THẾ GIỚI SÁNG TẠO CỦA MIỀN NAM VIỆT NAM VÀ HẢI NGOẠI 1954 – ĐẾN HIỆN TẠI – TẬP 1

Thế Giới Sáng Tạo Của Miền Nam Việt Nam Và Hải Ngoại
1954 – Đến Hiện Tại – Tập 1
THẾ GIỚI SÁNG TẠO CỦA MIỀN NAM VIỆT NAM VÀ HẢI NGOẠI
1954 – 1975 ĐẾN HIỆN TẠI

Tác giả: Ngô Thế Vinh
Dịch giả: Eric Henry

Nhận xét:

TS. Eric Henry, dịch giả
Cuốn sách này là bản dịch tuyển tập những bút ký cá nhân, văn học và báo chí về các nhân vật Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể cho văn học, nghệ thuật và khoa học. Đây là một nguồn tư liệu phong phú về lịch sử xã hội, văn hóa và chính trị của miền Nam Việt Nam, đồng thời khắc họa sự nghiệp của từng nhân vật.
Phần lớn những người được đề cập nổi bật trong giai đoạn 1954 – 1975. Sau khi miền Nam thất thủ vào tay lực lượng miền Bắc năm 1975, hầu hết họ đều bị giam giữ nhiều năm trong các trại cải tạo cộng sản. Đến thập niên 1980, một số người đã sang Hoa Kỳ và đa phần vẫn tiếp tục hoạt động sáng tạo.

Trịnh Y Thư, nhà văn, nhà thơ
Cuốn sách mang tựa đề Thế Giới Sáng Tạo của Miền Nam Việt Nam và Hải Ngoại 1954-1975 đến Nay (2025), nguyên bản là Chân Dung Văn Học, Nghệ Thuật và Văn Hóa, do nhà văn uy tín Ngô Thế Vinh biên soạn và học giả Mỹ Eric Henry dịch sang tiếng Anh, là một tác phẩm độc đáo ở chỗ mang đến cho độc giả hình ảnh mới mẻ của nhiều nhân vật, gồm nhà văn, tiểu thuyết gia, nhà thơ, ký giả, họa sĩ, nhạc sĩ và những gương mặt văn hóa khác – những trí thức được kính trọng và có tầm ảnh hưởng lớn tại Việt Nam.

TS. Nguyễn Duy Chính
Đây là một kho tư liệu quý giá, hiếm hoi và chân thực, tái hiện sinh động hơn một thế hệ nhà văn miền Nam Việt Nam. Bản dịch của TS. Eric Henry bám sát nguyên tác, tuy nhiên, khó tránh khỏi việc một số chi tiết giàu bản sắc văn hóa Việt Nam không thể chuyển tải trọn vẹn. Dẫu vậy, đây vẫn là một nỗ lực đáng khen của một học giả ngoại quốc dành nhiều tâm huyết cho văn hóa Việt.
Một cuốn sách rất đáng có trên kệ của bất kỳ ai còn lưu giữ ký ức về một giai đoạn lịch sử đang dần phai mờ.

Huy Văn Trương, nhà văn
Vài năm trước, tôi đã đọc tác phẩm Chân Dung Văn Học, Nghệ Thuật và Văn Hóa của Nhà văn, Bác sĩ Ngô Thế Vinh. Khi ấy, tôi biết đây là một tác phẩm có giá trị đặc biệt trong văn học Việt Nam, vì chứa đựng nhiều tư liệu hiếm, không thể tìm thấy ở nơi nào khác. Tôi từng hy vọng tác phẩm này sẽ được dịch sang tiếng Anh, để các thế hệ trẻ người Việt sinh sau 1975 ở hải ngoại, vốn không thông thạo hay không biết tiếng Việt, có thể hiểu rõ hơn về những bi kịch xảy ra với nền văn học và văn hóa miền Nam trong giai đoạn 1954-1975.
Đó là thời kỳ mà Cộng sản miền Bắc, sau khi chiếm miền Nam, đã tàn nhẫn hủy diệt và xóa sạch mọi thành quả sáng tác của giai đoạn này.

Thời gian lặng lẽ trôi qua, tám năm đã qua đi. Hôm nay, tháng 8 năm 2025, tôi cầm trên tay bản dịch tiếng Anh của Chân Dung Văn Học, Nghệ Thuật và Văn Hóa. Tác phẩm này nay đã vượt ra khỏi không gian nhỏ hẹp của cộng đồng Việt lưu vong, để bước vào một môi trường mới, rộng mở và bao quát hơn. Từ nay, sách sẽ đứng bên cạnh những tác phẩm kinh điển của thế giới.
CREATIVE WORLD OF SOUTH VIETNAM AND OVERSEAS 1954-1975 TO THE PRESENT – đó là tựa đề khi cuốn sách được dịch sang tiếng Anh. Người dịch là Eric Henry, Tiến sĩ Đại học Yale, chuyên ngành văn học Trung Quốc và Việt Nam.

So với bản tiếng Việt, bản dịch có thêm gần một trăm trang về Nhạc sĩ Phạm Duy và cuộc gặp thú vị giữa tác giả và dịch giả cách đây tám năm tại nhà của bà Phạm Lệ Hương, Thạc sĩ Thư viện học. Chính cuộc gặp ấy là duyên khởi cho việc dịch Chân Dung Văn Học, Nghệ Thuật và Văn Hóa.

Tôi đã đọc và sở hữu bản gốc tiếng Việt của tác phẩm này nhiều năm. Tựa sách và nội dung hoàn toàn nhất quán: khi người Việt đọc, họ sẽ hiểu ngay rằng tác giả đang phác họa chân dung những văn nghệ sĩ và nhân vật văn hóa của miền Nam Việt Nam trong thời chiến giữa miền Bắc cộng sản và miền Nam.

Khi dịch sang tiếng Anh, nếu giữ nguyên tựa Portraits of Literature, Art and Culture, độc giả ngoại quốc sẽ khó hình dung: đó là chân dung ai? Người Anh, Pháp hay Mỹ? Vì vậy, theo tôi, việc đổi tên thành CREATIVE WORLD OF SOUTH VIETNAM AND OVERSEAS 1954-1975 TO THE PRESENT là hợp lý, giúp độc giả quốc tế hiểu ngay đây là “Thế giới sáng tạo của miền Nam Việt Nam từ 1954-1975 và hải ngoại đến nay”.

Tôi xin nhấn mạnh, dịch giả là một Tiến sĩ, học giả chuyên về văn hóa Trung Quốc và Việt Nam. Với uy tín và học vị như vậy, nếu chọn dịch một tác phẩm rỗng tuếch, vô giá trị, chẳng khác nào tự đào mồ chôn mình.
Khi Eric Henry chọn dịch Chân Dung Văn Học, Nghệ Thuật và Văn Hóa, nghĩa là tác phẩm này đã được thẩm định bởi một nhà nghiên cứu văn học uy tín.

Nhà văn Ngô Thế Vinh là một tên tuổi lớn của văn học miền Nam, với hàng chục tác phẩm giá trị, bắt đầu từ Mây Mùa Tháng Chín (1963) cho đến nay, trong đó có Chân Dung Văn Học, Nghệ Thuật và Văn Hóa. Đây là một bức tranh rực rỡ, đa sắc màu, khắc họa chân dung giới văn nghệ sĩ và văn hóa miền Nam từ 1954 đến 1975. Sau 1975, nếu họ ở lại Việt Nam, họ sẽ bị cộng sản bức hại, tra tấn, đày vào trại cải tạo nơi rừng sâu núi thẳm; hoặc buộc phải vượt biển tìm tự do trên những con thuyền ọp ẹp, mục nát.

Ngày nay, trong một trăm triệu người Việt, có mấy ai biết rằng suốt 21 năm (1954-1975), miền Nam từng có một nền văn hóa phát triển rực rỡ, và nền văn hóa ấy đã bị thiêu rụi trong những đống lửa đốt sách của cộng sản?

Chân Dung Văn Học, Nghệ Thuật và Văn Hóa của nhà văn Ngô Thế Vinh là tác phẩm xuất hiện đúng lúc, để lại cho hậu thế “một thế giới sáng tạo của miền Nam Việt Nam giai đoạn 1954-1975 và hải ngoại sau 1975 cho đến nay”.

Một cuốn sách mang hai tựa, được xuất bản để phơi bày những gì mà Đảng Cộng sản Việt Nam đã cố tình che giấu, bưng bít và hủy diệt suốt hơn 70 năm cầm quyền.

Creative World Of South Vietnam And Overseas
1954 – To The Present – Volume 1

CREATIVE WORLD OF SOUTH VIETNAM AND OVERSEAS
1954 – 1975 TO THE PRESENT

Author: Ngô Thế Vinh
Translator: Eric Henry

******************

Reviews:

Dr. Eric Henry, translator

This book is a translation of a collection of personal, literary, and journalistic vignettes of Vietnamese individuals who have made notable contributions to literature, art, and science. It is a rich source of information on the social, cultural, and political history of South Vietnam, as well as the individual careers of its human subjects.

The people described for the most part came into prominence in the period 1954 – 1975. After the fall of the South to North Vietnamese forces in 1975, most of them were imprisoned for some number of years in communist reeducation camps after 1975. Later, in the 1980s, some of them made their way to the U.S., and most continued to be creatively active.

Trịnh Y Thư, writer, poet

The book entitled Creative World of the South Vietnam and Overseas 1954-1975 to the Present (2025) originally known as Portraits of Literature, Art, and Culture written by the eminent writer Ngô Thế Vinh with English translation by the American scholar Eric Henry is a unique book in a sense that it presents to the general readers the fresh images of many personalities including writers, novelists, poets, journalists, painters, musician and other cultural figures, who, by all accounts, have been among the most respected and influential intellectuals in Vietnam.

Dr. Nguyễn Duy Chính

This book is a valuable trove of rare and authentic information, vividly portraying more than one generation of writers from South Vietnam. Dr. Eric Henry’s translation closely follows the original, though inevitably, some culturally rich Vietnamese details could not be fully conveyed. Even so, it remains a commendable effort by a foreign scholar deeply devoted to Vietnamese culture.

A book well worth having on the shelf of anyone who still holds memories of a historical period slowly fading into oblivion.

Huy Văn Trương, writer

A few years ago, I read the work “Portrait of Literature, Art and Culture” by Writer, Doctor Ngo The Vinh. At that time, I knew that this was a work of special value in Vietnamese literature, because it contained many rare documents that could not be found anywhere else. And I hoped that this work would be translated into English, so that the young generations of Vietnamese born after 1975 abroad who are not fluent or do not know Vietnamese will better understand the misfortunes that happened to the Literature and Culture of South Vietnam during the period 1954-1975. This was the period when the North Vietnamese Communists, after taking over the South, mercilessly destroyed and erased everything written during this period.

Time passes quietly and quickly, it has been eight years, today in August 2025, I hold in my hand the English translation of the book “Portrait of Literature, Art and Culture”. Translated from Vietnamese into English, the book is no longer in the small environment of the Vietnamese exile community in the world, but it has changed to respond or, more accurately, adapt to a new, vast and open environment outside. From now on, the book will stand side by side with the classic works from all over the world. “CREATIVE WORLD OF SOUTH VIETNAM AND OVERSEAS 1954-1975 TO THE PRESENT”. That is the title when the book was translated into English. The translator is Eric Henry, he is a PhD at Yale University, specializing in Chinese and Vietnamese literature.

Compared to the Vietnamese version, the translation has nearly one hundred more pages about Musician Pham Duy and the interesting meeting between the author and the translator about eight years ago at the home of Pham Le Huong, a Master in Library Science. That meeting was the reason for the birth of the translation “Portrait of Literature, Art and Culture.”

I have read and had in my hands the original Vietnamese version of the above book by Writer Ngo The Vinh for several years. The title of the book and the content are completely consistent with each other, because when Vietnamese people read the book, they will immediately understand that the author has drawn portraits of artists, writers and cultural figures of South Vietnam during the period of war between Communist North Vietnam and South Vietnam.

When translating “Portraits of Literature, Art and Culture” into English, the title of the book seems quite vague to foreign readers, because they will wonder: whose portrait? Are they British, French or American? For this reason, I think the title of the English translation has been changed to CREATIVE WORLD OF SOUTH VIETNAM AND OVERSEAS 1954-1975 TO THE PRESENT. Thus, foreign readers will immediately understand “The creative world of South Vietnam from 1954-1975 and overseas until today”.

Here I would like to reiterate that the translator is a PhD, a scholar specializing in Chinese and Vietnamese culture. With such a reputation and degree, if the translator translates an empty, valueless work, it is no different than digging his own grave.

When Eric Henry chose to translate the book “Portrait of Literature, Art and Culture”, this work was already evaluated through the selection of a Doctor of Literature specializing in Chinese and Vietnamese literature.

– Writer Ngo The Vinh, a giant in the literature of South Vietnam with dozens of great works, starting from the work Storm Clouds in 1963 until today, including Portrait of Literature, Art and Culture. This work is a brilliant picture with many colors depicting the portraits of the Artists and Culture of South Vietnam from 1954 to 1975. After 1975, if these people remained in Vietnam, they would be persecuted and tortured by the Vietnamese Communists and sent to re-education camps in the deep forests and mountains, while others would have to cross the sea to seek freedom on old, fragile, and rotten ships.

Today, out of the one hundred million Vietnamese people, how many know that during the 21 years from 1954 to 1975, South Vietnam had a brilliantly developed culture. This culture was destroyed by the book-burning fire of the Vietnamese Communists?

“Portrait of Literature, Art and Culture” by writer Ngo The Vinh is a timely work that appears to leave behind for posterity “A creative world of South Vietnam in the period 1954-1975 and after 1975 overseas until today.”

A book with two titles was published to reveal what the Vietnamese Communist Party deliberately covered up, concealed, and destroyed during more than 70 years of ruling Vietnam.