- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

CUỘC TỰ VẤN LƯƠNG TÂM LỚN NHẤT VÀ RUNG CẢM NHẤT TRONG ĐIỆN ẢNH

Sunday, August 9, 20266:02 PM(View: 6369)


images (24)

CUỘC TỰ VẤN LƯƠNG TÂM
LỚN NHẤT VÀ RUNG CẢM NHẤT TRONG ĐIỆN ẢNH

Tác giả: Mai An Nguyễn Anh Tuấn


Hợp Lưu trân trọng giới thiệu bài viết của Mai An Nguyễn Anh Tuấn về The Odyssey — bộ phim mới của đạo diễn Christopher Nolan.

Không chỉ là một bài điểm phim, tác giả đã đọc cuộc trở về của Odysseus như một hành trình trở về với lương tri và Nhân tính; nơi chiến thắng, quyền lực và những cuộc chinh phạt cuối cùng phải đối diện với món nợ máu của những người vô tội.

Từ thành Troy của Homer đến một thế giới hôm nay vẫn còn “gió tanh mưa máu”, bài viết đặt ra một câu hỏi tưởng cổ xưa mà vẫn nhức nhối: Sau mỗi cuộc chiến, ai sẽ là người trả giá cho những gì con người đã gây ra cho con người?

— BAN BIÊN TẬP HỢP LƯU


 

_______________


Bộ phim bom tấn mới nhất: “The Odyssey” của đạo diễn Mỹ Christopher Nolan chinh phục khán giả khắp thế giới, theo tôi chưa phải bởi nó được quay bằng kỹ thuật tân kỳ cho màn ảnh rộng IMAX và các kỹ xảo hiện đại của nền công nghiệp điện ảnh Hollywood; và chắc chắn khiến không ít vị nguyên thủ quốc gia đang sử dụng vận mạng của hàng triệu người dân như một thứ phương tiện để phục vụ mục đích chính trị đẫm máu cho bản thân phải giật mình và suy ngẫm…

Mặc dù bộ phim này đã bị chê trách khá nặng về kịch bản từ một số trí thức (như bà giáo sư Emily Wilson, người dịch tác phẩm sử thi của Homer sang tiếng Anh), mặc dù có sự phản đối về cách thức thể hiện của Nolan đi quá xa, quá lệch với nguyên tác “Odyssey” và có những hạt sạn lớn về lịch sử (như nhân vật của phim xác định họ đang sống thời đại đồ đồng), v.v, nhưng với phần đông khán giả “biết xem phim” ở các thị trường phim ảnh mà Hollywood vươn tới,  có thể khẳng định rằng phim “The Odyssey” chính là một cuộc tự vấn lương tâm lớn nhất và rung cảm nhất trong điện ảnh xưa – nay, và điều đó làm nên giá trị quan trọng hàng đầu của bộ phim!

“The Odyssey” là tác phẩm nghệ thuật đầu tiên khai thác câu chuyện Con ngựa gỗ thành Troy (Trojan Horse) một cách khác biệt, tạo cho nó một ý nghĩa triết lý mang tính nhân loại: Đó không còn là sáng kiến phi thường của Odysseus và chiến tích vĩ đại của quân Hy Lạp, mà trở thành nguyên cớ chính cho sự “hoàn nguyên” phẩm chất Người ở chiến binh-vua Itaca Odysseus! Quân Hy Lạp và Odysseus khi cầm gươm giáo dưới sự thống lĩnh của ông vua đầy tham vọng Agamemnon - kẻ từng nhẫn tâm đem máu con gái mình là Iphigiêni làm lễ hiến tế thần linh* -, đã giống như một lũ cuồng điên, khát máu, tàn bạo, bất chấp mọi luật lệ của con người lẫn luật lệ thần linh: Họ lợi dụng sự kính trọng lòng hiếu khách của người dân thành Troy để biến lễ vật thiêng liêng thành cái bẫy nhằm triệt hạ cướp bóc thành Troy… Điều này đã là tiếng sét giữa lương tri của Odysseus và trở thành nỗi ám ảnh tâm hồn người chiến binh trung thực: Những tượng thần bị chặt đầu và giật đổ, những phụ nữ bị hãm hiếp, những đứa trẻ bị giật khỏi tay mẹ ném vào lửa… Những cảnh phim có nghĩa nhất giống như một thứ “leimotif” trở đi trở lại từ đầu tới cuối phim là cận cảnh rộng Odysseus đỏ rực ngơ ngác, đau đớn giữa lửa cháy và chém giết máu đổ ngập ngụa trong thành Troy… Kẻ thù lớn nhất của Odysseus chính bản ngã bị dối lừa của ông và những tội lỗi ông gây ra góp phần hủy diệt cả một nền văn minh! Hành trình trở về quê hương cũng là hành trình chuộc lại chính những gì mình đã đánh mất trong máu tươi của người vô tội! Thế rồi, khán giả tự ngầm hiểu: sự trừng phạt đối với Odysseus và nhóm người trở về không phải là sự trừng phạt của các vị thần linh mà quân Hy Lạp đã xúc phạm tới, mà là sự trừng phạt của biết bao sinh linh vô tội đã dính máu trong lưỡi gươm của họ - sự trừng phạt của Nhân tính đối với những gì thuộc về Con người! Cuộc trả thù của Odysseus và con trai ông, dưới sự đồng tình của những con người trung hậu, đối với lũ cầu hôn độc ác tham lam nhung nhúc ở cuối phim chính là kết quả tất yếu của lương tri thức ngộ và bùng nổ của Odysseus sau mười năm trời vượt hiểm nguy của biển cả, sự trừng phạt (và thử thách) của thần linh, và sau cùng là chiến thắng bản thân mình để thấm hiểu cái giá của sự sống trên thế gian - sự sống của bao sinh mạng đã từng ngã gục dưới lưỡi kiếm mê muội của ông!

Cuộc tự vấn lương tâm và sự thức tỉnh Nhân tính dữ dội của một nhân vật văn học cổ đại khi bước vào điện ảnh đã trở thành một hiện tượng nghệ thuật hiếm có của thời đại “gió tanh mưa máu” này!

Đạo diễn MA NAT

 

* Xem thêm: «Iphigiêni ở Ôlix» (Kịch Ơripit - Nguyễn Giang, Nguyễn Trác dịch, Nxb Văn học HN 1980)

 

Send comment
Your Name
Your email address
Monday, July 16, 20182:53 PM(View: 48191)
Ngày 16/7/2018, Vladimir V Putin, Tổng thống Cộng Hòa Nga nhiệm kỳ 4 (2018-2024), sẽ họp thượng đỉnh với Donald J Trump, Tổng thống thứ 45 Mỹ (2017-?). Theo Cố Vấn An Ninh Quốc Gia Mỹ, John Bolton, người mới qua Moscow dàn xếp cuộc gặp tay đôi, hay “một đối một” [One-on-One] này, hai bên sẽ thảo luận những vấn đề an ninh quốc gia giữa hai nước. Chủ đích cùa Trump—người từng mời Putin qua thăm Nhà Trắng nhân cuộc điện đàm chúc mừng Putin tái đắc cử ngày 20/3/2018—là cải thiện bang giao giữa hai siêu cường, và đổng thời, răn đe Trung Nam Hải. (Putin đã được chọn làm Quyền Tổng thống khi Boris Yeltsin tữ chức ngày 11/12/1999 để tránh bị impeached; đắc cử nhiệm kỳ I ngày 26/3/2000).
Thursday, July 12, 201810:21 PM(View: 52031)
Tôi mơ về một nước Việt Nam hoà bình, tân tiến trên nền tảng của những giá trị tinh thần mà lịch sử đã nhồi vào nền văn hiến của nước ta. Cả cuộc đời xã hội của tôi là để đóng góp vào sự ước mong ấy. Trần Ngọc Ninh, Ước Vọng Duy Tân, 2012
Tuesday, June 12, 201811:40 PM(View: 53472)
"Chúng tôi đang đứng ở mút cuối con Sông Hậu, nhìn từng đợt sóng vỗ vẫn còn màu nâu nhạt của phù sa nơi cửa Trần Đề, khúc sông trải rộng để chan hoà vào biển cả; bao nhiêu cảm xúc tràn về, như một flashback, chợt nhớ lại hơn một lần qua Long Xuyên, nơi có tượng đài Bông Lúa của Mai Chửng, một cố tri và cũng là một tên tuổi lớn trong lãnh vực điêu khắc của Miền Nam". Tượng đài Bông Lúa biểu tượng của nền văn minh nông nghiệp, là tác phẩm đồ sộ bằng đồng lá đã được dựng tại thị xã Long Xuyên (1970), một tỉnh lỵ Miền Tây. Một bó lúa vươn lên ngất trời được Đinh Cường thêm vào mấy chữ mô tả thực đẹp: “Phơi phới của mùa lúa con gái...
Monday, May 14, 20188:55 PM(View: 47793)
Sau những vụ "đốt củi" rất thành công, đặc biệt phá tan 2 tụ điểm quyền lực tại TP/HCM và Đà Nẵng, nhiều chuyên gia trong và ngoài nước tiên đoán rằng ở mức tối thiểu tại HN7 phe ông Nguyễn Phú Trọng cũng sẽ loại hẳn Chủ tịch nước Trần Đại Quang ra khỏi bàn cờ và điền khuyết 2 hoặc 3 ghế trống tại Bộ Chính trị để đặt nền nhân sự cho Đại Hội Đảng 13. Đây là thời cơ thuận lợi và thời điểm xung yếu nếu ông Trọng muốn bãi bỏ giới hạn nhiệm kỳ và thống nhất quyền lực về một mối như lãnh tụ Tập Cận Bình tại đại hội tới. Thực tế đã không diễn ra như vậy.
Saturday, April 28, 20181:28 AM(View: 16052)
Khởi từ nhắc nhở của HT, những ngày qua, tôi tìm đọc lại Lữ Thị Mai. Trở lại với dặm trường chữ, nghĩa nong chật thơ mộng, bất trắc đời thường trong thơ; song song với những ám ảnh xã hội và, bi kịch truyền kiếp (trong truyện) của Lữ, giúp soi tỏ trong tôi hai cảm nhận, gần đây, vốn chập chờn chưa rõ nét. (*) - Đó là nhiều cây bút thuộc thế hệ 8x và 9x, đã triệt để khai thác liên tưởng hay “cách nói khác” cho thơ / văn của họ.
Friday, April 13, 201812:09 PM(View: 52758)
“…Trong tác phẩm của mình tôi luôn muốn và cố gắng nói được một điều gì đó, dù rất nhỏ, nhưng cũng phải chuyển tải một thông điệp nhân văn. Nhân vật của tôi dù có đê tiện, có ghê tởm đến đâu thì cuối cùng cái mà anh ta để lại trong lòng độc giả chính là niềm tin rằng anh ta sẽ tìm đến với cái thiện, vì vậy anh ta trở nên đáng thương, chứ không phải là đáng trách…”
Monday, March 19, 20183:16 AM(View: 54812)
Tôi khởi viết những dòng chữ đầu tiên này khi chị Phạm Đoan Trang - một nhà báo tự do - vừa bị công an bắt. Nhưng dù chị được thả ra hay lại bị bắt lại, tôi tin rằng chị vẫn luôn luôn là người tự do. Những hàng rào công an hay bốn bức tường gạch của chế độ này, dù có muốn, cũng không thể giam giữ tâm hồn của người phụ nữ ấy.
Monday, March 5, 201812:17 AM(View: 56025)
Người Hy Lạp có một câu danh ngôn nổi tiếng “phẩm cách là vị thần bảo vệ của con người”. Do đó, trong lịch sử từng có những vị tướng hay cả những người lính vô danh, đứng trước quân thù đã chọn cái chết để giữ tròn khí tiết, giữ cho được phẩm cách của chính mình và phẩm giá của quốc gia.
Tuesday, December 19, 20172:05 AM(View: 55691)
Mới nhìn, có vẻ việc ông Đinh La Thăng đang bị đánh dồn dập chẳng liên hệ gì tới Xi Jinping - Tập Cận Bình, ngoại trừ cái thủ thuật Đả hổ đập ruồi, tức dùng lý cớ diệt tham nhũng để trừ đối thủ, đang được hùng hổ đem ra ứng dụng tại Việt Nam.
Wednesday, November 1, 20172:46 AM(View: 53432)
Văn học Việt Nam truyền thống không có bộ môn tiểu sử. Hay nói cho rõ hơn, không có những công trình dài hơi, thấu đáo, viết về chẳng những sự nghiệp mà cả thân thế đời sống riêng tư của các văn nghệ sĩ làm nên văn học sử nước nhà.