- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

“THƠ DÂNG”* MỚI: CẢM HỨNG TỰ DO DÂN CHỦ TRONG PHIM ẤN ĐỘ HIỆN ĐẠI

17 Tháng Mười Hai 20252:52 CH(Xem: 13033)

z5555180671113_f10464541e7f9d805d274d569f2280bc

- Các nhà sản xuất phim & nhà làm phim Việt Nam với ông Chủ tịch Quỹ Liên hoan phim Quốc tế Jaipur (JIFF) tại Khách sạn Vàng Hà Nội.

“THƠ DÂNG”* MỚI:
CẢM HỨNG TỰ DO DÂN CHỦ TRONG PHIM ẤN ĐỘ HIỆN ĐẠI

Mai An Nguyễn Anh Tuấn

 


Hội Điện ảnh Việt Nam trong những ngày cuối năm đang tích cực xem và định giá các tác phẩm Điện ảnh - Truyền hình cho Giải Cánh Diều của năm 2025 sẽ được tổ chức tại Nhà hát Đó, TP. Nha Trang theo định kỳ hàng năm.

Vào dịp này năm ngoái, đã diễn ra chiến dịch "Ngọn đuốc quốc tế cho điện ảnh thế giới” (International Torch for World Cinema - ITWC), do Quỹ Liên hoan phim Quốc tế Jaipur (JIFF) của Ấn Độ phát động phối hợp với Hội Điện ảnh Việt Nam, nhằm nâng cao nhận thức và kết nối điện ảnh Việt Nam với thế giới, mong biến Việt Nam thành nước đầu tiên thắp "ngọn đuốc" này, mở ra cơ hội quảng bá và hợp tác quốc tế cho điện ảnh Việt Nam. Dịp này, tôi đã có dịp xem thêm (và xem lại) một vài phim hiện đại Ấn Độ nhằm góp vào sự giao lưu của Chiến dịch “Ngọn đuốc” nói trên.

Nói đến phim Ấn Độ, đông đảo khán giả nước ta lâu nay thường chỉ ấn tượng sâu sắc với những bộ phim tràn đầy ca múa nhạc và thấm đẫm nước mắt hoặc nhiều tập truyền hình dài lê thê không biết tới lúc nào mới chấm dứt… Nhưng đó chỉ là bề nổi của một nền Điện ảnh mang tên Bollywood – ngành công nghiệp sản xuất điện ảnh tiếng Hindi…

Trước đó, dù không có điều kiện được xem nhiều phim Ấn Độ hiện đại, song chỉ với những phim được xem như: “English Vinglish” (sang Việt Nam có tên: “Tiếng Anh là chuyện nhỏ”), “Like Stars on Earth” (Như những ngôi sao trên trái đất), “Mangal Pandey: The Rising” (Cuộc nổi dậy), “Magadheera”, “Teri Meri Kahaani”, “Lagaan: Once Upon a Time in India” (Lagaan: Ngày xưa ở Ấn Độ), “Queen” (Nữ hoàng), “Ghajini”… thì đã thấy bàng hoàng sửng sốt, bởi được tiếp xúc với một nền điện ảnh hiện đại có thể sánh ngang với không ít nền điện ảnh lớn đang làm mưa làm gió trên thị trường phim ảnh thế giới.

Đặc biệt là với bộ phim: “Rang De Basanti” sản xuất năm 2006 (Hãy tô màu nghệ cho tôi - nguyên gốc tiếng Hindi có nghĩa: Hãy vẽ tôi bằng màu sắc mùa xuân) của đạo diễn Rakeysh Omprakash Mehra, bộ phim đã phá vỡ toàn bộ các kỷ lục phòng chiếu trong lịch sử điện ảnh Ấn Độ và sau đó chiến thắng nhiều giải thưởng quốc tế quan trọng; và bộ phim “The Last Film Show” sản xuất năm 2021 (Buổi chiếu phim cuối cùng) của đạo diễn Pan Nalin - người xem phim Việt có thể tìm thấy dân tộc mình trên con đường đẫm máu đến với Tự do & Dân chủ và đồng thời tìm đến với Nghệ thuật thứ Bảy như một phương tiện hữu hiệu bậc nhất để tuyên truyền và giáo dục dân chúng.

“The Last Film Show” là bộ phim bán tiểu sử giúp chúng ta nhớ đến bộ phim kinh điển Ý “Cinema Paradiso” (Rạp chiếu bóng Thiên đường): Phim kể về một cậu bé nông thôn Ấn Độ lần đầu tiên đến rạp chiếu phim và yêu thích nó, cậu đã chống lại mong muốn của cha mình, quyết định trốn học và quay lại rạp chiếu phim nhiều lần, nơi cậu kết bạn với người vận hành máy chiếu để theo đuổi ước mơ trở thành nhà làm phim…

Rang_De_Basanti_poster
Poster của phim “Rang De Basanti"
tại một Festival Film

Còn trong phim “Rang De Basanti”, chúng ta đã thấy hình ảnh của những “nhà làm phim thực thụ” đó dưới hình ảnh của những nhà đấu tranh cho một nước Ấn Độ mới đang chật vật vươn tới những giá trị nhân bản toàn cầu, nhưng báo chí nước ta chỉ dám giới thiệu về các Giải thưởng cho phim này mà lờ đi “vấn đề nhạy cảm”: Câu chuyện phim kể về nữ đạo diễn Sue - một nhà làm phim trẻ người Anh mong muốn làm bộ phim về những chiến binh tự do trong phong trào độc lập Ấn Độ, dựa trên quyển nhật ký của ông nội cô - một cựu sĩ quan của quân đội Anh tại Ấn Độ. Khi dự án phim bị từ chối ở trong nước, Sue đến Ấn Độ, tìm được năm thanh niên phù hợp tham gia diễn xuất trong phim của mình. Trong quá trình quay phim, các thanh niên Ấn dần dần nhận ra rằng cuộc sống của họ khá giống với các nhân vật thế hệ cha ông trong bộ phim của Sue. Làm phim cùng Sue, họ có dịp nhận ra rằng: họ đã thấy phẫn nộ tận đáy lòng trước sự thối nát của chính quyền, rồi họ tình nguyện hy sinh bản thân mình để đông đảo dân chúng hiểu được sự thật bẩn thỉu trong hệ thống quản lý Nhà nước. Chàng thanh niên Karen, con của một quan chức lớn, khi biết cha mình đã dính máu trong vụ giết chết bạn mình là phi công Ajay nhưng lại nhẫn tâm bảo vệ danh dự tên Bộ trưởng quốc phòng tham nhũng bằng cách bôi nhọ bạn mình, anh đã bắn chết người cha tội lỗi, sau đó cùng cả nhóm chiếm đoạt Đài phát thanh để tố cáo với đông đảo dân chúng về những sự thật khủng khiếp trong Chính quyền, mong vài tia lửa nhỏ sẽ bùng lên thành bão táp… Kết phim thực bi thảm: cả 5 anh thanh niên nằm trong vũng máu bị vây bắt tận diệt, song nụ cười của họ trước khi chết đã tạo nên một bức thông điệp đầy rung cảm, mạnh mẽ không kém “Thơ Dâng” của thi hào R. Tagore trước kia, đó là: Khát vọng cho một đất nước Ấn Độ thực sự Tự do – Dân chủ không bao giờ bị giết chết…

Bộ phim “Rang De Basanti” quả là một phim chính trị được thực hiện một cách đầy nghệ thuật, giàu cảm hứng lãng mạn, với những số phận sinh động cho thấy hình ảnh chân thực của tầng lớp trí thức mới Ấn Độ đã là ngọn cờ đầu của sự nghiệp giành Tự do - Dân chủ, một sự nghiệp không kém gian nan thậm chí vất vả hơn ông cha họ thời giành Độc lập dân tộc… Nhà làm phim người Anh trẻ tuổi và các cộng sự Ấn Độ đã thực hiện được cái điều mà nữ đạo diễn Yamina Bachir người Algéri đã tâm niệm, khiến một tác phẩm điện ảnh có thể đi vào Con đường lớn của Nghệ thuật nhân loại: “Cái quan trọng nhất trong sáng tác là làm sao, ở mức độ có thể, biểu hiện được sự lương thiện, sự không nhân nhượng trước cái ác!” (Theo: Tủ sách Điện ảnh “Ý tưởng nghề nghiệp”, Việt Linh sưu tầm, , Nxb Văn hóa Sài Gòn 2005).

Hy vọng phim “Rang De Basanti” sẽ đến rộng rãi với dân Việt ta, trước hết là một bài học nghề nghiệp lý thú và cần thiết với các nhà làm phim Việt!

______

* “Thơ Dâng” (Gitanjali) là tập thơ nổi tiếng của thi hào Ấn Độ Rabindranath Tagore được xuất bản lần đầu bằng tiếng Begal vào năm 1910 và được xuất bản bằng tiếng Anh năm 1912. “Thơ Dâng” đã được trao giải Nobel Văn học đầu tiên của châu Á vào năm 1913, bởi theo Ủy ban Nobel: "Không có nhà thơ ở châu Âu nào kể từ cái chết của Goethe vào năm 1832 có thể sánh được với Tagore về nhân cách cao cả, về sự vĩ đại tự nhiên, về sự thanh thoát hài hòa".

Đạo diễn MA NAT

 

Ảnh:

- Poster của phim “Rang De Basanti" tại một Festival Film.

- Các nhà sản xuất phim & nhà làm phim Việt Nam với ông Chủ tịch Quỹ Liên hoan phim Quốc tế Jaipur (JIFF) tại Khách sạn Vàng Hà Nội.

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
26 Tháng Sáu 202412:46 CH(Xem: 33042)
Thoại vẫn luôn luôn nghĩ là không thể để Ba tiếp tục sống một mình trong căn nhà ấy, nhất là từ ngày Mẹ Yến mất (27.04.2024). Từ 2015, khi Mẹ không thể tiếp tục sống với Ba nơi căn nhà thân yêu trên đường Coolidge, do bác sĩ gia đình bảo phải đưa Mẹ vào Ashbrook Nursing Home vì nhu cầu cần được chăm sóc 24 giờ/ ngày và 7 ngày/ tuần. Thoại đã phải lắp cameras khắp nhà: từ phòng khách tới phòng ngủ, từ nhà bếp tới phòng tắm, và cả dưới basement nơi Ba Thoại nhiều khi mất ngủ, xuống đó loay hoay in ấn mấy cuốn sách suốt đêm cho tới sáng.
05 Tháng Năm 202411:41 CH(Xem: 29996)
Cô em bên Texas gửi text về một bản tin CNN tường trình việc các nhà ngoại giao Âu châu giành nhau gặp gỡ các đồng minh của cựu Tổng thống Donald Trump, người coi như sẽ được đề cử đại diện Đảng Cộng hòa ra tranh cử tổng thống tháng 11 tới, để thăm dò. Cùng lúc, báo chí loan tin ngoại trưởng Anh David Cameron đã tới tận tư dinh của ông Trump ở Florida để tham khảo về cuộc chiến tại Ukraine và xung đột Israel-Gaza. Tôi đoán các bản tin khiến cô lo ngại về một Trump 2.0, như thể điều đó sẽ phải xẩy ra thôi.
22 Tháng Tư 20242:54 CH(Xem: 33221)
Tối thứ sáu 23/2/2024, chị Duyên gửi cho tôi link bài thơ “Tạm biệt một căn phòng” [1] của anh Phạm Cao Hoàng ghi gửi anh Trương Vũ./ Căn phòng này / chiếc bàn này / nơi chúng ta đã từng ngồi / nâng ly / chúc mừng một bức tranh vừa hoàn tất / chúc mừng một cuốn sách vừa in xong / chào mừng một người bạn từ phương xa đến /
22 Tháng Tư 20241:03 SA(Xem: 30121)
Lời Giới Thiệu: Ủy Ban Sông Mekong Việt Nam thông báo sẽ tổ chức một cuộc họp tham vấn vào ngày 23/04/2024 tại thành phố Cần Thơ về Dự án Kênh đào Funan Techo. Việt Ecology Foundation xin giới thiệu một bài viết của BS Ngô Thế Vinh về Dự án đang gây nhiều tranh cãi này. Ông là người từ rất sớm gióng lên tiếng chuông cảnh báo về hiểm họa của các đập thủy điện thượng nguồn sông Mekong, đã viết nhiều bài khảo luận và là tác giả hai cuốn sách Cửu Long Cạn Dòng Biển Đông Dậy Sóng (2000) và Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch (2007). Ông cũng được biết tới như một nhà hoạt động môi sinh bền bỉ từ ngót 30 năm nay, với mối quan tâm bảo vệ hệ sinh thái sông Mekong và ĐBSCL.
19 Tháng Tư 20246:57 SA(Xem: 36278)
Sáng sớm Chủ Nhật, điện thoại gõ nhẹ, nhìn vào messenger thấy dòng chữ nhắn tin từ chú Khánh Trường: “Tập thơ in xong rồi. Ghé lấy nhé.” 30 phút sau tôi ghé nhà, chú chỉ lên kệ sách: “Chỉ mới in 3 cuốn. Cháu cầm 1 cuốn về đọc trước.” Mở trang đầu dưới dòng chữ THƠ KHÁNH TRƯỜNG là hàng chữ “Tặng cháu, Nina Hòa Bình Lê”. Cảm động. Bài viết này xin có lúc được gọi Chú, xưng cháu.
15 Tháng Tư 202410:16 SA(Xem: 32610)
Vòng Tay Học Trò là tác phẩm tiêu biểu của nữ văn sĩ Nguyễn Thị Hoàng, được đăng nhiều kỳ trên tạp chí Bách Khoa năm 1964. Tác phẩm được công chúng nồng nhiệt đón nhận và theo đó cũng hứng nhiều luồng ý kiến khác nhau, càng làm cho tác phẩm nổi tiếng hơn. Chính vì vậy, từ khi xuất hiện, tác phẩm đã gây được tiếng vang lớn, làm xôn xao dư luận trong giới chuyên môn và công chúng độc giả, Hàng chục năm sau, lúc chúng tôi còn nhỏ, chưa đọc tác phẩm đã thuộc tựa đề vì Vòng Tay Học Trò gắn liền với tên tuổi tác giả. Nói đến Nguyễn Thị Hoàng người ta nhớ đến Vòng Tay Học Trò.
15 Tháng Tư 20248:23 SA(Xem: 33545)
Thế nào gọi là tiểu-thuyết-mới (Nouveau Roman). Đó là câu hỏi của những người chuyên viết về tiểu thuyết và những người thường đọc tiểu thuyết. Giữa hậu bán thế kỷ XX; một phong trào văn chương thuộc thế hệ trẻ Pháp như Alain Robbe-Grillet, Michel Butor, Claud Simon, Jacque Derrida, Nathalie Sarraute, Pierre Bourdier…được tung ra giữa “thị trường” văn học thời ấy vào đầu thập niên 1962,cái gọi là Tiểu-Thuyết-Mới, lập tức phong trào nầy được khám phá ngay, không những ở Pháp mà ngay một vài nước khác trên thế giới,Việt Nam ta cũng chịu ảnh hưởng phong trào thời thượng lúc đó, kể cả bộ môn nghệ thuật khác, tuy không rực rở nhưng đã hội nhập được với trào lưu thời bấy giờ…
13 Tháng Hai 202411:57 CH(Xem: 38253)
Ngô Thế Vinh là một tên tuổi đã thành danh ngay từ trước năm 1975 tại miền Nam Việt Nam. Ông đoạt Giải Văn Học Nghệ Thuật VNCH năm 1971 với tác phẩm Vòng Đai Xanh. Sau này ông có thêm hai giải thưởng: 1) Giải Văn Học Montréal 2002 Hội Quốc Tế Y Sĩ Việt Nam Tự Do với Cửu Long Cạn Dòng, Biển Đông Dậy Sóng và 2) Giải Văn Việt Đặc Biệt 2017 với Cửu Long Cạn Dòng, Biển Đông Dậy Sóng và Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch. Một trùng hợp thật ngẫu nhiên khi tạp chí văn học nghệ thuật Ngôn Ngữ phát hành vào tháng 2-2024 cũng vào dịp Tết Giáp Thìn 2024 ra số đặc biệt giới thiệu Bác sĩ / Nhà văn / Nhà hoạt động môi sinh Ngô Thế Vinh. Năm Rồng, giới thiệu người kết nghĩa với Cửu Long, tưởng không còn gì thích hợp hơn.
07 Tháng Hai 20243:34 SA(Xem: 35354)
Khi tìm đọc văn học chiến tranh (giai đoạn 1954-1975) tôi bắt gặp rất nhiều lần lời giới thiệu ngắn tên tuổi, và các tác phẩm của nhà văn Nguyên Vũ. Kể từ đó, tôi luôn tìm Nguyên Vũ để đọc, song dường như không có tác phẩm nào của ông được đưa lên các trạng mạng, hay các thư viện điện tử. Hôm rồi, thật may mắn, đang nghiền ngẫm về cố nhà văn, nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn, tình cờ tôi bắt gặp: Mây Trên Đỉnh Núi, truyện dài gồm 20 chương của Nguyên Vũ. Đây có lẽ là truyện dài đầu tay, và ít được nhắc đến của ông. Cũng định thử một vài trang, rồi lúc nào đó sẽ đọc tiếp, nhưng bập vào tôi không thể dứt ra được, và đọc một mạch ngay nơi làm việc. Sự hấp dẫn, sinh động ấy, không hẳn bởi chỉ nội dung, mà còn do bố cục, nghệ thuật đan xen những tình tiết câu chuyện...
07 Tháng Hai 20242:19 SA(Xem: 33659)
Bài này, “Cái Tôi kỳ việt và Âm bản Thành phố/Tình yêu trong thơ tự do Thanh Tâm Tuyền”, được phát triển, bổ sung và mở rộng từ bài viết gốc năm 1986, với tựa “Thanh Tâm Tuyền, người thi sĩ ấy”, theo tinh thần tựa đề “L’Homme, cet Inconnu” (1935) (Con Người, kẻ Xa Lạ ấy) của Alexis Carrel (Nobel 1912). Một vài chủ đề đã được đưa vào, hay tô đậm, qua một cái nhìn hồi cố và tái thẩm, để làm đầy đặn và làm rõ hơn các đường nét về thơ Thanh Tâm Tuyền, vốn, trong bản gốc nguyên thuỷ, đã được vạch ra nhưng chưa được khai thác kỹ.