyết, Hà Đông, ngoại thành Hà Nội. Như thế, nhà văn ra đi khi được 102 tuổi, theo tuổi ta là 103.