- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

GIỚI THIỆU TÁC PHẨM : THE MELANCHOLY OF RESISTANCE (*) của László Krasznahorkai (Nobel Văn Học 2025)

13 Tháng Mười 20258:49 SA(Xem: 14929)

GIỚI THIỆU TÁC PHẨM :

THE MELANCHOLY OF RESISTANCE (*)

của László Krasznahorkai (Nobel Văn Học 2025)

 

                                                                                          Phan Tấn Uẩn

 

**

 

THE MELANCHOLY OF RESISTANCE

 

 

      

   Nổi Buồn của Phản Kháng (The Melancholy of Resistance):

     Trong một thị trấn nhỏ tăm tối, lạnh lẽo, gần như bị bỏ quên ở vùng nông thôn Hungary, mọi thứ trôi qua trong sự trì trệ, u ám và vô nghĩa. Người dân sống lặp lại từng ngày, giữa rượu, tin đồn và nỗi sợ mơ hồ về điều gì đó sắp xảy ra — một sự tan rã nào đó mà không ai dám gọi tên.

 

Một ngày nọ, tin đồn lan khắp nơi: một gánh xiếc bí ẩn đang tiến vào thị trấn. Không ai biết họ là ai, chỉ biết rằng họ mang theo một con cá voi khổng lồ đã chết, được đặt trong một toa xe moóc khép kín. Gánh xiếc này trở thành biểu tượng của điều gì đó lớn lao và đen tối đang đến — một điềm báo của hỗn loạn.

 

Giữa bầu không khí ấy, xuất hiện Valuska, một chàng trai ngốc nghếch, hiền lành, sống trong thế giới riêng của mình. Mỗi đêm, Valuska đi lang thang giữa phố, say mê giải thích cho những người say rượu về vũ trụ vận hành: Mặt trời, Trái đất, các hành tinh xoay quanh nhau trong một trật tự hoàn hảo. Anh là người duy nhất trong thị trấn còn tin vào sự hài hòa, vào “tinh thần của vũ trụ”. Nhưng chính vì thế, anh trở thành kẻ lạc loài, như một nhà hiền triết cô độc giữa thời đại mục rữa.

 

Trong khi Valuska vẫn mơ mộng về những vì sao, bà Eszter – một góa phụ giàu có, sắc sảo và lạnh lùng – bắt đầu thao túng thị trấn. Bà khinh bỉ đám đông tầm thường, tin rằng trật tự chỉ có thể được lập lại bằng quyền lực và sắt máu. Bà lặng lẽ mưu tính để lật đổ chính quyền địa phương, dựng lên một “trật tự mới” – thực ra là sự thống trị của bóng tối và sợ hãi.

 

Chồng bà, ông Eszter, là một nhạc sĩ tài hoa đã rút lui khỏi thế giới, sống trong cô lập. Ông không còn tin vào xã hội, chỉ tìm kiếm một “âm thanh thuần khiết tuyệt đối”, thứ ông cho rằng có thể cứu chuộc linh hồn con người. Nhưng cuộc tìm kiếm ấy chỉ dẫn đến im lặng – sự im lặng của tuyệt vọng.

 

Khi gánh xiếc đến, đám đông như bừng tỉnh khỏi giấc ngủ dài. Họ đổ xô đến xem con cá voi khổng lồ, đứng xếp hàng giữa sương lạnh, như thể chờ một phép mầu. Nhưng trong bóng tối của gánh xiếc còn có một nhân vật khác: “The Prince”, một kẻ thấp bé, dị dạng, không nói năng – nhưng bằng sự hiện diện kỳ lạ, hắn khuấy động đám đông, khiến họ bùng nổ bạo loạn, phá phách, cướp bóc, đốt phá nhà cửa.

 

Thị trấn rơi vào hỗn loạn toàn diện.

Valuska, kẻ ngây thơ, bị cuốn vào dòng người như trong một cơn ác mộng. Anh chứng kiến sự điên loạn, sự tàn bạo vô nghĩa, và cuối cùng bị đánh đập đến gần như mất trí.

 

Sau cơn loạn ấy, bà Eszter nắm quyền, dựng lên một chính quyền mới. Thị trấn được “ổn định” trở lại, nhưng trong nỗi sợ hãi và sự phục tùng.

Con cá voi – biểu tượng của cái chết vĩ đại – vẫn nằm đó, im lìm và bốc mùi, như xác thân của nền văn minh vừa bị chôn vùi.

 

Ở phần kết, Valuska bị đưa vào bệnh viện tâm thần, sống trong im lặng, ánh mắt trống rỗng. Ông Eszter chết lặng lẽ, chỉ còn lại bản nhạc dang dở.

Thị trấn lại chìm vào một thứ bình yên giả tạo, như thể chưa từng có gì xảy ra. Nhưng sự thối rữa vẫn lan, chậm rãi và chắc chắn — như số phận của nhân loại mà Krasznahorkai muốn phơi bày.

*   

        “ Nổi Buồn của Phản Kháng”  không phải là câu chuyện về một biến cố cụ thể, mà là một ẩn dụ triết học về sự sụp đổ của trật tự tinh thần. Gánh xiếc là hình ảnh của cái ác, của hỗn loạn, hay nói cách khác, là bóng tối của chính con người. Con cá voi chết là xác thân của thế giới văn minh, thứ từng vĩ đại nhưng nay chỉ còn là biểu tượng trống rỗng.Valuska biểu tượng của một linh hồn trong sáng, người cuối cùng còn tin vào điều tốt lành – nhưng cũng là người bị nghiền nát trước guồng máy của điên loạn. Bà Eszter là biểu tượng của trí tuệ lạnh lùng, tin vào quyền lực tuyệt đối, nhưng lại chính là cánh cửa mở cho tà ác tràn vào.

 

     Tiểu thuyết kết thúc trong vòng lặp của u hoài: hỗn loạn, rồi trật tự giả , rồi lại hỗn loạn. Krasznahorkai cho thấy sự kháng cự của con người với bóng tối là vô vọng, nhưng chính trong nỗi tuyệt vọng ấy lại lóe lên một chút nhân tính – sự trong sáng của Valuska, ánh sáng yếu ớt cuối cùng của nhân loại.

 

       Tổng kết, đây là một bi kịch về sự tan rã tinh thần trong thế giới hiện đại – nơi niềm tin, đạo đức và lý trí đều bị nuốt chửng bởi hỗn loạn và quyền lực. Nhưng ẩn dưới lớp u tối ấy, Krasznahorkai vẫn thì thầm một niềm tin mong manh: “ Dù vũ trụ rệu rã, vẫn còn đó một linh hồn hướng về ánh sáng – dù chỉ như một đốm sáng nhỏ trong đêm đen vô tận.”

 
Phan Tấn Uẩn

Oct 12/2025 

 

----------------------------------------------

  
László Krasznahorkai (1954-     )
(*)  NOBEL VĂN HỌC 2025: LÁSZLÓ KRASZNAHORKAI
 
 
                         

           Ngày 9 tháng 10 năm 2025, nhà văn Hungary László Krasznahorkai đã được trao Giải Nobel Văn học vì "tác phẩm mạnh mẽ và có tầm nhìn xa, khẳng định sức mạnh của nghệ thuật giữa những cơn ác mộng tận thế" (NobelPrize)

         Krasznahorkai, sinh năm 1954, nổi tiếng với những tác phẩm văn học đậm chất triết lý và u ám, thường được viết bằng những câu văn dài, không ngắt quãng. Tác phẩm đầu tay của ông, Satantango (1985), là một bức tranh đen tối về sự suy tàn của một làng tập thể ở Hungary trước khi chế độ cộng sản sụp đổ. Nhiều tác phẩm của ông, như The Melancholy of Resistance và Baron Wenckheim's Homecoming, đã được đạo diễn Béla Tarr chuyển thể thành phim, nổi bật với phong cách điện ảnh dài dòng và đầy triết lý.

     Phong cách viết của Krasznahorkai thường được so sánh với Franz Kafka và Thomas Bernhard, với những câu văn dài và mạch truyện đan xen, tạo nên một không gian văn học đầy ám ảnh. Ông cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các nền văn hóa phương Đông, đặc biệt là Nhật Bản và Trung Hoa , điều này thể hiện rõ trong cách ông tiếp cận thời gian và không gian trong tác phẩm của mình.

    Trước khi nhận giải Nobel, Krasznahorkai đã nhận được nhiều giải thưởng danh giá, bao gồm Giải Man Booker Quốc tế năm 2015 và Giải Sách Dịch Quốc gia Mỹ năm 2019. Ông là nhà văn Hungary thứ hai nhận giải Nobel Văn học, sau Imre Kertész vào năm 2002.

     “Nổi U Hoài của Sự Kháng Cự” (The Melancholy of Resistance)giới thiệu trên đây là tác phẩm của László Krasznahorkai (dịch giả George Szirtes) được xuất bản lần đầu năm 1998 và New Directions  tái bản  năm 2000.

 

 Phan Tấn Uẩn

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
26 Tháng Sáu 202412:46 CH(Xem: 32900)
Thoại vẫn luôn luôn nghĩ là không thể để Ba tiếp tục sống một mình trong căn nhà ấy, nhất là từ ngày Mẹ Yến mất (27.04.2024). Từ 2015, khi Mẹ không thể tiếp tục sống với Ba nơi căn nhà thân yêu trên đường Coolidge, do bác sĩ gia đình bảo phải đưa Mẹ vào Ashbrook Nursing Home vì nhu cầu cần được chăm sóc 24 giờ/ ngày và 7 ngày/ tuần. Thoại đã phải lắp cameras khắp nhà: từ phòng khách tới phòng ngủ, từ nhà bếp tới phòng tắm, và cả dưới basement nơi Ba Thoại nhiều khi mất ngủ, xuống đó loay hoay in ấn mấy cuốn sách suốt đêm cho tới sáng.
05 Tháng Năm 202411:41 CH(Xem: 29969)
Cô em bên Texas gửi text về một bản tin CNN tường trình việc các nhà ngoại giao Âu châu giành nhau gặp gỡ các đồng minh của cựu Tổng thống Donald Trump, người coi như sẽ được đề cử đại diện Đảng Cộng hòa ra tranh cử tổng thống tháng 11 tới, để thăm dò. Cùng lúc, báo chí loan tin ngoại trưởng Anh David Cameron đã tới tận tư dinh của ông Trump ở Florida để tham khảo về cuộc chiến tại Ukraine và xung đột Israel-Gaza. Tôi đoán các bản tin khiến cô lo ngại về một Trump 2.0, như thể điều đó sẽ phải xẩy ra thôi.
22 Tháng Tư 20242:54 CH(Xem: 33099)
Tối thứ sáu 23/2/2024, chị Duyên gửi cho tôi link bài thơ “Tạm biệt một căn phòng” [1] của anh Phạm Cao Hoàng ghi gửi anh Trương Vũ./ Căn phòng này / chiếc bàn này / nơi chúng ta đã từng ngồi / nâng ly / chúc mừng một bức tranh vừa hoàn tất / chúc mừng một cuốn sách vừa in xong / chào mừng một người bạn từ phương xa đến /
22 Tháng Tư 20241:03 SA(Xem: 30087)
Lời Giới Thiệu: Ủy Ban Sông Mekong Việt Nam thông báo sẽ tổ chức một cuộc họp tham vấn vào ngày 23/04/2024 tại thành phố Cần Thơ về Dự án Kênh đào Funan Techo. Việt Ecology Foundation xin giới thiệu một bài viết của BS Ngô Thế Vinh về Dự án đang gây nhiều tranh cãi này. Ông là người từ rất sớm gióng lên tiếng chuông cảnh báo về hiểm họa của các đập thủy điện thượng nguồn sông Mekong, đã viết nhiều bài khảo luận và là tác giả hai cuốn sách Cửu Long Cạn Dòng Biển Đông Dậy Sóng (2000) và Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch (2007). Ông cũng được biết tới như một nhà hoạt động môi sinh bền bỉ từ ngót 30 năm nay, với mối quan tâm bảo vệ hệ sinh thái sông Mekong và ĐBSCL.
19 Tháng Tư 20246:57 SA(Xem: 36170)
Sáng sớm Chủ Nhật, điện thoại gõ nhẹ, nhìn vào messenger thấy dòng chữ nhắn tin từ chú Khánh Trường: “Tập thơ in xong rồi. Ghé lấy nhé.” 30 phút sau tôi ghé nhà, chú chỉ lên kệ sách: “Chỉ mới in 3 cuốn. Cháu cầm 1 cuốn về đọc trước.” Mở trang đầu dưới dòng chữ THƠ KHÁNH TRƯỜNG là hàng chữ “Tặng cháu, Nina Hòa Bình Lê”. Cảm động. Bài viết này xin có lúc được gọi Chú, xưng cháu.
15 Tháng Tư 202410:16 SA(Xem: 32576)
Vòng Tay Học Trò là tác phẩm tiêu biểu của nữ văn sĩ Nguyễn Thị Hoàng, được đăng nhiều kỳ trên tạp chí Bách Khoa năm 1964. Tác phẩm được công chúng nồng nhiệt đón nhận và theo đó cũng hứng nhiều luồng ý kiến khác nhau, càng làm cho tác phẩm nổi tiếng hơn. Chính vì vậy, từ khi xuất hiện, tác phẩm đã gây được tiếng vang lớn, làm xôn xao dư luận trong giới chuyên môn và công chúng độc giả, Hàng chục năm sau, lúc chúng tôi còn nhỏ, chưa đọc tác phẩm đã thuộc tựa đề vì Vòng Tay Học Trò gắn liền với tên tuổi tác giả. Nói đến Nguyễn Thị Hoàng người ta nhớ đến Vòng Tay Học Trò.
15 Tháng Tư 20248:23 SA(Xem: 33450)
Thế nào gọi là tiểu-thuyết-mới (Nouveau Roman). Đó là câu hỏi của những người chuyên viết về tiểu thuyết và những người thường đọc tiểu thuyết. Giữa hậu bán thế kỷ XX; một phong trào văn chương thuộc thế hệ trẻ Pháp như Alain Robbe-Grillet, Michel Butor, Claud Simon, Jacque Derrida, Nathalie Sarraute, Pierre Bourdier…được tung ra giữa “thị trường” văn học thời ấy vào đầu thập niên 1962,cái gọi là Tiểu-Thuyết-Mới, lập tức phong trào nầy được khám phá ngay, không những ở Pháp mà ngay một vài nước khác trên thế giới,Việt Nam ta cũng chịu ảnh hưởng phong trào thời thượng lúc đó, kể cả bộ môn nghệ thuật khác, tuy không rực rở nhưng đã hội nhập được với trào lưu thời bấy giờ…
13 Tháng Hai 202411:57 CH(Xem: 38134)
Ngô Thế Vinh là một tên tuổi đã thành danh ngay từ trước năm 1975 tại miền Nam Việt Nam. Ông đoạt Giải Văn Học Nghệ Thuật VNCH năm 1971 với tác phẩm Vòng Đai Xanh. Sau này ông có thêm hai giải thưởng: 1) Giải Văn Học Montréal 2002 Hội Quốc Tế Y Sĩ Việt Nam Tự Do với Cửu Long Cạn Dòng, Biển Đông Dậy Sóng và 2) Giải Văn Việt Đặc Biệt 2017 với Cửu Long Cạn Dòng, Biển Đông Dậy Sóng và Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch. Một trùng hợp thật ngẫu nhiên khi tạp chí văn học nghệ thuật Ngôn Ngữ phát hành vào tháng 2-2024 cũng vào dịp Tết Giáp Thìn 2024 ra số đặc biệt giới thiệu Bác sĩ / Nhà văn / Nhà hoạt động môi sinh Ngô Thế Vinh. Năm Rồng, giới thiệu người kết nghĩa với Cửu Long, tưởng không còn gì thích hợp hơn.
07 Tháng Hai 20243:34 SA(Xem: 35321)
Khi tìm đọc văn học chiến tranh (giai đoạn 1954-1975) tôi bắt gặp rất nhiều lần lời giới thiệu ngắn tên tuổi, và các tác phẩm của nhà văn Nguyên Vũ. Kể từ đó, tôi luôn tìm Nguyên Vũ để đọc, song dường như không có tác phẩm nào của ông được đưa lên các trạng mạng, hay các thư viện điện tử. Hôm rồi, thật may mắn, đang nghiền ngẫm về cố nhà văn, nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn, tình cờ tôi bắt gặp: Mây Trên Đỉnh Núi, truyện dài gồm 20 chương của Nguyên Vũ. Đây có lẽ là truyện dài đầu tay, và ít được nhắc đến của ông. Cũng định thử một vài trang, rồi lúc nào đó sẽ đọc tiếp, nhưng bập vào tôi không thể dứt ra được, và đọc một mạch ngay nơi làm việc. Sự hấp dẫn, sinh động ấy, không hẳn bởi chỉ nội dung, mà còn do bố cục, nghệ thuật đan xen những tình tiết câu chuyện...
07 Tháng Hai 20242:19 SA(Xem: 33603)
Bài này, “Cái Tôi kỳ việt và Âm bản Thành phố/Tình yêu trong thơ tự do Thanh Tâm Tuyền”, được phát triển, bổ sung và mở rộng từ bài viết gốc năm 1986, với tựa “Thanh Tâm Tuyền, người thi sĩ ấy”, theo tinh thần tựa đề “L’Homme, cet Inconnu” (1935) (Con Người, kẻ Xa Lạ ấy) của Alexis Carrel (Nobel 1912). Một vài chủ đề đã được đưa vào, hay tô đậm, qua một cái nhìn hồi cố và tái thẩm, để làm đầy đặn và làm rõ hơn các đường nét về thơ Thanh Tâm Tuyền, vốn, trong bản gốc nguyên thuỷ, đã được vạch ra nhưng chưa được khai thác kỹ.