- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

TỪ CÔNG BỘC ĐẾN GIA NÔ

20 Tháng Mười Một 20264:15 CH(Xem: 150)
Monarch of the White House-2

CHÚ THÍCH ẢNH:

Giữa một nền cộng hòa,
chiếc ngai vàng vẫn có thể xuất hiện trong tư duy của những người nắm quyền.



TỪ CÔNG BỘC ĐẾN GIA NÔ

Khi Tòa Bạch Ốc mang dáng dấp một triều đình quân chủ

MINH HẠO – Ghi chép chính trị

 


1. KHI LÒNG TRUNG THÀNH THAY THẾ NĂNG LỰC

Trong một nền cộng hòa, tổng thống là người được nhân dân trao quyền điều hành đất nước trong một nhiệm kỳ nhất định. Những người được bổ nhiệm vào chính quyền là công bộc quốc gia, có trách nhiệm phục vụ Hiến pháp, luật pháp và lợi ích của nhân dân.

Họ không phải thuộc hạ riêng của tổng thống.

Thế nhưng, nhìn vào cách vận hành của chính quyền Donald Trump, người ta có thể nhận thấy một hiện tượng đáng suy ngẫm: ranh giới giữa lòng trung thành với quốc gia và lòng trung thành với cá nhân lãnh tụ dường như ngày càng bị xóa nhòa.

Một chính quyền dân chủ cần những người dám nói thật, kể cả khi sự thật ấy khiến tổng thống không hài lòng. Nhưng nếu người đứng đầu chỉ muốn nghe những lời tán tụng, còn những người phản biện bị xem như những kẻ chống đối, thì bộ máy công quyền sẽ dần biến thành một hệ thống phục vụ cá nhân.

Ở đó, năng lực không còn là tiêu chuẩn duy nhất để được trọng dụng. Sự trung thành với người đứng đầu có thể trở thành một thứ quyền lực vô hình.

2. STEPHEN MILLER VÀ HÌNH ẢNH MỘT TRIỀU THẦN

Buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc ngày 20/11/2026 mang đến một hình ảnh khá đặc biệt.

Stephen Miller, tân Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, đứng trước giới truyền thông và dành hơn hai phút để ca ngợi những thành tựu của Donald Trump.

Ông tuyên bố rằng những gì Trump đạt được trong hai năm qua vượt xa thành tựu của bất kỳ tổng thống nào trong lịch sử Hoa Kỳ.

Miller liệt kê hàng loạt chiến công mà ông gán cho chính quyền Trump, từ biên giới, trục xuất người nhập cư, năng lượng, quân sự cho đến quan hệ quốc tế.

Đáng chú ý, Trump tỏ ra rất hài lòng. Ông quay sang JD Vance và Marco Rubio, hai nhân vật thường được xem là những ứng viên tiềm năng cho cuộc đua tổng thống năm 2028, rồi tuyên bố Miller còn phát biểu hay hơn cả hai người.

Sau đó, Trump hỏi Miller:

“Ông có muốn ra tranh cử tổng thống không?”

Cả nhóm bật cười.

Có thể đó chỉ là một câu nói đùa. Nhưng hình ảnh ấy gợi lên một câu hỏi đáng quan tâm: Trong một chính quyền dân chủ, điều gì đang được tưởng thưởng nhiều hơn: năng lực phụng sự quốc gia hay khả năng làm hài lòng người nắm quyền?

3. MỘT TRIỀU ĐÌNH KHÔNG CẦN NGAI VÀNG

Trong lịch sử quân chủ, những vị vua thích nghe lời xu nịnh thường dễ bị bao quanh bởi những kẻ chỉ biết chiều lòng nhà vua.

Người dám can gián có thể bị thất sủng. Kẻ biết tâng bốc lại có cơ hội thăng tiến.

Đó là một trong những cơ chế khiến quyền lực tuyệt đối dễ dẫn đến sai lầm tuyệt đối.

Lịch sử Trung Hoa từng có Ngụy Trưng, vị đại thần nổi tiếng dưới triều Đường Thái Tông. Ông thường xuyên can gián hoàng đế, không ngại nói những điều nhà vua không muốn nghe.

Đường Thái Tông hiểu rằng một vị vua cần người dám chỉ ra sai lầm của mình.

Đó là sự khác biệt giữa người muốn trị quốc và người chỉ muốn được tung hô.

Trong nền cộng hòa Hoa Kỳ, vai trò ấy không thuộc về một vị đại thần duy nhất. Nó được phân chia cho Quốc hội, tòa án, báo chí, các cơ quan giám sát và cuối cùng là cử tri.

Nhưng những thiết chế ấy chỉ có thể phát huy tác dụng khi con người bên trong chúng còn đủ can đảm bảo vệ nguyên tắc.

Một triều đình không nhất thiết phải có ngai vàng. Đôi khi, nó chỉ cần một người đứng đầu không thích bị phản đối và một đội ngũ cấp dưới không muốn đánh mất đặc quyền của mình.

4. NGÀY 3 THÁNG 11: LÁ PHIẾU VÀ LỜI CẢNH BÁO

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/2026 đã tạo ra một thay đổi lớn trong tương quan quyền lực tại Washington.

Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện, chấm dứt tình trạng Đảng Cộng hòa kiểm soát đồng thời Nhà Trắng và hai viện Quốc hội.

Theo các tường thuật của Associated Press và Reuters, những nguyên nhân quan trọng góp phần vào kết quả này bao gồm sự bất mãn về chi phí sinh hoạt, cuộc chiến với Iran và những lo ngại về tham nhũng trong chính quyền.

Đây là một thất bại chính trị đáng kể đối với Đảng Cộng hòa.

Nhưng điều quan trọng hơn là ý nghĩa của lá phiếu.

Cử tri không trực tiếp phế truất tổng thống. Họ cũng không trao quyền điều hành hành pháp cho Đảng Dân chủ. Tuy nhiên, họ đã sử dụng quyền bầu cử để thay đổi cán cân quyền lực tại Quốc hội.

Đó chính là cơ chế tự điều chỉnh của một nền cộng hòa.

Một tổng thống có thể thắng cử, có thể nắm quyền hành pháp, có thể bổ nhiệm những người thân cận vào các vị trí quan trọng. Nhưng ông không thể sở hữu lá phiếu của nhân dân.

Và cũng không thể mặc nhiên xem sự ủng hộ của cử tri trong quá khứ là một sự ủy quyền vô thời hạn.

5. BÓNG MA EPSTEIN VÀ NHỮNG CÂU HỎI CHƯA CÓ LỜI GIẢI

Một trong những vấn đề chính trị nhạy cảm nhất liên quan đến chính quyền Trump trong thời gian qua là việc công khai hồ sơ Jeffrey Epstein.

Epstein là một tội phạm tình dục đã bị kết án, liên quan đến việc bóc lột và buôn bán tình dục trẻ vị thành niên. Cái chết của ông ta trong trại giam năm 2019 không khép lại được những câu hỏi về mạng lưới quan hệ, những người có liên quan và trách nhiệm của các cơ quan công quyền.

Vấn đề không chỉ nằm ở việc những tài liệu nào đã được công bố, mà còn ở những tài liệu nào chưa được công bố, lý do giữ lại chúng và cách bảo vệ danh tính của các nạn nhân.

Ngày 18/11/2026, Reuters đưa tin Robert Garcia, nhân vật Dân chủ được dự kiến lãnh đạo Ủy ban Giám sát Hạ viện, đã yêu cầu bảo toàn tài liệu từ 12 người có liên hệ với Trump, trong khuôn khổ những cuộc điều tra dự kiến về xung đột lợi ích và cách chính quyền xử lý hồ sơ Epstein.

Điều đó cho thấy hồ sơ Epstein vẫn là một vấn đề chưa khép lại trong đời sống chính trị Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: một người được nhắc tên trong tài liệu, có quan hệ xã hội với Epstein hoặc nhận được yêu cầu bảo toàn hồ sơ không đồng nghĩa với việc người đó phạm tội.

Công lý không thể được thay thế bằng suy đoán. Nhưng minh bạch cũng không thể bị thay thế bằng sự im lặng.

Đó là điều mà bất kỳ chính quyền nào, bất kể thuộc đảng phái nào, cũng phải có trách nhiệm giải trình.

6. QUYỀN LỰC VÀ CĂN BỆNH KHÔNG MUỐN NGHE SỰ THẬT

Điều đáng lo ngại không chỉ là một cá nhân có thể tập trung quá nhiều quyền lực, mà còn là khả năng bộ máy xung quanh cá nhân ấy đánh mất chức năng phản biện.

Một nhà lãnh đạo nếu chỉ nghe những lời tán thưởng sẽ rất dễ nhầm lẫn giữa sự trung thành và sự thật.

Một người cấp dưới nếu chỉ quan tâm đến sự hài lòng của cấp trên sẽ rất dễ quên rằng trách nhiệm của mình không dừng lại ở cánh cửa văn phòng tổng thống.

Và một chính quyền nếu xem mọi lời chỉ trích là sự phản bội thì sẽ ngày càng khó nhận diện những sai lầm của chính mình.

Trong một chế độ quân chủ, nhà vua có thể tưởng rằng mình là trung tâm của đất nước.

Trong một nền cộng hòa, không một tổng thống nào được phép có suy nghĩ ấy.

Bởi quyền lực không phải tài sản riêng của người đang nắm giữ nó.

Nó là sự ủy thác có giới hạn, có thời hạn và phải chịu trách nhiệm trước nhân dân.

KẾT LUẬN: AI MỚI LÀ NGƯỜI PHẢI NÓI LỜI CẢM ƠN?

Có một nghịch lý khá thú vị sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Đảng Dân chủ có thể phải nhìn lại hai năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump và tự hỏi: Phải chăng chính những quyết định gây tranh cãi, những xung đột chính trị và những vấn đề quản trị của đối thủ đã góp phần tạo nên cơ hội cho họ giành lại Quốc hội?

Nếu vậy, có lẽ Đảng Dân chủ nên gửi một lời cảm ơn mang tính châm biếm đến Donald Trump.

Bởi đôi khi, đối thủ chính trị không cần phải làm gì nhiều để giúp bạn. Họ có thể tự tạo ra cơ hội cho bạn bằng chính những quyết định của họ.

Tuy nhiên, chiến thắng của Đảng Dân chủ không phải là giấy phép để tự mãn. Họ cũng phải đối diện với trách nhiệm chứng minh rằng quyền giám sát Quốc hội sẽ được sử dụng để bảo vệ công lý và lợi ích công cộng, chứ không phải để trả đũa chính trị.

Và đây là câu hỏi cuối cùng mà tôi muốn đặt ra:

Liệu Đảng Dân chủ có phải cảm ơn Donald Trump vì đã góp phần tạo nên chiến thắng ngày 3/11/2026 bằng chính những quyết định gây bất mãn của ông ta?

Hay sâu xa hơn, chiến thắng ấy còn mang một thông điệp khác?

Phải chăng đó cũng là lời nhắc nhở rằng trong hai năm cuối nhiệm kỳ thứ 47, không một thế lực chính trị nào được phép biến Quốc hội thành một nơi im lặng trước những vấn đề cần được điều tra, trong đó có bóng ma Jeffrey Epstein và những câu hỏi chưa được giải đáp?

Và nếu những hồ sơ ấy vẫn còn những điều chưa được công khai, liệu Quốc hội mới có đủ quyết tâm theo đuổi sự thật đến cùng, bất kể sự thật ấy có thể gây bất lợi cho ai?

Bởi một nền cộng hòa không cần những người biết cúi đầu trước quyền lực.

Nó cần những người biết đứng thẳng trước sự thật.

Trong chế độ quân chủ, thần dân phụng sự nhà vua. Trong chế độ cộng hòa, tổng thống phải phụng sự nhân dân.

Đó là hai thế giới khác nhau.

Và có lẽ, điều mà một số người trong Tòa Bạch Ốc cần nhớ nhất chính là điều tưởng chừng đơn giản ấy.

MINH HẠO- ngày 18/11/2026

_____________________________________


GHI CHÚ VỀ TƯ LIỆU VÀ NGUỒN THAM KHẢO

1. Fox News

  • Tác giả: Peter D'Abrosca (Politics Reporter).
  • Ngày đăng: 20/11/2026.
  • Tựa đề: Trump floats an unexpected name to be his successor as powerhouses Rubio and Vance stand by.
  • Nội dung: Tường thuật buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc, trong đó Trump khen ngợi Stephen Miller và hỏi ông có muốn tranh cử tổng thống hay không.

Đọc bài báo gốc trên Fox News


2. Reuters – ngày 18/11/2026

Tư liệu về những yêu cầu bảo toàn tài liệu liên quan đến các cuộc điều tra dự kiến của Đảng Dân chủ, trong đó có hồ sơ Jeffrey Epstein.

Đọc bài Reuters


3. Associated Press và Reuters

Các nguồn tham khảo về kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ và sự thay đổi tương quan quyền lực tại Quốc hội Hoa Kỳ.

____________________________

CHÚ THÍCH ẢNH:

Giữa một nền cộng hòa, chiếc ngai vàng vẫn có thể xuất hiện trong tư duy của những người nắm quyền.

MINH HẠO – GHI CHÉP - ngày 18/11/2026 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
26 Tháng Giêng 201212:00 SA(Xem: 131403)
Á Nam Trần Tuấn Khải sinh năm 1894 tại làng Quan Xán, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, mất năm 1983 tại Sài Gòn, thọ đúng 90 tuổi ta. Cuộc đời ông trải qua hầu hết những giai đoạn thăng trầm nhất, chứng kiến hầu hết những biến cố quan trọng nhất của lịch sử cận hiện đại Việt Nam. Ông cũng chứng kiến hầu hết những cuộc đổi thay của văn học hiện đại Việt Nam, từ sự ra đi của thơ Cũ đến sự xuất hiện của Phong trào thơ Mới, của Tự lực văn đoàn, đến các trường phái, trào lưu, khuynh hướng, chủ thuyết văn học cả tư bản và cộng sản gần suốt thế kỷ XX.
21 Tháng Giêng 201212:00 SA(Xem: 123666)
“Đến bây giờ tôi còn thương mấy con ếch báo thức; chúng là những con ếch đầu đàn, ngủ đông trong hang, nấc lên tiếng gọi đầu tiên đánh thức đàn ếch chui ra khỏi hang mà vào cuộc sinh nở với mùa xuân. Nhưng các nhà "tiên tri ếch, kẻ đánh thức đồng loại" dậy đón xuân kia đã bằng tiếng ồm ộp của mình báo rằng: lạy ông tôi ở bụi này. Mấy tay bắt ếch chuyên nghiệp nghe tiếng kêu thức tỉnh đồng loại của dũng tướng ếch cách mạng kia bèn chộp chú liền, cho vào giỏ về thịt; vào giỏ rồi mà chú vẫn uôm uôm! Vẫn báo cho đồng loại dậy mau mà chạy đi, mà vọt xuống ao kịp trốn ... . " (Trần Mạnh Hảo)
18 Tháng Giêng 201212:00 SA(Xem: 121789)
T rong đời Nguyễn Du có ba sự việc liên can đến Trung Quốc:Năm  1803 , Nguyễn Du được cử lên  ải Nam Quan tiếp sứ  nhà Thanh sang phong sắc cho vua  Gia Long . Năm  1813 ông được thăng Cần chánh điện học sĩ và được cử làm chánh sứ tại  nhà Thanh cho đến  1814 . Năm  1820 Gia Long qua đời,  Minh Mạng nối ngôi. Lúc này Nguyễn Du được cử đi làm chánh sứ sang  nhà Thanh báo tang và cầu phong nhưng ông bị bệnh dịch chết...
17 Tháng Mười Một 201112:00 SA(Xem: 143188)
C âu hỏi được đặt ra là tại sao bài Đáp Lời Sông Núi [2] của Trúc Hồ lại có thể vượt không gian và đặc biệt là đường ranh Quốc - Cộng để không riêng được mọi người ưa thích mà còn được hát lên như vậy? Câu hỏi này đã khiến cho những người từng theo dõi sự xuất hiện và phổ biến của những bài hùng ca [...] nhớ tới những bài hát của thời thập niên bốn mươi của thế kỷ trước.
05 Tháng Mười Một 201112:00 SA(Xem: 134021)
S au nhiều năm bị giam cầm và cả 7 năm quản thúc tại gia, lãnh tụ dân chủ đối lập bà Aung San Suu Kyi được thả ra. Ngay sau đó, từ tháng 8 năm 2011, bà đã mạnh dạn lên tiếng kêu gọi phong trào quần chúng hãy bảo vệ con sông Irrawaddy cùng với yêu cầu phải tái lượng giá ảnh hưởng môi sinh...
11 Tháng Mười 201112:00 SA(Xem: 121052)
T rần Hoài Thư đến với văn chương rất sớm, sớm hơn truyện ngắn đầu tay Nước Mắt Tuổi Thơ đăng trên tạp chí Bách Khoa năm 1965. Và nếu phân chia các giai đoạn văn học miền Nam theo cách của Võ Phiến (xem Văn Học Miền Nam, tập tổng quan, nxb Văn Nghệ, Hoa Kỳ 2000) thì Trần Hoài Thư được xếp vào ( Những Cây Bút Trẻ , theo cách gọi thời đó) giai đoạn 1964-1975 giai đoạn mà chiến cuộc bắt đầu bùng nổ dữ dội.
07 Tháng Mười 201112:00 SA(Xem: 129617)
K hi đánh giá về ngôn ngữ Truyện Kiều của Nguyễn Du, các nhà nghiên cứu đều cho rằng, tác giả đã đẩy ngôn ngữ bình dân lên ngôn ngữ bác học. Nhận định này đã gián tiếp phân cấp ngôn ngữ ca dao hò vè với ngôn ngữ thơ.
17 Tháng Chín 201112:00 SA(Xem: 125132)
C ái Tôi nội cảm cộng hưởng với cảnh đời riêng, tâm thế sáng tạo riêng đã hình thành kiểu tư duy kỳ lạ của thơ Loạn. Thơ Loạn ra đời dựa trên sự thăng hoa nghệ thuật của những nỗi đau, sự bung phá những giới hạn, sự phân ly và hòa hợp những đối cực, sự hợp lưu của nghệ thuật, tôn giáo và cuộc đời. Thế giới nghệ thuật trường thơ Loạn là ánh xạ đầy biến ảo của những cái Tôi trữ tình đau thương và khát vọng.
09 Tháng Chín 201112:00 SA(Xem: 122394)
K hi ta nói chuyện một con sông, thì chủ yếu là nói đến một khúc sông, như khúc sông Hương chảy qua thành phố Huế. Nói về một tác giả cũng vậy, thường ưu đãi ấn tượng về một tác phẩm nào đó. Với một sự nghiệp văn học đã trải qua nhiều ghềnh nhiều thác như của Thảo Trường, đánh giá toàn bộ là một việc khó.
20 Tháng Bảy 201112:00 SA(Xem: 118479)
N ói chung, người ta nghĩ đến giải nobel văn học cho Trần Dần. Tuy nhiên, Trần Dần còn có thể được xét tặng một giải nobel nữa: nobel hòa bình, nobel chính trị. Bài viết này đề xuất vấn đề đó.