- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

HÃY TRẢ LẠI TÊN CHO ANH!

Sunday, August 31, 202512:36 AM(View: 16647)

toi van nho (2)

Hoàng Thị Bích Hà

HÃY TRẢ LẠI TÊN CHO ANH!

 

 

“Chuyện tình của tôi, tan vỡ từ lâu rồi

Tưởng không bao giờ còn nhớ...

Ôi, đôi mắt người xưa, bao lần khóc ướt vai tôi

Trong những đêm nghẹn ngào...”

 

Trích lời bài hát: “TÌNH NÀO TRONG MẮT EM”  của nhạc sỹ Ngân Giang (được ca sỹ Chế Linh thu âm trước 1975). Bài hát này bị nhầm tựa đề là Đôi mắt người xưa” của nhạc sỹ Trúc Phương.

 

Đó là một trường hợp trong vô số những ca khúc nổi tiếng, nhầm lẫn tựa đề lẫn tác giả. Điều này rất đáng tiếc và cảm thấy thật buồn. Khán thính giả từ trong nước đến hải ngoại từng rung động trước những ca khúc như: Tình nào trong mắt em, Người tình không đến, Nối lại tình xưa, Chờ đông,… Ca khúc Chờ Đông thì bị gắn tên tác giả Trần Thiện Thanh. Đường Tình Đôi Ngã gắn cho nhạc sỹ khác. “Đêm buồn phố thị” lại cho là sáng tác của Ngọc Sơn. Còn tệ hơn nữa có những trung tâm băng đĩa không hề ghi tên tác giả hoặc ghi Vũ Như Cẩn (vẫn như cũ). Những bài hát bị gán nhầm tên tác giả hoặc đổi tựa và rồi khi sự thật, người thật bị vùi lấp quá lâu, người đi sau lại ghi lại cái sai của người đi trước. Nhạc sỹ Ngân Giang từng bị xóa tên khỏi bài hát do ông đổ mồ hôi và nước mắt để viết nên nó. Đó là sự nhập nhằng, vô tâm, tắc trách trong thị trường âm nhạc. Người ta có thể thuộc và hát say sưa một ca khúc nhưng lại không biết tác giả là ai.

 

Nhạc sỹ Ngân Giang tên thật là Nguyễn Văn Vỹ sinh năm 1946 tại Quảng Yên, Miền Bắc Việt Nam trong một gia đình nho giáo trung lưu. Ông là một nhạc sỹ tài năng. Năng khiếu của ông sớm bộc lộ từ bé. Đạt giải nhất mandolin từ lúc mới 9 tuổi. Ông được các linh mục trong dòng Chúa cứu thế phát hiện và bồi dưỡng. Ngân Giang được đào tạo bài bản về nhạc lý, hòa âm, thánh ca, thanh nhạc và cả kịch nghệ. Ông sớm làm quen với các thể loại nhạc khó như hùng ca, ca khúc tập thể, nhạc lễ. 14 tuổi bắt đầu viết nhạc, ông sáng tác cho các đoàn du ca hướng đạo. Âm nhạc không chỉ để giải trí mà để nâng tâm hồn con người.Tuổi thơ của ông được nuôi dưỡng trong môi trường âm nhạc bài bản và đầy tính nhân văn. Chiến tranh đã đẩy ông vào một hướng đi khác, 1967 ông buộc phải đi qua khói lửa chiến tranh. Ông sáng tác tình ca: nhạc tình, nhạc lính, nhạc quê hương, vẫn giữ được chất trữ tình và nhân văn. Ông viết về tình yêu và nỗi nhớ, nỗi cô đơn của người lính xa nhà, sự tan vỡ và khao khát bình yên. Sáng tác của ông vừa da diết, lãng mạn và sâu lắng nên dễ đi vào lòng người.

  

Thập niên 60-70 là giai đoạn tân nhạc miền Nam phát triển, không khí sôi động từ phòng trà, sân khấu, đài phát thanh và băng cassette. Ngân Giang đã có mặt và ghi dấu ấn tên tuổi mình là một nhạc sỹ nhạc vàng với một phong cách riêng. Khi những tên tuổi như Trúc Phương, Lam Phương, Mạnh Phát nổi bật với những bản tình ca thiết tha và lãng mạn thì Ngân Giang chọn cho mình một lối đi riêng: gần gũi, bình dân ngọt ngào và sâu lắng. Nhạc ông dịu dàng, tha thiết nói về tình yêu dang dở, nỗi nhớ mong và tình người trong cuộc sống. “Tình nào trong mắt em” được sáng tác vào đầu thập niên 70 mở đầu bằng câu hát: “chuyện tình của tôi tan vỡ từ lâu rồi…” được Chế Linh thu âm trên băng Premier. Bài hát nhanh chóng trở thành một hiện tượng âm nhạc, được phát sóng nhiều nhất trên đài phát thanh và các sân khấu ca nhạc. Tuy nhiên cũng bi kịch bắt đầu khi bài hát bị đổi tựa thành “Đôi mắt người xưa” trùng với tên ca khúc khác của nhạc sỹ Trúc Phương, sự nhầm lẫn kéo dài nhiều năm dẫn đến hàng loạt băng đĩa không ghi tên tác giả hoặc gán nhầm cho Trúc Phương. Đó là một việc làm bất cẩn, thiếu trách nhiệm, đau lòng người sáng tác. Tạo sự bất công với người viết nhạc. Nhưng bên cạnh đó, do sức hút của tác phẩm, hàng loạt ca khúc của Ngân Giang như Người tình không đến, Nối lại tình xưa, Tôi vẫn nhớ, Anh về kẻo mưa, Đường tình đôi ngã, Đêm buồn phố thị, Chờ Đông và Cho Tôi,… được nhanh chóng phổ biến bởi các giọng ca hàng đầu lúc bấy giờ như: Giao Linh, Thanh Tuyền, Tuấn Vũ, Chế Linh, Sơn Tuyền, Sơn Trang Trình bày trên nhiều băng đĩa nổi tiếng.


 Nhưng trong phần giới thiệu, cái tên Ngân Giang cũng ít khi được nhắc tới. Ca khúc Chờ Đông cũng bị gán tên của Trần Thiện Thanh. Không ai kiểm chứng, đối chiếu, lại một lần nữa ông bị lấy mất đứa con tinh thần của mình. Nhưng ông không lên tiếng, ông chỉ lặng lẽ viết tiếp. Như cách người nhạc sỹ không cần danh tiếng, chỉ cần âm nhạc vẫn sống trong lòng người. Ca khúc Nối lại tình xưa được nhiều cặp song ca đình đám trình bày, khán thính giả hàng triệu người yêu thích.

 

Trong khi nhiều nhạc sỹ khác được tôn vinh, được tổ chức liveshow, được in sách thì Ngân Giang lặng lẽ đi qua thời vàng son sau sân khấu. Đó là sự thiệt thòi, đau thương của người sáng tác. Khi công sức, trí tuệ của người sáng tác không được ghi nhận là một sự bất công. Điều đó làm phai nhòa vai trò người nhạc sỹ sau mỗi giai điệu. Ngân Giang là một trong những nạn nhân của một cơ chế âm nhạc thiếu minh bạch, vô trách nhiệm, dễ dãi và cẩu thả.

 

Sau 1975 ông sống âm thầm ở một xóm đạo Thủ Đức. Ông hiền hòa, sống ẩn dật, ít giao thiệp.  Khi âm nhạc chuyển sang hướng thương mại hóa, nghịch lý là người ta kiếm ăn thậm chí là làm giàu trên nhạc phẩm của ông nhưng quên mất tên ông. Ông vẫn sống âm thầm lặng lẽ cầu nguyện và sáng tác. Năm 1989, ông sang Hoa Kỳ định cư tại tiểu bang Arkansas. Đây là tiểu bang ít người Việt sinh sống nên cuộc sống lại càng tĩnh lặng hơn nhưng ông vẫn không thôi khắc khoải với âm nhạc. Ngân Giang vẫn tiếp tục sáng tác. Trong căn nhà nhỏ ở Rogers, ông sống cùng vợ và 5 người con, sống cho gia đình, viết nhạc và nguyện cầu. Những ca khúc mang đậm tinh thần tôn giáo, đạo đức và hoài niệm: Chúa ơi! Con vẫn lẻ loi. Mẹ vẫn làm phép lạ. Lữ khách bên giáo đường. Nhớ quá quê hương ơi! Tiếng hát lưu đày. Đó là tiếng lòng của một nghệ sỹ tha phương, dù sống ở một đất nước văn minh nhưng lòng vẫn hướng về cố hương.

 

thu gui ngoc thuy (1)
Thư Ns Ngân Giang gởi  cô Ngọc Thủy (Trung Tâm Thúy Nga )





Ông từ giã cõi đời năm 2009 tại thành phố Rogers, Arkansas, Hoa Kỳ.

 

Tính đến nay, nhạc sỹ Ngân Giang đã mất hơn 15 năm rồi, nhưng nhạc ông vẫn bị ghi sai tên tác giả cho đến tận ngày nay. Thậm chí có những chương trình vinh danh âm nhạc hát bài của ông mà không giới thiệu tên ông. Cuối năm 2016 chương trình nhạc hội tổ chức tại nhà hát lớn Hà Nội với chủ đề Tình ca của Phương. Giới thiệu các tác giả có tên thật hoặc bút danh là Phương như Lam Phương, Trúc Phương, Lê Uyên Phương. Đêm biểu diển ấy có bài: Tình nào trong mắt em được trình bày, vẫn giới thiệu là “Đôi mắt người xưa” của Trúc Phương mà không ai phát hiện, không ai lên tiếng và cũng không ai sửa sai. Sự sai sót đó không chỉ là lỗi cá nhân, nó là hệ quả của một hệ thống âm nhạc thiếu kiểm chứng, thiếu đạo đức nghề nghiệp, thiếu trách nhiệm với di sản tinh thần. Ai trong giới nghệ thuật cảm thấy áy náy không? Có những ca khúc giúp họ thành danh trên con đường ca hát, nhưng lại không hề nhắc đến tên của người viết ra ca khúc đó. Nhưng may mắn thay, không phải ai cũng quên ông, ông đã được lưu lại trong lòng người yêu nhạc.

 

Chính khán giả chứ không phải giới chuyên môn đã giữ lại công bằng cho ông dù muộn màng. Câu hỏi đặt ra là đã đến lúc phải trả lại tên cho ông.

 

Người làm nghệ thuật và trình bày khi thể hiện ca khúc cần chịu khó gõ lên mạng tìm tư liệu, báo mạng, báo chữ, báo hình, đối chiếu với các bản thu âm trước 1975 để giới thiệu tên cho đúng. Tên ca khúc, người sáng tác, nếu ca khúc phổ thơ thì ghi rõ tác giả thơ, tác giả sáng tác nhạc rồi mới đến ca sỹ trình bày. Nhiều người hát chỉ ghi tên nhạc sỹ, ca sỹ, tệ hơn nữa chỉ ghi tên mỗi ca sỹ mà thôi!

Tha thiết cầu mong mọi người làm nghệ thuật: Đừng ghi sai tên tác giả và tựa đề nữa. Phải gọi đúng tên, giữ gìn một phần ký ức của nhạc vàng miền Nam. Bởi có lẽ không ít trái tim từng tan chảy theo những ca từ giai điệu buồn mà sâu lắng rung động lòng người trong đó có tôi (thuộc thế hệ khán thính giả trưởng thành sau 1975). Mong những ai đồng cảm và từng rưng rưng khi nghe một giai điệu của nhạc Ngân Giang, hãy chia sẻ và để lại ý kiến của mình trong phần bình luận. Để cái tên Ngân Giang được nhắc lại. Bằng tất cả trân trọng sự cống hiến của một tài năng âm nhạc đáng được ghi nhận. Chỉ vậy thôi thì người nghệ sỹ chân chính sống và viết thầm lặng như nhạc sỹ Ngân Giang cũng được ấm lòng nơi chín suối.

 

 

Saigon, ngày 29/7/2025

Hoàng Thị Bích Hà

 

(Nghiên cứu, tham khảo, tổng hợp từ nhiều nguồn trên báo chữ, báo tiếng của google)

Mời quý vị nghe lại bản nhạc Tình Nào trong mắt em do ca sỹ Chế Linh thu âm trước 1975.

 

Send comment
Your Name
Your email address
Thursday, January 23, 202012:07 AM(View: 46706)
Tiếng khóc ai oán của chị Nhung con cụ Lê Đình Kình - người bị lực lượng cưỡng chế giết chết ở Đồng Tâm - như một nhát dao xuyên suốt tất cả trái tim những ai lắng nghe nó. Cho dù họ là người của chính quyền hay các nhà hoạt động, những người khác hẳn nhau về chính kiến.
Tuesday, January 14, 20205:59 PM(View: 44240)
Bài viết này gửi tới 92 vị Đại biểu Quốc hội của 13 tỉnh Miền Tây, mà chúng tôi kỳ vọng quý vị như một toán đặc nhiệm – task force, trong quyền hạn có thể phản ứng nhanh, tạo bước đột phá, tránh được một sai lầm chiến lược trong lưu vực sông Mekong và cả cứu nguy ĐBSCL – vùng mà các vị đang đại diện.
Wednesday, November 27, 20196:16 PM(View: 44810)
Phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng Phúc lợi và Phát triển Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 10 tại thủ đô Vientiane, ông Khampheng Saysompheng nêu rõ vào khoảng 4 giờ sáng và 7 giờ sáng ngày 21 tháng11 đã xảy ra hai trận động đất độ lớn lần lượt là 5.9 và 6.1 tại huyện Saysathan, tỉnh Xayaburi, giáp biên giới Thái Lan. Ông Saysompheng nói thêm đây là trận động đất mạnh hiếm có và rất nhiều năm mới xảy ra tại Lào.
Wednesday, October 16, 20193:08 PM(View: 45079)
Ngày 31/07/2019 chính phủ Lào chính thức gửi hồ sơ tới Ủy Hội Sông Mekong / MRC về dự án xây con đập dòng chính Luang Prabang với yêu cầu tiến hành thủtụcPNPCAba giai đoạn: (1) Thủ tục Thông báo / Procedures for Notification, (2) Tham vấn trước / Prior Consultation, (3) Chuẩn thuận / Agreement. Thay vì ra thông báo ngay,MRC đã trì hoãn 7 tuần lễ saumới đưa ra thông cáo báo chí về sự kiện này.Đến ngày 25/09/2019, MRC đãbào chữa cho quyết định im lặng 7 tuần lễ với lý do: “Thông báo của Lào gửi tới chưa đầy đủ để có thể tiếp cận với phần tổng quan của dự án / project overview và lộ trình tham khảo / roadmap for consultation, giúp quần chúng hiểu tốt hơn về dự án và tiến trình tham vấn.” Cũng vẫn ban Thư ký MRC giải thích tiếp,“Học được từ kinh nghiệm, lần này chúng tôi có kế hoạch thông báo chính thức khi có đủ những tài liệu cần thiết để quần chúng và các bên liên quan / stakeholders có thể khảo sát và đóng góp ý kiến cho tiến trình tham vấn thêm ý nghĩa.
Friday, September 27, 20199:49 PM(View: 46732)
Cho dù tên tuổi TNS Jim Webb đang được sôi nổi nhắc tới qua sự kiện lễ vinh danh và an táng 81 bộ hài cốt các tử sĩ Nhảy Dù VNCH vào 26/10/2019 sắp tới – cũng là ngày Quốc Khánh của nền Đệ Nhất Cộng Hòa VN – nhưng với người viết thì Jim Webb còn là một khuôn mặt nổi bật trong giới lập pháp Hoa Kỳ từ hơn một thập niên trước, như một advocate có tiếng nói mạnh mẽ bảo vệ con sông Mekong và cư dân lưu vực:“Hoa Kỳ và cộng đồng thế giới có một cam kết chiến lược và nghĩa vụ tinh thần nhằm bảo vệ sức khỏe và an sinh của cư dân sống phụ thuộc vào con sông Mekong với nguồn tài nguyên và nếp sống của họ.”Senator Jim Webb’s Press Releases 12/ 08/ 2011.
Friday, August 23, 20199:39 PM(View: 47549)
Vậy mà đã 62 năm kể từ khi Liên Hiệp Quốc khai sinh Ủy Ban Sông Mekong [1957] và cũng đã 24 năm từ ngày thành lập Ủy Hội Sông Mekong[1995]. Tính đến nay 2019, Bắc Kinh đã xây xong 11 con đập thủy điện khổng lồ / mega-dams (6,7) chắn ngang dòng chính sông Lancang Jiang, tên Trung Quốc của con Sông Mekong chảy trong lãnh thổ TQ với lượng điện sản xuất đã lên tới 21,300 MW và TQ vẫn đang tiếp tục xây thêm 19 con đập khác; Thái Lan ngoài các con đập phụ lưu, còn có kế hoạch chuyển dòng lấy nước từ sông Mekong, và nay hai nước Lào và Cambodia còn có thêm dự án 12 đập dòng chính hạ lưu. Ngoài ra còn hàng trăm con đập phụ lưu đã và đang xây trên khắp lưu vực Sông Mekong, kể cả trên Cao nguyên Trung phần Việt Nam.
Friday, August 23, 20197:53 PM(View: 48308)
Cách đây không lâu, tôi đọc được bài viết “Ảnh hưởng của thơ Đường đối với thơ mới” của TS Nguyễn Xuân Diện và Trần Văn Toàn trên Tạp chí Hán Nôm số 3 (36) năm 1998, trang 46-53, đăng lại trên blog của tác giả Nguyễn Xuân Diện (http://nguyenxuandien.blogspot.com/2010/10/anh-huong-cua-tho-uong-oi-voi-tho-moi.html). Phải nói đây là một bài viết công phu, tuy chưa lý giải thấu đáo đến mọi khía cạnh của vần đề. Một số vấn đề cần có sự trao đổi thêm. Trước mắt, tôi xin có một vài nhận xét.
Saturday, August 3, 201910:10 PM(View: 48589)
Khi cuộc đấu tranh giành quyền con người đang xảy ra tại Hồng Kông, khi những tinh hoa của phong trào dân chủ ở xứ sở này đang làm cả thế giới ngưỡng phục, khi hầu hết người VN cũng đang hướng về cuộc đấu trí ngoạn mục của người dân Hồng Kông với tất cả lòng ngưỡng mộ, tôi muốn nhắc với chúng ta về một người con gái của đất nước mình. Ngày hôm nay, ở Trà Vinh có một mái nhà nho nhỏ đang ấm lên vì được đón cô trở về.
Tuesday, July 16, 201911:23 PM(View: 49022)
Lần đầu được đọc tập ký hoàn chỉnh của nhà báo Đinh Quang Anh Thái, một tác giả người Việt hải ngoại, tự nhiên trong đầu tôi nảy ra sự so sánh với hàng ngàn vạn bài ký “mậu dịch” của hơn tám trăm tờ báo dưới sự chăn dắt của Ban Tuyên giáo Trung ương. Hóa ra, đó toàn là những sản phẩm đồng phục được chế tác bởi những tác giả, qua sự đào luyện của hệ thống trường ốc, trong đó, cá tính đã được mài nhẵn, tư tưởng được kiểm soát chặt chẽ, mọi phản biện xã hội đều bị giới hạn trong phạm vi cho phép, vì thế, cái gọi là ký ấy chỉ là những văn bản véo von ca ngợi, tự sướng của những cây bút thủ dâm chính trị, tự huyễn hoặc mình. Loại báo chí ấy chẳng những không có lợi, mà trái lại, rất có hại, bởi nó thực chất là dối trá, lừa phỉnh nhân quần.
Wednesday, June 12, 20196:05 PM(View: 49979)
Bài thơ chữ Hán Điệp tử thư trung (Con bướm chết trong sách) được xếp ở sát cuối phần Làm quan ở Bắc hà (1802-1804), trong Thanh Hiên thi tập.(1) Có thể nói đây là một trong những bài thơ hay nhất, và kỳ lạ bậc nhất của Tố Như, khi ông chưa tới tuổi “tam thập nhi lập.” Hay và kỳ lạ, song xưa nay nó mới chỉ được điểm qua, chưa hề được phân tích bình giải một cách thấu đáo. (Trong khi, bài Độc Tiểu Thanh ký xếp liền sau đó lại được khai thác khá kỹ trong hàng chục bài viết - ở các bậc phổ thông, đại học và nhiều diễn đàn văn chương). Có lẽ, bởi tính chất kỳ lạ và trừu tượng đến khó hiểu của nó?