- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc

IM LẶNG CỦA ĐẤT

09 Tháng Sáu 20234:17 CH(Xem: 28549)

Cheo qua ngay- tranh Dinh Truong Chinh
Chèo Qua Ngày - Tranh Đinh Trường Chinh

 


Trần Quang Phong

IM LẶNG CỦA ĐẤT

 


                                                         Đất loang lổ lòng đen

                                                         Rừng lam nham mắt trắng

         



Thằng anh ngồi trên bậc thềm ngó mông lung về ngọn núi phía bên kia cánh đồng. Mặt trời dần sụp xuống, những ngọn cỏ chuyển sang màu tím thẩm, gió nồm Nam thổi về lồng lộng. Thằng em khe khẽ ngồi xuống bên cạnh, cả hai cùng lắng nghe tiếng bò hụ từng hồi trên con đường trở về chuồng.

      Ba, mẹ nó đã từng ngồi như thế…

      Ba nó học xong trung học phổ thông liền lên đường đi bộ đội. Sau hai năm canh giữ biển đảo quê hương, ba nó trở về phụng dưỡng cha mẹ già và nuôi em trai ăn học. Mẹ nó học xong khoa Văn trường Cao đẳng Sư phạm trở về dạy trường Trung học Cơ Sở gần nhà.

       Ba, mẹ kết hôn đúng như lời hẹn ước lúc còn học phổ thông. Đám cưới đơn sơ như chính cuộc sống của họ. Ba chăm chỉ làm lụng nên ngoài tiền gửi cho chú ăn học ở Sài Gòn, còn xây được ngôi nhà cấp bốn trên mảnh đất ông bà nội để lại và mua năm ngàn mét vuông đất trên cánh đồng dưới chân ngọn núi.

      Cả hai lần lượt ra đời trong mái nhà hạnh phúc.

      Mẹ nó chân chất, thật thà chỉ biết trau giồi chuyên môn và toàn tâm, toàn ý lo dạy dỗ học sinh, không để ý gì đến việc tạo mối quan hệ với các quan chức. Mẹ nó không hiểu vì sao đang dạy khối 9 và bồi dưỡng học sinh giỏi Văn lại chuyển xuống dạy khối 6. Từ khối 6 lại chuyển sang phòng sách và thiết bị dạy học. Ba nó cũng không hiểu vì sao năm ngàn mét vuông đất đang canh tác, mùa màng năm nào cũng bội thu lại nằm trong khu qui hoạch, tiền bồi thường một mét vuông đất chỉ đủ mua một quả trứng.

      Và chắc chắn rằng ba, mẹ nó lại càng không hiểu vì sao đang lưu thông trên con đường Quốc lộ 1, lại bị chiếc xe tải chở cát từ con đường đầy bụi đỏ đâm thẳng vào.

      Ba, mẹ nó được an táng dưới chân ngọn núi phía bên kia cánh đồng. Thằng anh không khóc, thằng em cũng không. Chỉ bốn con mắt ngầu đỏ. Chiếc xe tải chở cát biến mất vài ngày rồi lại nghênh ngang chạy trên con đường bụi đỏ!!!

      Thằng anh nuôi con bò, thằng em nuôi mấy chục con gà. Nhờ bó rau, ngọn cỏ trong vườn, nhờ sự cưu mang hàng xóm láng giềng, hai anh em lần lửa nuôi nhau và vẫn cắp sách đến trường. Chúng nó  luôn nhớ đến lời dặn dò của ba mẹ lúc còn sống… Cố gắng học hành cho tử tế...

      Mỗi chiều, hai anh em thay ba mẹ ngồi ngó mông lung về ngọn núi phía bên kia cánh đồng. Lòng chúng nó đau, nỗi đau mất ba mẹ, nỗi đau mất đất, nỗi đau đất bị bỏ hoang phế. Như ba, giọt máu nông dân đang chảy trong người chúng nó, những ký ức cứ theo đó mà hiện về…

                                                              *

       Hai anh em đứa xách rựa, đứa xách chiếc giỏ tre đựng cơm và bầu nước vừa nô giỡn vừa chạy theo bước chân ba đi rẫy, đầu chúng đội những tia nắng dịu dàng đầu tiên và chân dẫm lên những ngọn cỏ xanh đẫm ướt sương đêm. Đến rẫy, trong khi ba trỉa những hạt bắp xuống đất, bọn chúng lại nhảy cẫng hò hét đuổi những chú chim sẻ sà xuống mặt đất, hoặc nhẹ nhàng từng bước chân lần theo tiếng dế gáy trong bụi cỏ rậm. Buổi trưa, mấy ba con ăn uống và nghỉ ngơi dưới cội cốc rừng hàng trăm năm tuổi tỏa bóng mát thâm u còn sót lại. Hai đứa đánh một giấc ngon lành, khi thức giấc trời đã xế chiều, bóng ba chúng đội nón cời nhịp nhàng vung từng nhát cuốc dưới ánh nắng xiên khoai. Và  cứ như thế… vạt bắp, nương mì, luống khoai… dưới cái nắng đổ lửa vẫn xanh biêng biếc. Người ta vì một mục đích, một tham vọng nào đó nên họ cố tình không hiểu đất không chỉ là tài sản vật chất mà còn là tài sản tinh thần quí báu của người nông dân.

        Dường như chúng hiểu nỗi buồn nhớ của đất. Đất buồn nhớ những luống cày thẳng tắp dưới hoàng hôn, nhớ vạt ngô non, nhớ ngọn lúa đòng đòng xanh biếc, nhớ cánh cò chao nghiêng, nhớ tiếng chim hót líu lo trên tán cây xanh mát, nhớ ngọn gió mát rượi buổi trưa hè, nhớ cơn mưa tầm tã đêm đông. Nhớ bóng người tần tảo sớm hôm. Đất đai như bổn mạng người nông dân, người nông dân mất đất như mất đi bổn mạng của mình.

 Khi sống, thỉnh thoảng thằng anh thấy ba gọi điện cho chú một đôi lần rồi bặt tăm. Ngày tang lễ, hàng xóm có người gọi điện cho chú nhưng cũng bặt tăm. Chú nó về như trên trời rớt xuống. Chiếc xe con bóng loáng đỗ xịch trước nhà. Người đàn ông trắng trẻo, sang trọng bước xuống. Theo sau, là người đàn bà mặc váy, mắt xanh, môi đỏ, chân đi giày cao gót như người mẫu chân dài mà chúng nó thường thấy trên tivi. Người đàn bà liếc qua hai anh em, liếc qua ngôi nhà tồi tàn rồi trở ra xe, ngã đầu trên ghế mắt nhắm hững hờ trong tiếng nhạc. Chú nó thắp ba cây nhang, xá xá ba cái rồi trở ra xe, sau khi dặn thằng anh mấy câu. Chú nó đi du lịch, nhân tiện ghé qua nhà...

      Thằng anh ra trước vào sau… Đến bên con bò vuốt ve, lại lấy mấy cục cơm nguội còn sót lại dưới đáy nồi ném cho mấy con gà đang bưới trước sân. Đôi mắt đau đáu đỏ hơn thường ngày, đôi lúc lại vò đầu. Thằng em đứng trong ngách cửa dõi theo thằng anh đôi mắt cũng đau đáu đỏ. Mấy chiều nay, thằng anh ngồi trên bậc thềm ngó mông lung về ngọn núi phía bên kia cánh đồng mãi đến tận khuya, mãi đến khi sương xuống ướt đẫm đôi vai gầy gò. Thằng em cũng thế…

      Thằng anh lục lọi hết đống quần áo của thằng em, lựa ra đôi ba bộ đồ còn lành lặn, đôi giày vẫn còn mới vì thằng em chuyên đi đôi dép cũ. Chưa vừa ý, nó lại lôi quần áo của nó ra. Cái này bỏ, cái kia lấy lại. Chiếc dây nịt, cái mũ… Chừng như đã chán, nó lấy những gì mà nó cho là tốt nhất, sắp xếp gọn gàng rồi bỏ vào chiếc túi du lịch của mẹ nó khi còn sống thường hay nâng niu. Thằng em bỏ ra ngồi dưới gốc xoài đang độ trĩu quả, nhìn luống rau xanh mát mắt vừa trồng tháng trước mà ầng ậc nước mắt.

     Chiếc xe con dừng lại trước nhà, thằng anh dắt em ra xe. Cửa mở, thằng em chui vào ôm chiếc túi du lịch ngồi thu lu trên ghế sau, thằng anh nhét vội mấy tờ bạc mệnh giá năm trăm ngàn đồng vào tay em. Đó là gia tài của hai anh em nó. Ông chú thở dài, mặt người đàn bà chợt thậm thượt. Chiếc xe vụt chạy, bỏ lại phía sau một làn khói bụi đậm đặc. Thằng anh nhìn theo chiếc xe đến khi mất hút.

                                                                       *

      Chiều hôm nay lạnh hơn thường ngày, thằng anh cảm thấy thế khi bỏ cơm chiều ngồi ngó mông lung về phía ngọn núi bên kia cánh đồng. Ngọn núi tím sẫm,  đôi đốm lửa trên sườn đồi, tiếng bò hụ từng hồi trên con đường mòn trở về chuồng. Nơi đó có năm ngàn mét vuông của ba mẹ chúng đang trở thành đất hoang, cỏ dại lan tràn. Nơi đó là cả một bầu trời tuổi thơ mật ngọt của chúng, là mồ hôi, nước mắt và cả máu của cha mẹ. Nơi đó cha mẹ nó đang yên giấc nghìn thu.

     Người dân cần an cư, có an cư mới lạc nghiệp. Những cái qui hoạch treo quái ác kia đã làm xáo trộn cuộc sống của họ, đã làm cho họ sống trong nỗi thấp thỏm lo âu. Có những cụ già sống cảnh đói khát ngay trên chính mảnh đất màu mỡ của mình. Có những người đã phải chết vì uất ức.

     Đất im lặng. Bằng sự im lặng đó, đất nuôi dưỡng con người. Đất dạy dỗ con người phải biết kiên trì, nhẫn nại. Đất khuyên răn con người phải thật thà, trong sạch không mưu mô, toan tính. Đất sâu thẳm tình thương. Người ơi! Hãy bảo vệ đất. Đừng làm đất tủi buồn, giận dỗi.

     Sao Hôm đã mọc cao trên bầu trời mùa hè trong văn vắt, sương xuống đầm đìa. Bếp lửa chợt bật sáng, bóng người len lén đến ngồi bên cạnh thằng anh.

     Thằng em đã tính trước trong bụng. Xe chạy vài cây số, nó kêu chú dừng xe đi vệ sinh. Xuống xe, nó đi liền một mạch về ngồi ở sau vườn.

     Thằng anh quàng vai em, ấm áp, bốn con mắt rưng rưng trong đêm tối. Ngày mai chủ nhật, hai đứa lại đèo nhau trên chiếc xe đạp cọt kẹt đi thăm mộ ba, mẹ. Chúng nó lại nhổ từng ngọn cỏ dại, thủ thỉ chuyện đã xảy ra.

 

                                                                                                                         

 Cam Ranh 15/04/2023

TRẦN QUANG PHONG

Ý kiến bạn đọc
11 Tháng Sáu 20231:24 SA
Khách
Hay ,chân thật, ngôn từ mộc mạc nhưng xúc động ..một cái nhìn sâu trong bộn bề nhân sinh.
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
18 Tháng Tư 20244:07 CH(Xem: 23678)
On the evening of December 21, 1946, the Bach Mai radio resumed its operations somewhere in the province of Ha Dong after a day of silence. One of its broadcasts was Ho Chi Minh’s appeal to the Viets for a war of resistance. He reportedly said: The gang of French colonialists is aiming to reconquer our country. The hour is grave. Let us stand up and unify ourselves, regardless of ideologies, ethnicities [or] religions. You should fight by all means at your disposal. You have to fight with your guns, your pickaxes, your shovels [or] your sticks. You have to save the independence and territorial integrity of our country. The final victory will be ours. Long live independent and indivisible Viet Nam. Long live democracy.
30 Tháng Mười Hai 20252:20 SA(Xem: 1676)
Dẫn Nhập: Sau khi đọc bài viết thứ 7 mới đây, một chuyên gia về môi trường từ Đại học Cần Thơ nhận định: “Hiện nay, giữa Thái Lan – Cam Bốt đang có đấu pháo tranh chấp biên giới, chưa dừng được, phần thua thiệt có lẽ nghiêng về phía Cam Bốt nhiều hơn, dù ông TT Trump có gọi điện can thiệp. Có lẽ dự án kênh Funan Techo tiếp tục bị "treo", khó triển khai lúc này, dù đã gần 3 năm Hun Sen phát lệnh khởi công.” Một số bạn đọc ở trong và ngoài nước cũng có cùng nhận định như vậy. Và đây là bài viết thứ 8 như một Đánh giá Phân tích Ảnh hưởng cuộc xung đột biên giới giữa Thái Lan – Cam Bốt trên Tiến độ Công trình Xây dựng Kênh đào Funan Techo. Bài này được viết từ ngày 07.12.2025 khi cuộc chiến tranh biên giới Cam Bốt – Thái Lan tái bộc phát, cuộc chiến đã bước sang ngày thứ 20 với nhiều thương vong cho cả hai bên.
30 Tháng Mười Hai 20252:15 SA(Xem: 1408)
Nhờ có Facebook mình và Miên đã gặp lại nhau. Cô bạn thuở xưa của tuổi học trò đầy mơ và mộng. Bây giờ mỗi đứa một mảnh đời riêng, Miên sung sướng bình yên và hạnh phúc bên chồng. Mình gãy cánh uyên ương từ khi còn rất trẻ nhưng cuối cùng mình cũng có được chút hạnh phúc bình yên bên con và cháu của mình. Hai đứa gặp nhau mình tíu tít kể chuyện vui buồn nhắc chuyện ngày xưa.
29 Tháng Mười Hai 20252:21 SA(Xem: 1572)
Tôi là người vượt biển. Một người tỵ nạn của những năm đầu thập niên 80. Đặt chân lên đất Mỹ với hai bàn tay trắng và vài bộ quần áo cũ — cùng một niềm tin mỏng manh rằng, ở đâu đó phía trước, đời mình rồi cũng sẽ có mùa đông bớt lạnh. Đêm Giáng Sinh vừa qua, trong căn nhà yên ắng, con gái tôi kể lại một câu chuyện cũ. Một mùa Giáng Sinh của nhiều năm về trước, khi anh em nó còn đang đi học, khi BA tôi — ông nội của tụi nhỏ — vẫn còn ngồi đó, chậm rãi nhìn quanh căn phòng. Hôm ấy, gần đến lễ Noel, ông nội bỗng chép miệng, giọng buồn buồn: “Nô-en năm nay sẽ vui biết mấy nếu nhà mình có cây thông để đón lễ Chúa Giáng Sinh…” Nói xong, ông im lặng. Khuôn mặt già nua thoáng một nỗi buồn không giấu được.
25 Tháng Mười Hai 20251:09 SA(Xem: 1543)
BIỂN CÓ NHIỀU MÀU HỞ ANH – bài thơ của Đặng Hiền viết ngày 16.12.2017, hôm nay trở lại trong một hình hài mới: Blue Rock, với giọng nam trầm ấm, chậm rãi và đầy suy tư. Từ câu hỏi giản dị mà ám ảnh “Biển có nhiều màu hở anh…”, ca khúc mở ra một thế giới yêu thương rất đời: cà phê buổi sáng, âm nhạc không lời, những ước mong nhỏ bé nhưng bền bỉ. Giai điệu Blue Rock khoác lên bài thơ một lớp sóng mới – vừa hoang hoải, vừa ấm nồng – để tình yêu vang lên như biển: không chỉ một màu, mà sâu, rộng và không ngừng chuyển động.
21 Tháng Mười Hai 20252:39 SA(Xem: 2209)
Thầm dỗ Ngủ yên Ngủ yên nhe Cây mùa đông Sợi thời gian Dali chảy dài thương đợi Chờ xanh miết trời xanh Giấc mơ thiên nga và thời gian miên man Mọc trên cành khô Gọi người Người sẽ về Từ phía biển Tôi biết từ lâu Nỗi chợ đợi biển khơi
21 Tháng Mười Hai 20251:47 SA(Xem: 1050)
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
17 Tháng Mười Hai 20255:00 CH(Xem: 1655)
ĐÔI MẮT EM là một thí nghiệm nhỏ nhưng đầy mở rộng của thời đại AI: nơi một bài thơ có thể hóa thân thành nhiều phiên bản—hay và chưa hay, đơn ca hay song ca, với giai điệu và hòa âm luôn biến chuyển, không còn bị giam trong sự lặp lại sáo mòn. Nhưng sau tất cả, điều còn lại vẫn là phần hồn: ca khúc có chạm được trái tim người nghe hay không, và giọng hát có đủ cảm để ở lại trong ký ức. Phiên bản này được gửi đi như một trải nghiệm—lắng, điện ảnh, và mong manh—để người nghe tự tìm thấy mình trong đôi mắt em. TẠP CHÍ HỢP LƯU
17 Tháng Mười Hai 20253:02 CH(Xem: 2486)
MƯA không phải là một bài thơ, mà là một trường thi của hiện sinh, nơi mưa trở thành một thực thể siêu hình: mưa của thời gian, mưa của ký ức, mưa của lưu lạc, và mưa của chữ nghĩa tự vấn chính mình. Ngay từ khổ đầu, Thi sĩ Nguyễn Chí Trung đã đẩy mưa vượt khỏi phạm vi tự nhiên để đặt nó vào trường độ lịch sử và siêu lịch sử: “mưa từ thượng cổ đến nay”. Mưa ở đây không gột rửa mà làm meo mốc ký ức, phủ rêu lên những “ngày vui qua”, những ngày “như ngọc như ngà” nhưng chỉ còn tồn tại như một hình thức của nhớ, không còn là thực tại. Đó là mưa của thời gian bị hỏng.
17 Tháng Mười Hai 20252:52 CH(Xem: 1931)
Đặc biệt là với bộ phim: “Rang De Basanti” sản xuất năm 2006 (Hãy tô màu nghệ cho tôi - nguyên gốc tiếng Hindi có nghĩa: Hãy vẽ tôi bằng màu sắc mùa xuân) của đạo diễn Rakeysh Omprakash Mehra, bộ phim đã phá vỡ toàn bộ các kỷ lục phòng chiếu trong lịch sử điện ảnh Ấn Độ và sau đó chiến thắng nhiều giải thưởng quốc tế quan trọng; và bộ phim “The Last Film Show” sản xuất năm 2021 (Buổi chiếu phim cuối cùng) của đạo diễn Pan Nalin - người xem phim Việt có thể tìm thấy dân tộc mình trên con đường đẫm máu đến với Tự do & Dân chủ và đồng thời tìm đến với Nghệ thuật thứ Bảy như một phương tiện hữu hiệu bậc nhất để tuyên truyền và giáo dục dân chúng.