- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

“CHUYỆN...” NHÀ THƠ NGUYỄN QUANG THIỀU

10 Tháng Chín 202612:47 SA(Xem: 7621)

 

ChanDung nha tho NGUYEN QUANG THIEU
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều




“CHUYỆN...” NHÀ THƠ

NGUYỄN QUANG THIỀU
Tác giả : Đặng Xuân Xuyến

 






Tôi chưa đọc "Chuyện làng Nhô", cũng chưa đọc "Chuyện với Thanh" nên không biết "nội tình" các "Chuyện..." đó thế nào, những "uẩn khúc" ẩn nấp phía sau 2 "Chuyện..." đó với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều ra sao nên tôi không lạm bàn về 2 tác phẩm này nhưng tôi tin khi nhắc đến tiểu sử và sự nghiệp của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều người ta không thể không nhắc đến "Chuyện làng Nhô" và "Chuyện với Thanh" như 2 "Quả Nghiệp" đã "quật" vào cuộc đời ông với nhiều tầng "cảm xúc". Và cả 2 tác phẩm này sẽ dai dẳng ám ảnh, buộc ông phải nhìn nhận lại với những day dứt, cay đắng.

Tôi chưa gặp ông ngoài đời, chỉ là bạn facebook của ông mới đây sau khi tôi viết mấy bài ("Hồn nhiên" kiểu Paul Nguyễn Hoàng Đức, Sự "thật thà" của nhà văn Đông La) có nhắc đến danh xưng nhà thơ Nguyễn Quang Thiều với vai trò là nhân chứng cho bài viết. Tôi cũng chưa nghe người khác nói về ông mà chỉ "đọc" ông qua những bài viết của các "chứng nhân" tự nhận đã từng là bạn "tri âm tri kỷ" của ông. Họ từng tạc ông như tượng đài của tài năng, của con người tình nghĩa rồi ngoắt cái họ trở mặt vì mưu lợi từ Nguyễn Quang Thiều (Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam) không được như ý đã để cảm xúc tiêu cực dẫn dắt những ngôn từ công kích cá nhân nhắm trực diện vào ông như các bài viết của nhà văn Đông La, nhà "triết học tự phong" Paul Nguyễn Hoàng Đức. Qua đó và qua những dòng trạng thái, những ứng xử của Nguyễn Quang Thiều trên mạng xã hội, tôi cố gắng đọc, cố gắng bóc tách những câu chữ nặng mùi xu nịnh và những ngôn từ hậm hực cay cú ở các bài viết đó để rồi hiện ra chân dung một Nguyễn Quang Thiều chân thực với những toan tính, những ứng xử cũng rất người, rất đời. Ông không hoàn hảo như người ta từng tụng ca, tạc tượng nhưng cũng hoàn toàn khác xa những gì mà Đông La, Paul Nguyễn Hoàng Đức vẫn ngày ngày cặm cụi lên mạng tô vẽ.'


Mấy ngày nay, sau thông cáo báo chí kỳ họp thứ 10 của Ủy ban kiểm tra Trung ương ngày 30 tháng 7 năm 2026, cách chức tất cả các chức vụ trong Đảng với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều (Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam), trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Youtube... xuất hiện hàng loạt ý kiến đồng tình trước quyết định quyết liệt của Ủy ban kiểm tra Trung ương và mong muốn đây sẽ là cuộc "phẫu thuật" cần thiết để làm trong sạch môi trường xuất bản và quản lý văn nghệ. Trong số những ý kiến đó có khá nhiều bài viết mượn danh "yêu nước", "yêu chế độ", "yêu sự thật",... hừng hực khí thế tấn công vào nhân thân, đời tư nhà thơ Nguyễn Quang Thiều để thỏa mãn "cái tôi phán xét", "cái tôi đấu tố" mà không nhìn nhận khách quan nhà thơ Nguyễn Quang Thiều sai ở đâu, sai những gì và sai như thế nào! Bên cạnh đó là sự im lặng đầy toan tính hoặc ít ỏi những dòng trạng thái rụt rè của vài nhà văn nhà thơ (những hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từng chưng ra facebook khoe mối thân tình với vị Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam) vài dòng ẩn dụ vô thưởng vô phạt, không động chạm đến lợi ích hay sự an toàn của bản thân để được tiếng là không thờ ơ trước thế sự, đã "bảo vệ" nhà thơ Nguyễn Quang Thiều mà quên rằng người cầm bút chân chính trước hết phải thượng tôn pháp luật, phải nhìn nhận sự việc khách quan để bảo vệ lẽ phải, bảo vệ sự thật, bảo vệ giá trị nhân văn và sự văn minh trong tranh luận. 

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều sai phạm ở vai trò quản lý hành chính đã được cơ quan chức năng làm rõ và xử lý nghiêm minh nhưng tư cách văn chương và những đóng góp trước đây của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều không thể bị phủ nhận sạch trơn bởi tâm lý đám đông "dậu đổ bìm leo" của không ít người cầm bút.


*


Hà Nội, sáng 04 tháng 08-2026

ĐẶNG XUÂN XUYẾN

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
01 Tháng Mười Một 202212:25 SA(Xem: 36525)
Sáng sớm, ông bác sĩ quản lý vào phòng báo tin: sau khi hội ý với các bác sĩ chuyên khoa, tất cả đồng ý để tôi xuất viện vào trưa hôm nay và một tháng sau trở lại tái khám. Thú thực, tôi mừng lắm, nghĩ mình đã được sinh ra lần thứ ba! Lần đầu, vào lúc khởi diễn cuộc Thế Chiến Thứ Hai, Mẹ sinh tôi tại một làng quê thuộc Tỉnh Hải-Dương, miền Bắc Việt-Nam; lần thứ hai cách đây bốn mươi năm, là lúc tôi được phóng thich khỏi trại tù Vĩnh-Quang, một trong những nơi giam giữ các sĩ quan miền Nam, dưới chân núi Tam-Đảo thuộc tỉnh Vĩnh-Phú, cũng tại miền Bắc Việt-Nam. Và lần này, lần thứ ba được sinh ra, là ngày tôi xuất viện, sau một thời gian trị liệu nhiều “gian khổ”, “cam go” tại một bệnh viện nổi tiếng ở Houston, Texas.
05 Tháng Mười 20225:58 CH(Xem: 10797)
Thật khó ngỡ tôi có thể sống tới tuổi 80—dù chỉ lả tuổi khai sinh. Cha mẹ cho tôi “mang tiếng khóc bưng đầu mà ra” ngày mồng 6 tháng 10 năm Nhâm Ngọ —tức 13/11/1942—tại Phụng Viện thượng, tục gọi là Me Vừng, quận Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Tuy nhiên, sau ngày cha thoát khỏi những trại tù khổ sai của Việt Cộng, định cư tại tỉnh lỵ Hải Dương hoang tàn, đổ nát, rổi dàn xếp cho mẹ và hai anh em tôi trốn ra đoàn tụ, khi làm giấy thế vì khai sinh hai anh em tôi đều được khai sinh với năm tây lịch, và ngày tháng âm lịch. Ngày sinh trên giấy tờ trở thành 6/10/1942. Bởi thế, từ buổi di dân qua Mỹ, mỗi năm tôi có tới ba sinh nhật. 6/10, 13/11 và một ngày tây lịch nào đó tương ứng với ngày 6/10 âm lịch. Vợ tôi—người tình đầu đời từ trại Bác Ái xóm Cây Quéo, Gia Định 62 năm trước, cũng nguổn cảm hứng của những vần thơ khởi đầu văn nghiệp—thường tăng khẩu phần lương thực với lời chúc..
01 Tháng Chín 20224:56 CH(Xem: 9114)
Trong quá trình khảo sát kỹ lưỡng đó , một lần nữa , thú thực tôi chỉ có thể xếp tranh của anh vào Trường Phái Chọc Ngứa Thần Kinh Thị Giác (Itchy Poking for Optic Nerve) ! Tranh của anh quá dễ vẽ, chỉ cần cầm cọ lên rồi nhúng vào bảng mầu và quẹt tưới xượi với những nét kéo dài trên mặt vải ! Chả cần phải tĩa tót cho giống đôi mắt , cái mũi, đôi môi hay mái tóc của người mẫu, chả cần có cái nhìn phớt qua của họa sĩ ấn tượng ! Cái anh chàng họa sĩ trong hang động ngày xưa , lúc chán đời cũng có thể quẹt cọ tưng bừng như anh ấy mà ! Nhưng không, anh chàng họa sĩ hang động ấy làm việc nghiêm túc và lao động cật lực hơn anh nhiều, anh ta vẽ con bò ra con bò , con hươu ra con hươu, con ngựa ra con ngựa , con chim cú ra con chim cú ! Vì sao vậy ? Bởi vì khi anh ta cầm cọ để vẽ , trong đầu anh ta đã có một định ý ! Còn anh thì không ! Trong đầu anh không có một định ý nào cả , nên anh gọi các tác phẫm của anh là Ứng Tác , được trưng bày trong Phòng triển lãm tranh có tên là “Improvisation”
21 Tháng Bảy 202211:32 SA(Xem: 38881)
Tôi hiểu nỗi thất vọng, sự đau lòng của em sau đợt thi năng khiếu chuyên ngành đạo diễn vừa rồi; và mọi lời an ủi lúc này là vô nghĩa. Tôi chỉ có đôi dòng tâm sự may ra có thể giúp em bình thản lại, dù lúc này có thể một số người thân gia đình em đang bĩu môi: “Ai bảo cứ khích nó đi vào cái nghề "chân không tới đất cật không tới trời", mơ mộng viển vông! Kỹ sư, bác sĩ còn chẳng ăn ai, nữa là cái nghề “đào giếng” (nhại vui cách nói của người miền Trung Trung Bộ)…
06 Tháng Bảy 20225:37 CH(Xem: 36054)
Người ta nói con trai thương má, còn con gái thì thương ba nhưng tôi là con gái tôi lại thương má tôi lắm, thương tự khi tôi còn nhỏ. Má tôi là một người phụ nữ đẹp và thật nhiều cá tính rất sống động. Nghe Má kể ngày xưa bà Ngoại thuộc loại tân tiến nên Ngoại cho Dì Hai, cho Cậu và cho Má được đi học chứ không câu nệ là con gái con trai gì cả. Hồi đó Má tôi học giỏi lắm nhưng Dì mất sớm rồi Ngoại cũng đột ngột mất, Má ở với bà Cố nên không có điều kiện đi học nữa cho đến lúc lấy chồng.
29 Tháng Sáu 20227:35 CH(Xem: 37465)
Thuở nhỏ, tôi cứ đinh ninh họ Phan nhà tôi toàn là người bên lương, không có ai và không có nhà nào theo đạo Thiên chúa. Đối với tôi, những người bên đạo rất xa lạ bởi không cùng tín ngưỡng thờ cúng ông bà tổ tiên như mình, mặc dù làng tôi rất gần hai giáo xứ lớn của tổng Trung Châu, phủ Diên Khánh xưa: Giáo xứ Đại Điền và giáo xứ Cây Vông.
29 Tháng Sáu 20226:56 CH(Xem: 38927)
Bút hiệu, một ẩn khuất của định mệnh, vô hình chung đã gắn bó cùng tác giả cho đến hết một đời người. Nói thế chẳng có nghĩa là tôi đã duy tâm, nhưng phải nghiệm theo cách đó mới giải thích được "Sao Trên Rừng" của ngàn thông trên vùng thâm u Phương Bối. Từ balcony của căn chung cư nhỏ, tôi hay đứng ngó mông ra xa nhìn chút nắng nhạt nhoà trên những tàn cây thấp rất xanh, chi chít mọc dọc theo bờ sông bên kia, nơi có con đường mòn rất dài, loanh quanh dẫn qua Làng Báo Chí.
29 Tháng Sáu 20225:07 CH(Xem: 31649)
Quên bớt dần đi sẽ thấy tổn thương mình bé lại, thấy cuộc đời nhẹ nhàng hơn, thấy oán hận phôi pha theo ngần ấy thời gian không còn trong tâm tưởng. Đa phần những người quên mất dần mọi thứ dần trở nên hiền hòa hơn, tôi thấy như vậy đó. Sư Giác Nguyên giảng mình càng đau đớn, khổ đau hơn vì mình còn ham muốn nên tiếc nuối hoài những gì đã mất. Đi về phía cuối rồi cũng rơi rớt mất dần chẳng còn gì. Nếu ta có một tôn giáo để tin mà nương tựa thì tuổi hoàng hôn sẽ được an bình.
22 Tháng Sáu 20221:27 SA(Xem: 38161)
Mùa trăng, với chúng tôi chỉ có một ngày duy nhất. Đúng rằm, phải đúng ngày 15. Nghe cứ như ngày của cúng bái khói hương, với hoa trái cùng tiếng chuông chùa trong những chiều lao xao, đình đám...
17 Tháng Sáu 202212:07 SA(Xem: 38777)
Trong những ngày chờ đợi có nhà sản xuất phim, T. cận tôi ngồi đọc và hỏi han để lấy tư liệu cho một cuốn sách nhỏ đang “âm mưu”, viết về đời sống Điện ảnh nước nhà & thân phận những thế hệ người làm phim từ trước tới nay - trong đó có tôi. Tôi đọc lại hồi ký “Đêm giữa ban ngày” của nhà văn mà tôi hâm mộ kể từ khi đọc cuốn “Bông hồng vàng” của K. Pautovski do ông dịch từ tiếng Nga… Tôi chợt nhớ lại những ngày tháng không được làm phim, phải rời cơ quan vào Sài Gòn làm thuê, viết thuê…