- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

Nỗi Xôn Xao Không Mầu

06 Tháng Mười Hai 200812:00 SA(Xem: 117172)


ttt-nxxkm_0_300x231_11.
Âm nhạc. Vòng tay ôm thân ái. Biết lúc nào phải vỗ về nỗi đau. Hiểu thế nào sự nhớ mong chân thành. Âm nhạc, buồn như lòng ta đó.
***
Ấm áp là khi đứng trú dưới mái hiên. Nghe tiếng dương cầm của em réo rắt xuyên qua mưa, gởi qua gió. Từng nốt. Từng nốt xa vắng nhưng tha thiết. Gõ xuống tâm hồn anh, nỗi xôn xao không mầu (anh nói thế và cũng quên mau như thế). Hình như trong suốt mùa Hạ chỉ có ngày mưa năm ấy là khác thường. Những ngón tay run cầm cập đỡ lấy tờ nhật trình lem nhem chữ. Tóc ướt. Rối. Những lọn cong cong. Lạnh. Rất lạnh. Bài thơ bảy chữ của anh, đăng trên báo sáng nay, em cẩn thận cất vào túi áo. Những giọt mưa từ đấy biến thành bong bóng thủy tinh. Rồi cứ thế, từng nhịp ngắn dài lấp lánh rơi trên mặt đất.
***
Anh gọi. Lời chúc mừng đầu năm qua điện thoại, “Em thương anh nhiều hơn năm qua nghe”. Cô bấm nút tìm xem tin tức trên đài truyền hình, thấy người ta cũng chúc tụng nhau từa tựa vậy. “Năm 2007 sẽ tốt đẹp hơn năm vừa qua nghe”. À thì ra đó là câu chúc đầu năm gởi nhau. Cái gì thuộc về năm cũ sẽ không bằng năm mới. Cô nhấn mạnh thêm, “Chứ không có phải tại trái tim mình lơ tơ mơ, lời chúc ấy như một câu nhắc nhở”.
***
Anh là nhà Văn, hay là nhà Thơ nhỉ. Cái giọng Bắc Kỳ trầm trầm, nhỉ với nhá. Hai chúng ta láng giềng không xa lạ. Sân vườn nhà em mùa Xuân rải bao nhiêu bóng mát. Sân vườn nhà anh chẳng có mầu lá me rơi nào. Ngày mưa, khi những con chuột cống dung dăng dung dẻ dạo chơi trong lòng phố, em thường hay đứng bên này lóng ngóng nhìn sang bên kia. Đợi chờ. Bài lục bát tháng Hai. Thế nào rồi anh cũng có. Chậm trễ cách nào rồi anh cũng viết. Mưa giọt ngắn, giọt dài, giọt thương, giọt nhớ. Khoảng trời xanh ngan ngát trong khoảnh khắc dịu dàng. Em hình dung tiếng nói anh bên khung cửa khép mở.
- Ồ, em đó hả? Em khoẻ không? Em bệnh sao đó?
Những sợi chỉ ân cần kết thành chiếc quạt lá, phủi nhẹ vào khoang thuyền giấy, bồng bềnh tiếng nhạc bước ra khơi.
20 năm sau quay trở lại. Góc vườn xưa, thay đổi ánh mặt trời.
2.
Ba. Tiếng gọi vắn tắt, không dấu, mà biển trời mênh mang. Người miền Nam gọi thân phụ là ba (hoặc Cha). Người miền Bắc gọi là Bố. Vậy chứ người miền Trung gọi là gì? Ba hai lần trở thành ông Ngoại và, cứ mỗi sáng sáng đọc cái điệp khúc, “Tin khí tượng cho tàu chạy ven biển”. Nhắc đứa cháu này đi học nhớ mang theo chìa khóa (mặc dù ông Ngoại thì không phải đi đâu vắng nhà). Dúi gói khăn giấy vào túi đứa cháu kia, để dành khi cần hỉ mủi là có mà xài ngay”. “Trời bên ngoài lạnh lắm nghe” hoặc, “Hôm nay mưa cả buổi đó nghe”. Mỗi lần như thế đứa con gái lại phàn nàn, “Nắng mưa gì cũng phải đi ra ngoài hết mà! Con phải đi làm. Tụi nhỏ phải đi học. Sao ba cứ hay lo xa chi vậy?” Lo xa chi vậy! Nói nghe ngon miệng quá ta. Không có ba kề cạnh, con đã chết mất xác từ bao giờ. Nội cái chuyện con đi làm sớm, về khuya, không lấy ai để đưa để rước đám con nít thì đời sống con sẽ chật vật biết chừng nào. Đến từng tuổi này mà thỉnh thoảng con chỉ có thể mua cho ba chục tấm thẻ để đi xe điện. Tại ngay trạm Porte de Choisy người ta không bán vé ở quày nữa mà phải bấm máy để mua. Ba hay lúng túng việc này nên mới nhận mấy tấm thẻ con cho.
***
 Bày trẻ đổi chỗ ngủ bất ngờ. Chú Út ôm gối ra nằm cạnh mẹ. Chú Lớn xuống giường chú Út nằm (chen lấn cùng đám thú nhồi bông chồng chất xung quanh). Tiếng thở thả ra khúc nhạc nhỏ và, bóng tối pha trộn cùng tiếng mưa khuya dịu dàng.

3.
Căn phòng là chỗ hẹn hò cuối tuần. Có mái che mưa, che nắng. Một ấm nước nhỏ để dành nấu nước sôi, pha cà phê. Đầu tháng, có chút tiền thì nhà hàng, xem phim, dạo phố. Giữa tháng thì mua một phần gà chiên, khoai chiên về chia đôi. Cuối tháng, đời sống khô khan hơn. Những lúc ấy thì tha hồ gặm bánh mì sô-cô-la, bánh mì với phó mát Đầu Bò. Ăn từ trưa cho đến chiều. Ngồi cạnh bên nhau trên tấm nệm duy nhất trong phòng. Ngồi nhìn nhau cười, bao nhiêu đó cũng đủ làm cho buổi chiều ý nghĩa. Bởi đứa này cảm thấy gần đứa kia hơn một chút. Chúng ta đã cùng nhau vẽ bức tranh cho tương lai. Nơi tá túc cho bạn bè đến trọ. Đứa làm thợ rửa xe. Đứa rửa chén cho nhà hàng. Để rồi hai mươi bốn năm sau, mọi người cùng già theo thời gian. Bỏ lại sau lưng biết bao là kỷ niệm đẹp. Sau chúng ta, trong đám bạn ngày ấy cũng lần lượt lấy nhau. Có đứa, có con có cái với nhau. Cuối cùng, rồi cũng bỏ nhau. Nếu cho rằng đời sống không có gì là vĩnh cửu, chúng ta sẽ không đào sâu nỗi buồn nữa.
***
Cơn giông thổi vào thành phố, bỏ lại bên hông cửa chút lá mây. Bà cụ đứng rửa chén, chép miệng ưu tư. Bà nghĩ đến gia đình các thân nhân bị nạn trên chuyến du lịch vùng Đông Nam Á mà báo chí không ngớt nhắc nhở mấy ngày nay, “Đúng là khổ. Khi không đi du lịch mà cũng chết. Giàu quá sao cũng chết!”
***
Cứ thích thì làm thôi. Tự nhắc nhở, cùng lúc tự an ủi. Bên ngoài, Paris trời đã vào Thu. Lá úa rụng rơi tơi tả. Sau mỗi cơn mưa thành phố trở nên hiu quanh. Cà phê Vỉa Hè. Cà phê Giải Lao. Có nghe không cơn mưa đầu phố ân cần nhắc nhở. Đi ngủ đi cô nương. Khuya quá rồi đó. Dạ, em nghe xong cái này, viết xong cái này, làm xong cái này, là đi ngủ ngay. Chữ “ngay” nói dễ nhưng khó làm. Chểnh mảng và cứ thế mà bay nhảy. Chữ “ngay” ngang tàng tựa như tánh mình thôi chứ khác gì. Mò mẫm tìm cách chép nhạc trên dạng Encore. Ai đó nói, “Dễ ợt cái programme này. Thời buổi hại-điện-hiện-đại, Encore… xưa rồi !” Xưa rồi, nhưng đối với người không quen sử dụng mọi thứ vẫn thành mới. Mò mẫm tìm mấy phố-rùm để học cách hoán chuyển từ một bài viết, một bản nhạc sang dạng hình. Cách đây mấy tháng, vì nhu cầu, học sao cảm thấy rành rẽ lắm. Siêng năng cần cù có thể gọi là vô địch. Bây giờ xong hết rồi chưa chắc nhớ, làm cách nào có thể chép nhạc trên dạng Encore?
Ơ, không sao. Chuyện nhỏ!
4.
Đợi métro buổi sáng với cái bình thản có chuẩn bị. Hãy nhớ, hôm nay là ngày đầu năm. Mình đi đến trạm Opéra rồi đổi sang chuyến xe lửa RER để đi ra ngoài ngoại ô phía Tây Paris. Mình sẽ xuống trạm Nanterre-Préfecture và, đến văn phòng. Ơi hai cái chữ văn phòng nghe mà cảm giác lạnh lùng! Mắt ngó qua khung cửa quờ quạng xem tấm bích chương quảng cáo thật lớn. Mắt nhìn mông lung chìm theo những hành khách ngủ gà ngủ gật. Rồi tự dưng khi không trong lòng thắp lên ngọn nến bao dung. Dặn dò bước chân cố nén ngập ngừng để tập cho trái tim biết khao khát gọi ước mơ về. Hãy đẩy mọi nỗi buồn quá khứ đi thật xa. Hãy mở lòng ra nghe chuyến xe hát. Rồi sẽ có cánh tay nào đó, choàng ngang vai cho mình cũng biết ngủ gà ngủ gật (như đôi tình nhân kia).
***
Đó là ngày 13 tháng tư, vào một trưa ấm áp. Tramway dừng. Anh từ trạm Cité Universitaire bước lên. Anh thấy cô đứng sát gần bên phía cửa sổ. Tóc chấm vai. Cô choàng áo mầu nâu cam. Anh đứng kề cận cô, điện thoại di động sát bên tai. Anh kể chuyện nắng mưa, cái thời tiết vô cùng oái ăm của mấy ngày gần đây, và vài ba chuyện lăng nhăng khác. Cô bất chợt rời cuốn sách ngước nhìn anh, ánh mắt đầy thiện cảm. Mà nông nổi làm sao, anh có dám nắm bắt điều gì trong mầu mắt dịu dàng ấy đâu. Cô xuống trạm Georges-Brassens. Khi cánh cửa mở, cô bước ra ngoài, đi dài theo hành lang bến đợi. Rồi bất ngờ đôi mắt ngoái lại nhìn anh. Cô đang tìm kiếm người thân nào đó chăng? Tramway rời bến. Ánh mắt xa xôi không còn. Bên này một mình anh khoác lên nỗi ngơ ngác thụ động. Giận cái điều vừa mất nên đành mượn sân vườn này nhắn tin. Hy vọng người tóc dài ấy đọc được…
5.
Em loay hoay tìm hoài không ra sợi dây thun để buộc tóc. Anh với lấy cái bao ni-lông đựng chai nước, xé làm sợi dây để buộc tóc em. Chênh vênh. Cao thấp. Ngó rất mắc cười. Nhưng em lại thương vô cùng sợi dây buộc tóc ấy. Gió nhẹ thôi. Mưa phùn bay cũng nhẹ thôi. Anh bỏ tay em ra tìm bao thuốc lá. Nhóm lửa từ chiếc que diêm. Đường ra biển không còn bao xa nữa. Ngoài hai chúng ta, đêm khuya còn có tiếng cười nho nhỏ trên phố, tiếng chó sủa, tiếng chiếc xe hai bánh thắng lại để tránh người đi bộ và, tiếng con gì đó bay chập chờn dưới ngọn đèn đường. Em quay sang hỏi anh có lạnh không? Anh không trả lời, nhưng lại nhắc nhở em nhớ choàng khăn cho kỹ, coi chừng bị cảm lạnh đó. Rồi bất ngờ anh siết nhè nhẹ những ngón tay em. Cảm xúc của anh thường dừng lại ở đôi ba lần như thế.
***
Êm đềm là buổi sáng trước máy vi tính. Không mở lên để mong đợi điều gì mà là để dò lại mấy nốt nhạc chắt chiu gởi vào phần mềm hôm qua. Hôm qua, đã nghe đi nghe lại. Hôm nay, lại mở ra nghe lại nghe lui. Vẫn chưa biết chán là gì! Ờ đó, vẫn chưa biết chán là gì. Rồi sao?
6.
France, nước Pháp. Quê hương thứ hai yêu dấu. Đi xa một chút là nhớ. Đi xa hai chút là mất ngủ. Tại quá quen rồi với cái “à-la-mốt” tân kỳ hay làm reo của các nhân viên xe lửa, ô tô buýt. Đi về mỗi ngày mà không phải xếp hàng chen lấn ngột ngạt hương người thì đâu còn là nước Pháp. Nhớ mới ngày nào dùng métro di chuyển cứ hay ói lên ói xuống vì chịu không nổi sức ép. Giờ ngồi ngược cũng đọc được sách, bị ép đứng như cá mòi cũng dỗ được giấc ngủ (gục) thần tiên. Vậy ra nước Pháp vô tình tập cho mình dứt đi chứng bệnh nhức đầu mà không phải hao tốn đồng xu nhờ đến bác sĩ. Cái bệnh kinh niên thiếu máu, thiếu dinh dưỡng gì gì đó mà hồi nhỏ mình thường nghe. Chẳng lẽ, chen lấn riết nên các đường dây thần kinh não đâm ra chai lì hết rồi chăng?
7.
Gần nhau quá đôi khi dễ mất (mất, bởi vì không còn chuyện gì đáng nói). Xa xôi thì lại hay nhớ. Thường hay cất chuyện này, để dành chuyện kia, đợi có dịp là hăng hái kể cho nhau nghe ngay. (Nhưng bây giờ, xa gần gì cũng đâm ra lười.)
***
Ghen. Máu G, viết tắt. Luôn thấp thoáng dưới đường gân của hai kẻ phải lòng nhau. Thỉnh thoảng người kia tiêm vào người này chút máu G, cốt ý là để đo lường xem trái tim của người nọ, lớn bé thế nào đó mà.
8.
Hãy chào nhau khi vô tình chạm mặt nhau ngoài phố. Một cái nhìn xa lạ, không thay đổi được gì. Không giữ được nhau thì mất nhau. Và điều mất mát ấy, có chi là xấu hổ?
***
Hắn phớt tỉnh, nháy mắt tinh nghịch nhìn cô cười. Nói chung chung, hắn, coi cũng được. Sạch sẽ. Dễ sai. Gàn. Riêng cái tật ngồi mòn ghế thuê trên mạng là cô không ưa. Hắn hay than đau lưng. Không triệu chứng già thì triệu chứng gì? Nhắc hắn mấy lần mà vẫn không chừa. Cứ chát với chiếc. Búa xua.
- Bộ hỏng sợ xương cốt gãy ngang à?
Hắn lại cười, ngó lơ ra ngoài sân nắng. Hắn hay cười như thế để ếm luôn câu trả lời. Bất chợt hắn nói như thể cho con ruồi, con muỗi bay đâu đó nghe.
- Có biết kiểu 69 không đó?
- Cái gì?
Hắn ậm ừ:
- 69! Toi làm như ngây thơ lắm…
Cô nhăn mặt. Cái trán tự dưng đếm đủ ba lằn nhăn gai góc.
- 69 là cái gì? Chọc quê người ta hả?
Hắn trố mắt nhìn cô như thể hắn, (hay cô), từ hành tinh nào đó đến. Hắn với lấy cây viết, miếng giấy. Hăng hái vẽ vẽ tô tô.
- Rồi đó, nhận ra gì chưa?
Cô nghiêng đầu, mái tóc che khuất một bên mặt.
- Chưa. (À, mà hình như nhận ra được một chút rồi). Toi vẽ mấy con lăng quăng?
- Mấy con lăng quăng! (Con nhỏ này ngốc hết biết. Hay là em giả vờ khờ khạo hồn nhiên để một lúc nào đó, bàn chân em dẫm đau điếng lên mấy ngón chân ta. Sướt nẻ không ưu phiền?)
69 với 96, khác nhau thế nào anh?
Thì cũng vậy vậy, thôi em.
***
Hoàng hôn dừng lại ở tháng bảy. Căn phòng buồn, hình vuông. Ánh sáng được rọi xuống từ một tấm kiếng khoét nhỏ trên trần. Người ta xếp những cái ghế san sát vào tường nhưng cũng không chứa được bao nhiêu chỗ. Căn phòng nhỏ. Chật hẹp. Nhưng nỗi đau mất mát thì mênh mang. Phòng không hoa. Không nến. (Người ra đi, có lần đã nói đùa với ước nguyện như thế. Khi còn sống).
***
Hãy cầu mong mọi người hạnh phúc, trái đất rồi có lẽ sẽ biết xúc động nhiều hơn ở những điều bất hạnh.

9.
Mẹ dặn, “Cứ nằm đó, tha hồ mà coi tiểu thuyết thoải mái. Bao giờ quậy xong bột đổ bánh cuốn mẹ kêu xuống phụ mẹ một tay”. Đứa con gái dạ thật ngoan. Lười. Nên chờ chỉ có thế. Năm nay, mẹ gầy hơn xưa. Vẫn không hề quan tâm chuyện bán sôn (soldes) trên xứ Pháp này một năm được hai lần vào tháng giêng và tháng sáu ra sao. Mẹ đi làm cực nhọc, dành dụm tiền để mua đồ chơi cho các cháu, để dành “ra đường rủi ro đạp bánh tráng còn có mà đền cho người ta”, và ân cần đưa cho đám con mượn (không ăn lời, đôi khi còn bị lỗ nặng). Mẹ chưa từng quan tâm đến nhạc con sáng tác (nên mỗi khi có giai điệu nào mới là con ếm đẹp liền). Con viết lung tung. Viết ba lăng nhăng. Mẹ biết. Bởi nghe người này người kia nói lại, có đọc bài con viết. Nhưng mẹ cũng chẳng quan tâm. Điều mẹ liên tục nhắc con là phải bằng mọi cố gắng để dạy mấy đứa nhỏ nên người. Muốn như thế phải tránh bớt ba cái chuyện văn-nghệ-văn-gừng, ba cái chuyện ruồi-bu-kiến-đậu ấy đi! Mẹ gầy hơn năm ngoái, năm kia, mà vẫn không ngừng xách cam, xách bưởi. Toàn là mấy thứ trái cây nặng kí và cốt ý mua về để vắt nước cam tươi cho mấy đứa cháu uống. Còn bưởi thì lột vỏ đâu vào đó, xong ướp vào tủ lạnh, gọi mấy đứa con (văn nghệ) về ăn! Cách đây một tuần mẹ bỗng nói, “Con nhỏ này coi vậy cũng được! Một mình đi làm, trả tiền nhà, nuôi con. Hay ở chỗ là không cần một Đại Gia nào bên cạnh!” Câu nói của mẹ, bất chợt làm con bâng khuâng. Không có tình thương bao la của mẹ, đời sống con mới tiêu điều.
***
Một mình chăm chú nghe bạn bè bàn bạc về thị trường chứng khoán, ồn ào trong cái việc tậu xe hơi thì phải đời mới, rồi sắm thêm vài căn hộ để dành cho thuê. Đứa nào có con, có cái, ngoài việc cho học chữ, còn phải cho học đàn, chơi thể thao. Cần phải nhồi sọ đám trẻ ngay từ lúc nhỏ. Để làm gì à? Cứ hỏi thẳng những bậc cha mẹ chúng thì biết. Một mình, một mình, và một mình. Nghe tiếng người cười nói lao xao mà quên mất tiêu vừa cắn phải con gián. Ngậm trong họng (mà) muốn chết điếng thời gian.
***
Một người có giọng hát tốt nhưng nếu không có cái hồn để diễn tả lời ca tiếng nhạc, thì giọng hát ấy sớm trở thành cơm nguội. Vì cơm nguội thì vừa khô, vừa… nguội. Cho nên những hạt cơm cứ phải trôi bồng bềnh trong miệng, không cách nào trôi xuống cổ họng được. Thế thì một người nói chuyện vô duyên phải làm thế nào để biết cách nói chuyện cho có duyên một chút? Người ta mở lớp luyện giọng, mở lớp luyện thanh, mở lớp luyện cách trình diễn trên sân khấu. Nhưng không biết có trường nhạc nào mở lớp dạy học trò biết diễn tả cảm xúc mình? Như nói chuyện với một người chết duyên, thì với thời gian, có thể nào biến đổi họ nói chuyện cho bớt vô duyên?
***
Mở nắp đàn, ru người hát. Không ngại ngùng đếm những hạt mưa ướt đẫm xung quanh. Chiếc lá chuối cánh lớn làm dù che đầu. Hai đứa nấp dưới màu xanh biếc. Em dìu các nốt trắng đen trên phím. Anh hát cho em nghe, nghe? Em quay sang hỏi nhỏ. Nhưng không có tiếng trả lời. Chỉ thoáng qua một chút gió hời và cơn mưa dịu êm trong vườn phượng sứ tháng Năm.
***
Mưa từ trưa cho đến chiều. Mưa rơi không dứt. Mưa dài theo lối đi. Mưa rơi trên mái ngói. Mưa ướt tóc em. Mưa lạnh vai anh. Hai bàn tay chúng ta bỗng dưng quên mất câu chuyện hôm qua. Quên mất những điều đã nói hôm kia. Những ngón tay rét mướt bất ngờ tìm lấy nhau, đan vào nhau, siết chặt nhau. Đứng giữa trời nghe mưa hôn âm thầm. Không kịp nhớ ra trái tim run rẩy đập bao nhiêu nhịp. Ngay góc đường, cà phê mùa Đông.
***
Mùa hạ. Mưa theo máng xối chảy ào ạt xuống. Gom theo lá khô, lá chết, của cây me bên nhà hàng xóm. Hồi còn nhỏ mẹ đã rất nhiều lần lén lấy cuốn tập rồi xé ra trong đó vài tờ để xếp thành chiếc ghe, chiếc thuyền. Xong thả theo dòng nước vào những lần mưa lớn như thế. Không cần biết chiếc ghe, chiếc thuyền giấy ấy sẽ trôi dạt về đâu. Miễn thấy nó lênh đênh là hạnh phúc lắm rồi. Ngày đó, trò chơi con nít xứ mình nghèo vô cùng. Bởi nghèo nên giàu tưởng tượng và nuôi nhiều sáng kiến. Lượm ba cái nút chai bia, nước ngọt, hoặc bao thuốc lá, xếp dẹp lại để dành chơi tạt lon. Khi thèm, khi đói, gí mấy con gián cho vào lò than để được nghe mùi thơm phưng phức tưởng như là sắp được ăn tôm càng nướng đến nơi vậy! Không như bây giờ, những trò chơi điện tử hiện đại. Ngồi trong phòng đôi khi máy quạt, máy lạnh vặn ào ào. Nước ngọt, bánh ngọt, kem ướp lạnh kế bên. Không phải dầm mưa, giang nắng, tay đuổi ruồi, miệng thì nhai mía, nhai mấy củ năng luộc, củ sắn, cùi thơm. Dù biết rằng ở mỗi thời đại khác nhau, nhưng khi có dịp mẹ vẫn thích cho Trực, cho Quân biết đến những “trò chơi con trai”, mà mẹ đã có dịp tham dự lúc nhỏ với mấy cậu trong nhà.
10.
Những tờ điện thư thời buổi này viết nhanh, gởi nhanh, nhận nhanh. Ai thèm mất thời giờ lắng nghe những ô vuông, dòng mực, chuyện trò với nhau làm gì. Ai thèm hồi hộp đọc tên người gởi bên góc trái bao thư để nghe trái tim mình khi không cuống quýt. Ai thèm chịu khó bỏ quên câu chuyện cơm áo để chắt chiu từng nét chữ người gởi, nghe xúc động khi thấy tên người nhận là mình. Bao thư nằm ngoan trong lòng bàn tay, ép trong một cuốn sách, giấu êm ái dưới gối nằm. Không dám đọc vội. Không dám đọc mau. Cứ sợ nỗi vui mừng lấn lướt. Không như thời buổi này, người ta gởi thư đi nhanh, gởi thư đi dễ dàng. Không cần phải đứng xếp hàng chờ mua con tem và dấu ấn bưu điện mà chỉ cần ngồi thư thả nhấn nhẹ ngón tay trên con chuột điện tử. Thư gởi đi thăm hỏi vội vã (như tra khảo), thư vòng về trả lời chớp nhoáng (như không có gì giấu giếm, như rất là chân thật). Cứ thế. Ném quả banh bàn nhẹ tênh thảnh thơi bay nhảy. Bao giờ rớt lưới người ta đổ thừa đó là Tình Ảo. Đã buớc vào sân chơi là phải biết chấp nhận. Mà chấp nhận gì mới được?
***
Nàng xoay lưng. Mắt nhìn chầm chập ra phía cửa sổ. Tìm gì vậy không biết? Chồng nàng, người đàn ông đi-đi-về-về nhà người ta cũng vừa vén tấm chăn bông chui vào nằm cạnh nàng. Hai chiếc lưng vợ chồng đâu mặt nhau. Từng hàng nút. Ngậm ngùi dang dở. Nàng áp những ngón tay lạnh trên má, cố nghĩ đến điều chồng nói hôm qua, “Làm sao anh có thể dan díu với một người đàn bà lớn hơn anh những mười lăm tuổi chứ, em thiệt tình!” Đúng rồi. Chắc chắn là như vậy rồi. Nỗi bất an nhỏ nhen. Như lần đầu trong nhà xe, nàng đau nhói khi phát hiện ra một tấm nệm, dựng sát vào tường. Chồng nàng khẳng định, “Nhà bà ấy dư một tấm, nên cho lại nhà mình đó thôi”. Đúng rồi. Chuyện cũng bình thường, không có gì gọi là ầm ĩ cả.
Nàng là ai vậy, ở cái thế gian này?
***
Nhà anh ở gần nhà em. Cách nhau vài trạm buýt. Chúng ta quen biết nhau từ bao giờ anh không nhớ. Chỉ biết anh thương em hơn ai hết. Anh tin điều ấy vì anh đọc và hiểu được nỗi lo lắng nơi em. Chúng ta đã một lần yêu nhau, trước khi chồng em chết. Và anh dọn về sống hẳn trong căn biệt thự nhà em, sau khi chồng em qua đời. Hai chúng ta cũng đôi ba lần yêu nhau: sáng, trưa, chiều, tối. Năm em bỏ đi lấy chồng, anh là người tắt ngọn đèn sau cùng.
***
Những nốt nhạc thường đứng ở vị trí lo âu, bởi không biết người nghe đón nhận như thế nào. Sau đó mới là nỗi hồi hộp cho lời bài ca. Một sáng tác với giai điệu đẹp (mà lời không có gì đặc biệt), có thể cất giữ trong bộ nhớ. Đợi có dịp là mang đến phòng thu nhờ bàn tay phù phép của các nhạc sĩ để soạn bản nhạc ấy thành nhạc hòa tấu. Trong khi ấy, lời bài ca đượm đầy chất thơ, giàu hình ảnh mà nghèo giai điệu, thì làm thành cái tiếc ngẩn, tiếc ngơ.
***
Nếu ví hai màu trắng-đen trên những phím dương cầm: phím trắng tạo nên tiếng kêu dung dị, bình yên, phím đen là tất cả sự rối loạn của tâm hồn.
***
Ngày lễ Tình Nhân rồi cũng qua. Lặng lẽ. Không hoa, cũng không quà. Nó đi qua bình thản như mọi ngày bình thản khác. Trong đêm khuya, ngồi một mình nghe lại những bản tình ca viết từ mười năm hơn cho đến trời gần sáng mới tắt đèn đi ngủ. Không cà phê, không thuốc lá. Có biết đâu mà hút. Cạnh bên là ly trà khổ qua. Uống cho dễ ngủ nhưng lại thức. Tại sao lại bắt đầu cuộc hành trình sáng tác bằng những bản nhạc buồn bã như thế này. Hớp một ngụm trà khổ qua, rồi thêm một ngụm nửa. Nghe từng giọt đắng rơi trong cổ họng. Vấp ngã. Lênh đênh. Chới với. Nhớ.
Anh đã nhìn thấy điều gì ở những nốt lặng em thường viết?
Bên cơn sốt nằm chơi vơi giữa mùa Thu cách đây bốn năm. Lần đầu tiên mang cảm giác hạnh phúc rằng mình sẽ bình an lắm nếu như ngay lúc đó mình có thể bay bổng được trên mây! Ý tưởng đó ngày càng lớn dần. Vì trong tột cùng sự chán nản, luôn có một lối ánh sáng thật lạ lẫm dẫn dắt mình thoát ly. Đúng hay sai biết đâu mà nhận thức rõ được. Có đường đột quá, hay dại dột quá, cũng thế. Nỗi mong mỏi mãnh liệt là sẽ tìm thấy được bình an trong lòng. Sốt mê man. Chỉ muốn bay đi. Không mong trở về với hiện tại, với cuộc sống đầy thử thách. Nhắm hay mở mắt trước mặt vẫn không là ngọn hải đăng hy vọng. Hãy cố bơi về hướng ấy, đất liền không bao xa. Không muốn thức dậy để nhìn thấy mặt trời. Không muốn trở mình nghe lá khô xào xạc dưới chân. Không muốn đứng lên mở toang cánh cửa để lắng nghe từng giọt mưa xôn xao quay về.
Anh đã có giác quan nào gọi em thức tỉnh ngay lúc ấy?
Trong sân vườn vắng lặng chỉ có tiếng gió hát lời ru. Anh đứng đó tự bao giờ. Đỡ lấy cánh tay em. Giúp em từng bước đi nhỏ. Và thương em cho đến bây giờ …
***
Nếu không thể nói tốt được ai, ta hãy cố gắng, tránh nói xấu về ai.
Nếu có một nỗi buồn nào đó, sự thất vọng tột cùng nào đó mà không thể giải quyết được, hãy cố gắng can đảm dùng tất cả nghị lực còn lại mà gạn lọc những ưu phiền ấy ra. Đừng dùng sự quyên sinh mà khép cuộc đời mình, vội vàng như thế.
Nếu muốn tránh mọi sự hiểu lầm, tốt hơn hết mình hãy nói thẳng, nói thật, với người ấy. Thời gian không bao giờ lý giải được sự hiểu lầm mà trái ngược lại nó càng tạo ra thêm vết thương lầm lẫn to tát hơn.
Nếu vì nguyên nhân nào đó làm mình rơi trong tình trạng hoang mang, hãy dùng sự yên lặng, chút thời gian, để xét đoán câu chuyện hư thực như thế nào. Và sự yên lặng ấy, cũng như chút thời gian ấy, phải nằm trong ngắn hạn thôi. Hãy không cho phép sự hoang mang ngự trị trong trái tim mình hơn bảy ngày. Vì sao? Bởi một tuần lễ mà phải giữ đến bảy ngày hoang mang coi như đã làm nên bảy sợi tóc bạc phiền muộn rồi.
Nếu có điều gì hay, điều gì đẹp đến từ người khác, ta hãy biết tập khen. Bởi khi biết khen tặng ai với tấm lòng chân thành, ta luôn nhận lại được nơi ta: một màu xanh rất bao la!
11.
Paris. La cà ở quán cà phê là một nghệ thuật: “Nghệ thuật không làm gì hết!” Những chiếc ghế mọc từ trong quán lan ra vỉa hè. Mỗi người đeo đuổi một ý tưởng. Gọi cà phê, kêu thuốc lá, hay xin tách sô-cô-la nóng gì cũng bận rộn như nhau. Vì biết rằng, sau ngụm đắng, ngọt, là ngụm chia tay rất đậm đà.
12.
- Sao không bao giờ anh chịu khó nhớ uống giùm em viên thuốc trước khi con vi trùng cảm trở thành cúm, loang dần trong cơ thể anh vậy ta? Viên thuốc có đắng gì lắm đâu. Bỏ viên thuốc vào miệng, bưng ly nước lên, ực một cái là xong ngay thôi. Anh cũng chẳng bao giờ thèm nghe em nói, chịu khó phân chia công việc ra mà làm. Chuyện gì cũng ôm lấy, làm một mình. Bệnh lúc nào không hay? Bệnh đến dễ dàng từ những cơn mệt nhỏ nhập lại đó, có biết không vậy?
- Nghe em nói cái giọng, cứ như cô giáo người ta!
- Em không có quen ai tên người ta hết nghe. Đi uống thuốc đi.
- Lát đã cưng. Đang nói chuyện mà. Lát anh uống. Bên anh trời mưa quá…
- Biết nói mưa quá mà vẫn hút thuốc.
- Má ơi! Hút thuốc có liên quan gì đến trời mưa đâu mà em so sánh vậy?
- Mưa thì không trúng gió cũng ngã bệnh. Hút thuốc càng nhiều, ho càng nhiều. Nghe anh ho là em không ưa rồi.
- Em đâu cần ưa lúc anh ho, hả cưng?
- Không có cưng, kiếc gì hết nghe. Em đi ngủ đây.
- Em không muốn nói chuyện với anh hả?
- Ừa.
- Em đi ngủ thật à?
- Ừa.
- Ở đó mà ừa đi. Nghe cái giọng em là anh thấy kiêu rồi!
- Vậy mà có người thương.
- Má ơi! Kiêu gớm luôn. Thôi, em làm gì thì làm đi. Anh đi mần đây cưng ơi. Đừng thức khuya quá nhé.
Cơn nắng yếu ớt ngang qua thành phố. Có để lại gì ở trưa nay không?
(Anh bệnh gần mấy ngày nay rồi đó).
13.
Thơ anh viết dán lên tường sáng nay. Anh không thông báo nhưng tình cờ đi ngang qua, em đọc được. Bài thơ viết về tình yêu. Bài thơ không ghi địa chỉ người nhận.
***
Thứ Sáu, một ngày “không làm gì hết”. Cạnh bên là ly sữa nóng pha mật ong. Uống cho bớt đau cổ. Uống, cho đêm bình an. Mùa Thu đã trở về mà buổi chiều mát mẻ như mùa Xuân sắp sang. Nắng chao lượn bên hàng cây lá ươm đầy tiếng gió. Thấp thoáng vài chú chim sẻ dừng lại đứng ngóng mỏ nghe người nhạc sĩ chơi Phong Cầm đàn hát. Ngay trên đại lộ Choisy, góc gần nhà thờ, không hiểu vì sao được nhà nước ưu ái cho trồng đến bốn hàng cây. Thành ra khi các chiếc lá chưa lìa cành, khoảng trời mơ ước xanh biếc ấy còn là chỗ trú mưa che nắng. Dễ thương nhất cuộc đời. Cô đứng lên, hơi chồm người ra bên ngoài cửa sổ. Hăm hở nhìn trời nhìn đất. Vệt nắng nở rộ trong ngày từ từ khép lại. Vệt nắng yếu đuối cuối ngày, duỗi nhẹ chút buồn trên những ngón tay.
***
Tờ Métro dành một cột nhỏ nhắn gửi vu vơ. Đó là bản thống kê cho: “Câu chuyện chăn gối”.
- Dân Tây coi vậy số lượng làm tình đứng trước dân Mỹ. Biết tại sao không?
- Không.
- Dân Tây lao động một tuần 35, 37 tiếng, trong khi ấy dân Mỹ phải ngược xuôi hai ba hãng mỗi ngày. À, nghe đâu dân Nhật làm tình còn thua xa dân Mỹ đến mấy hạng lận đó nghe. Biết tại sao không?
- Có nói thì mới biết tại sao.
Hắn nhìn thẳng đôi mắt cô gái cười nụ trẻ măng.
- Người Nhật họ ăn chơi tốn kém ở ngoài đường không hà.
- Vậy à?
- Về đến nhà là quách cần câu rồi. Còn chè cháo gì nữa.
- Ồ. Bây giờ em hiểu rồi. Ai mà cứ than mệt lên mệt xuống, từ chối xa xôi, có nghĩa là chuyện nọ kia ở bên ngoài hoành tráng lắm. Đúng không?
- Em học đâu ra hai chữ hoành tráng nghe mắc cười thế.
- Em học anh chứ học ai.
- Khỉ!
Hắn nạt cô. Cười. Những giọt nắng xuyên qua khung cửa. Hát ru hai chỗ ngồi. Im lặng. Rồi như thể không cách nào nhìn nhau không nói năng, hắn là người lên tiếng đầu tiên.
- Báo số này dành đặc biệt cho các cây viết bàn về Tình Dục đó em.
- Ồ, cái đề tài gay cấn và hấp dẫn.
- Còn phải nói.
Hắn miên man thêm. Tình dục qua internet nè, tình dục qua e-mail nè, tình dục qua điện thoại nè, tình dục trong các công sở nè. Rồi không biết hắn nói gì đó, (quên mất tiêu rồi), để cô nhăn nhó, để hắn vội phân trần rằng, mỗi người có một cách diễn tả, và độc giả riêng của họ. Có người không thích bóng gió thì cũng có người đậm mầu lãng mạn.
Cô yên lặng nghe. Ngụm cà phê mềm theo tiếng lá. Tình dục và, tình dục. Người ta nhắc đến nó với tất cả vô tình và, chân tình.
***
Tháng bảy. Nắng và nóng. Em bị cảm. Có thể là do thay đổi của khí trời. Nhưng không quan trọng lắm. Mỗi ngày vẫn đạp xe ra phố, đi ngang qua hồ nước, trước khi dừng lại ở tiệm bánh mì. Loay hoay tìm chỗ đậu xe, khóa xe, rồi cất chìa khóa xe vào túi. Có chiếc bàn thấp dành cho hai người. Em đi ngang qua nhưng không ghé vào. Lòng chùng xuống với ý nghĩ, ước gì có ai đó hiện diện vào lúc này để nhắc nhở em hãy uống thuốc.
Hình như trong hai chúng ta, mỗi người đang có những nỗi ray rứt riêng. Em không cho phép em lập lại điều gì đó hai lần. Nên từ đó, anh cũng vô tình không nhận ra nỗi lo âu của em như thế nào.
Nơi anh ở, thành phố vẫn bình an. Tiếng cười anh vô tư. Thong dong ghé quán, ngồi chờ người mang cà phê đến. Thuốc lá ở đầu môi. Sáng, trưa, chiều hay tối, với anh mùa Hè vẫn còn dài vô tận.
Trong đời sống, khó có thể nào mình đọc được ý nghĩa của người khác, thì làm sao mong người khác hiểu được hết những điều mình ngại ngùng không dám nói ra. Vậy sao không thử tập biết bàn luận hơn hai lần? (Nếu can đảm, nếu như mình không muốn chọn những tiếng thở dài làm bạn-thân-thiết!)
14.
Yên tĩnh quá dễ tạo nên rối trí.

t r a n g t h a n h t r u c
13042008

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
10 Tháng Chín 202612:47 SA(Xem: 203)
Tôi chưa đọc "Chuyện làng Nhô", cũng chưa đọc "Chuyện với Thanh" nên không biết "nội tình" các "Chuyện..." đó thế nào, những "uẩn khúc" ẩn nấp phía sau 2 "Chuyện..." đó với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều ra sao nên tôi không lạm bàn về 2 tác phẩm này nhưng tôi tin khi nhắc đến tiểu sử và sự nghiệp của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều người ta không thể không nhắc đến "Chuyện làng Nhô" và "Chuyện với Thanh" như 2 "Quả Nghiệp" đã "quật" vào cuộc đời ông với nhiều tầng "cảm xúc". Và cả 2 tác phẩm này sẽ dai dẳng ám ảnh, buộc ông phải nhìn nhận lại với những day dứt, cay đắng.
10 Tháng Chín 202612:22 SA(Xem: 137)
Cách đây chín năm, một bài viết của Ngô Thế Vinh đã nhìn Cao nguyên Tây Tạng như “Cực Thứ Ba của Trái Đất”, kho dự trữ băng tuyết khổng lồ và là nơi phát nguyên của những dòng sông lớn nuôi sống hàng tỉ cư dân châu Á, trong đó có Sông Mekong. Đức Dalai Lama từ rất sớm đã cảnh báo rằng vấn đề môi sinh Tây Tạng còn cấp thiết hơn cả những vấn đề chính trị: băng tuyết tan nhanh, phá rừng, khai thác khoáng sản, ô nhiễm nguồn nước và những con đập đang làm biến dạng các dòng sông. Từ đầu nguồn Tây Tạng tới các đồng bằng hạ lưu, tất cả nằm trong cùng một hệ sinh thái liên lập. Thông điệp bài viết năm 2017 vẫn nguyên tính thời sự: “Nếu Tây Tạng khô hạn, Châu Á chết.”
18 Tháng Tám 20269:54 CH(Xem: 2311)
Thu nằm trong bệnh viện đã được 7 ngày. Cũng vào ngày cuối cùng của “tuần chung thất” theo một lễ tục người Việt từ cả ngàn năm nay mà Thu được biết qua chuyện trò của mẹ với các bà vãi hàng xóm, phải đúng ngày này, khi nỗi đau ghê gớm của cơ thể từng chuyển hóa lẫn lộn trong những cơn mê sảng chưa từng có trong quãng đời 18 cái xuân xanh đã dịu đi chút ít, em mới bàng hoàng nhận ra: em đã bị mất toàn bộ chân trái…
09 Tháng Tám 20267:14 CH(Xem: 1502)
“Một suy ngẫm nối tiếp Từ bài viết “CUỘC TỰ VẤN LƯƠNG TÂM LỚN NHẤT VÀ RUNG CẢM NHẤT TRONG ĐIỆN ẢNH” của Mai An Nguyễn Anh Tuấn về The Odyssey của Christopher Nolan, chúng tôi thử đi thêm một bước: từ Troy của Homer nhìn về những cuộc chiến của thế giới hôm nay.” MINH HẠO -
09 Tháng Tám 20266:02 CH(Xem: 1371)
Hợp Lưu trân trọng giới thiệu bài viết của Mai An Nguyễn Anh Tuấn về The Odyssey — bộ phim mới của đạo diễn Christopher Nolan. Không chỉ là một bài điểm phim, tác giả đã đọc cuộc trở về của Odysseus như một hành trình trở về với lương tri và Nhân tính; nơi chiến thắng, quyền lực và những cuộc chinh phạt cuối cùng phải đối diện với món nợ máu của những người vô tội. Từ thành Troy của Homer đến một thế giới hôm nay vẫn còn “gió tanh mưa máu”, bài viết đặt ra một câu hỏi tưởng cổ xưa mà vẫn nhức nhối: Sau mỗi cuộc chiến, ai sẽ là người trả giá cho những gì con người đã gây ra cho con người? — BAN BIÊN TẬP HỢP LƯU
08 Tháng Tám 202612:47 SA(Xem: 2374)
Có người hỏi vì sao ta biền biệt / Đã bao mùa không thấy chút tăm hơi / Có lẽ bởi tháng năm rong ruỗi quá / Bụi mờ dần một khoảng sáng ngày xưa
07 Tháng Tám 202611:11 CH(Xem: 1880)
Dòng sống cũng như một dòng sông; có những con nước bất ngờ và những khúc quanh nghiệt ngã. Tôi quyết định chuyến đi từ Mỹ về cao nguyên Đắk Lắk - Buôn Ma Thuột chỉ trong vòng mười lăm phút trước một ngọn trào tỉnh cảm đòi hỏi cần đến một chuyến đi xa.
07 Tháng Tám 202611:05 CH(Xem: 2524)
tháng giêng hoa xoan chưa nở / thì em đã vội lấy chồng / mùi hương còn đang dang dở / rụng đầy xuống cả dòng sông / *** tháng hai ánh trăng vừa cũ / chênh chao ngõ vắng im lìm / em không còn gì để nói / chỉ màu nắng nhạt qua tim /
07 Tháng Tám 202610:29 CH(Xem: 1770)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
30 Tháng Bảy 20261:56 CH(Xem: 2278)
XÓM BỜ MƯƠNG – Truyện thứ hai trong bộ ba "Tam Quan" của Phạm Ngọc Lương. Hôm qua, chúng tôi giới thiệu CÁT HOANG. Hôm nay là XÓM BỜ MƯƠNG – truyện ngắn thứ hai trong bộ ba Tam Quan của nhà văn trẻ Phạm Ngọc Lương, từng đăng trên Hợp Lưu số 87 (2006). Hơn hai mươi năm trước, nhà phê bình Thụy Khuê đã gọi đây là "một câu chuyện cổ tích kinh dị", nơi cái chết của một dòng sông song hành với sự mục rữa của môi trường, sự tha hóa của con người và số phận bi thảm của một đứa trẻ. Một truyện ngắn đầy chất thơ, nhưng càng đẹp càng khiến người đọc rùng mình. Hai mươi năm đã trôi qua. Dòng sông trong truyện có còn là một ẩn dụ của hôm nay? Xã hội Việt Nam đã thay đổi đến đâu trước những vấn đề mà XÓM BỜ MƯƠNG đặt ra: môi trường, bạo lực, sự vô cảm, và phẩm giá con người? Chúng tôi xin giới thiệu lại truyện ngắn này. Câu trả lời, có lẽ, xin dành cho mỗi bạn đọc.
07 Tháng Tám 2026(Xem: 1768)
Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ ngày 5 tháng 8 năm 2024, Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn, chưa hoàn thành toàn tuyến khoảng 180 km. Tác giả phân tích rõ dự án không chỉ là tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ ảnh hưởng đến chế độ lũ, phân phối phù sa và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong 1995. Cam Bốt đã cố tình xếp kênh Funan Techo vào nhóm “dự án trên dòng nhánh” để chỉ phải làm thủ tục Thông báo đơn giản, thay vì thực hiện thủ tục Tham vấn trước (Prior Consultation) bắt buộc theo quy trình PNPCA. Thực tế, kênh kết nối trực tiếp với sông Mekong và sông Bassac – hai nhánh mang nước dòng chính – và chuyển nước ra Vịnh Thái Lan. Việc né tránh Điều 5 không chỉ làm suy yếu cơ chế hợp tác của Ủy hội sông Mekong (MRC) mà còn mở ra nguy cơ các quốc gia khác noi theo, phá vỡ nguyên tắc sử dụng nước công bằng và hợp lý trên ...
16 Tháng Tám 2025(Xem: 11681)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 18260)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 17307)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
08 Tháng Tám 202612:47 SA(Xem: 2372)
Có người hỏi vì sao ta biền biệt / Đã bao mùa không thấy chút tăm hơi / Có lẽ bởi tháng năm rong ruỗi quá / Bụi mờ dần một khoảng sáng ngày xưa
07 Tháng Tám 202611:05 CH(Xem: 2522)
tháng giêng hoa xoan chưa nở / thì em đã vội lấy chồng / mùi hương còn đang dang dở / rụng đầy xuống cả dòng sông / *** tháng hai ánh trăng vừa cũ / chênh chao ngõ vắng im lìm / em không còn gì để nói / chỉ màu nắng nhạt qua tim /
22 Tháng Bảy 202610:23 CH(Xem: 3797)
Bão Maysak đổ bộ vào Móng Cái / các bản tin điện tử dồn lên trang nhất / suốt nhiều giờ chống bão / anh đợi bản tin em
08 Tháng Bảy 20264:22 CH(Xem: 3824)
Sau một khoảng lặng khá dài, nhà thơ Phan Thanh Bình gửi đến Hợp Lưu năm bài thơ mới như những mảnh suy tưởng được chưng cất từ ký ức, lịch sử, tri thức và những đổ vỡ của đời sống đương đại. Ở đó, hình ảnh quen thuộc luôn được đặt trong những liên tưởng bất ngờ: mùi oản hương đi cùng chỉ số Dow Jones, phế tích vương triều mở ra một hệ đếm của ký ức, còn cơn mưa cuối cùng lại đổ xuống ngay trong bóng mình.
(Xem: 201)
Tôi chưa đọc "Chuyện làng Nhô", cũng chưa đọc "Chuyện với Thanh" nên không biết "nội tình" các "Chuyện..." đó thế nào, những "uẩn khúc" ẩn nấp phía sau 2 "Chuyện..." đó với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều ra sao nên tôi không lạm bàn về 2 tác phẩm này nhưng tôi tin khi nhắc đến tiểu sử và sự nghiệp của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều người ta không thể không nhắc đến "Chuyện làng Nhô" và "Chuyện với Thanh" như 2 "Quả Nghiệp" đã "quật" vào cuộc đời ông với nhiều tầng "cảm xúc". Và cả 2 tác phẩm này sẽ dai dẳng ám ảnh, buộc ông phải nhìn nhận lại với những day dứt, cay đắng.
(Xem: 1878)
Dòng sống cũng như một dòng sông; có những con nước bất ngờ và những khúc quanh nghiệt ngã. Tôi quyết định chuyến đi từ Mỹ về cao nguyên Đắk Lắk - Buôn Ma Thuột chỉ trong vòng mười lăm phút trước một ngọn trào tỉnh cảm đòi hỏi cần đến một chuyến đi xa.
(Xem: 3527)
-Năm 1978 Tôi đặt chân đến Úc sau hơn 9 tháng ở Indonesia, dừng Sydney chuyển tiếp đến Thành phố một ngày có bốn mùa là Melbourne, chuyến bay Qantas khổng lồ 747 chở một nhóm 100 người chia ra lên khu vực thượng hạng trên chóp mũi. Tôi mang đôi dép hai màu chiếc đực chiếc cái đi bơ vơ giữa đám đông người Việt gốc Tàu cùng vali sang trọng.
(Xem: 3161)
Sinh 1946, tôi rời Việt Nam năm 1982 – 36 tuổi – và sống tại Mỹ từ đó cho đến bây giờ ở tuổi 80. Năm nay – 2026 – Mỹ kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc. Nhìn lại bản thân và gia đình mình, chúng tôi đã được sống trên đất nước này ngót một phần năm chặng đường của dòng lịch sử Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ. / Càng đến tuổi xế chiều, rồi... chạng vạng cuộc đời, sự ra đi vĩnh viễn không còn là vấn đề bận tâm như thời còn trẻ mà chỉ còn lại nỗi ám ảnh tuổi già là “ra đi như thế nào”. Có lúc nghe tin người bạn, người thân làm ăn kiếm bạc triệu đô la tôi vẫn chúc mừng nhưng với tâm trạng dửng dưng như mùa thu lá rụng. Nhưng nghe tin một bạn già vừa thảnh thơi an nhiên ra đi nhanh như khuất bóng chiều, tôi lại mừng đến xúc động và ước chi mình cũng sẽ ra đi nhanh và nhẹ như giấc ngủ qua đêm. Thì ra, cái “nỗi niềm canh cánh” của đời người cũng đổi thay theo thời gian qua những chặng đường đời.
18 Tháng Tám 20269:54 CH(Xem: 2308)
Thu nằm trong bệnh viện đã được 7 ngày. Cũng vào ngày cuối cùng của “tuần chung thất” theo một lễ tục người Việt từ cả ngàn năm nay mà Thu được biết qua chuyện trò của mẹ với các bà vãi hàng xóm, phải đúng ngày này, khi nỗi đau ghê gớm của cơ thể từng chuyển hóa lẫn lộn trong những cơn mê sảng chưa từng có trong quãng đời 18 cái xuân xanh đã dịu đi chút ít, em mới bàng hoàng nhận ra: em đã bị mất toàn bộ chân trái…
30 Tháng Bảy 20261:56 CH(Xem: 2276)
XÓM BỜ MƯƠNG – Truyện thứ hai trong bộ ba "Tam Quan" của Phạm Ngọc Lương. Hôm qua, chúng tôi giới thiệu CÁT HOANG. Hôm nay là XÓM BỜ MƯƠNG – truyện ngắn thứ hai trong bộ ba Tam Quan của nhà văn trẻ Phạm Ngọc Lương, từng đăng trên Hợp Lưu số 87 (2006). Hơn hai mươi năm trước, nhà phê bình Thụy Khuê đã gọi đây là "một câu chuyện cổ tích kinh dị", nơi cái chết của một dòng sông song hành với sự mục rữa của môi trường, sự tha hóa của con người và số phận bi thảm của một đứa trẻ. Một truyện ngắn đầy chất thơ, nhưng càng đẹp càng khiến người đọc rùng mình. Hai mươi năm đã trôi qua. Dòng sông trong truyện có còn là một ẩn dụ của hôm nay? Xã hội Việt Nam đã thay đổi đến đâu trước những vấn đề mà XÓM BỜ MƯƠNG đặt ra: môi trường, bạo lực, sự vô cảm, và phẩm giá con người? Chúng tôi xin giới thiệu lại truyện ngắn này. Câu trả lời, có lẽ, xin dành cho mỗi bạn đọc.
29 Tháng Bảy 20263:34 CH(Xem: 2445)
Có những tác phẩm không thuộc về một thời điểm. Chúng lặng lẽ nằm lại trên trang giấy nhiều năm, rồi một ngày nào đó bỗng hiện lên với sức nặng như thể vừa mới được viết hôm qua. Cát Hoang là một truyện ngắn như vậy. Lần đầu xuất hiện trên Tạp chí Hợp Lưu bởi lối viết tối giản, đứt đoạn như điện ảnh, ngôn ngữ đầy ký hiệu, và một thế giới nghệ thuật khiến người đọc vừa bối rối vừa ám ảnh. Nhà phê bình Thụy Khuê từng nhận xét đây là một truyện ngắn có cấu trúc của thơ hiện đại, nơi mỗi câu chữ đều trở thành một ám hiệu, buộc người đọc phải đọc bằng trực giác nhiều hơn bằng cốt truyện. Trong thế giới ấy, có một bãi đất nổi giữa dòng sông, một cộng đồng sống như chưa từng biết đến ánh sáng của văn minh, nơi trẻ em không được học chữ, nơi người biết chữ bị gọi là "con điên", và nơi bạo lực dần trở thành trật tự bình thường. Đó là một không gian hư cấu. Nhưng điều khiến Cát Hoang sống mãi không nằm ở tính hư cấu ấy, mà ở khả năng đánh thức những câu hỏi chưa bao giờ cũ:
22 Tháng Bảy 202610:14 CH(Xem: 2625)
Đất nước ta khởi đi từ hình bóng một người mẹ thuở hồng hoang. Lịch sử chúng ta khởi đi từ lời ru và những cuộc phân ly. Giữa huyền thoại về những người anh hùng, thấp thoáng bóng dáng những người mẹ trầm mình trên sông.
10 Tháng Chín 2026(Xem: 135)
Cách đây chín năm, một bài viết của Ngô Thế Vinh đã nhìn Cao nguyên Tây Tạng như “Cực Thứ Ba của Trái Đất”, kho dự trữ băng tuyết khổng lồ và là nơi phát nguyên của những dòng sông lớn nuôi sống hàng tỉ cư dân châu Á, trong đó có Sông Mekong. Đức Dalai Lama từ rất sớm đã cảnh báo rằng vấn đề môi sinh Tây Tạng còn cấp thiết hơn cả những vấn đề chính trị: băng tuyết tan nhanh, phá rừng, khai thác khoáng sản, ô nhiễm nguồn nước và những con đập đang làm biến dạng các dòng sông. Từ đầu nguồn Tây Tạng tới các đồng bằng hạ lưu, tất cả nằm trong cùng một hệ sinh thái liên lập. Thông điệp bài viết năm 2017 vẫn nguyên tính thời sự: “Nếu Tây Tạng khô hạn, Châu Á chết.”
09 Tháng Tám 2026(Xem: 1500)
“Một suy ngẫm nối tiếp Từ bài viết “CUỘC TỰ VẤN LƯƠNG TÂM LỚN NHẤT VÀ RUNG CẢM NHẤT TRONG ĐIỆN ẢNH” của Mai An Nguyễn Anh Tuấn về The Odyssey của Christopher Nolan, chúng tôi thử đi thêm một bước: từ Troy của Homer nhìn về những cuộc chiến của thế giới hôm nay.” MINH HẠO -
09 Tháng Tám 2026(Xem: 1369)
Hợp Lưu trân trọng giới thiệu bài viết của Mai An Nguyễn Anh Tuấn về The Odyssey — bộ phim mới của đạo diễn Christopher Nolan. Không chỉ là một bài điểm phim, tác giả đã đọc cuộc trở về của Odysseus như một hành trình trở về với lương tri và Nhân tính; nơi chiến thắng, quyền lực và những cuộc chinh phạt cuối cùng phải đối diện với món nợ máu của những người vô tội. Từ thành Troy của Homer đến một thế giới hôm nay vẫn còn “gió tanh mưa máu”, bài viết đặt ra một câu hỏi tưởng cổ xưa mà vẫn nhức nhối: Sau mỗi cuộc chiến, ai sẽ là người trả giá cho những gì con người đã gây ra cho con người? — BAN BIÊN TẬP HỢP LƯU
22 Tháng Bảy 2026(Xem: 2545)
MẢNH ĐẤT ÍT NGƯỜI NHIỀU MA… NGƯỜI, viết hoa, theo tính chất triết học cả Đông lẫn Tây, và theo cách hiểu của tâm lý đời thường nhiều biến động này là “Tử tế”, đang ít dần đi cùng với sự teo tóp của Lương tri, sự lẩn trốn của cái Thiện, sự đánh mất Tình thương và Lòng trắc ẩn… Ma, theo nghĩa khái quát về bản chất Ma Quỷ trong con người đang trỗi dậy, không chỉ là hình tượng dọa nạt con trẻ nữa mà đang trở thành thế lực khủng khiếp đe dọa thống trị toàn bộ cơ chế hoạt động lẫn tinh thần – đạo lý xã hội…
05 Tháng Sáu 2026(Xem: 4372)
-Trần Thị Nguyệt Mai: Xin anh nói cho độc giả biết một chút về anh? -Trang Châu: Tôi sinh ngày 28 tháng 3 năm 1938 ở Huế. Mồ côi mẹ năm 10 tuổi. Tôi được theo học các trường Pellerin, Institut de la Providence ở Huế và Lycée Yersin ở Đà Lạt. Lên đại học tôi chọn Y Khoa Sàigòn, vào quân y, ra trường cuối năm 1965 với cấp bậc y sĩ trung úy. Tôi chọn phục vụ quân y Dù từ 1966 đến 1971. Tiếp theo là y sĩ điều trị Quân Y Viện Trần Ngọc Minh. Giữa năm 1972 được lệnh thuyên chuyển về Trường Quân Y, đảm trách chức vụ Trưởng Khối Sinh Viên và Khóa Sinh một thời gian ngắn và sau đó là Trưởng Khối Tâm lý Chiến kiêm Chủ Bút Tập San Quân Y cho đến ngày mất Miền Nam năm 1975. Tị nạn tại thành phố Montréal, tỉnh bang Québec, xứ Canada, từ 14 tháng 5 năm 1975. Trở lại nghề Y vào tháng 9 năm 1977. Tháng 4 năm 1988 tình nguyện theo tàu của Hội Médecins du Monde (Pháp) về Biển Đông cứu người vượt biển. Tàu đã gặp 5 ghe vượt biển, vớt được 327 thuyền nhân. Nghỉ hưu từ đầu tháng 3 năm 2016.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 14840)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 30986)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 37638)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
(Xem: 12687)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
(Xem: 13994)
Tập thơ “Hẹn Anh Về Vỹ Dạ Ngắm Mưa Bay” của Hoàng Thị Bích Hà có hơn 180 bài thơ dài ngắn khác nhau được chia làm 2 phần: Phần 1: 80 bài thơ, Phần 2: 116 bài thơ bốn câu. Phần 1: 80 bài thơ tuyển là những bài tâm đắc được chọn lọc ra từ 10 tập thơ trước đã xuất bản và một số bài thơ mới sáng tác trong thời gian gần đây, chưa in nhưng đã được đăng tải trên các trang báo mạng và website Văn học Nghệ thuật trong và ngoài nước. Phần 2 là những khổ thơ yêu thích, mỗi bài chỉ chon 4 câu trong số những bài thơ đã xuất bản.
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 5031)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 7493)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 6636)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 7036)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 7970)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 9719)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 8944)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi
14 Tháng Mười 202510:03 CH(Xem: 11842)
QUẬN CAM, California (Việt Báo) -- Nhà văn Doãn Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 giờ sáng ngày Thứ Ba 14/10/2025 tại một bệnh viện ở Quận Cam, California, theo tin từ gia đình họ Doãn. Nhà văn Doãn Quốc Sỹ lấy tên thật làm bút hiệu. Ông sinh ngày 17/02/1923 (nhằm ngày Mùng Hai Tết Quí Hợi) tại xã Hạ Yên Quyết, Hà Đông, ngoại thành Hà Nội. Như thế, nhà văn ra đi khi được 102 tuổi, theo tuổi ta là 103.