- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

BA NGƯỜI BẠN Ở DENNY'S

16 Tháng Mười Một 20264:41 CH(Xem: 109)


ba nguoi ban NVIDIA

BA NGƯỜI BẠN Ở DENNY'S

Ảo tưởng về thiên tài – đằng sau một huyền thoại, thật sự có những ai?

MINH HẠO – Ghi chép
______________________ 


Có một thói quen khá kỳ lạ của con người: khi một công ty trở nên vĩ đại, chúng ta thường tìm một gương mặt để gắn toàn bộ thành công vào đó.

Apple là Steve Jobs. Microsoft là Bill Gates. Amazon là Jeff Bezos. Và NVIDIA, trong thời đại trí tuệ nhân tạo, là Jensen Huang.

Chúng ta thích những câu chuyện về thiên tài. Một người có tầm nhìn vượt thời đại, một bộ óc phi thường, một quyết định táo bạo, một chút may mắn, rồi từ một gara, một căn phòng nhỏ hay một quán ăn bình dân, người ấy dựng nên một đế chế hàng nghìn tỷ đô la.

Câu chuyện càng đơn giản, nhân vật càng có vẻ phi thường.

Nhưng lịch sử thường phức tạp hơn những gì chúng ta muốn tin.

NVIDIA là một ví dụ.

Ngày nay, khi nhắc đến công ty có vốn hóa từng vượt mốc 5.000 tỷ đô la, người ta gần như chỉ nhớ đến Jensen Huang, người đàn ông Đài Loan với chiếc áo da đen quen thuộc, thường xuất hiện trên sân khấu quốc tế để nói về những con chip có khả năng thay đổi tương lai nhân loại.

Nhưng ít người nhớ rằng, vào ngày 5 tháng 4 năm 1993, NVIDIA được thành lập bởi ba người đàn ông, chứ không phải một.

Hai người còn lại là Chris Malachowsky và Curtis Priem.

Và câu chuyện của họ đáng được kể lại.


1. BA NGƯỜI BẠN VÀ MỘT CHIẾC BÀN ĂN Ở DENNY'S

Năm 1993, tại một nhà hàng Denny's ở San Jose, California, ba kỹ sư gặp nhau để bàn về một ý tưởng công nghệ.

Không phải một phòng họp của Thung lũng Silicon. Không phải văn phòng của một tập đoàn lớn. Cũng không có những nhà đầu tư mặc vest ngồi chờ nghe thuyết trình.

Chỉ là một nhà hàng bình dân, những tách cà phê và ba người đàn ông đang tìm cách tạo ra một loại chip có thể xử lý đồ họa 3D tốt hơn cho máy tính cá nhân.

Người thứ nhất là Jensen Huang, khi ấy làm việc trong ngành bán dẫn, từng có kinh nghiệm tại LSI Logic và AMD.

Người thứ hai là Chris Malachowsky, một kỹ sư từng làm việc tại Hewlett-Packard và Sun Microsystems.

Người thứ ba là Curtis Priem, cũng từng làm việc tại Sun Microsystems, một chuyên gia về kiến trúc đồ họa và thiết kế bộ xử lý.

Họ không phải ba chàng trai vô danh tình cờ gặp nhau rồi bỗng nhiên trở thành thiên tài.

Cả ba đều đã có kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm thực tế và những năm tháng làm việc trong ngành công nghệ.

Họ gặp nhau không phải để tìm kiếm một phép màu. Họ muốn biến những hiểu biết kỹ thuật của mình thành một sản phẩm có thể thay đổi thị trường.

Ý tưởng ấy sau này trở thành NVIDIA.

Điều thú vị là, trong khi Jensen Huang trở thành gương mặt đại diện của công ty, hai người bạn đồng sáng lập dần dần lùi khỏi ánh đèn sân khấu.

Nhưng lùi khỏi ánh đèn sân khấu không có nghĩa là họ không đóng góp vào lịch sử.


2. CHRIS MALACHOWSKY – NGƯỜI KỸ SƯ PHÍA SAU CỖ MÁY

Chris Malachowsky tốt nghiệp ngành Kỹ thuật Điện tại University of Florida năm 1980, sau đó lấy bằng thạc sĩ Khoa học Máy tính tại Santa Clara University năm 1986.

Ông từng làm việc tại HP và Sun Microsystems trước khi cùng Jensen Huang và Curtis Priem thành lập NVIDIA.

Chris là một chuyên gia về thiết kế mạch tích hợp, phương pháp thiết kế vi mạch và kỹ thuật phát triển sản phẩm.

Ông có gần 40 bằng sáng chế.

Tại NVIDIA, Chris từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng, từ công nghệ thông tin, hoạt động điều hành, kỹ thuật sản phẩm cho đến nghiên cứu chiến lược.

Ngày nay, ông vẫn giữ vai trò NVIDIA Fellow và là một thành viên cấp cao trong đội ngũ công nghệ của công ty.

Một chi tiết đáng chú ý khác: Chris từng tham gia sản xuất bộ phim tài liệu Inheritance, tác phẩm đoạt giải Emmy năm 2009.

University of Florida đã đặt tên tòa nhà Malachowsky Hall for Data Science and Information Technology để ghi nhận đóng góp của ông đối với lĩnh vực công nghệ và giáo dục.

Đây không phải một người chỉ đứng cạnh Jensen Huang trong bức ảnh thành lập công ty.

Ông là một trong những người trực tiếp xây dựng nền tảng công nghệ cho NVIDIA.

Và có lẽ, trong lịch sử các công ty công nghệ, những người như Chris thường ít được công chúng biết đến hơn những người lãnh đạo xuất hiện trước máy quay.


3. CURTIS PRIEM – NGƯỜI CÓ GẦN 200 BẰNG SÁNG CHẾ VÀ MỘT LỰA CHỌN KHÁC THƯỜNG

Nếu câu chuyện Chris Malachowsky ít được kể, thì Curtis Priem còn có một cuộc đời đáng chú ý hơn nữa.

Curtis tốt nghiệp Kỹ thuật Điện tại Rensselaer Polytechnic Institute năm 1982.

Trước khi thành lập NVIDIA, ông từng làm việc tại Vermont Microsystems, GenRad và Sun Microsystems.

Ông có chuyên môn sâu về kiến trúc đồ họa máy tính. Một trong những công trình nổi bật của ông là thiết kế IBM Professional Graphics Adapter, một trong những bộ xử lý đồ họa dành cho máy tính cá nhân thời kỳ đầu.

Curtis có gần 200 bằng sáng chế tại Hoa Kỳ và quốc tế, chủ yếu liên quan đến đồ họa và hệ thống nhập xuất dữ liệu.

Từ năm 1993 đến 2003, ông giữ chức Giám đốc Công nghệ (CTO) của NVIDIA.

Nếu Jensen Huang là người đưa con tàu ra biển lớn, Curtis Priem là một trong những kiến trúc sư kỹ thuật đặt nền móng cho con tàu ấy.

Nhưng điều làm câu chuyện của Curtis trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở những bằng sáng chế.

Mà nằm ở cách ông đối xử với tài sản của mình.

Sau khi NVIDIA lên sàn năm 1999, Curtis chuyển hơn ba phần tư số cổ phần NVIDIA ban đầu của mình vào Priem Family Foundation, quỹ từ thiện do ông thành lập.

Ông cho rằng số tiền ấy đã vượt quá nhu cầu cá nhân của mình.

Sau đó, ông rời NVIDIA và đến năm 2006 đã bán hết số cổ phiếu còn lại.

Theo bài điều tra của Forbes được Fortune dẫn lại năm 2024, nếu giữ nguyên số cổ phiếu ban đầu, phần sở hữu của Curtis có thể trị giá khoảng 70 tỷ đô la tại thời điểm bài báo được công bố.

Nhưng ông đã chọn một con đường khác.

Từ năm 2001, Curtis đã đóng góp khoảng 275 triệu đô la cho Rensselaer Polytechnic Institute, trường đại học nơi ông từng theo học.

Ông còn tài trợ xây dựng trung tâm nghệ thuật và biểu diễn Curtis R. Priem Experimental Media and Performing Arts Center, đồng thời hỗ trợ những dự án nghiên cứu công nghệ và máy tính lượng tử.

Tất nhiên, không nên nhầm lẫn tài sản của quỹ từ thiện với tài sản cá nhân của Curtis.

Ông từng nói với Forbes một câu rất đáng chú ý khi nhìn lại quyết định bán cổ phiếu:

“I did a little crazy thing, and I wish I'd kept a little bit more.”

Tạm dịch: “Tôi đã làm một chuyện hơi điên rồ, và ước gì mình giữ lại thêm một chút cổ phiếu.”

Một câu nói rất con người.

Người ta có thể cho đi hàng trăm triệu đô la, nhưng vẫn có quyền tiếc nuối một quyết định tài chính của chính mình.



4. JENSEN HUANG – NGƯỜI GIỮ LẠI GIẤC MƠ

Trong ba người, Jensen Huang là người tiếp tục điều hành NVIDIA và trở thành gương mặt gắn liền với sự phát triển của công ty.

Sinh năm 1963 tại Đài Loan, ông sang Mỹ khi còn nhỏ, từng trải qua những năm tháng khó khăn tại Kentucky, từng làm việc tại nhà hàng Denny's và sau đó học Kỹ thuật Điện tại Oregon State University, rồi lấy bằng thạc sĩ tại Stanford.

Năm 1993, ở tuổi 30, ông cùng hai người bạn thành lập NVIDIA.

Công ty từng thất bại với sản phẩm NV1. Những năm đầu không hề dễ dàng. NVIDIA phải thay đổi chiến lược, tìm kiếm hướng đi mới và cạnh tranh với những đối thủ lớn hơn.

Năm 1999, công ty đưa ra GeForce 256, sản phẩm được NVIDIA gọi là GPU đầu tiên trên thế giới theo cách định nghĩa của hãng.

Sau đó, một quyết định chiến lược quan trọng đã thay đổi tương lai công ty: không chỉ sử dụng GPU cho trò chơi điện tử và đồ họa, mà còn khai thác khả năng tính toán song song của chúng cho những lĩnh vực khoa học và công nghệ khác.

Năm 2006, NVIDIA giới thiệu CUDA, nền tảng cho phép các nhà phát triển khai thác năng lực tính toán của GPU vào nhiều ứng dụng khác nhau.

Khi trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, những gì NVIDIA đã đầu tư trong nhiều năm bỗng trở thành một lợi thế chiến lược khổng lồ.

Năm 2022, sự bùng nổ của ChatGPT và làn sóng AI tạo sinh khiến nhu cầu chip xử lý tăng vọt.

NVIDIA trở thành một trong những doanh nghiệp quan trọng nhất của kỷ nguyên mới.

Jensen Huang trở thành tỷ phú, với phần lớn tài sản gắn liền với cổ phiếu công ty do ông đồng sáng lập.

Câu chuyện chiếc Mercedes S-Class ông mua tặng cha mẹ sau khi NVIDIA lên sàn năm 1999 cũng trở thành một giai thoại nổi tiếng.

Ông từng đùa rằng đó là chiếc xe đắt nhất thế giới, bởi số cổ phiếu đã bán để mua xe nếu giữ lại có thể đáng giá một khoản tiền khổng lồ ngày nay.

Một câu chuyện đẹp về tình cảm gia đình, nhưng cũng cho thấy sự khác biệt giữa những gì chúng ta có thể tính toán bằng tiền và những gì không thể quy đổi thành tiền.

Jensen giữ lại cổ phần. Ông tiếp tục điều hành công ty. Ông theo đuổi một chiến lược dài hạn và hưởng thành quả từ lựa chọn ấy.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào Jensen mà quên Chris và Curtis, chúng ta sẽ hiểu sai lịch sử hình thành NVIDIA.


5. BA NGƯỜI, BA CON ĐƯỜNG VÀ BA ĐỊNH NGHĨA VỀ THÀNH CÔNG

Điều thú vị nhất trong câu chuyện này không phải là ai giàu hơn ai.

Mà là ba người bạn đã đi ba con đường khác nhau sau khi cùng đặt viên gạch đầu tiên.

Jensen Huang tiếp tục ở lại, giữ vai trò lãnh đạo và xây dựng NVIDIA thành một đế chế công nghệ.

Chris Malachowsky tiếp tục gắn bó với công ty, đóng góp vào nền tảng kỹ thuật và nghiên cứu công nghệ.

Curtis Priem rời công ty, bán cổ phiếu và dành một phần rất lớn tài sản cho giáo dục, nghiên cứu và từ thiện.

Ba lựa chọn khác nhau.

Không có lý do gì để cho rằng người giàu nhất là người thành công nhất trong mọi khía cạnh. Cũng không có lý do gì để mặc nhiên xem người cho đi nhiều nhất là người có cuộc đời đáng ngưỡng mộ hơn.

Mỗi người có một cách nhìn về tiền bạc, công việc và những gì họ muốn để lại cho thế hệ sau.

Nhưng có một điều không thể phủ nhận: nếu thiếu bất kỳ một trong ba người ở giai đoạn hình thành, lịch sử NVIDIA có thể đã diễn ra theo một cách khác.

Đó là lý do chúng ta cần kể lại câu chuyện của cả ba.


6. ẢO TƯỞNG VỀ THIÊN TÀI – VÀ NHỮNG NGƯỜI ĐỨNG PHÍA SAU

Chúng ta thường có xu hướng cá nhân hóa thành công.

Một công ty thành công, chúng ta tìm một CEO để ca ngợi.

Một phát minh xuất hiện, chúng ta tìm một cái tên để ghi vào lịch sử.

Một đế chế hình thành, chúng ta tìm một người sáng lập để dựng tượng.

Nhưng trong thế giới công nghệ, không có một bộ óc nào tự mình tạo ra toàn bộ một cuộc cách mạng.

Đằng sau một bộ xử lý đồ họa là những kiến trúc sư, kỹ sư thiết kế vi mạch, chuyên gia phần mềm, nhà nghiên cứu, nhà toán học, nhà sản xuất, những người làm việc trong các phòng thí nghiệm và hàng nghìn con người mà công chúng không bao giờ biết tên.

Jensen Huang có tầm nhìn kinh doanh và khả năng lãnh đạo được chứng minh qua nhiều thập niên.

Nhưng ông không tự mình phát minh ra mọi con chip NVIDIA.

Chris Malachowsky và Curtis Priem không chỉ là hai người bạn đi cùng ông trong một cuộc khởi nghiệp. Họ là những kỹ sư có năng lực chuyên môn, những người đã góp phần tạo ra nền móng công nghệ cho doanh nghiệp ấy.

Và sau ba người sáng lập là cả một thế hệ kỹ sư, nhà nghiên cứu và nhân viên đã tiếp tục xây dựng NVIDIA.

Vậy thiên tài thật sự là ai?

Là người nhìn thấy tương lai?

Là người thiết kế được công nghệ biến tương lai thành hiện thực?

Là người có khả năng tập hợp hàng nghìn bộ óc khác nhau để cùng thực hiện một mục tiêu?

Hay là người biết khi nào nên giữ lại thành quả cho mình, khi nào nên chia sẻ nó với xã hội?

Có lẽ, câu trả lời không nằm ở một cá nhân duy nhất.

Chúng ta đã quá quen với việc tìm kiếm một vị anh hùng để giải thích những thành tựu phức tạp của nhân loại. Nhưng đôi khi, chính cách nhìn ấy đã tạo ra một ảo tưởng: ảo tưởng rằng lịch sử được làm nên bởi những thiên tài đơn độc.


7. TRỞ LẠI CHIẾC BÀN ĂN NĂM 1993

Hãy thử tưởng tượng chúng ta quay lại nhà hàng Denny's ở San Jose vào năm 1993.

Ba người đàn ông ngồi quanh một chiếc bàn.

Họ chưa biết NVIDIA sẽ trở thành một trong những công ty công nghệ có giá trị lớn nhất thế giới.

Họ chưa biết GPU sẽ trở thành nền tảng quan trọng của trí tuệ nhân tạo.

Họ cũng chưa biết rằng hơn ba thập niên sau, một trong ba người sẽ trở thành một trong những tỷ phú giàu nhất hành tinh, một người tiếp tục gắn bó với công nghệ, và người còn lại sẽ dành phần lớn tài sản cho giáo dục và nghiên cứu.

Có lẽ lúc ấy, họ chỉ đang bàn về một con chip.

Một ý tưởng.

Một cơ hội kinh doanh.

Và một tương lai mà chưa ai nhìn thấy rõ.

Tôi thích hình ảnh ấy hơn những bức ảnh hào nhoáng về các tỷ phú ngày nay.

Bởi nó nhắc chúng ta rằng những điều vĩ đại đôi khi bắt đầu rất bình thường.

Không có thiên tài nào sinh ra đã đứng trên đỉnh thế giới. Không có công ty nào lớn lên chỉ bằng một ý chí. Và không có thành tựu nào đáng được kể lại một cách trung thực nếu chúng ta chỉ nhớ đến người đứng đầu mà quên những người cùng xây dựng nó.

Ba người bạn ở Denny's.

Ba cuộc đời.

Ba lựa chọn.

Một NVIDIA.

Và một bài học có lẽ còn quan trọng hơn cả giá trị 5.000 tỷ đô la:

Đừng chỉ hỏi ai là thiên tài đã tạo nên thành công. Hãy hỏi còn những ai đã góp phần làm nên thành công ấy, nhưng lịch sử chưa kể tên họ.

Bởi đôi khi, điều đáng tiếc nhất không phải là một người đã bán đi cổ phiếu và bỏ lỡ hàng chục tỷ đô la.

Mà là khi chúng ta kể lại lịch sử, chúng ta vô tình “bán đi” phần đóng góp của những người khác để “mua lấy” một huyền thoại duy nhất.

— MINH HẠO

__________________________

 

GHI CHÚ TƯ LIỆU:

  1. Lịch sử thành lập NVIDIA: Ngày 5/4/1993, bởi Jensen Huang, Chris Malachowsky và Curtis Priem. NVIDIA – Corporate History.
  2. Chris Malachowsky: Tiểu sử chính thức, học vấn, gần 40 bằng sáng chế và vai trò NVIDIA Fellow. NVIDIA – Chris A. Malachowsky.
  3. Curtis Priem: Tiểu sử và gần 200 bằng sáng chế. RPI – Curtis R. Priem.
  4. Tài sản và hoạt động từ thiện của Curtis: Fortune – Meet the off-the-grid Nvidia cofounder; RPI – This Nvidia Cofounder Could Have Been Worth $70 Billion.
  5. Jensen Huang: NVIDIA – Jensen Huang Biography.

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
05 Tháng Tám 201012:00 SA(Xem: 129914)
( Người sống sót từ trận bom nguyên tử Hiroshima: Bà Tomiko Matsumoto ) LTS: Trần Huyền Sâm sinh năm 1973, hiện là Giảng viên Khoa văn trường Đại học Sư phạm Huế. Tác giả cuốn Tiếng nói thi ca (Nxb Văn học, 2002), giải thưởng Hội nhà văn Thừa thiên Huế 2003, và cuốn Lý luận văn học phương Tây - Tự sự học kinh điển (Nxb Văn học, 2010). Lần đầu tiên cộng tác với Hợp lưu.
20 Tháng Bảy 201012:00 SA(Xem: 33239)
Có những lúc ngồi viết bài tôi bỗng thấy cần Kỳ. Ngày trước (cũng chỉ bảy tháng nay chứ mấy, nghe sao mà xa xôi!), ngồi nơi bàn computer, tôi biết chỉ cách tôi vài cây số đường chim bay, Kỳ cũng ôm chiếc máy kềnh càng của anh, có gì cần hỏi về nhạc, tôi nhấc phôn đã có Kỳ ngay đầu dây. Nhà tôi cũng như nhà Kỳ đều có máy ghi số phôn gọi đến. Dứt hồi chuông, giọng ấm áp của Kỳ đã nhanh nhẹn hỏi: "Anh Song Thao, khỏe không anh?". Thường thì sau câu chào hỏi đó chúng tôi đi ngay vào chuyện muốn hỏi.
20 Tháng Bảy 201012:00 SA(Xem: 34441)
Trên đường dẫn tôi đi thăm Honfleur, một thành phố hải cảng trong vùng Normandy còn giữ được nhiều kiến trúc từ thời Trung cổ vô cùng bắt mắt đối với một người yêu kiến trúc và ham chụp hình như tôi...
10 Tháng Năm 201012:00 SA(Xem: 116660)
Trong giòng thơ Việt Nam ở thiên niên kỷ 20, thơ Hoàng Cầm là những giọt nước trong veo nhưng mặn chát vị đắng, vị của thuốc mang tên Hoàng Cầm.
08 Tháng Năm 201012:00 SA(Xem: 140126)
Con chào đời vào một ngày mùa đông lạnh buốt. Tháng Mười Hai xao xác gió. Những chiếc lá úa chạy loanh quanh trên đường. Gió lùa qua khe cửa, muốn len lỏi vào không gian ấm áp của căn phòng bệnh viện, nơi mẹ vừa sinh con.
10 Tháng Ba 201012:00 SA(Xem: 136265)
...tôi bị lôi cuốn vào chuyện phim The Hurt Locker lúc nào không hay, mặc dù chị bạn tôi nửa chừng cuốn phim đứng dậy bỏ ra ngoài ngồi chờ tôi, có lẽ vì cảnh trong phim nhiều chỗ quá căng thẳng ...
15 Tháng Giêng 201012:00 SA(Xem: 123851)
Một lần anh hỏi Ước mơ của tôi là gì? Tôi chợt nhớ đến mùa hè xa… Năm 1980, chị em tôi tíu tít khi ông Chín từ Sài Gòn về Quy Nhơn. Chúng tôi thích thú, cái gì ông cũng biết, đêm nào chúng tôi cũng cùng ông ra bờ biển hóng gió và chơi nhảy sóng. Nhìn trời đêm lấp lánh, ông dạy cho chúng tôi cách nhận ra những chòm sao.
11 Tháng Giêng 201012:00 SA(Xem: 35826)
-5:20PM (8 tháng 1 năm 1998): Mưa bị tòa nhà 8 tầng chặn lại. Tôi bị người phụ nữ Mê Tây Cơ mặc áo blouse mầu hồng, lớn tiếng, đuổi ra khỏi căn phòng 608. Bà đang vật lộn với trở ngại ngôn ngữ. Với bộ xương dài. Ngoẵng. Bất động trên chiếc giường sắt
22 Tháng Mười Một 200912:00 SA(Xem: 33843)
"... anh vẫn nhìn thấy đôi mắt em trong những đêm mơ... đừng nói lời vĩnh biệt... hãy về lại Sorrento..." Đây là những lời tôi dịch vội từ bản tiếng Anh, Back to Sorrento , của bản tình ca bất hủ Torna a Surriento của Ernesto de Curtis. Tôi mê bản nhạc này từ những ngày mới bước chân vào trung học...
12 Tháng Mười Một 200912:00 SA(Xem: 35443)
Thập niên 80 âm u giọng hát Khánh Ly «Ai trở về xứ Việt, nhắn giùm tôi người ấy ở trong tù…», không mấy thuyền nhân tin có thể trở về xứ Việt. Thập niên 80, tôi ước ao trở về Huế. Về Huế! Chỉ có hai chữ này thôi mà sao âm vang cả hồn mình.