- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

GIỚI THIỆU TÁC PHẨM : THE MELANCHOLY OF RESISTANCE (*) của László Krasznahorkai (Nobel Văn Học 2025)

13 Tháng Mười 20258:49 SA(Xem: 15034)

GIỚI THIỆU TÁC PHẨM :

THE MELANCHOLY OF RESISTANCE (*)

của László Krasznahorkai (Nobel Văn Học 2025)

 

                                                                                          Phan Tấn Uẩn

 

**

 

THE MELANCHOLY OF RESISTANCE

 

 

      

   Nổi Buồn của Phản Kháng (The Melancholy of Resistance):

     Trong một thị trấn nhỏ tăm tối, lạnh lẽo, gần như bị bỏ quên ở vùng nông thôn Hungary, mọi thứ trôi qua trong sự trì trệ, u ám và vô nghĩa. Người dân sống lặp lại từng ngày, giữa rượu, tin đồn và nỗi sợ mơ hồ về điều gì đó sắp xảy ra — một sự tan rã nào đó mà không ai dám gọi tên.

 

Một ngày nọ, tin đồn lan khắp nơi: một gánh xiếc bí ẩn đang tiến vào thị trấn. Không ai biết họ là ai, chỉ biết rằng họ mang theo một con cá voi khổng lồ đã chết, được đặt trong một toa xe moóc khép kín. Gánh xiếc này trở thành biểu tượng của điều gì đó lớn lao và đen tối đang đến — một điềm báo của hỗn loạn.

 

Giữa bầu không khí ấy, xuất hiện Valuska, một chàng trai ngốc nghếch, hiền lành, sống trong thế giới riêng của mình. Mỗi đêm, Valuska đi lang thang giữa phố, say mê giải thích cho những người say rượu về vũ trụ vận hành: Mặt trời, Trái đất, các hành tinh xoay quanh nhau trong một trật tự hoàn hảo. Anh là người duy nhất trong thị trấn còn tin vào sự hài hòa, vào “tinh thần của vũ trụ”. Nhưng chính vì thế, anh trở thành kẻ lạc loài, như một nhà hiền triết cô độc giữa thời đại mục rữa.

 

Trong khi Valuska vẫn mơ mộng về những vì sao, bà Eszter – một góa phụ giàu có, sắc sảo và lạnh lùng – bắt đầu thao túng thị trấn. Bà khinh bỉ đám đông tầm thường, tin rằng trật tự chỉ có thể được lập lại bằng quyền lực và sắt máu. Bà lặng lẽ mưu tính để lật đổ chính quyền địa phương, dựng lên một “trật tự mới” – thực ra là sự thống trị của bóng tối và sợ hãi.

 

Chồng bà, ông Eszter, là một nhạc sĩ tài hoa đã rút lui khỏi thế giới, sống trong cô lập. Ông không còn tin vào xã hội, chỉ tìm kiếm một “âm thanh thuần khiết tuyệt đối”, thứ ông cho rằng có thể cứu chuộc linh hồn con người. Nhưng cuộc tìm kiếm ấy chỉ dẫn đến im lặng – sự im lặng của tuyệt vọng.

 

Khi gánh xiếc đến, đám đông như bừng tỉnh khỏi giấc ngủ dài. Họ đổ xô đến xem con cá voi khổng lồ, đứng xếp hàng giữa sương lạnh, như thể chờ một phép mầu. Nhưng trong bóng tối của gánh xiếc còn có một nhân vật khác: “The Prince”, một kẻ thấp bé, dị dạng, không nói năng – nhưng bằng sự hiện diện kỳ lạ, hắn khuấy động đám đông, khiến họ bùng nổ bạo loạn, phá phách, cướp bóc, đốt phá nhà cửa.

 

Thị trấn rơi vào hỗn loạn toàn diện.

Valuska, kẻ ngây thơ, bị cuốn vào dòng người như trong một cơn ác mộng. Anh chứng kiến sự điên loạn, sự tàn bạo vô nghĩa, và cuối cùng bị đánh đập đến gần như mất trí.

 

Sau cơn loạn ấy, bà Eszter nắm quyền, dựng lên một chính quyền mới. Thị trấn được “ổn định” trở lại, nhưng trong nỗi sợ hãi và sự phục tùng.

Con cá voi – biểu tượng của cái chết vĩ đại – vẫn nằm đó, im lìm và bốc mùi, như xác thân của nền văn minh vừa bị chôn vùi.

 

Ở phần kết, Valuska bị đưa vào bệnh viện tâm thần, sống trong im lặng, ánh mắt trống rỗng. Ông Eszter chết lặng lẽ, chỉ còn lại bản nhạc dang dở.

Thị trấn lại chìm vào một thứ bình yên giả tạo, như thể chưa từng có gì xảy ra. Nhưng sự thối rữa vẫn lan, chậm rãi và chắc chắn — như số phận của nhân loại mà Krasznahorkai muốn phơi bày.

*   

        “ Nổi Buồn của Phản Kháng”  không phải là câu chuyện về một biến cố cụ thể, mà là một ẩn dụ triết học về sự sụp đổ của trật tự tinh thần. Gánh xiếc là hình ảnh của cái ác, của hỗn loạn, hay nói cách khác, là bóng tối của chính con người. Con cá voi chết là xác thân của thế giới văn minh, thứ từng vĩ đại nhưng nay chỉ còn là biểu tượng trống rỗng.Valuska biểu tượng của một linh hồn trong sáng, người cuối cùng còn tin vào điều tốt lành – nhưng cũng là người bị nghiền nát trước guồng máy của điên loạn. Bà Eszter là biểu tượng của trí tuệ lạnh lùng, tin vào quyền lực tuyệt đối, nhưng lại chính là cánh cửa mở cho tà ác tràn vào.

 

     Tiểu thuyết kết thúc trong vòng lặp của u hoài: hỗn loạn, rồi trật tự giả , rồi lại hỗn loạn. Krasznahorkai cho thấy sự kháng cự của con người với bóng tối là vô vọng, nhưng chính trong nỗi tuyệt vọng ấy lại lóe lên một chút nhân tính – sự trong sáng của Valuska, ánh sáng yếu ớt cuối cùng của nhân loại.

 

       Tổng kết, đây là một bi kịch về sự tan rã tinh thần trong thế giới hiện đại – nơi niềm tin, đạo đức và lý trí đều bị nuốt chửng bởi hỗn loạn và quyền lực. Nhưng ẩn dưới lớp u tối ấy, Krasznahorkai vẫn thì thầm một niềm tin mong manh: “ Dù vũ trụ rệu rã, vẫn còn đó một linh hồn hướng về ánh sáng – dù chỉ như một đốm sáng nhỏ trong đêm đen vô tận.”

 
Phan Tấn Uẩn

Oct 12/2025 

 

----------------------------------------------

  
László Krasznahorkai (1954-     )
(*)  NOBEL VĂN HỌC 2025: LÁSZLÓ KRASZNAHORKAI
 
 
                         

           Ngày 9 tháng 10 năm 2025, nhà văn Hungary László Krasznahorkai đã được trao Giải Nobel Văn học vì "tác phẩm mạnh mẽ và có tầm nhìn xa, khẳng định sức mạnh của nghệ thuật giữa những cơn ác mộng tận thế" (NobelPrize)

         Krasznahorkai, sinh năm 1954, nổi tiếng với những tác phẩm văn học đậm chất triết lý và u ám, thường được viết bằng những câu văn dài, không ngắt quãng. Tác phẩm đầu tay của ông, Satantango (1985), là một bức tranh đen tối về sự suy tàn của một làng tập thể ở Hungary trước khi chế độ cộng sản sụp đổ. Nhiều tác phẩm của ông, như The Melancholy of Resistance và Baron Wenckheim's Homecoming, đã được đạo diễn Béla Tarr chuyển thể thành phim, nổi bật với phong cách điện ảnh dài dòng và đầy triết lý.

     Phong cách viết của Krasznahorkai thường được so sánh với Franz Kafka và Thomas Bernhard, với những câu văn dài và mạch truyện đan xen, tạo nên một không gian văn học đầy ám ảnh. Ông cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các nền văn hóa phương Đông, đặc biệt là Nhật Bản và Trung Hoa , điều này thể hiện rõ trong cách ông tiếp cận thời gian và không gian trong tác phẩm của mình.

    Trước khi nhận giải Nobel, Krasznahorkai đã nhận được nhiều giải thưởng danh giá, bao gồm Giải Man Booker Quốc tế năm 2015 và Giải Sách Dịch Quốc gia Mỹ năm 2019. Ông là nhà văn Hungary thứ hai nhận giải Nobel Văn học, sau Imre Kertész vào năm 2002.

     “Nổi U Hoài của Sự Kháng Cự” (The Melancholy of Resistance)giới thiệu trên đây là tác phẩm của László Krasznahorkai (dịch giả George Szirtes) được xuất bản lần đầu năm 1998 và New Directions  tái bản  năm 2000.

 

 Phan Tấn Uẩn

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
18 Tháng Giêng 201212:00 SA(Xem: 121193)
T rong đời Nguyễn Du có ba sự việc liên can đến Trung Quốc:Năm  1803 , Nguyễn Du được cử lên  ải Nam Quan tiếp sứ  nhà Thanh sang phong sắc cho vua  Gia Long . Năm  1813 ông được thăng Cần chánh điện học sĩ và được cử làm chánh sứ tại  nhà Thanh cho đến  1814 . Năm  1820 Gia Long qua đời,  Minh Mạng nối ngôi. Lúc này Nguyễn Du được cử đi làm chánh sứ sang  nhà Thanh báo tang và cầu phong nhưng ông bị bệnh dịch chết...
17 Tháng Mười Một 201112:00 SA(Xem: 142485)
C âu hỏi được đặt ra là tại sao bài Đáp Lời Sông Núi [2] của Trúc Hồ lại có thể vượt không gian và đặc biệt là đường ranh Quốc - Cộng để không riêng được mọi người ưa thích mà còn được hát lên như vậy? Câu hỏi này đã khiến cho những người từng theo dõi sự xuất hiện và phổ biến của những bài hùng ca [...] nhớ tới những bài hát của thời thập niên bốn mươi của thế kỷ trước.
05 Tháng Mười Một 201112:00 SA(Xem: 133594)
S au nhiều năm bị giam cầm và cả 7 năm quản thúc tại gia, lãnh tụ dân chủ đối lập bà Aung San Suu Kyi được thả ra. Ngay sau đó, từ tháng 8 năm 2011, bà đã mạnh dạn lên tiếng kêu gọi phong trào quần chúng hãy bảo vệ con sông Irrawaddy cùng với yêu cầu phải tái lượng giá ảnh hưởng môi sinh...
11 Tháng Mười 201112:00 SA(Xem: 120516)
T rần Hoài Thư đến với văn chương rất sớm, sớm hơn truyện ngắn đầu tay Nước Mắt Tuổi Thơ đăng trên tạp chí Bách Khoa năm 1965. Và nếu phân chia các giai đoạn văn học miền Nam theo cách của Võ Phiến (xem Văn Học Miền Nam, tập tổng quan, nxb Văn Nghệ, Hoa Kỳ 2000) thì Trần Hoài Thư được xếp vào ( Những Cây Bút Trẻ , theo cách gọi thời đó) giai đoạn 1964-1975 giai đoạn mà chiến cuộc bắt đầu bùng nổ dữ dội.
07 Tháng Mười 201112:00 SA(Xem: 129051)
K hi đánh giá về ngôn ngữ Truyện Kiều của Nguyễn Du, các nhà nghiên cứu đều cho rằng, tác giả đã đẩy ngôn ngữ bình dân lên ngôn ngữ bác học. Nhận định này đã gián tiếp phân cấp ngôn ngữ ca dao hò vè với ngôn ngữ thơ.
17 Tháng Chín 201112:00 SA(Xem: 124456)
C ái Tôi nội cảm cộng hưởng với cảnh đời riêng, tâm thế sáng tạo riêng đã hình thành kiểu tư duy kỳ lạ của thơ Loạn. Thơ Loạn ra đời dựa trên sự thăng hoa nghệ thuật của những nỗi đau, sự bung phá những giới hạn, sự phân ly và hòa hợp những đối cực, sự hợp lưu của nghệ thuật, tôn giáo và cuộc đời. Thế giới nghệ thuật trường thơ Loạn là ánh xạ đầy biến ảo của những cái Tôi trữ tình đau thương và khát vọng.
09 Tháng Chín 201112:00 SA(Xem: 121970)
K hi ta nói chuyện một con sông, thì chủ yếu là nói đến một khúc sông, như khúc sông Hương chảy qua thành phố Huế. Nói về một tác giả cũng vậy, thường ưu đãi ấn tượng về một tác phẩm nào đó. Với một sự nghiệp văn học đã trải qua nhiều ghềnh nhiều thác như của Thảo Trường, đánh giá toàn bộ là một việc khó.
20 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 117719)
N ói chung, người ta nghĩ đến giải nobel văn học cho Trần Dần. Tuy nhiên, Trần Dần còn có thể được xét tặng một giải nobel nữa: nobel hòa bình, nobel chính trị. Bài viết này đề xuất vấn đề đó.
17 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 126431)
S au năm 75, cũng như bao nhiêu nhà văn khác, Hạc Thành Hoa bị rơi vào vùng hẫng hụt của những nghị quyết, bo bo, sắn mì… Cả bối cảnh xã hội và hoàn cảnh cá nhân đã đặt ông vào tình cảnh trì trệ, đầu óc khô cứng. Dẫu vậy ông vẫn cầm bút và tiếp tục viết, để cuối cùng cũng cho ra mắt độc giả 2 tập Phía Sau Một Vầng Trăng và Khói Tóc. Song thú thật, khi đọc tôi có cảm giác như thơ ông đã sắp ngừng hơi thở những cơn mộng mị đẹp, đối mặt với thực tế có phần khắc nghiệt hơn nhiều, bởi hoàn cảnh xã hội đã chọn chúng ta chứ chúng ta không có quyền chọn lựa gì cả. Cái quyền thiêng liêng bất khả kia giống như ngọn đèn cạn dầu, leo lét.
02 Tháng Sáu 201112:00 SA(Xem: 120681)
"... B iểu hiện rực rỡ nhất của hoài niệm, là hoài niệm quê nhà, mà thực chất, cũng nằm trong chuỗi đơn cảm giác có tính cá nhân. Nên dễ nhận ra, chuỗi cảm giác đầu tiên là hướng về mô tả cảnh trí, phong vị tập quán, với một vóc dáng thi pháp ca dao đậm đà cảm hứng cội nguồn, đôi khi mang máng giọng điệu Tự Lực văn đoàn, đẹp, lãng mạn mà bùi ngùi.."