- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

THẾ HỆ GEN Z LÀ AI, VÀ TÔI CẦN NÓI ĐIỀU GÌ TRƯỚC HẾT VỚI THẾ HỆ NÀY?

22 Tháng Chín 202610:17 CH(Xem: 5023)
THẾ HỆ GEN Z



THẾ HỆ GEN Z LÀ AI,
VÀ TÔI CẦN NÓI ĐIỀU GÌ TRƯỚC HẾT VỚI THẾ HỆ NÀY?

Mai An Nguyễn Anh Tuấn

 


Tôi là một phụ huynh có hai con gái trong thế hệ Gen Z, hiện đang làm công tác giáo dục (hướng nghiệp & dạy nghề) và là nhà làm phim độc lập chuyên về đề tài giáo dục thế hệ trẻ, theo định hướng phát triển Công nghiệp văn hóa của Đảng và Chính phủ… Cần có “xưng danh” theo lối giáo đầu của Chèo cổ, Tuồng cổ như thế để phòng xa rào chắn những cuộc “ném đá” phũ phàng chắc chắn sẽ diễn ra…

Thế hệ Gen Z còn thuộc các lớp học trò cũ và mới của tôi, nằm trong tầng lớp khán giả điện ảnh – truyền hình trước kia và sắp tới của tôi – nghĩa là cũng thuộc lớp con cháu của những người không hiểu vì lý do đặc biệt nào đã lạnh lùng và vô lý đẩy họ vào “thế lực phản động”, âm mưu làm “cách mạng màu”, bị “đối tượng đứng sau” nào đó giật dây kích động? Điều vô lý, thậm vô lý đó đã diễn ra giữa lúc “hệ giá trị tinh thần đổ vỡ… do xã hội vận hành không đúng đường ray chân thiện nhẫn và chân thiện mỹ” – như anh bạn đồng nghiệp, nhà báo Kiều Sơn vừa thốt lên trong một stt. mới nhất!

Lẽ nào, trong cái thời buổi cần thống nhất nhân tâm trở thành cộng lực hữu hiệu giúp sức nhau nhằm thực hiện sự nghiệp hòa hợp hòa giải dân tộc, thì các nguồn lực trong xã hội đã phát triển thành các đối lực phá hoại nhau, tạo ra sự nghi ngờ cảnh giác lẫn nhau – cảnh giác với cả những đứa trẻ mơ mộng giàu lòng trắc ẩn trước cái chết thê thảm của một cô bé cùng lứa tuổi? Đáng lẽ, một số người lớn ở cương vị quản lý Nhà nước cũng đồng thời là bậc làm cha làm mẹ cần phải bảo ban, nhắc nhở, răn dạy chúng bằng tình thương, thì lại nhẫn tâm đẩy chúng vào hàng ngũ thù địch cần trừng trị, thậm chí đem cả Vụ án Thiên An Môn thuộc loại tàn bạo nhất trong lịch sử để đe dọa chúng! Họ có biết rằng: Việc làm đó đã góp phần tạo thêm sự bất ổn, sự tan rã các giá trị văn hóa, đạo đức, trong giai đoạn mà các giá trị truyền thống có nguy cơ bị xóa sổ?

Trong khi các cơ quan truyền thông chính thống im tiếng, lẩn tránh đề tài Gen Z nóng hổi gây tranh cãi đến hỗn loạn, thì chỉ có trang vanviet.info đã đưa ra hai bài viết hết sức chân tình, từ tốn và khoa học về đề tài này, của tác giả Tino Cao: “Gen Z có thật sự là một thế hệ cô đơn?” https://vanviet.info/…/gen-z-co-that-su-la-mot-the-he…/ và “Gen Z và chính trị của sự từ chối” https://vanviet.info/…/gen-z-va-chinh-tri-cua-su-tu-choi/

Tôi không dám nói thêm gì nữa sau hai bài viết trên, chỉ dám mạn phép “vuốt đuôi” một điều mà theo tôi, trước hết cần nói với các con gái tôi và các học trò tôi thuộc thế hệ Gen Z, mà tôi đã đôi lần nói với sinh viên:

“Trước hết, tôi cần nhắc lại với bạn câu nói: SỰ THẬT LÀ MỘT THỨ NHÂN ĐỨC của nhà triết học cổ Hy Lạp Aristotle [1]. Ngắn gọn thôi nhưng chân lý đó đủ sức vượt bao thế kỷ để trở thành bài học quan trọng nhất đối với một kẻ cầm bút, cầm máy quay, và vĩnh viễn không bao giờ cùn mòn, mất tính thời sự!

Bạn hãy xem lại tấm hình nhà sư Thích Minh Đạo với mấy đứa trẻ mồ côi mà ông nuôi nấng, bạn sẽ hiểu thêm bài học nghề nghiệp cốt tử mà bạn từng học trong trường nhưng lắm khi vì miếng cơm manh áo các bạn đã vô tình hay cố tình quên: Đó là một trong những khuôn hình đẹp nhất thời gian qua và cũng khiến người xem rung động nhất, không phải vì kỹ xảo, bố cục khuôn hình, nghệ thuật chiếu sáng, góc máy, những câu răn dạy, v.v., mà vì cái sự thật giản dị và chân thực tuyệt đối được mô tả & tái hiện trong đó, và được thông qua một tâm hồn đồng cảm tới độ người xem có thể cảm nhận được cả giọt nước mắt ẩn sâu của tác giả…

Trong cuốn giáo trình nổi tiếng News Reporting and Writing (đã được dịch sang tiếng Việt) của Khoa Báo chí Đại học Missouri – khoa từng đào tạo ra nhiều nhà báo Mỹ đoạt giải Pulitzer, các tác giả có nhắc tới một bài học của nhà báo R. Wurman: “Thông tin không thôi chưa phải là sản phẩm có giá trị nhất. Sự cảm thông là điểu thiết yếu để truyền thông có hiệu quả. Khi nhà báo tập trung tường thuật những vấn đề có liên quan và hữu ích thì rất có thể họ đã chuyển tải được sự cảm thông. Không có điều đó, độc giả sẽ bị trôi dạt và có khi bị chết đuối giữa biển thông tin ngày càng thăm thẳm” [2]

Vậy đó, khi bạn phải làm một phóng sự dài hay chỉ một cuộc phỏng vấn nhỏ về bất cứ điều gì, nếu bạn không có sự cảm thông không chỉ là kết quả của tầm nhân văn mà cả trình độ văn hóa cần thiết, bạn sẽ “bị chết đuối giữa biển thông tin” của “thế giới ảo” cùng các sự chỉ đạo định hướng tư tưởng!

Sự cảm thông cao hơn mọi thứ nghệ thuật đó chắc chắn có cái gốc: “Sự thật cũng là một thứ Nhân đức”…

 

Mai An Nguyễn Anh Tuấn

 

[1] Trong tác phẩm Đạo đức Nicomachean, quyển IV, chương VII.

[2] Nhà báo hiện đại, The Misouri Group, nhiều người dịch, Nxb Trẻ TP. HCM, 2007.

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
02 Tháng Tám 20152:00 SA(Xem: 62206)
Nguyễn Đình Toàn có bút hiệu ban đầu là Tô Hà Vân nhưng thành danh với tên thật và cũng là bút hiệu chính thức sau này; sinh ngày 6 tháng 9 năm 1936 tại huyện Gia Lâm, bên bờ sông Hồng, ngoại thành Hà Nội. Di cư vào Nam 1954, Nguyễn Đình Toàn bắt đầu viết văn làm thơ, viết kịch, viết nhạc, cộng tác với các tạp chí Văn, Văn Học
05 Tháng Bảy 20151:57 SA(Xem: 59248)
Linh Bảo là một tên tuổi văn học của Miền Nam từ những năm 1950s. Các tác phẩm của Linh Bảo được lần lượt xuất bản tại Miền Nam từ 1953 tới 1975. Chỉ có Mây Tần là tuyển tập đoản văn duy nhất được xuất bản ở hải ngoại (1981). Sau 1975, không có một tác phẩm nào của Linh Bảo được in ở trong nước.
21 Tháng Sáu 20151:37 SA(Xem: 59966)
Mặc Đỗ nhà văn, nhà báo, dịch giả là một trong những tên tuổi của văn học Miền Nam trước 1975. Sau 1975, sang Mỹ tỵ nạn ở cái tuổi 58 còn tràn đầy sức sáng tạo nhưng anh đã chọn một cuộc sống quy ẩn, chữ của Mai Thảo. Mặc Đỗ gần như dứt khoát không xuất hiện hay có tham dự nào trong sinh hoạt cộng đồng văn chương ở hải ngoại -- [biển ngoài, chữ của Mặc Đỗ], thái độ chọn lựa đó khiến tên tuổi anh hầu như rơi vào quên lãng.
23 Tháng Năm 20153:54 SA(Xem: 64817)
Nền văn chương minh họa và phải đạo bén rễ sau thời Nhân Văn Giai Phẩm (NVGP) kéo dài hơn hai mươi năm bỗng hóa thân vào thời đầu Đổi Mới năm 87- 89 với những tác phẩm vượt trội. Xin tri ân tướng Trần Độ. Xin cám ơn nhà văn Nguyên Ngọc. Cả hai vị này đã phà duỡng khí hồi sinh vào thây ma của thứ văn chươngvô hồn rập khuôn chính sách văn hóa Liên-Xô đã tạo ra những Quần Đảo Ngục Tù ( goulag) rồi còn lại kẹp thêm tính Mao-nhiều &Mao-ít hậu phong kiến đội tên giả là xã hội chủ nghĩa.
22 Tháng Năm 20153:47 SA(Xem: 76446)
Xung quanh câu chuyện Nguyễn Thị Lộ (NTL) và mối hoạ chu di của dòng họ Nguyễn Trãi quả đã không ít giấy mực bàn cãi, kể cả lý luận, nghiên cứu cho đến văn , thơ, kịch... đã có đến hàng trăm bài viết. Nhìn chung các loại ý kiến chưa thật thống nhất và tính thuyết phục chưa thật cao (1)...Chúng tôi xin được bàn thêm đôi điều về nghi án này với quan điểm không để tình cảm, thiên kiến lấn át sự thật.
13 Tháng Năm 20155:54 CH(Xem: 63928)
Với Nguyên Ngọc và Văn đoàn Độc lập, vấn đề còn nguyên. Làm gì với tự do đã giành lại sau khai trừ rồi ly khai? Làm gì với mục đích độc lập tách rời ra khỏi Hội? Ra khơi, lên đường, hay lo ngại “phạm pháp” sẽ khiến nhòa nhòa trong vận hành của hệ thống? Tháng 5-1954, hai chữ “Độc lập” thét vang trong lồng ngực của năm mươi ngàn binh sĩ chiến thắng trận Điên Biên, để cuối cùng là một nền độc lập hà khắc trong toàn trị. Tháng 5-2015, “vì một nền văn học Việt Nam tự do, nhân bản” in đậm trên trang web của Văn đoàn Độc lập. Công chúng trông chờ câu trả lời.
26 Tháng Tư 20151:48 SA(Xem: 61940)
Trước và sau thời 1954-75 ở Miền Nam, không thấy ở nơi nào khác trên đất nước ta, văn học được phát triển trong tinh thần tự do và cởi mở như vậy. [Võ Phiến nói chuyện với Đặng Tiến 28-10-1998] Có thể nói Võ Phiến là một trong số các tác giả được viết và nhắc tới nhiều nhất. Trước khi quen biết nhà văn Võ Phiến, tôi đã rất thân quen với những nhân vật tiểu thuyết của ông như anh Ba Thê đồng thời, anh Bốn thôi, ông Năm tản, ông tú Từ lâm, chị Bốn chìa vôi từ các tác phẩm Giã từ, Lại Thư nhà, Một mình...
20 Tháng Tư 201512:22 SA(Xem: 62130)
Ngày 30-4, ngày nếu có một triệu người vui, cũng là ngày có một triệu người buồn. Câu nói trong quá khứ của ông Võ Văn Kiệt, nguyên Thủ Tướng chủ trương chính sách Đổi Mới, được lập đi nhắc lại nhưng liệu có còn chính xác với tình thế hiện tại của đất nước ? Ngày nay, kinh tế tụt hậu, hàng xuất là lao động giá bèo, cái đinh vít cũng không làm được mà nhập hàng ngoại tuốt tuột, nợ chồng chất. Rồi tham nhũng lên đỉnh cao, đạo đức xã hội xuống cấp...
22 Tháng Ba 20153:31 SA(Xem: 59697)
Nguyễn Xuân Hoàng trong số báo Văn đặc biệt về TTT, đã viết: "Thanh Tâm Tuyền như ngọn cờ đầu của thơ tự do Việt Nam, người làm mới thi ca Việt Nam." (2) Đặng Tiến khi viết bài tưởng niệm Thanh Tâm Tuyền đã bày tỏ ít nhiều tiếc rẻ là "lối thơ Thanh Tâm Tuyền không có người thừa kế."
18 Tháng Hai 20159:45 SA(Xem: 70933)
Vậy mà đã 40 năm qua đi 1975-2015, với đời người như một cơn gió thoảng, với lịch sử chỉ là một chớp mắt, nhưng lại là một chặng đường rất dài trải nghiệm những tang thương. Thêm một chớp mắt nữa, thế hệ những người cầm bút 1954-1975 đều trở về với cát bụi, một số có thể còn được nhắc tới qua tác phẩm nhưng rồi cũng phải kể tới cuộc sống đầy đoạ và cả những cái chết tức tưởi của họ. Nói tới Văn Học Miền Nam, không thể không có một “cuốn sách trắng/ livre blanc” về thời kỳ đó, một Wikipedia mở, như một “bộ nhớ” cho các thế hệ Việt Nam tương lai.