- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

GIỚI THIỆU TÁC PHẨM : THE MELANCHOLY OF RESISTANCE (*) của László Krasznahorkai (Nobel Văn Học 2025)

13 Tháng Mười 20258:49 SA(Xem: 15018)

GIỚI THIỆU TÁC PHẨM :

THE MELANCHOLY OF RESISTANCE (*)

của László Krasznahorkai (Nobel Văn Học 2025)

 

                                                                                          Phan Tấn Uẩn

 

**

 

THE MELANCHOLY OF RESISTANCE

 

 

      

   Nổi Buồn của Phản Kháng (The Melancholy of Resistance):

     Trong một thị trấn nhỏ tăm tối, lạnh lẽo, gần như bị bỏ quên ở vùng nông thôn Hungary, mọi thứ trôi qua trong sự trì trệ, u ám và vô nghĩa. Người dân sống lặp lại từng ngày, giữa rượu, tin đồn và nỗi sợ mơ hồ về điều gì đó sắp xảy ra — một sự tan rã nào đó mà không ai dám gọi tên.

 

Một ngày nọ, tin đồn lan khắp nơi: một gánh xiếc bí ẩn đang tiến vào thị trấn. Không ai biết họ là ai, chỉ biết rằng họ mang theo một con cá voi khổng lồ đã chết, được đặt trong một toa xe moóc khép kín. Gánh xiếc này trở thành biểu tượng của điều gì đó lớn lao và đen tối đang đến — một điềm báo của hỗn loạn.

 

Giữa bầu không khí ấy, xuất hiện Valuska, một chàng trai ngốc nghếch, hiền lành, sống trong thế giới riêng của mình. Mỗi đêm, Valuska đi lang thang giữa phố, say mê giải thích cho những người say rượu về vũ trụ vận hành: Mặt trời, Trái đất, các hành tinh xoay quanh nhau trong một trật tự hoàn hảo. Anh là người duy nhất trong thị trấn còn tin vào sự hài hòa, vào “tinh thần của vũ trụ”. Nhưng chính vì thế, anh trở thành kẻ lạc loài, như một nhà hiền triết cô độc giữa thời đại mục rữa.

 

Trong khi Valuska vẫn mơ mộng về những vì sao, bà Eszter – một góa phụ giàu có, sắc sảo và lạnh lùng – bắt đầu thao túng thị trấn. Bà khinh bỉ đám đông tầm thường, tin rằng trật tự chỉ có thể được lập lại bằng quyền lực và sắt máu. Bà lặng lẽ mưu tính để lật đổ chính quyền địa phương, dựng lên một “trật tự mới” – thực ra là sự thống trị của bóng tối và sợ hãi.

 

Chồng bà, ông Eszter, là một nhạc sĩ tài hoa đã rút lui khỏi thế giới, sống trong cô lập. Ông không còn tin vào xã hội, chỉ tìm kiếm một “âm thanh thuần khiết tuyệt đối”, thứ ông cho rằng có thể cứu chuộc linh hồn con người. Nhưng cuộc tìm kiếm ấy chỉ dẫn đến im lặng – sự im lặng của tuyệt vọng.

 

Khi gánh xiếc đến, đám đông như bừng tỉnh khỏi giấc ngủ dài. Họ đổ xô đến xem con cá voi khổng lồ, đứng xếp hàng giữa sương lạnh, như thể chờ một phép mầu. Nhưng trong bóng tối của gánh xiếc còn có một nhân vật khác: “The Prince”, một kẻ thấp bé, dị dạng, không nói năng – nhưng bằng sự hiện diện kỳ lạ, hắn khuấy động đám đông, khiến họ bùng nổ bạo loạn, phá phách, cướp bóc, đốt phá nhà cửa.

 

Thị trấn rơi vào hỗn loạn toàn diện.

Valuska, kẻ ngây thơ, bị cuốn vào dòng người như trong một cơn ác mộng. Anh chứng kiến sự điên loạn, sự tàn bạo vô nghĩa, và cuối cùng bị đánh đập đến gần như mất trí.

 

Sau cơn loạn ấy, bà Eszter nắm quyền, dựng lên một chính quyền mới. Thị trấn được “ổn định” trở lại, nhưng trong nỗi sợ hãi và sự phục tùng.

Con cá voi – biểu tượng của cái chết vĩ đại – vẫn nằm đó, im lìm và bốc mùi, như xác thân của nền văn minh vừa bị chôn vùi.

 

Ở phần kết, Valuska bị đưa vào bệnh viện tâm thần, sống trong im lặng, ánh mắt trống rỗng. Ông Eszter chết lặng lẽ, chỉ còn lại bản nhạc dang dở.

Thị trấn lại chìm vào một thứ bình yên giả tạo, như thể chưa từng có gì xảy ra. Nhưng sự thối rữa vẫn lan, chậm rãi và chắc chắn — như số phận của nhân loại mà Krasznahorkai muốn phơi bày.

*   

        “ Nổi Buồn của Phản Kháng”  không phải là câu chuyện về một biến cố cụ thể, mà là một ẩn dụ triết học về sự sụp đổ của trật tự tinh thần. Gánh xiếc là hình ảnh của cái ác, của hỗn loạn, hay nói cách khác, là bóng tối của chính con người. Con cá voi chết là xác thân của thế giới văn minh, thứ từng vĩ đại nhưng nay chỉ còn là biểu tượng trống rỗng.Valuska biểu tượng của một linh hồn trong sáng, người cuối cùng còn tin vào điều tốt lành – nhưng cũng là người bị nghiền nát trước guồng máy của điên loạn. Bà Eszter là biểu tượng của trí tuệ lạnh lùng, tin vào quyền lực tuyệt đối, nhưng lại chính là cánh cửa mở cho tà ác tràn vào.

 

     Tiểu thuyết kết thúc trong vòng lặp của u hoài: hỗn loạn, rồi trật tự giả , rồi lại hỗn loạn. Krasznahorkai cho thấy sự kháng cự của con người với bóng tối là vô vọng, nhưng chính trong nỗi tuyệt vọng ấy lại lóe lên một chút nhân tính – sự trong sáng của Valuska, ánh sáng yếu ớt cuối cùng của nhân loại.

 

       Tổng kết, đây là một bi kịch về sự tan rã tinh thần trong thế giới hiện đại – nơi niềm tin, đạo đức và lý trí đều bị nuốt chửng bởi hỗn loạn và quyền lực. Nhưng ẩn dưới lớp u tối ấy, Krasznahorkai vẫn thì thầm một niềm tin mong manh: “ Dù vũ trụ rệu rã, vẫn còn đó một linh hồn hướng về ánh sáng – dù chỉ như một đốm sáng nhỏ trong đêm đen vô tận.”

 
Phan Tấn Uẩn

Oct 12/2025 

 

----------------------------------------------

  
László Krasznahorkai (1954-     )
(*)  NOBEL VĂN HỌC 2025: LÁSZLÓ KRASZNAHORKAI
 
 
                         

           Ngày 9 tháng 10 năm 2025, nhà văn Hungary László Krasznahorkai đã được trao Giải Nobel Văn học vì "tác phẩm mạnh mẽ và có tầm nhìn xa, khẳng định sức mạnh của nghệ thuật giữa những cơn ác mộng tận thế" (NobelPrize)

         Krasznahorkai, sinh năm 1954, nổi tiếng với những tác phẩm văn học đậm chất triết lý và u ám, thường được viết bằng những câu văn dài, không ngắt quãng. Tác phẩm đầu tay của ông, Satantango (1985), là một bức tranh đen tối về sự suy tàn của một làng tập thể ở Hungary trước khi chế độ cộng sản sụp đổ. Nhiều tác phẩm của ông, như The Melancholy of Resistance và Baron Wenckheim's Homecoming, đã được đạo diễn Béla Tarr chuyển thể thành phim, nổi bật với phong cách điện ảnh dài dòng và đầy triết lý.

     Phong cách viết của Krasznahorkai thường được so sánh với Franz Kafka và Thomas Bernhard, với những câu văn dài và mạch truyện đan xen, tạo nên một không gian văn học đầy ám ảnh. Ông cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các nền văn hóa phương Đông, đặc biệt là Nhật Bản và Trung Hoa , điều này thể hiện rõ trong cách ông tiếp cận thời gian và không gian trong tác phẩm của mình.

    Trước khi nhận giải Nobel, Krasznahorkai đã nhận được nhiều giải thưởng danh giá, bao gồm Giải Man Booker Quốc tế năm 2015 và Giải Sách Dịch Quốc gia Mỹ năm 2019. Ông là nhà văn Hungary thứ hai nhận giải Nobel Văn học, sau Imre Kertész vào năm 2002.

     “Nổi U Hoài của Sự Kháng Cự” (The Melancholy of Resistance)giới thiệu trên đây là tác phẩm của László Krasznahorkai (dịch giả George Szirtes) được xuất bản lần đầu năm 1998 và New Directions  tái bản  năm 2000.

 

 Phan Tấn Uẩn

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
17 Tháng Bảy 201012:00 SA(Xem: 31444)
Viết về Phạm Phú Hải, tôi mang cảm giác mình đang ngồi đếm sao. Đối diện với cái mênh mông của tâm hồn như vũ trụ kia, tôi thong thả đếm từng ánh sao trời mà mơ hồ tưởng tượng rồi lại cảm thấy bất lực vì không đủ sức đếm hết tất cả sao trên trời gom hết ánh sáng vào tay mình.
23 Tháng Sáu 201012:00 SA(Xem: 135157)
Ta đang sống trong thời đại của xin lỗi. Dù xin lỗi do động lực nào thì cũng phải nhìn nhận là người được xin lỗi cũng phần nào nguôi ngoai, và người xin lỗi cũng thấy nhẹ nhõm phần nào. Và đấy là bước đầu đưa tới hòa giải.
28 Tháng Hai 201012:00 SA(Xem: 32048)
Khi chọn chủ đề của tranh là "không gian sống" (living space), chắc chắn Lê Thánh Thư đã chọn cho mình một hướng sáng tác, đã xác định thái độ và mối quan hệ của anh, người nghệ sĩ, đối với sự vật, với cuộc sống, những gì đã và đang xảy ra hàng ngày, hàng giờ, ở trước mắt, ở chung quanh và cả trong tâm hồn.
10 Tháng Hai 201012:00 SA(Xem: 118754)
Xuân vừa về trên bãi cỏ non… Nghe câu hát ấy của Phạm Duy, ta nghe mùa xuân về đâu đó quanh đây, về trên những thảm cỏ xanh mướt, về trên những bông hoa dại đủ sắc mầu dọc theo con đường chúng ta đi.
18 Tháng Giêng 201012:00 SA(Xem: 29182)
Võ Đình đi đi, lại lại, bứt rứt, bực bội, tìm cách "vẽ" Ôn Như Hầu, nhưng câu thơ hắc búa của Gia Thiều cứ trơ ra như một "ảo giác" không thể "vẽ" được. Võ xoay ngang, chém dọc, bổ đôi, chẻ ba lời thơ, bước vào trong, chạy ra ngoài, mắt nhìn trời, tay vạch đất...
17 Tháng Giêng 201012:00 SA(Xem: 31625)
Nằm trong lịch sử sân khấu phương Tây với những nghi lễ tôn giáo từ thời Hi Lạp cổ đại, sân khấu Pháp đã có sự phát triển bền bỉ và có nhiều thành tựu theo chiều dài các thế kỉ. Trước chiến tranh thế giới lần thứ nhất, tình hình kịch Pháp về cơ bản là kế thừa kịch nửa sau thế kỉ XIX.
26 Tháng Mười 200912:00 SA(Xem: 32127)
Literary fiction commits a double arbitrariness: that of invention itself and the arbitrariness with which it imitates what is essentially arbitrary: reality. (Văn chương phạm vào hai lần vũ đoán: một là cái vũ đoán của tự thân sự sáng tạo, và hai là cái vũ đoán của sự mô phỏng một thứ mà chính nó, tự bản chất, cũng là một sự vũ đoán: hiện thực) Añicos/ Bits (Những mảnh vụn) / Juan Calzadilla
20 Tháng Chín 200912:00 SA(Xem: 29226)
Là một trong những nhà văn tài hoa nhất và sáng tác sung mãn nhất của thế hệ ông, văn chương Mai Thảo bao trùm một giai đoạn dài từ kháng chiến chống Pháp đến di tản hải ngoại; ở khoảng nào, ông cũng có những tác phẩm xuất sắc, vẽ nên những chân dung con người với một nội dung siêu hình, một tâm thức lãng mạn, đớn đau.
20 Tháng Chín 200912:00 SA(Xem: 129080)
Gần đây tôi có dịp đọc một số tài liệu của người trong nước viết về văn học miền Nam 1954-1975. Rải rác đó đây không ít, nhưng gom vào một mối thì có thể kể ra hai nguồn. Thứ nhất là bài phỏng vấn khá thú vị của chị Thụy Khuê, đài RFI bên Pháp, với nhà phê bình Vương Trí Nhàn, hiện sống tại Hànội, xung quanh đề tài văn học miền Nam từ 1954-1975 (*).
17 Tháng Chín 200912:00 SA(Xem: 118013)
Vào những giờ phút cuồng dại vì tâm chúng ta mù quáng thì bất cứ việc gì cũng có thể xảy ra, kể cả chiến tranh. Cho nên, sự thực hành lòng từ bi và trí tuệ là điều hữu ích cho tất cả, nhất là đối với những người có trách nhiệm điều hành công việc quốc gia, khi mà họ nắm trong tay quyền lực và phương tiện có thể tạo dựng nền hòa bình cho thế giới.