TRƯỜNG THI NGUYỄN CHÍ TRUNG… MƯA

Giới thiệu

TRƯỜNG THI NGUYỄN CHÍ TRUNG… MƯA

MƯA không phải là một bài thơ, mà là một trường thi của hiện sinh, nơi mưa trở thành một thực thể siêu hình: mưa của thời gian, mưa của ký ức, mưa của lưu lạc, và mưa của chữ nghĩa tự vấn chính mình.

Ngay từ khổ đầu, Thi sĩ Nguyễn Chí Trung đã đẩy mưa vượt khỏi phạm vi tự nhiên để đặt nó vào trường độ lịch sử và siêu lịch sử: “mưa từ thượng cổ đến nay”. Mưa ở đây không gột rửa mà làm meo mốc ký ức, phủ rêu lên những “ngày vui qua”, những ngày “như ngọc như ngà” nhưng chỉ còn tồn tại như một hình thức của nhớ, không còn là thực tại. Đó là mưa của thời gian bị hỏng.

Xuyên suốt 30 khúc thơ, mưa trở thành ẩn dụ trùng điệp:
– mưa của Lời và sự cạn kiệt của Lời
– mưa của chia ly và từ ly
– mưa của lưu lạc hiện sinh
– mưa của người nghệ sĩ ném đời mình vào đời
– mưa của định mệnh và câu hỏi viết để làm gì khi “Lời viết đã chẳng còn cho ai”.

Nguyễn Chí Trung viết như thể mỗi khổ thơ là một kiếp, mỗi giọt mưa là một lần ý thức rơi xuống chính mình. Có Heidegger trong nỗi ám ảnh hiện sinh, có Kierkegaard trong tuyệt vọng cá nhân, có Phật giáo trong cái nhìn về sinh – tử – vô thường, và có Nguyễn Du vọng về như một tiếng thở dài của văn chương Việt: “Biết đâu rồi nữa chẳng là chiêm bao?”

Điều đáng chú ý là MƯA không tìm cách cứu rỗi. Mưa ở đây không thanh tẩy, không hóa giải, không giải thoát. Mưa chỉ lặp lại, như chữ nghĩa lặp lại chính mình, như đời sống tiếp tục dù ý nghĩa đã rút lui. Viết, trong trường thi này, là một hành vi bất lực nhưng không thể ngừng — một định mệnh của kẻ còn tỉnh giữa cơn ướt đẫm của tồn tại.

MƯA vì thế là một bài thơ dài của sự kiệt quệ cao độ: kiệt quệ của cảm xúc, của niềm tin, của ngôn ngữ — nhưng chính trong sự kiệt quệ ấy, thơ vẫn tồn tại như vết mưa cuối cùng còn lưu lại trên mặt chữ.

Đọc MƯA không phải để tìm một câu trả lời, mà để đứng yên dưới mưa, lắng nghe tiếng thời gian nhỏ giọt qua từng câu thơ, và nhận ra rằng: có những bài thơ không kết thúc — chúng chỉ ngừng lại cùng hơi thở người viết.

California Tháng 12 -2025

TẠP CHÍ HỢP LƯU

Thi sĩ Nguyễn Chí Trung - 

Photo by Suol Chi Thien - Berlin 2023

NGUYỄN CHÍ-TRUNG

MƯA

1

Mưa từ thượng cổ đến nay

Làm meo mốc cả những ngày vui qua

Những ngày như ngọc như ngà

Nhưng mà khác hẳn: chỉ là nhớ thôi

2

Mưa qua trăm vạn cuộc đời

Những đời vô nghĩa những đời buồn tênh

Những đời lưu lạc lênh đênh

Những đời chỉ sống để quên cuộc đời

3

Mưa từ đầu đã trong Lời

Mà Lời đã dứt trong thời Chia Ly

Trong Lời còn giữ được gì

Một khi Thời Đại Ra Đi không ngừng

4

Mưa qua Cây Lá và Rừng

Linh hồn mốc thếch xin đừng yêu ai

Giọt Sầu từ độ trong bài 

Viết đi viết lại chỉ dài thêm ra

5

Mưa từ Đất Hứa đã xa

„Biết đâu rồi nữa chẳng là chiêm bao?“(*)

Bây giờ phố xá ồn ào

Nhìn nhau đã mất Lời Chào Đầu Tiên?

6

Mưa về từ cõi hoàng tuyền

Sống là lưu lạc nơi miền điêu linh

Xem chừng tiếng kệ câu kinh

Chỉ là chối bỏ hiện sinh cuộc này

7

Mưa từ những cõi dằng dai

Đến giờ lòng đã dạn dày xiết bao

Nhắm hai con mắt lệ trào

Mở đôi mắt: lệ chảy vào trong tim

8

Mưa từ xưa lắm đi tìm

Ảnh hình bất hạnh đắm chìm thế gian

Người Nghệ Sĩ, cuộc dã man

Đời mình vất bỏ thênh thang vào đời

9

Mưa trong lòng, giọt ngoài trời

Bão giông những cõi xa vời trong ta

Những lời nức nở viết ra

Những lời thống thiết gọi là về sau

10

Mưa thì lúc chậm lúc mau

Lá me nhảy nhót phố sầu cùng qua

Cùng người một chút chỉ là

Gần nhau phút chốc rồi xa cả đời

11

Mưa thì cứ đổ phơi phơi

Mà ta nằm đó tắt hơi trong chiều

Bờ tường mưa tạt quạnh hiu

Hồn thì chết, óc còn điều chưa tan

12

Mưa cuồng trút đổ ngàn ngàn

Tàn cây vật vã địa đàng hoang mang

Phố kia giãy giụa điêu tàn

Bài Thơ có giữ được bàn chân qua?

13

Mưa khơi dậy những xót xa

Vì không gột rửa tình ta yêu người

Cũng không xóa nhạt được lời

Và không chấm dứt cuộc đời rữa tan

14

Mưa khơi dậy những tro tàn

Còn thoi thóp cháy, dù ngàn ngày qua

Tưởng người từ não tưởng ra

Mà không tưởng nữa, cũng là tưởng thôi

15

Mưa từ Một Chốn Hai Nơi

Càng thông minh lắm thiệt đời bấy nhiêu

Không màng cuộc vẫn đuổi đeo

Còn đâu chốn cũ mà theo nhau về

16

Mưa từ mấy ngày lê thê

Một đàn con gái rủ rê qua cầu

Bỏ bê cõi Phật nhiệm mầu

Cuộc vui suốt sáng cuộc sầu suốt đêm

17

Mưa rơi từng giọt trên thềm

Như từng ngày nện trên nền hiện sinh

Từng đêm, đêm hiện nguyên hình

Dài trong Nỗi Chết mối tình không tan

18

Mưa từ Châu Á mưa sang

Những ân cần ấy chẳng mang theo cùng

Mất người mất cả lòng chung

Mất lòng chung, người đã không là người

19

Mưa rơi mưa mãi còn rơi

Người quên áo trắng đem phơi hồn này

Bây giờ ướt sũng cả hai

Người thì xa quá những ngày bên nhau

20

Mưa rơi nhẹ thế mà đau

Chỉ là giọt nước mà bao nhiêu buồn

Chỉ là một buổi chuyện suông

Mà bao xiết để một nguồn sầu sau

21

Mưa rơi từ độ hôm nào

Đến bao giờ nữa, hôm nào mới xong?!

Bây giờ ướt đẫm cả lòng

Mà tim khô máu chừng không còn hồn

22

Mưa bao nhiêu vẫn chưa chôn

Những Lời viết đã chẳng còn cho ai

Nhưng sao ta phải viết hoài?

Có chăng Định Mệnh an bài xong xuôi?

23

Mưa còn những giọt ngậm ngùi

Những giọt tươi mát đã trôi về trời

Bây giờ khác biệt hai nơi

Một lời lạnh nhạt một lời yêu thương

24

Mưa tan vỡ nát mặt đường

Đã qua lâu lắm phố phường còn kêu

Ở trên vũng lội lều bều

Dưới lòng sâu thẳm còn điều chưa yên

25

Mưa rơi từ cõi uyên nguyên

Người đưa ta đến cõi miền Thi Ca?

Không yêu ta chẳng thể là

Làm sao viết được Bài Ca Địa Đàng ?

26

Mưa dầy khách địa hoang mang

Nửa đời ta đã lang thang trong Lời

Một hồn chết ở hai nơi

Một bài hiu hắt trong hơi cuối cùng

27

Mưa rơi đường vắng bập bùng

Trong khoang xe tối thì thùng tiếng tim

Quay đây đưa mặt ta xem

Nụ hôn ta gửi sao em chối từ ?

28

Mưa qua não cuộc trầm tư

Gặp nhau đã thấy niềm Từ Ly nhau ?

Nỗi niềm Chia Cắt mai sau

Mà bây giờ đã mang vào trong thân

29

Mưa từ mấy kiếp hóa thân

Đến giờ ướt ngập căn phần chưa thôi

Mình ta đau khổ đủ rồi

Sao còn gây khổ cho người ngây thơ ?

30

Mưa rơi từ đầu bài Thơ

Đến bây giờ, biết bao giờ mới xong ?

Thôi thì cũng phải cầm lòng

Bao giờ chấm dứt số phần? Ôi Mưa !

NGUYỄN CHÍ-TRUNG

(*) Nguyễn Du

10. & 15. & 17.07.1992

(Trích BẢY LỜI

(Lời 3: Đất Cát)

Đã in: Nhà Xuất Bản Văn Hóa – Văn Nghệ MMXII

©nguyenchitrung 1992