- Tạp Chí Hợp Lưu  18939 Magnolia St. Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Lượt người xem
1,588,151

Tắm

11 Tháng Sáu 200912:00 SA(Xem: 28076)

vuong_kh_0_300x199_1LTS: Lần đầu cộng tác cùng Hợp Lưu, Vương Kh. sống và làm việc tại Sài Gòn. Tác phẩm "Tắm" viết theo thể đối thoại đã tạo không khí lạ và sắc như một đoạn phim ngắn. Hợp Lưu trân trọng gới thiệu đến quí độc giả

- Mẹ, hôm nay mình uống nhiều một chút, có được không? Một chút thôi...

- Ừ được chứ! Nhưng con có chắc mình muốn uống nhiều hôm nay không?

- Con không biết mẹ à. Con chỉ nghĩ, có lẽ hôm nay là lần sau cùng con được uống với mẹ thế này, nên muốn được uống nhiều, nhiều nhiều nữa...

- Mẹ biết trong lòng con đang đau khổ lắm...

- Không đâu mẹ! Mẹ chẳng dạy con, phải hạnh phúc trước hạnh phúc của người mình yêu là gì? Giờ con phải vui mới đúng, chờ vài ngày nữa anh Minh sẽ thực hiện điều mẹ mong muốn. Anh ấy lấy vợ, sinh cháu cho mẹ ẵm bồng và mẹ sẽ rất vui? Có phải không? Nếu mẹ vui.. con buồn để làm gì, đâu để làm gì, phải không mẹ?

- Mẹ... xin lỗi. Mẹ sinh Minh mà không sinh được tính nó...

- Mẹ, mẹ lại thế rồi. Đâu phải là lỗi của mẹ. Thôi, hai mẹ con mình cụng ly một cái nhé! Ngày mai con về Sài Gòn rồi, chắc sẽ không ai rủ rê mẹ uống Halida nữa đâu. Con dám chắc đó!

- Ừ, và mẹ cũng chỉ uống Halida với con thôi, đứa con gái đáng thương của mẹ. Con quên thằng Minh đi. Nó không xứng đáng...

- Mẹ đừng nói vậy mà tội anh ấy. Anh Minh là con trai mẹ mà. Ngày trước, khi anh ấy cho con xem bức ảnh trắng đen anh đã chụp với mẹ lúc tròn ba tuổi. Mẹ biết không? Con xúc động đến phát khóc khi thấy tia nhìn ngây thơ, sáng ngời của anh ấy. Nó ám ảnh con đến tận bây giờ. Có lẽ đến chết, con cũng không quên được, nụ cười tự hào của mẹ, nét mặt trong trẻo của anh Minh. Thật là tuyệt!

- Hiên, con nghe mẹ. Lấy chồng, quên thằng Minh đi. Có như thế mẹ mới yên lòng. Bằng không, làm sao mẹ có thể...

- Mẹ, mẹ đừng nói vậy mà con thấy có lỗi với mẹ nhiều hơn. Mẹ đã sinh anh Minh, cho anh ấy hình hài, yêu thương và dạy dỗ. Mẹ đã mong anh ấy tìm được hạnh phúc, đúng không? Bây giờ, anh ấy đang như thế mẹ ạ! Anh Minh đang nao nức trở thành chồng của Thùy. Thùy sẽ là con dâu của mẹ, là cô ấy, không phải con, càng không phải một người phụ nữ nào khác. Mẹ hãy tin rằng anh ấy quyết định đúng, có được không?

- Thế còn cháu nội của mẹ? Đứa cháu nội mà con và thằng Minh đã giấu mẹ hai năm qua...

- Mẹ ơi, mẹ say rồi! Không có đứa cháu nội nào tồn tại cả. Anh ấy đã vứt hết tất cả kể từ ngày quyết định rời xa con. Cho dù đứa cháu nội của mẹ có lớn như thế nào thì sự thật vẫn là sự thật. Anh ấy chẳng cần ai cả. Kể cả con – người đã yêu anh ấy đến không còn biết thứ gì khác trên đời này thì cháu nội của mẹ, có nghĩa lí gì đâu...

- Sao con tàn nhẫn vậy? Thằng Minh, trời ơi cái thằng ích kỷ...

- Mẹ nói đúng, con tàn nhẫn và anh Minh ích kỷ. Anh ấy từ bỏ con nhưng chưa bao giờ muốn con thôi ngừng yêu anh ấy. Con trai của mẹ đó. Con trai của mẹ sẵn sàng ngủ với con, nói với con những lời ngon ngọt dù chỉ vài tháng sau anh ta đi cưới người đàn bà khác. Con trai của mẹ đã làm con ra thế này đây. Anh ấy đã biến con thành con đàn bà ác độc thế này đây. Chính con đã từ bỏ đứa con mình. Là con, con đã giết chết cháu nội của mẹ. Và bây giờ, con cất công tìm đến đây để uống với mẹ chỉ vì con không thể quên lần đầu tiên được gặp mẹ, mẹ đã rót đầy ly Halida cho con và mẹ nói "phải chi con là con dâu của mẹ thì tốt biết mấy". Con không quên được giọng nói của mẹ khi ấy, nó giống như cánh đồng mùa gặt, thơm và mát kinh khủng. Và con càng không thể quên Minh đã từng tồn tại rồi biến mất trong cuộc sống con như thế nào...

- Trời ơi! Hiên ơi! Cháu nội của mẹ.. Sao lại thế này hả con?

- Mẹ, mẹ nghĩ con muốn vậy ư? Mẹ có biết con đã đau đớn và dằn vặt thế nào khi bỏ đi đứa con của mình không? Nó là con của con, là con của anh Minh mẹ à. Là cháu nội của mẹ, đáng lẽ ra, nó phải được chào đời. Con là con đàn bà tồi tệ...

- Khốn nạn quá! Tại sao con...

- Mẹ, mẹ cứ chửi con đi. Con đáng bị như vậy. Cả con và Minh đều không đủ dũng cảm để giữ cháu nội của mẹ. Con của mẹ, anh ấy biết bay, anh ấy chưa bao giờ thuộc về con, chưa bao giờ, hahaha. Cuộc đời này, thú vị làm sao!

- Sao thế này hả Hiên? Con...

- Mẹ, mẹ đừng hỏi con những điều như thế. Mẹ không còn câu hỏi nào khác ư? Con không trả lời nổi câu hỏi của mẹ đâu. Mẹ tha thứ cho con, tha thứ cho anh Minh nhe mẹ. Chúng con không thể tự gánh vác những tội lỗi của mình. Nó thật sự quá lớn lao...

- Con say rồi! Đừng nói nữa. Mẹ không muốn nghe... Theo mẹ vào phòng, ngoài này rét lắm...

- Mẹ, sao mẹ lại thương con? Con đáng bị mẹ căm ghét cơ mà. Có phải vì anh Minh đã bỏ con để cưới Thùy, phải không mẹ? Có phải mẹ thừa biết người muốn con bỏ đứa bé là Minh?

- Con đừng hỏi vậy! Mẹ phải trả lời như thế nào mới khiến mẹ vui. Trả lời như thế nào thì khiến con không ray rứt nữa. Lần đầu tiên khi con tìm đến đây, mẹ đã biết, rồi con sẽ phải khổ sở với thằng Minh. Sao con lại yêu nó đến vậy? Con quên nó đi không được ư? Sao lại khốn khổ thế này....

- Mẹ, mẹ đừng khóc! Con sẽ làm vậy cho mẹ vui lòng. Con sẽ quên anh Minh ngay bây giờ, kể từ đây, ngay khoảnh khắc này. À mẹ! Đám cưới anh Minh, mẹ nhớ mặc bộ áo dài con tặng mẹ lần con đi Hà Đông nhé! Màu đó anh Minh rất thích. Da mẹ trắng, mẹ mặc sẽ đẹp lắm. Nếu Thùy có hỏi, con chỉ dặn hờ thế thôi chứ Thùy chẳng quan tâm đâu. Nếu Thùy có hỏi, mẹ đừng nói con đã tặng nhé! Cô ấy sẽ ghen và giận anh Minh, tội nghiệp!

- Hiên! Con đừng nhắc tới thằng đó nữa và mặc kệ con Thùy đi. Tụi nó có sướng khổ thế nào thì mẹ cũng mặc, mẹ xin con...

- Con xin lỗi mẹ! Mẹ có tội gì đâu mà phải nghe con than vãn, khóc lóc thế này. Dù thế nào thì hai người đó cũng là con của mẹ, ngoại trừ con! Mẹ chưa từng bị đau khổ vì người mình yêu đúng không? Mẹ lớn lên, yêu và lấy bố rồi sinh anh Minh. Chưa bao giờ mẹ chịu cảm giác bị người yêu rời bỏ, có đúng không mẹ?! Con về đây. Cảm ơn mẹ đã cho con uống Halida, bia ngon lắm ạ!

- Con say quá rồi. Vào ngủ với mẹ. Con đi thế mẹ không an tâm.

- Con tự lo được mẹ à. Con gần ba mươi rồi, chẳng lẽ mỗi việc tự chăm sóc mình cũng làm không được sao?

- Ừ, mẹ biết. Mẹ biết là con mạnh mẽ. Nhưng bây giờ, mẹ muốn chăm sóc con, có được không?

- Mẹ, hay mẹ tắm cho con nhe. Được chứ mẹ? Ngày xưa mỗi lần có dịp bên nhau, anh Minh lại tắm cho con. Anh ấy khéo tay lắm. Nước anh ấy pha, bao giờ cũng vừa ấm và mát dịu. Con yêu đôi bàn tay anh vuốt ve từ gương mặt, mái tóc cho đến từng ngón chân bé tẹo của con. Mẹ ơi! Anh Minh đã từng rất yêu con mà... huhuhuhu...

- Hiên ơi! Con... Sao lại thế này hả con?

- Con không sao. Con xin mẹ đấy. Mẹ tắm cho con nhe mẹ, một lần thôi…

- Thôi được rồi! Để mẹ vào pha nước. Nào, đi theo mẹ...

- Con ngồi xuống đây. Tóc tai con gái sao để vàng thế này?

- Dạ! Không phải đâu mẹ. Tóc con nhuộm ấy mà. Là nâu mẹ à, không phải vàng. Anh Minh không thích phụ nữ nhuộm tóc. Con cũng vậy! Nhưng con đã để màu tóc này hai năm rồi. Kể từ ngày anh Minh nói không nên gặp nhau nữa. Con đúng là ngốc nghếch phải không? Con đã hi sinh mái tóc đen óng của mình để đổi lấy màu nâu cháy này đây... Nhưng không sao mẹ à! Tóc tai mà. Rồi nó cũng sẽ dài ra và đen lại như xưa bởi con có nhuộm như thế nào thì bản chất nó vẫn không hề thay đổi. Tóc con màu đen, máu con màu đỏ và con yêu anh Minh...

- Mẹ hiểu rồi... Mẹ hiểu rồi... Nào, bây giờ thì ta gội đầu trước nhé! Con gái mà tóc ít thì sướng, con đừng buồn nữa. Sau này, còn con sung sướng hơn cả thằng Minh và bất kể người nào...

- Hihi, mẹ nói đúng lắm! Con sẽ sung sướng cho mà xem... Mẹ! Mẹ đợi chút, con muốn cởi quần áo để tận hưởng dòng nước ấm áp này và đôi bàn tay chai sần của mẹ. Ngày trước, mẹ có hay tắm cho anh ấy không? Con nhớ, Minh từng kể với con, khi anh ấy chào đời, mẹ đã bị ra huyết suốt mấy ngày trời. Anh ấy không được bú sữa mẹ và khóc thét trong bệnh viện cho đến khi người ta bế nằm cạnh mẹ. Khi đó, mẹ biết con nghĩ gì không? Con đã nghĩ, sau này chúng con có con, con sẽ cố gắng dành đến giọt máu cuối cùng cho nó. Con sẽ mặc cho bộ ngực này tan chảy, mặc cho thân thể này không còn săn chắc, mặc cho những nếp nhăn chằng chịt như mạng nhện, chỉ cần con là mẹ của con anh ấy, mẹ à. Con chỉ cần có bấy nhiêu thôi...

- Rồi con sẽ được làm mẹ. Con sẽ làm được tất cả những gì con muốn vì con xứng đáng được như thế...

- Mẹ ơi! Con không xứng đáng! Sẽ chẳng ai muốn cưới một người đàn bà như con! Không ai muốn làm chồng của kẻ sẵn sàng vứt bỏ con mình. Mẹ hiểu không? Con sẽ sống cuộc đời như thế nào? Con giàu có. Con địa vị. Con xinh đẹp nhưng con không xứng đáng là một người đàn bà bình thường. Con đáng bị nguyền rủa cho đến chết, cho đến chết, mẹ hiểu không?

….

- Mẹ, mẹ hãy đặt tay lên ngực con đây này! Đây là vòm ngực mà Minh đã vùi vào mỗi lần anh ấy âu yếm con. Con không thể nhớ hết bao nhiêu lần anh ấy đã ngã vào nó. Bao nhiêu lần con rên siết? Bao nhiêu lần chúng con không biết đến điều gì khác ngoài thân thể của hai người rị chặt vào nhau. Bao nhiêu lần? Bao nhiêu lần con chỉ biết ngồi trước cửa phòng trọ anh ấy và khóc? Bao nhiêu lần con mòn mỏi đến nỗi ngủ quên trước bậc cửa và bao nhiêu lần anh ấy van xin con đừng để anh ấy một mình... Mẹ ơi! Con kinh tởm căn phòng đó. Kinh tởm mùi bùn non hắt lên từ dòng kênh đen thẳm. Con kinh tởm khi nghĩ đến việc Minh đã làm điều đó với Thùy ngay trên chính chiếc giường mà chúng con đã cùng mua nó với nhau. Con khiếp sợ khi nhìn thấy những túi bao cao su ẩn sâu dưới ví anh ấy trong khi Minh chưa bao giờ dùng nó với con. Mẹ hiểu không? Con không hiểu được. Tất cả là thế nào hả mẹ? Con đã làm gì khiến Minh đối xử với con như vậy? Con đã làm gì? Có phải con đã sai khi yêu Minh đến mụ mị thế này không? Tại sao là Thùy mà không phải là con? Tại sao con của Thùy được quyền sống còn con của con thì phải chọn cái chết? Tại sao vậy mẹ? Tại sao vậy mẹ???

- Mẹ, mẹ hãy chạm vào đây. Cơ thể con đây. Tuổi xuân của con đây! Minh đã lấy mất của con rồi! Giờ chỉ còn lại như thế này đây! Anh ấy đã mặc con vật lộn với cuộc sống này để đi theo người khác. Con đàn bà ấy sắp trở thành con dâu của mẹ đấy! Con sẽ nguyền rủa họ cho đến chết mẹ à. Cho đến chết con cũng sẽ không bao giờ tha thứ cho họ. Họ đáng chịu như thế! Sẽ không bao giờ anh Minh có thể làm cha của bất kỳ đứa trẻ nào. Mẹ đừng trông mong sẽ có một đứa cháu đích tôn. Mẹ chỉ một đứa cháu duy nhất, nó là con của con và nó đã chết rồi. Chính con trai mẹ đã giết chết nó, hahahaha...

- Hiên ơi! Mẹ xin con, con đừng như vậy... Mẹ xin con đấy...

- Haha, mẹ ơi! Con khiếp sợ chính mình! Con không dám soi mình trong gương. Con không dám lõa thể trước bất kỳ người đàn ông nào khác. Con sợ... Họ sẽ nhìn thấy bộ mặt thật của con. Con đàn bà giết người, huhu, mẹ ơi! Con đê tiện, đê tiện lắm. Huhu...

….

- Mẹ, mẹ ôm con đi mẹ. Ôm con chặt vào! Ôm con như Minh đã từng, siết lấy con như Minh đã từng, quần nát con như Minh đã từng. Làm đi mẹ! Thật mạnh vào. Một giây nữa thôi, con sẽ không còn là con nữa, không còn là con nữa... Cả cuộc đời này, con sẽ nhớ đến chết giây phút này. Giây phút mẹ tắm cho con... Mẹ đã tắm cho con... Huhuhu..

Vương Kh.
25/02/2009

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
19 Tháng Mười 20217:06 CH(Xem: 838)
Anh không mất công hay thì giờ gì mấy để làm quen với cô. Vài tuần trở lại đây, anh để ý thấy cô bắt đầu chạy trong công viên này và nhiều lần ngồi nghỉ ở cùng một chiếc ghế đá với anh. Cô không tỏ ra e dè gì khi phải chia chỗ ngồi với một người đàn ông xa lạ. Mỗi lần tình cờ cùng ngồi xuống băng ghế đá, cô đều nở một nụ cười khá thân thiện với anh. Nụ cười của cô đặc biệt ở chỗ là tuy rất dễ mến, nó không có vẻ gì mời gọi một cuộc nói chuyện nào cả. Nó không tắt ngúm ngay làm cho anh cụt hứng, nhưng nó cũng không kéo dài để anh có dịp bắt chuyện với cô. Tuy vậy, anh không muốn tỏ ra là một kẻ thiếu lịch thiệp, không phải đợi cơ hội mới cho thấy rằng mình cũng có khiếu ăn nói. – Chào mừng cô đến với công viên Griffith —Một hôm anh quyết định đi xa hơn những nụ cười xã giao.
19 Tháng Mười 20216:53 CH(Xem: 539)
Ở làng tôi. Người đàn ông sáu mươi ba tuổi, sau một đêm ngủ vùi và không bao giờ đứng dậy được nữa. Nhưng người thân cố cứu sống ông ta bằng mọi giá . Vị pháp sư người Tàu được thỉnh mời , ông ta khẳng định rằng nếu cái xác kia vừa kịp chìm sâu vào trong bóng tôi chưa quá ba canh giờ. Ông ta và các đồng sự, từ chỗ này hay nơi khác, đã cứu được nhiều người trong một thể trạng như vậy. Khi cái xác vùng đứng dậy, mọi người trong gia đình, người thăm viếng than bằng quyến thuộc bỏ chạy tán loạn và những câu chuyện chết chóc , tang thương bắt đầu từ đó.
08 Tháng Mười 20219:45 CH(Xem: 648)
Tháng Mười của lễ hội bắt đầu, người người tấp nập trong các cửa hàng, mặc kệ những cơn gió mang theo hơi lạnh giá của cơn mưa dầm của mùa thu, hay cái nắng vàng óng ả của những chiếc lá vàng đang bay trong gió lộng. Lòng đường đầy xác lá làm tôi nhớ đến cảnh người phu quét lá ở quê nhà, chiếc xe bằng gổ và cây chổi dài họ cứ quét và lá cứ rơi và gió cứ thổi tung và quay tròn rồi rơi xuống đường. Ngày cứ trôi qua và đêm đổ xuống trên những ngọn đèn vàng của những con đường đầy bóng cây và chiếc xe gổ cùng như người quét lá mang lại trong tôi một hình ảnh thân quen của thành phố Sài Gòn, nơi tôi đã sinh ra, lớn lên và ra đi để đến một miền đất khác. Tháng Mười mang theo khá nhiều kỷ niệm, của thời trẻ cho đến ngày già, Những ngày cuối thu mang theo chút tiếc nhớ của ngày xưa, dịu dàng hơn như một hớp rượu nho ướp vào mùa thu trước, cơn say dịu dàng như những âm giai trầm bổng trong một trường khúc concerto duy nhất của Jean Sibelius...
26 Tháng Chín 20218:35 CH(Xem: 785)
Hôm hết đợt “3 cùng” chống dịch ở bên khu công nghiệp, Mìn, Lù, Phủ về phòng trọ không thấy Giắng đâu. Hỏi. Chị chủ bảo: “Mình nhận A Giắng làm em nuôi rồi. Đưa nó lên nhà trên ở cho tiện. Ở dưới một mình hôm nọ ốm đói suýt chết đấy.” / “Thế…thế… tối nay có ‘xúc than đóng gạch’ nữa không?” / Mặt chị chủ thốt nhiên đỏ bừng. Hạ giọng thì thầm: “Thôi. Từ giờ thôi nhé. Chuyện đâu bỏ đó coi như không có gì nhé.”
14 Tháng Chín 20218:20 CH(Xem: 1070)
Tay Giắng quờ quạng vơ vào ngực áo chị, miệng khô khốc nhóp nhép như bé con đòi bú. Giắng nhắm nghiền mắt thều thào: “nước ước…”. Chị nhìn quanh, cả phòng chả có cái gì gọi là nước. Cái xô nhựa đựng nước nấu ăn cũng khô rang lăn lóc góc phòng. Chị tắc lưỡi vén áo lên, kề bầu ngực căng mọng sữa vào miệng Giắng bóp nhẹ. Một tia sữa trắng thơm nức phun xuống đôi môi khô nứt. Giắng nhóp nhép nuốt. Rồi nuốt ừng ực. Chị áp cả bầu vú vào miệng Giắng. Nắn. Hết bầu này sang bầu kia. Giắng vẫn nhắm nghiền mắt nuốt. Khuôn mặt dần hồng lên. Chị nhìn xuống, mãn nguyện… / Giắng mở mắt ra. Nhìn. Hồi lâu. Bỗng òa khóc, ôm chầm lấy chị nức nở: “Chị ơiiiiii…”
13 Tháng Chín 202112:18 SA(Xem: 1000)
Nhà tôi ở lưng chừng đồi. Ngôi nhà nhỏ như tổ chim ghé vai dựa vào vách sỏi cách mặt đường ba chục bậc cấp ấy có một cây mộc hương bốn mùa lặng lẽ buông từ nách lá những nhánh bông li ti màu vàng ngà điểm đôi chấm ngả sang trắng sữa và một khoảnh sân bé xíu lát bằng những viên gạch gốm, màu men đất thâm trầm lấp lánh ánh đen. Đứng ở đấy, nhìn về phía trước sẽ thấy trọn vẹn một hồ nước mênh mông thấu cả đáy sỏi vàng – Hồ Bến Tắm. Giữa hồ có một hòn đảo rất lớn, tách biệt hẳn với đất liền vì con đường độc đạo dẫn vào đó bao giờ cũng chìm sâu trong nước. Mẹ tôi gọi đảo ấy là Đảo Mộc Hương…
24 Tháng Tám 202110:46 CH(Xem: 1472)
Tôi từ từ từ đứng dậy, như thoát ra khỏi một lớp vỏ nào đó, bước tới vài bước rồi quay lại nhìn chính mình. Tôi vẫn còn ngồi ôm đầu trên sofa, quằn quại trong đau đớn. Tôi bỏ mặc tôi ngồi đó để quay vào bên trong, bây giờ đã thấy trong người nhẹ nhàng đôi chút. Tôi bỏ lại cả cơn đau và cơn say, lướt đi như không chạm đất, lần về phía cái cầu thang gỗ dẫn lên căn gác xép. Mùi ẩm mốc của nơi ít người lui tới tràn ngập căn gác tối. Tiếng mưa vỗ trên nóc nhà nghe rõ mồn một. / Tôi bắt đầu lục lọi những món đồ đã từ lâu không đụng tới, không biết mình đang tìm kiếm gì. Mấy cuốn sách cũ bay mùi ngai ngái. Vài tập nhật ký bám đầy bụi. Những album ảnh dày cộm, chất chứa biết bao nhiêu nhân vật trong đó, người còn, kẻ mất. Tôi thẫn thờ lật qua vài trang bất chợt, những quãng đời đã qua như từng phân đoạn trong một cuốn phim dài, lúc thì đen trắng, lúc thì nhiều màu sắc, hiển hiện như chưa bao giờ mất đi. Cơn mưa hiện tại vẫn còn rạt rào trên mái.
17 Tháng Tám 202110:48 CH(Xem: 1178)
Vòng quay trái đất hai mươi bốn giờ một ngày, ba trăm sáu mươi lăm vòng một năm, ba ngàn sáu trăm năm mươi vòng mười năm. Vòng quay thời gian nhớ thương, đợi chờ, tuyệt vọng. Vòng quay bánh xe ra đi chắc nàng còn ngủ say, vòng quay bánh xe trở về không biết nàng giờ ra sao.
04 Tháng Tám 202111:49 CH(Xem: 1497)
Tần Cuồng ngồi đó, mắt láo liên, môi tím ngắt, nhưng khóe miệng ngạo nghễ, không rõ là cười ruồi, cười đểu, cười khẩy hay đang suy nghĩ, âm mưu, dự tính hoặc đắc thắc việc gì. /Mọi người chửi Đ. M. thời Covid, có kẻ phát điên lên, mất trí vì căm ghét, thù hận, nhưng Cuồng thì đắc trí, và đắc trí như giới thượng cấp của y.
26 Tháng Bảy 20219:22 CH(Xem: 1173)
Đó là vào những ngày mùa thu Canh Thìn, năm Minh Mạng thứ nhất (1820), "dịch phát ở Hà Tiên rồi lan ra toàn quốc" (Đại Nam Thực lục). Khi vua bảo các quan: "Theo sách vở chép thì bệnh dịch chẳng qua chỉ ở một châu một huyện, chưa có bao giờ theo mặt đất lan khắp như ngày nay", triều thần Phạm Đăng Hưng đã tâu rằng: "Thần nghe dịch bệnh từ Tây dương sang", nghĩa là triều đình đã có nhiều người biết dịch bệnh truyền qua các thuyền buôn đến từ Ấn Độ, và dịch tràn lan do khí độc (lệ khí) phát tán. “Thực lục” còn viết: "Vua lấy bạch đậu khấu trong kho và phương thuốc chữa dịch sai người ban cấp", cho ta biết đây là một trận dịch tả.