- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: tapchihopluu@aol.com
Tác Giả
Tìm đọc
Trang Nhà

NGỰA U BUỒN

23 Tháng Ba 20153:51 SA(Xem: 54582)

NguyenKhai-Violin Memory-oil on cavas
Violin Melody- tranh Nguyên Khai




Đồng cỏ vào mùa xuân.

Gió hững hờ đạp lên đám cỏ voi, cỏ lông chồn đỏ tía. Từng đàn châu chấu, cào cào rào rào bay lên như đám mây màu xanh lục nhạt. Mùi hoa ngũ sắc nồng hăng hắc. Nắng vàng trải một lớp bụi phấn hoa vàng óng trong veo lên mặt cỏ. Buổi sáng từ lớp bụi đó mờ ảo, lung linh.

Gió ngẩng cao chiếc đầu kiêu hãnh, đôi mắt tròn to u buồn nhìn xuyên thẳng qua cánh đồng cỏ, toàn thân từ chiếc ức nở nang của loài sói, cái cổ dài duyên dáng của loài nai, đến cặp chân dài thẳng băng thon chắc, đều như muốn vươn ra trong không gian, muốn bay về phía trước. Sắc lông đen tuyền nổi bật trên nền đồng cỏ xanh lục và đường viền chân trời xanh thẳm màu trứng sáo.

Nhai cỏ đã chán chê, Gió lục sục sốt ruột gõ móng xuống lớp đất mềm. Thường thì sau đoạn đường tám cây số từ đường làng Tân hòa, Đức Lập Hạ đến đồng cỏ, khi đã quần Gió mệt đừ tắm đẫm mồ hôi, Tây Sương sẽ dùng bàn chải lông mềm chăm chút chùi hết bụi cát trên mình Gió, rồi lau cho khô mồ hôi vì Gió quen sạch sẽ đến độ không chịu nổi mùi mồ hôi của chính mình, cô chà đi chà lại cái khăn vải mịn sực nức mùi dầu dừa quen lên mình Gió cho đến khi ánh nắng soi rõ từng vệt sao, vệt xoáy trên làn da bóng mượt của Gió mới thôi. Bàn tay ngón gầy xương rất con gái âu yếm vuốt ve riết lớp lông bờm dựng ngược mịn mềm mại như nhung tơ, miệng không ngớt thì thào tên...nài Bảy...

Nhưng hôm nay, Gió ngao ngán gục gặc đầu. Tây sương nằm ngửa trên cỏ, tóc xổ tung kín hết khuôn mặt, hai tay đập liên hồi lên mặt cỏ, như một con ngựa non đang bị thương. Con gái chăn ngựa đau buồn cũng kiên cường khác người thường. Chỉ khóc trên đồng cỏ.

Người ta vẫn hay nói, loài ngựa u buồn. Thiệt ra con người mới là loài u buồn nhất. Nhiều khi chi chỉ vì những duyên cớ vớ vẫn không đâu.

Gió tần ngần lần dò lại bên cạnh Tây sương, chiếc lưỡi dài và nóng thong thả lùa hết mớ tóc rối nùi trên mặt cô, liếm từng dòng nước mắt mặn chát. Như chỉ chờ có thế, Tây Sương ôm chặt cái mỏ ướt mèm của Gió, nấc lên:

- Người gì đâu mà vô tình, bạc bẽo!

Thở khì một hơi dài qua mũi, Gió biết là Tây Sương lại nhớ nài Bảy rồi!

Chắc cũng bằng Gió nhớ nài Phong! Cũng bằng Gió nhớ đường đua, cát bụi mù mịt, nồng nặc hơi người, hơi ngựa, rầm rập tiếng hò la cổ vũ gọi tên Thần Phong.

Lúc đó, trên đường đua Gió đã là Thần Phong, con ngựa đua cấp bảy, lai giống từ con Mai Phụng được nữ hoàng Anh tặng cho trường đưa Phú Thọ thập niên 50-60. Chỉ một lần nhìn lướt qua, nài Bảy đã buột miệng:

- Con này quán tuyệt thiên hạ đây, ngựa có ẩn tướng, cực có tài mà bề ngoài như rầu rĩ, ngơ ngác như tự quên chính mình. Thần Phong mặt xương dài, tai nhỏ dựng đứng, ức nở như sói rừng, cơ bắp nở nang như sư tử, lưng dài mỏng mà cổ nhỏ như loài nai, lông sát bóng mượt. Ngựa hay không đủ còn phải có nài giỏi!

Thần phong mới sáu tuổi mà đã là một con ngựa chứng dũng mãnh, chỉ đua một lần đã đoạt ngay giải nhất, vừa dắt vào đường đua thì rầu rĩ, gục gặc, nhưng chạm vào mùi gió bụi, là phi như vũ bảo, còn cách xa đích đến đã phóng ra cú siêu nhảy không co chân, đuôi dựng đứng, lướt qua đầu cả đàn ngựa đang bạt vía mất hồn, sùi bọt mép dốc mình vươn tới đích!

Trên mình Thần Phong lúc đó chỉ có nài Phong, không thể là ai khác. Nài Phong xuất thân từ gia đình có truyền thống nài, nói theo kiểu dân làng Tân Hòa là chưa ra đời đã có nghề "nài" trong máu. Mới vừa mười hai tuổi đã có bốn năm làm nài, Cao chỉ  một thước ba, nặng 32 kg, đứng ngang bụng con Thần Phong, nhưng mắt có lửa, có thần, vừa liều lĩnh vừa dũng mãnh, lại thông mình, biết hết những chiêu bí kíp gia truyền bẻ cua, kìm cương, lấy đà, bức tốc, thúc ngựa nhanh về nhất.

Nhưng lần đua cuối cùng đó, nài Phong khóc ngất khi bị phát hiện tăng lên năm kg chỉ một tuần trước cuộc đua. Bao nhiêu tiền cá độ đã đổ vào nài Phong và Thần Phong, vậy là bài "ép cân, hành xác" bắt đầu khắc nghiệt. Một tuần liền chỉ húp cháo loãng, uống cà phê và liên tục ngồi "lò hấp", ngày cuối cùng chủ ngựa bắt nài Phong ngồi liên tục trong lò hấp chỉ cho nghĩ 15 phút mỗi lần để uống nước, đêm trước lại còn uống thuốc xổ. Buổi sáng bắt đầu cuộc thi, nài Phong lơ mơ, ngơ ngơ như đang đi trên mây, trọng lượng giảm quá mười kg chỉ còn 28 kg.

Nài Bảy đi ngang đầu Thần Phong thầm thì với nài Phong:

- Tao coi thần sắc mày không được tốt, không nên đua nữa. Mà con Thần phong này có tướng hại nài, thuộc giống Đích Lô của Lưu bị xưa, mắt trũng, xoáy sao trên đầu, xoáy sau mang tai. Chuyến này dữ nhiều hơn lành, Phong, mày nghe tao, nghề nài bạc lắm. Cảm giác oai phong như kỵ mã chỉ có một thoáng mà rủi ro đeo theo cả đời.

- Em chỉ đua một lần này nữa, chủ hứa trả đủ tiền cho má em sửa nhà rồi bỏ nài luôn. Em lỡ nhận tiền của người ta rồi, nài Phong quay đầu lại, mắt bạc thếch.

Cửa đã mở, tiếng hò reo tên Thần Phong và nài Phong đã như sấm dội trên khán đài, rền vang loang dài hết bãi cát. Thần phong bắt đầu dậm móng sốt ruột, khịt mũi căng thẳng. Mồ hôi đỏ túa ra như tắm. Nài Phong dồn sát mình vào thân ngựa, như đã hòa làm một, như không còn cách biệt giữa ngựa và người. Quanh một khúc cua gấp, chân nài thúc vào bụng ngựa chợt nhẹ bỗng, không còn trọng lượng, Thần Phong phóng cao cú siêu nhảy thẳng chân, nài Phong bay vòng vòng trong không gian mờ bụi, lao thẳng về phía trước.

Đến bây giờ Gió vẫn nhớ như in cảm giác đó, cảm giác nài Phong nằm oặt dưới chân mình, ngay vạch đích, mắt còn mở trừng trừng như chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra.

Thần phong đã đọat cúp lần cuối cùng như vậy đó!

Đó cũng là lần cuối cùng Thần Phong còn được tham gia đường đua. Tiếng xấu Đích Lô hại chủ đã làm tất cả các nài chùn tay không dám cưỡi Thần Phong, mà sau nài Phong, Thần Phong cũng không chấp nhận nài nào khác ngồi trên lưng mình. Trừ nài Bảy.

Nài Bảy xưa từng một thời lừng lẫy nhất làng nài trường đua Phú Thọ vì độ liều lĩnh và gan dạ nhưng sau đột ngột bỏ nghề, xoay ra gầy một trại ngựa đua và nức tiếng xem tướng ngựa.

Dân nài thì thầm sau lưng nài Bảy, vì mắt nài Bảy không chỉ có uy oai với ngựa mà cả với người:

- Nài Bảy bỏ nghề vì thất tình con gái cưng của lảo Ô Mã Nhi. Cái tên Bảy vận vào đời rồi.

Lảo Ô Mã Nhi là chủ một trại ngựa toàn mang tên theo truyện Tàu, Hồng Nhi nữ, Vương truy mã, Dạ chiếu Ngọc sư tử lông trắng như tuyết, và con Xích Thố lông đỏ tía tựa con ngựa nổi tiếng của Quan công xưa. Điểm đặc biệt không phải là trại ngựa của lảo, vì ít con nào đạt giải cao, mà là cô con gái duy nhất lai Triều Châu. Da trắng như bông bưởi, mắt dài lá liễu long lanh, chân dài như ngựa chiến. Lảo Sáu mã phu lầm bầm:

- Đàn bà mắt lá liểu, mình xà, trường túc bất chi lao. Đàn ông mà rớ vào chỉ có thân bại danh liệt.

Vậy mà nài Bảy tin vào lời hứa gả con gái cho mình của lảo Ô Mã Nhi, vậy mà nài Bảy tin đôi mắt cười lúng liếng kia, làn môi đỏ dầy tươi hơn hớn kia, thân mình óng ả đong đưa sau làn áo gấm đỏ thượng hải là dành riêng chỉ cho một mình mình, những khi nài Bảy gò lưng thúc con Hồng nhi nữ về đích. Một ngày khám phá ra con Hồng Nhi nữ mắt rực sáng, chân bồn chồn, người không ngừng nóng nẩy, dầu hiệu bị tiêm doping chỉ có người trong nghề mới rõ, nài Bảy đã từ chối leo lên mình ngựa. Lảo Ô Mã Nhi cười nhạt quay ngoắt đi, cô con gái mắt lá liểu cũng cong môi nói tiếng Việt lơ lớ:

- Anh nghĩ anh là ai chứ, thằng nài con nít không bao giờ lớn!

Nghe nói sau đó cô đi theo chồng là chủ trại nuôi ngựa bạch làm cao ngựa trên cao nguyên. Lão Ô Mã Nhi bán sạch đàn ngựa cho lò mổ và bỏ nghề theo con gái.

Nài Bảy sau giờ chăm sóc ngựa lầm lì nốc rượu, miệng luôn than chán đời, chán sống. Ngày trường đua Phú Thọ tuyên bố đóng cửa , nài Bảy dắt con Gió về giao lại cho Tây Sương:

- Cô chăm giùm con Gió cẩn thận, rồi có ngày nó sẽ trở lại là Thần Phong. Trường đua đóng cửa rồi, tôi phải đi tìm nghề khác mà sống thôi.

- Anh đi đâu?  Tây Sương chưa gì mắt ướt rưng rưng hỏi với.

- Sống chết còn không ham. Đi đâu, về đâu có quan trọng gì!  Nài Bảy hờ hững.

Tự nhiên Tây Sương nổi sùng, con gái chủ trại ngựa, đâu có hiền hòa dịu ngọt như con gái nhà thường, máu ngựa chứng như đã chảy sẵn trong người cô.

- Anh có muốn nghe tui nói một câu rồi đi luôn hông?

Nài Bảy ngạc nhiên quay người lại, lần đầu tiên thấy mắt Tây Sương sáng quắc, có lửa, vậy mà nhìn đẹp liêu trai lạ lùng.

- Anh là người biết xem tướng ngựa, mà sao không rành xem tướng người!

Quai hàm của nài Bảy giựt mạnh, răng ghiến lại.

- Rồi sao nữa?

- Biết là người xấu mà vẫn u mê. Biết là u mê mà vẫn không dứt bỏ. Đã bị dứt bỏ, vẫn không tỉnh táo. Vì người không ra gì mà hủy hoại cuộc đời, có phải là người có trí hay không? có đáng hay không?

- Cô thì biết gì mà nói? Nài Bảy vừa gằn giọng tự nhiên lại dịu giọng xuống.  Không ai hủy hoại được cuộc đời tôi. Chỉ có tôi hủy hoại đời tôi mà thôi.

- Anh hủy hoại cuộc đời anh thì mặc anh đi, ai mà quan tâm. Anh đừng hủy hoại cả cuộc đời người khác!  Giọng Tây Sương đã nặng trĩu nước mắt. Má anh đó, bà già nơm nớp lo cho anh làm bậy. Đàn ngựa đó, nghĩa tình vậy mà anh nỡ bỏ đi. Người sao không có nghĩa tình, cũng không đủ dũng khí bằng con ngựa.

Nài Bảy áp sát lại, vặn cổ tay Tây Sương như khóa cương con ngựa chứng:

- Cô dám????

Tây Sương không gở tay ra, đôi mắt nhìn tóe lửa vào mặt nài Bảy. Rồi tự nhiên cô xụi lơ, nổi đau đớn trong anh tràn ngập trái tim cô, đến ứa thành nước mắt.

- Xin lỗi làm cô đau, ai biểu miệng lưỡi con gái gì cà chớn quá trời quá đất. Mà sao cô đau, cô không chịu la lên cho tui biết mà buông ra?

- Tui không phải đau mà khóc. Tui khóc vì nỗi đau của anh kìa!

Mắt nài Bảy tối sầm lại, vừa nhìn trân trân Tư Sương vừa lùi dần, cứ như vậy rồi khuất bóng sau trãng cỏ tối.

Như vậy mà đã hai năm.

Hai năm, từng ngày một, không ngày nào Tư Sương không dắt riêng Gió đi quần dượt và không ngồi thẫn thờ trên đồng cỏ mà khóc. Cứ như là nước mắt sẽ làm một người biết đường mà quay về.

Chợt Gió ngóng cổ về nột bóng người cuối cánh đồng hí vang. Tiếng hí hớn hở mừng người quen. Tây Sương che mặt nhìn ngược quầng sáng, sau lớp nắng vàng óng ánh như bụi của mặt trời, một dáng người rắn rỏi, từng đường nét thân thiết đến nhức tim từ từ đi tới.

Nài Bảy - chính là nài Bảy- vuốt ve chóp lông mao của con Gió, cái cách mà chỉ có những nài giỏi mới biết điệu làm mềm lòng con ngựa chứng:

- Trời ơi, tướng mày giờ ngon lành quá ta. Trở lại đường đua được rồi!

Tư Sương mắt tươi hơn hớn nhưng giọng vẫn đục ngầu tủi hờn:

- Sao anh không đi luôn đi, trở lại làm chi?

- Ủa, tui định đi luôn, mà sợ có người mắng tui không đủ dũng khí bằng con ngựa nên thối lui quay trở về. Với lại nghe người ta nói mà mình chết trong bụng " đường dài vó ngựa biệt tăm, người thương có nghĩa trăm năm vẫn chờ". Bây giờ thì tui rành cả tướng ngựa và tướng người rồi cô Tư à. Người mình thương là mình phải rành!

Má Tư Sương hồng lên:

- Anh đừng nói trây quá đi! Trở về đây mần chi?

- Tui nghe nói Đức Hòa sắp tổ chức đua lại giải ngựa tư nhân, về đây vận động mấy anh em mình tập lại ngựa đua khỏi lụt nghề.

Rồi hai mái đầu chụm lại, cười nói thủ thỉ râm ran. Gió mang mang lùa qua cánh đồng, cỏ rập rờn như đang hát.

Gió gục gặc đầu, thở nhẹ bẫng qua mũi:

- Con người kể cũng lạ, lúc buồn buốn quá thể, mà khi vui là vui tung trời. Buồn nhất cũng là con người, vui nhất cũng là con người.

Mà thiệt lúc này Gió cũng muốn hí vang trời, mùi cát bụi và rờn rợn hơi người, hơi ngựa đã loang loang đâu đây, nghe rần rật tê rần trong máu.

 

UYÊN LÊ
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
08 Tháng Năm 202611:30 CH(Xem: 835)
gió sẽ lạnh những chiều xa thành phố / mùa đi qua cho lá rụng xuống đường / tà áo ấy đã mòn thêm mặt lộ / khi mưa về làm ướt cả muôn phương
04 Tháng Năm 20262:56 SA(Xem: 857)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
04 Tháng Năm 20261:46 SA(Xem: 1159)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
02 Tháng Năm 20266:09 CH(Xem: 1019)
Như Nguyệt là hàng xóm của tôi. Con trai chị- cháu Phạm Thành Phong vừa nhận được giấy báo trúng tuyển vào lớp kỹ sư chất lượng cao của trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh. Cả nhà vui mừng khôn xiết. Riêng Như Nguyệt, mừng đến nỗi suốt đêm không sao chợp mắt, lòng xôn xao một niềm vui khó tả. Đó không chỉ là thành quả học tập của con, mà còn là sự đền đáp xứng đáng cho bao năm tháng chị cố gắng, nỗ lực đồng hành cùng con với tấm lòng của một người mẹ. Mừng con thi đậu trường con yêu thích. Đó cũng là những năm tháng hai mẹ con gồng gánh mà đi.
02 Tháng Năm 20265:34 CH(Xem: 1235)
Mõ phố rao buồn / Ngọng nghịu hồi chuông / Ù con gió chướng Áy cỏ tai ương
24 Tháng Tư 202612:31 SA(Xem: 1346)
Bây giờ trăng đã lên trên khỏi lầu Ông Hoàng một phế tích của người Pháp để lại nằm trên một ngọn đồi Thơ mộng do Quận công Ferdinand D'Orléans xây dựng ngày 21 tháng 2 năm 1911 vì ông thấy nơi đây cảnh đẹp rất hữu tình,đứng trên lầu nhìn bao quát cả một vùng biển đẹp tuyệt vời trên mặt biển những chiếc thuyền đánh cá đã lên đèn nhấp nhô trên mặt biển,bờ cát trắng trải dài ngút ngàn và rừng dừa im lặng xõa tóc đón những cơn gió nhẹ ôm bờ vai người con gái -Em đêm nay đêm cuối mình chơi cho hết mùa trăng,Bá nói với Thúy người con gái tuổi như vầng trăng đang e thẹn nấp trong những đám mây trắng trôi bàng bạc nàng đang tựa lưng vào Bá
23 Tháng Tư 202611:15 CH(Xem: 1301)
Trong một cuộc trò chuyện gần đây, Phạm Thị Hoài nói về AI với sự tỉnh táo lạnh lẽo của một người đứng ngoài cuộc: AI là mặt bằng chung tốt nhất, hai phần ba người viết có thể bị thay thế, và điều quan trọng không còn là năng lực — mà là ta sẽ làm gì với sự “vô dụng” của mình. Một nhận định sắc. Nhưng cũng là một lời thú nhận.
23 Tháng Tư 202610:39 CH(Xem: 1179)
Tháng Tư ở Việt Nam chưa bao giờ chỉ là một tháng. Nó là một vết cắt. Ngày 30 tháng 4 năm 1975 — với một số người, đó là ngày kết thúc chiến tranh, ngày đất nước thống nhất. Nhưng với nhiều người khác, đó là ngày mọi thứ họ biết… kết thúc.
23 Tháng Tư 20269:06 CH(Xem: 1747)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
23 Tháng Tư 20264:50 CH(Xem: 1896)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
16 Tháng Tám 2025(Xem: 9311)
Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo sư chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản, được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 16143)
Cristoforo Borri dành hai chương III và IV, trong Phần II của Ký Sự Đàng Trong để viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà -ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi)- là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị, năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, ông đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ cho họ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn. Xin tóm tắt lại những sự kiện đã xẩy ra: / Đạo Chúa ở Đàng Trong do cha Buzomi đặt nền móng từ năm 1615, nhờ Minh Đức Vương Thái Phi giúp đỡ và che chở, có được nhà thờ lớn ở Đà Nẵng. Năm 1616, Macao gửi thêm ba thầy giảng người Nhật sang trợ giúp. Năm 1619, cha Buzomi bình phục; quan Khám lý đưa ông trở lại Hội An, các đạo hữu Dòng Tên gặp nhau trong niềm vui khôn tả. Họ quyết định: Cha Pedro Marques ở lại Hội An. Các Cha Buzomi, de Pina, Borri và thầy giảng Bồ, theo quan Khám lý về Quy Nhơn[1].
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 15162)
Kỳ trước, chúng tôi đã trình bày Đời sống thế tục ở Đàng Trong theo sách Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri. Kỳ này, xin giới thiệu Đời sống tôn giáo ở Đàng Trong qua ngòi bút của Borri, về giai đoạn đầu tiên đạo Chúa được truyền vào nước ta, từ 1615 đến 1622, dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên./ Cristoforo Borri xác định vai trò tiên phong của Dòng Tên / Cristoforo Borri xác định các giáo sĩ Dòng Tên đúng là những người đầu tiên đem đạo Chúa vào Đàng Trong, bằng cách chỉ trích sự bịa đặt trong cuốn sách của một giáo sĩ Y Pha Nho [Hordũnez de Zeballos] kể rằng ông ta đã đến Đàng Trong trước đó, đã rửa tội cho một bà công chúa và nhiều người trong hoàng tộc, mà Borri cho là hoàn toàn hoang tưởng.
18 Tháng Mười Hai 2024(Xem: 15503)
Tác phẩm Ký sự Đàng Trong của Cristoforo Borri[1] nguyên bản tiếng Ý, được viết để đệ lên Giáo Hoàng Urbain VIII (1623-1644), theo truyền thống các văn bản của giáo sĩ tường trình với Đức Thánh Cha và Tòa thánh về hiện tình đất nước mà họ đã đến truyền giáo, cũng là cuốn sách đầu tiên của người Âu viết về Đàng Trong, in năm 1631, cung cấp những thông tin giá trị trên ba mặt: lịch sử, tôn giáo và ngôn ngữ. Và ông đã ghi lại những chữ quốc ngữ đầu tiên trong tác phẩm Ký sự Đàng Trong. Giáo sĩ Cristoforo Borri (1583-1632), thông bác nhiều địa hạt, từ sinh vật học đến thiên văn, ngoài việc báo cáo tình hình Đại Việt, có tính cách "gián điệp" cho Tòa Thánh, ông còn yêu mến đất nước này, hòa mình vào đời sống Việt Nam đầu thế kỷ XVII, tìm hiểu xã hội và con người.
08 Tháng Năm 202611:30 CH(Xem: 835)
gió sẽ lạnh những chiều xa thành phố / mùa đi qua cho lá rụng xuống đường / tà áo ấy đã mòn thêm mặt lộ / khi mưa về làm ướt cả muôn phương
04 Tháng Năm 20261:46 SA(Xem: 1155)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
02 Tháng Năm 20265:34 CH(Xem: 1235)
Mõ phố rao buồn / Ngọng nghịu hồi chuông / Ù con gió chướng Áy cỏ tai ương
23 Tháng Tư 20269:06 CH(Xem: 1746)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 3488)
Vốn âm nhạc của tôi không có bao nhiêu, nghèo nàn lắm. Có thể nói tôi rất dốt về âm nhạc. Đây là sự thực và đôi lúc, một mình suy tư, đem lòng đối diện với lòng, tôi tự cảm thấy có một chút xấu hổ. Không phải là tôi không được học nhạc. Trái lại, hệ thống giáo dục thời chúng tôi, thuở xa xưa ấy, ba phần tư thế kỷ tức 75 năm trước đây, từ lớp Đệ Thất (lớp 6 bây giờ), năm đầu tiên của bậc Trung-Học phổ thông, môn âm nhạc đã có trong chương trình giảng dạy. Ngoài những môn học chính như Việt Văn, Toán, Lý Hóa, Sinh Ngữ v.v. mỗi tuần còn có ba giờ dạy môn học phụ: một giờ “Họa”, một giờ “Hán Văn”, một giờ “Nhạc”. Học sinh chúng tôi thời đó, tiếp thu ba môn học phụ này để bổ túc kiến thức phổ thông, và chỉ được dạy ở Trung-Học Đệ-Nhất-Cấp, nay gọi là Trung-Học Cơ-Sở…
(Xem: 5285)
Tôi chỉ thấy dễ chịu khi máy bay hạ cánh xuống California. Không phải vì nước Mỹ tốt hơn. Mà vì tôi vừa rời khỏi một nơi khiến lòng mình nặng trĩu. Một tháng đi qua Sài Gòn, Nha Trang, Đà Nẵng, Hà Nội. Một tháng đủ để cảm nhận nhịp thở của một đất nước đang lớn lên – nhưng lớn lên như một đứa trẻ không được hỏi ý kiến mình muốn trở thành ai.
(Xem: 4824)
Nhà Ba Má tôi ở ngay phố chợ Qui Nhơn, một căn nhà rộng lớn rất đẹp. Ngày xưa xa xôi thời còn nhỏ, mỗi năm đến độ xuân về, nhà tôi thường có một chậu mai đẹp chưng giữa phòng khách thật sang trọng. Ngày ấy mấy anh em tôi thường lấy những tấm thiệp chúc xuân be bé gắn lên cành mai. Mai vàng nở tươi, e ấp dịu dàng trong tiếng nhạc xuân nghe rộn rã xuân về.
(Xem: 5449)
Với tôi, Tết về trước hết, bằng một mùi hương - mùi gừng nồng ấm Ở cái xóm nhỏ ven sông- xóm Giã Viên. Trong ký ức, cứ vào khoảng đầu tháng Chạp, không khí quanh bến sông Kẻ Vạn* gần nhà tôi lại trở nên rộn ràng. Từ lò mứt chị Bưởi (chủ lò mứt: chị Nguyễn Thị Bưởi là con gái Kim Long, xứ mứt gừng nổi tiếng của Huế) ở xóm trên, những gánh gừng trên vai các o, các chị đã được thái lát, luộc qua, nối nhau về dòng sông để xả nước cho bớt vị cay. Dòng sông Kẻ Vạn ngày ấy trong đến nỗi có thể nhìn thấy từng viên sỏi, từng ngọn rêu dưới đáy. Không chỉ là mùi thơm của gừng, mà là mùi vị của sự tảo tần, của bàn tay chịu thương chịu khó bắt đầu vào vụ mứt Tết.
02 Tháng Năm 20266:09 CH(Xem: 1018)
Như Nguyệt là hàng xóm của tôi. Con trai chị- cháu Phạm Thành Phong vừa nhận được giấy báo trúng tuyển vào lớp kỹ sư chất lượng cao của trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh. Cả nhà vui mừng khôn xiết. Riêng Như Nguyệt, mừng đến nỗi suốt đêm không sao chợp mắt, lòng xôn xao một niềm vui khó tả. Đó không chỉ là thành quả học tập của con, mà còn là sự đền đáp xứng đáng cho bao năm tháng chị cố gắng, nỗ lực đồng hành cùng con với tấm lòng của một người mẹ. Mừng con thi đậu trường con yêu thích. Đó cũng là những năm tháng hai mẹ con gồng gánh mà đi.
24 Tháng Tư 202612:31 SA(Xem: 1346)
Bây giờ trăng đã lên trên khỏi lầu Ông Hoàng một phế tích của người Pháp để lại nằm trên một ngọn đồi Thơ mộng do Quận công Ferdinand D'Orléans xây dựng ngày 21 tháng 2 năm 1911 vì ông thấy nơi đây cảnh đẹp rất hữu tình,đứng trên lầu nhìn bao quát cả một vùng biển đẹp tuyệt vời trên mặt biển những chiếc thuyền đánh cá đã lên đèn nhấp nhô trên mặt biển,bờ cát trắng trải dài ngút ngàn và rừng dừa im lặng xõa tóc đón những cơn gió nhẹ ôm bờ vai người con gái -Em đêm nay đêm cuối mình chơi cho hết mùa trăng,Bá nói với Thúy người con gái tuổi như vầng trăng đang e thẹn nấp trong những đám mây trắng trôi bàng bạc nàng đang tựa lưng vào Bá
23 Tháng Tư 20262:19 CH(Xem: 1667)
Xe lăn bánh, bụi mù mịt xóm Chùa. Tôi nhìn theo cái xe biển xanh của Thuận, vừa buồn cười vừa thấy lòng nhẹ nhõm. Thuận có làm đến bộ trưởng thì cái tính khôn lỏi, dỗi dai và cái kiểu "anh anh em em" nửa đùa nửa thật để rồi dúi vào tay người khác cái chổi quét nhà, con dao băm bèo, thái khoai chắc cũng chẳng bao giờ bỏ được. Mà thôi, cái làng Đá này nếu thiếu một thằng Thuận cứ thích bĩu môi, thích mắng người khác là "ngu lắm cơ" rồi nguây nguẩy cái mông quay mặt đi cười thầm thì chắc cũng chẳng còn chuyện hay ho gì để mà kể.
19 Tháng Tư 202611:05 CH(Xem: 1659)
Biển Nha Trang có những ngày lặng gió. Nước trong xanh. Nhưng cái lặng ấy không phải lúc nào cũng bình yên. Có những cơn sóng được giấu rất sâu. Cuộc đời Thục Nhi cũng vậy.
23 Tháng Tư 2026(Xem: 1301)
Trong một cuộc trò chuyện gần đây, Phạm Thị Hoài nói về AI với sự tỉnh táo lạnh lẽo của một người đứng ngoài cuộc: AI là mặt bằng chung tốt nhất, hai phần ba người viết có thể bị thay thế, và điều quan trọng không còn là năng lực — mà là ta sẽ làm gì với sự “vô dụng” của mình. Một nhận định sắc. Nhưng cũng là một lời thú nhận.
23 Tháng Tư 2026(Xem: 1178)
Tháng Tư ở Việt Nam chưa bao giờ chỉ là một tháng. Nó là một vết cắt. Ngày 30 tháng 4 năm 1975 — với một số người, đó là ngày kết thúc chiến tranh, ngày đất nước thống nhất. Nhưng với nhiều người khác, đó là ngày mọi thứ họ biết… kết thúc.
23 Tháng Tư 2026(Xem: 1455)
Có những thời đại mà thi ca không còn muốn kể chuyện theo trật tự của lý trí. Nó muốn bẻ cong ngôn ngữ, đánh tráo ánh sáng và bóng tối, khiến câu chữ tự vận hành như một cỗ máy mộng du. Đầu thế kỷ XX, khi châu Âu còn choáng váng sau Thế chiến thứ nhất, André Breton và Philippe Soupault viết Les Champs Magnétiques (1919) — văn bản khai sinh cho chủ nghĩa siêu thực. Breton sau này gọi siêu thực là “tự động tâm linh thuần túy nhằm diễn đạt hoạt động thực sự của tư duy,” và trong Tuyên ngôn Siêu thực (1924), ông nêu mục đích “hòa giải giấc mơ và hiện thực thành một siêu thực tế.” Lý trí không bị xóa bỏ, nhưng được buộc ngồi xuống đối thoại với vô thức.
19 Tháng Tư 2026(Xem: 1512)
Một buổi tháng 4, 2025. Cái tháng mà bức màn ký ức của tôi lay động, không bởi gió thời gian, mà bởi bao nhiêu lệ chữ òa về rơi vỡ muôn mảnh bể dâu tưởng đã là phế tích bị lấp vùi. Và hai câu thơ trên của Cao Vị Khanh làm tôi, ưng ức, đau đớn, tưởng nhớ, trong lòng cảm thấy một nỗi rất vắng rất xa… Bao nhiêu chữ của bao phận người hơn nửa thế kỷ vẫn đong chưa đầy hồ lệ ký ức và hệ lụy của cuộc dâu biển ấy vẫn miên man xô đẩy trên trang sử đầy thương tích một thời, “một vết thương không bao giờ lành” như nhà văn Ngô Thế Vinh đã viết trong tập truyện Mặt Trận Sài Gòn. Và hôm nay, tôi mở vết thương ấy - tập thơ Ký Ức Tháng 4 - của nhà thơ Cao Vị Khanh.
06 Tháng Sáu 2025(Xem: 12187)
Trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn này, tôi đã tham khảo nhiều nguồn thông tin và trực tiếp đối thoại với những nhân vật “sống” trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phản hồi nhận được đa phần rơi vào ba mô thức: (1) phê phán gay gắt phía đối lập, (2) nói chung chung với lý thuyết viễn mơ, hoặc (3) phủ nhận hoàn toàn tính khả thi của việc hòa hợp hòa giải. Do đó, tôi đã tìm đến Trí tuệ Nhân tạo Chat GPT – như một cuộc đối thoại với "sự trống vắng im lặng", và đồng thời là một sự tổng hợp từ hàng triệu nguồn tiếng nói – để có được một cái nhìn khách quan, toàn diện, mang tinh thần đối thoại tương kính về một vấn đề lớn và dai dẳng của dân tộc Việt Nam.
22 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 28570)
Như bài viết gần đây của ông về kênh đào Phù Nam của Cam Bốt, và đặc biệt như một tuyên bố gần đây nhất của Thủ tướng Cam Bốt Hun Manet: “Kênh đào Phù Nam không lấy nước từ sông Mekong mà chỉ lấy từ sông Bassac và sẽ dùng cho tưới tiêu, nông nghiệp)\”, xin ý kiến của ông về những vấn đề sau:
27 Tháng Tư 2022(Xem: 35067)
Những ngày 11, 12 tuổi, vào những năm 73-74, tôi say mê Phan Nhật Nam. Anh trở thành thần tượng của tuổi thơ, với những ngày dài trên quê hương, những ngày bi thảm, những ngày thê lương, những ngày gẫy vụn, trong nỗi sợ khốn cùng. Nỗi sợ trái lựu đạn đã bật kíp. Nỗi đau vô hình của đồng ruộng ẩn chứa triệu trái mìn. Nỗi đau thắt ruột của người cha xếp xác con, trên đoạn đường từ Quảng Trị về Huế. Trong bất mãn của người lính trước một hậu phương vô ơn. Của người lính miền Nam phải tự vệ giữa một thế giới làm ngơ những thảm sát tập thể ở bãi Dâu, ở trường tiểu học Cai Lậy. Khác những nhà văn quân đội khác, tính chất bi tráng của một xã hội dân sự thời chiến phủ trùm lấy bút ký của Phan Nhật Nam, vượt lên trên các trận đánh. Không phải Mùa hè đỏ lửa, mà Tù binh và Hòa bình, Dọc đường số 1, Dấu binh lửa mới thực sự ghi lại suy nghĩ của một quân nhân trong chiến tranh. Bên cạnh, nhật ký của Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc chỉ là những tiểu xảo của những sản phẩm được biên tập.
07 Tháng Năm 2021(Xem: 34968)
...một thập kỷ gian nan của nông dân Dương Nội qua cuộc trò chuyện với anh Trịnh Bá Phương - một trong những người có mặt từ đầu - đã góp phần không nhỏ trong nỗ lực xây dựng sự đoàn kết đấu tranh dai dẳng của bà con. Mong rằng chúng ta sẽ học được nhiều điều từ họ, những người mà nhà thơ Hồng Nguyên gọi là “Áo vải chân không đi lùng giặc đánh”.
(Xem: 9693)
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật. Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.(TS. Eric Henry, dịch giả)
(Xem: 11919)
Tập thơ “Hẹn Anh Về Vỹ Dạ Ngắm Mưa Bay” của Hoàng Thị Bích Hà có hơn 180 bài thơ dài ngắn khác nhau được chia làm 2 phần: Phần 1: 80 bài thơ, Phần 2: 116 bài thơ bốn câu. Phần 1: 80 bài thơ tuyển là những bài tâm đắc được chọn lọc ra từ 10 tập thơ trước đã xuất bản và một số bài thơ mới sáng tác trong thời gian gần đây, chưa in nhưng đã được đăng tải trên các trang báo mạng và website Văn học Nghệ thuật trong và ngoài nước. Phần 2 là những khổ thơ yêu thích, mỗi bài chỉ chon 4 câu trong số những bài thơ đã xuất bản.
TẠP CHÍ HỢP LƯU là một không gian văn học, nghệ thuật và biên khảo độc lập, nơi các dòng tư tưởng, mỹ cảm và ký ức văn hóa gặp gỡ và đối thoại. Chúng tôi đăng tải các tiểu luận, khảo cứu, bình luận văn hóa – xã hội, cùng những sáng tác văn học và phê bình nghệ thuật, với tinh thần khai phóng, tôn trọng đa dạng quan điểm và tự do học thuật. Hợp Lưu không nhằm đại diện cho bất kỳ khuynh hướng chính trị, ý thức hệ hay tổ chức quyền lực nào, mà xem trọng tiếng nói cá nhân, chiều sâu suy tư và giá trị của chữ nghĩa
(Xem: 857)
Tháng Năm, Sài Gòn vừa chớm những cơn mưa đầu mùa. Không phải mưa tháng Mười Hai… nhưng lạ là, mỗi lần nghe tiếng mưa rơi trên mái phố, mình lại nhớ đến một bài thơ cũ— như thể ký ức có mùa riêng của nó.
(Xem: 1155)
Sau khi đã tập tành yêu anh / Em tập tành chia tay, tập tành giận dỗi / Tập tành nghi ngờ anh nói dối, / (Rồi không tin anh nói thật bao giờ)
(Xem: 1746)
Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi / Rốt lại một chiều câm tiếng nói / Đợi chờ đuối một giấc mơ /
(Xem: 1896)
Ném buồn vào phố đông / Nhìn người ta bỗng thấy / Mình đi giữa đồng không / Ném buồn vào tôi vậy / Trăm gai cây xương rồng
(Xem: 2199)
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ / Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô / Người thua trận chót đền trăm tuổi / Ta gánh thù sâu chốn hải hồ / Những tưởng mười năm đời sáng lại / Ta về bươi kiếm miểng xương khô / Vét hết oan khiên người lỡ vận / Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
31 Tháng Mười 202510:09 CH(Xem: 6937)
PHÂN ƯU / Vô cùng thương tiếc khi được tin: Nhà văn, Nhà giáo DOÃN QUỐC SỸ / Pháp danh HẠNH TUỆ / Sinh ngày 17 tháng 2 năm 1923 tại Hạ Yên Quyết, Hà Đông,Hà Nội, Việt Nam. Đã tạ thế vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 / tại Anaheim California, Hoa Kỳ / Hưởng thượng thọ 103 tuổi
25 Tháng Mười 20251:53 SA(Xem: 6345)
Vô cùng thương tiếc khi được tin thân phụ của bạn Lưu Thanh Nga: Cụ Francis Xavier Lưu Vĩnh Lữ /Cựu Chủ Tịch Nghị Viên Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn / Sinh năm 1934 tại làng Tưởng Lộc, Vĩnh Long, Việt Nam / Đã được Chúa gọi về ngày 11 tháng 10 năm 2025 tại Katy, Texas. /Hưởng thượng thọ 92 tuổi
14 Tháng Mười 202510:03 CH(Xem: 8299)
QUẬN CAM, California (Việt Báo) -- Nhà văn Doãn Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 Quốc Sỹ đã thanh thản từ trần lúc 10:05 giờ sáng ngày Thứ Ba 14/10/2025 tại một bệnh viện ở Quận Cam, California, theo tin từ gia đình họ Doãn. Nhà văn Doãn Quốc Sỹ lấy tên thật làm bút hiệu. Ông sinh ngày 17/02/1923 (nhằm ngày Mùng Hai Tết Quí Hợi) tại xã Hạ Yên Quyết, Hà Đông, ngoại thành Hà Nội. Như thế, nhà văn ra đi khi được 102 tuổi, theo tuổi ta là 103.