- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

BA NGƯỜI BẠN Ở DENNY'S

16 Tháng Mười Một 20264:41 CH(Xem: 80)


ba nguoi ban NVIDIA

BA NGƯỜI BẠN Ở DENNY'S

Ảo tưởng về thiên tài – đằng sau một huyền thoại, thật sự có những ai?

MINH HẠO – Ghi chép
______________________ 


Có một thói quen khá kỳ lạ của con người: khi một công ty trở nên vĩ đại, chúng ta thường tìm một gương mặt để gắn toàn bộ thành công vào đó.

Apple là Steve Jobs. Microsoft là Bill Gates. Amazon là Jeff Bezos. Và NVIDIA, trong thời đại trí tuệ nhân tạo, là Jensen Huang.

Chúng ta thích những câu chuyện về thiên tài. Một người có tầm nhìn vượt thời đại, một bộ óc phi thường, một quyết định táo bạo, một chút may mắn, rồi từ một gara, một căn phòng nhỏ hay một quán ăn bình dân, người ấy dựng nên một đế chế hàng nghìn tỷ đô la.

Câu chuyện càng đơn giản, nhân vật càng có vẻ phi thường.

Nhưng lịch sử thường phức tạp hơn những gì chúng ta muốn tin.

NVIDIA là một ví dụ.

Ngày nay, khi nhắc đến công ty có vốn hóa từng vượt mốc 5.000 tỷ đô la, người ta gần như chỉ nhớ đến Jensen Huang, người đàn ông Đài Loan với chiếc áo da đen quen thuộc, thường xuất hiện trên sân khấu quốc tế để nói về những con chip có khả năng thay đổi tương lai nhân loại.

Nhưng ít người nhớ rằng, vào ngày 5 tháng 4 năm 1993, NVIDIA được thành lập bởi ba người đàn ông, chứ không phải một.

Hai người còn lại là Chris Malachowsky và Curtis Priem.

Và câu chuyện của họ đáng được kể lại.


1. BA NGƯỜI BẠN VÀ MỘT CHIẾC BÀN ĂN Ở DENNY'S

Năm 1993, tại một nhà hàng Denny's ở San Jose, California, ba kỹ sư gặp nhau để bàn về một ý tưởng công nghệ.

Không phải một phòng họp của Thung lũng Silicon. Không phải văn phòng của một tập đoàn lớn. Cũng không có những nhà đầu tư mặc vest ngồi chờ nghe thuyết trình.

Chỉ là một nhà hàng bình dân, những tách cà phê và ba người đàn ông đang tìm cách tạo ra một loại chip có thể xử lý đồ họa 3D tốt hơn cho máy tính cá nhân.

Người thứ nhất là Jensen Huang, khi ấy làm việc trong ngành bán dẫn, từng có kinh nghiệm tại LSI Logic và AMD.

Người thứ hai là Chris Malachowsky, một kỹ sư từng làm việc tại Hewlett-Packard và Sun Microsystems.

Người thứ ba là Curtis Priem, cũng từng làm việc tại Sun Microsystems, một chuyên gia về kiến trúc đồ họa và thiết kế bộ xử lý.

Họ không phải ba chàng trai vô danh tình cờ gặp nhau rồi bỗng nhiên trở thành thiên tài.

Cả ba đều đã có kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm thực tế và những năm tháng làm việc trong ngành công nghệ.

Họ gặp nhau không phải để tìm kiếm một phép màu. Họ muốn biến những hiểu biết kỹ thuật của mình thành một sản phẩm có thể thay đổi thị trường.

Ý tưởng ấy sau này trở thành NVIDIA.

Điều thú vị là, trong khi Jensen Huang trở thành gương mặt đại diện của công ty, hai người bạn đồng sáng lập dần dần lùi khỏi ánh đèn sân khấu.

Nhưng lùi khỏi ánh đèn sân khấu không có nghĩa là họ không đóng góp vào lịch sử.


2. CHRIS MALACHOWSKY – NGƯỜI KỸ SƯ PHÍA SAU CỖ MÁY

Chris Malachowsky tốt nghiệp ngành Kỹ thuật Điện tại University of Florida năm 1980, sau đó lấy bằng thạc sĩ Khoa học Máy tính tại Santa Clara University năm 1986.

Ông từng làm việc tại HP và Sun Microsystems trước khi cùng Jensen Huang và Curtis Priem thành lập NVIDIA.

Chris là một chuyên gia về thiết kế mạch tích hợp, phương pháp thiết kế vi mạch và kỹ thuật phát triển sản phẩm.

Ông có gần 40 bằng sáng chế.

Tại NVIDIA, Chris từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng, từ công nghệ thông tin, hoạt động điều hành, kỹ thuật sản phẩm cho đến nghiên cứu chiến lược.

Ngày nay, ông vẫn giữ vai trò NVIDIA Fellow và là một thành viên cấp cao trong đội ngũ công nghệ của công ty.

Một chi tiết đáng chú ý khác: Chris từng tham gia sản xuất bộ phim tài liệu Inheritance, tác phẩm đoạt giải Emmy năm 2009.

University of Florida đã đặt tên tòa nhà Malachowsky Hall for Data Science and Information Technology để ghi nhận đóng góp của ông đối với lĩnh vực công nghệ và giáo dục.

Đây không phải một người chỉ đứng cạnh Jensen Huang trong bức ảnh thành lập công ty.

Ông là một trong những người trực tiếp xây dựng nền tảng công nghệ cho NVIDIA.

Và có lẽ, trong lịch sử các công ty công nghệ, những người như Chris thường ít được công chúng biết đến hơn những người lãnh đạo xuất hiện trước máy quay.


3. CURTIS PRIEM – NGƯỜI CÓ GẦN 200 BẰNG SÁNG CHẾ VÀ MỘT LỰA CHỌN KHÁC THƯỜNG

Nếu câu chuyện Chris Malachowsky ít được kể, thì Curtis Priem còn có một cuộc đời đáng chú ý hơn nữa.

Curtis tốt nghiệp Kỹ thuật Điện tại Rensselaer Polytechnic Institute năm 1982.

Trước khi thành lập NVIDIA, ông từng làm việc tại Vermont Microsystems, GenRad và Sun Microsystems.

Ông có chuyên môn sâu về kiến trúc đồ họa máy tính. Một trong những công trình nổi bật của ông là thiết kế IBM Professional Graphics Adapter, một trong những bộ xử lý đồ họa dành cho máy tính cá nhân thời kỳ đầu.

Curtis có gần 200 bằng sáng chế tại Hoa Kỳ và quốc tế, chủ yếu liên quan đến đồ họa và hệ thống nhập xuất dữ liệu.

Từ năm 1993 đến 2003, ông giữ chức Giám đốc Công nghệ (CTO) của NVIDIA.

Nếu Jensen Huang là người đưa con tàu ra biển lớn, Curtis Priem là một trong những kiến trúc sư kỹ thuật đặt nền móng cho con tàu ấy.

Nhưng điều làm câu chuyện của Curtis trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở những bằng sáng chế.

Mà nằm ở cách ông đối xử với tài sản của mình.

Sau khi NVIDIA lên sàn năm 1999, Curtis chuyển hơn ba phần tư số cổ phần NVIDIA ban đầu của mình vào Priem Family Foundation, quỹ từ thiện do ông thành lập.

Ông cho rằng số tiền ấy đã vượt quá nhu cầu cá nhân của mình.

Sau đó, ông rời NVIDIA và đến năm 2006 đã bán hết số cổ phiếu còn lại.

Theo bài điều tra của Forbes được Fortune dẫn lại năm 2024, nếu giữ nguyên số cổ phiếu ban đầu, phần sở hữu của Curtis có thể trị giá khoảng 70 tỷ đô la tại thời điểm bài báo được công bố.

Nhưng ông đã chọn một con đường khác.

Từ năm 2001, Curtis đã đóng góp khoảng 275 triệu đô la cho Rensselaer Polytechnic Institute, trường đại học nơi ông từng theo học.

Ông còn tài trợ xây dựng trung tâm nghệ thuật và biểu diễn Curtis R. Priem Experimental Media and Performing Arts Center, đồng thời hỗ trợ những dự án nghiên cứu công nghệ và máy tính lượng tử.

Tất nhiên, không nên nhầm lẫn tài sản của quỹ từ thiện với tài sản cá nhân của Curtis.

Ông từng nói với Forbes một câu rất đáng chú ý khi nhìn lại quyết định bán cổ phiếu:

“I did a little crazy thing, and I wish I'd kept a little bit more.”

Tạm dịch: “Tôi đã làm một chuyện hơi điên rồ, và ước gì mình giữ lại thêm một chút cổ phiếu.”

Một câu nói rất con người.

Người ta có thể cho đi hàng trăm triệu đô la, nhưng vẫn có quyền tiếc nuối một quyết định tài chính của chính mình.



4. JENSEN HUANG – NGƯỜI GIỮ LẠI GIẤC MƠ

Trong ba người, Jensen Huang là người tiếp tục điều hành NVIDIA và trở thành gương mặt gắn liền với sự phát triển của công ty.

Sinh năm 1963 tại Đài Loan, ông sang Mỹ khi còn nhỏ, từng trải qua những năm tháng khó khăn tại Kentucky, từng làm việc tại nhà hàng Denny's và sau đó học Kỹ thuật Điện tại Oregon State University, rồi lấy bằng thạc sĩ tại Stanford.

Năm 1993, ở tuổi 30, ông cùng hai người bạn thành lập NVIDIA.

Công ty từng thất bại với sản phẩm NV1. Những năm đầu không hề dễ dàng. NVIDIA phải thay đổi chiến lược, tìm kiếm hướng đi mới và cạnh tranh với những đối thủ lớn hơn.

Năm 1999, công ty đưa ra GeForce 256, sản phẩm được NVIDIA gọi là GPU đầu tiên trên thế giới theo cách định nghĩa của hãng.

Sau đó, một quyết định chiến lược quan trọng đã thay đổi tương lai công ty: không chỉ sử dụng GPU cho trò chơi điện tử và đồ họa, mà còn khai thác khả năng tính toán song song của chúng cho những lĩnh vực khoa học và công nghệ khác.

Năm 2006, NVIDIA giới thiệu CUDA, nền tảng cho phép các nhà phát triển khai thác năng lực tính toán của GPU vào nhiều ứng dụng khác nhau.

Khi trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, những gì NVIDIA đã đầu tư trong nhiều năm bỗng trở thành một lợi thế chiến lược khổng lồ.

Năm 2022, sự bùng nổ của ChatGPT và làn sóng AI tạo sinh khiến nhu cầu chip xử lý tăng vọt.

NVIDIA trở thành một trong những doanh nghiệp quan trọng nhất của kỷ nguyên mới.

Jensen Huang trở thành tỷ phú, với phần lớn tài sản gắn liền với cổ phiếu công ty do ông đồng sáng lập.

Câu chuyện chiếc Mercedes S-Class ông mua tặng cha mẹ sau khi NVIDIA lên sàn năm 1999 cũng trở thành một giai thoại nổi tiếng.

Ông từng đùa rằng đó là chiếc xe đắt nhất thế giới, bởi số cổ phiếu đã bán để mua xe nếu giữ lại có thể đáng giá một khoản tiền khổng lồ ngày nay.

Một câu chuyện đẹp về tình cảm gia đình, nhưng cũng cho thấy sự khác biệt giữa những gì chúng ta có thể tính toán bằng tiền và những gì không thể quy đổi thành tiền.

Jensen giữ lại cổ phần. Ông tiếp tục điều hành công ty. Ông theo đuổi một chiến lược dài hạn và hưởng thành quả từ lựa chọn ấy.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào Jensen mà quên Chris và Curtis, chúng ta sẽ hiểu sai lịch sử hình thành NVIDIA.


5. BA NGƯỜI, BA CON ĐƯỜNG VÀ BA ĐỊNH NGHĨA VỀ THÀNH CÔNG

Điều thú vị nhất trong câu chuyện này không phải là ai giàu hơn ai.

Mà là ba người bạn đã đi ba con đường khác nhau sau khi cùng đặt viên gạch đầu tiên.

Jensen Huang tiếp tục ở lại, giữ vai trò lãnh đạo và xây dựng NVIDIA thành một đế chế công nghệ.

Chris Malachowsky tiếp tục gắn bó với công ty, đóng góp vào nền tảng kỹ thuật và nghiên cứu công nghệ.

Curtis Priem rời công ty, bán cổ phiếu và dành một phần rất lớn tài sản cho giáo dục, nghiên cứu và từ thiện.

Ba lựa chọn khác nhau.

Không có lý do gì để cho rằng người giàu nhất là người thành công nhất trong mọi khía cạnh. Cũng không có lý do gì để mặc nhiên xem người cho đi nhiều nhất là người có cuộc đời đáng ngưỡng mộ hơn.

Mỗi người có một cách nhìn về tiền bạc, công việc và những gì họ muốn để lại cho thế hệ sau.

Nhưng có một điều không thể phủ nhận: nếu thiếu bất kỳ một trong ba người ở giai đoạn hình thành, lịch sử NVIDIA có thể đã diễn ra theo một cách khác.

Đó là lý do chúng ta cần kể lại câu chuyện của cả ba.


6. ẢO TƯỞNG VỀ THIÊN TÀI – VÀ NHỮNG NGƯỜI ĐỨNG PHÍA SAU

Chúng ta thường có xu hướng cá nhân hóa thành công.

Một công ty thành công, chúng ta tìm một CEO để ca ngợi.

Một phát minh xuất hiện, chúng ta tìm một cái tên để ghi vào lịch sử.

Một đế chế hình thành, chúng ta tìm một người sáng lập để dựng tượng.

Nhưng trong thế giới công nghệ, không có một bộ óc nào tự mình tạo ra toàn bộ một cuộc cách mạng.

Đằng sau một bộ xử lý đồ họa là những kiến trúc sư, kỹ sư thiết kế vi mạch, chuyên gia phần mềm, nhà nghiên cứu, nhà toán học, nhà sản xuất, những người làm việc trong các phòng thí nghiệm và hàng nghìn con người mà công chúng không bao giờ biết tên.

Jensen Huang có tầm nhìn kinh doanh và khả năng lãnh đạo được chứng minh qua nhiều thập niên.

Nhưng ông không tự mình phát minh ra mọi con chip NVIDIA.

Chris Malachowsky và Curtis Priem không chỉ là hai người bạn đi cùng ông trong một cuộc khởi nghiệp. Họ là những kỹ sư có năng lực chuyên môn, những người đã góp phần tạo ra nền móng công nghệ cho doanh nghiệp ấy.

Và sau ba người sáng lập là cả một thế hệ kỹ sư, nhà nghiên cứu và nhân viên đã tiếp tục xây dựng NVIDIA.

Vậy thiên tài thật sự là ai?

Là người nhìn thấy tương lai?

Là người thiết kế được công nghệ biến tương lai thành hiện thực?

Là người có khả năng tập hợp hàng nghìn bộ óc khác nhau để cùng thực hiện một mục tiêu?

Hay là người biết khi nào nên giữ lại thành quả cho mình, khi nào nên chia sẻ nó với xã hội?

Có lẽ, câu trả lời không nằm ở một cá nhân duy nhất.

Chúng ta đã quá quen với việc tìm kiếm một vị anh hùng để giải thích những thành tựu phức tạp của nhân loại. Nhưng đôi khi, chính cách nhìn ấy đã tạo ra một ảo tưởng: ảo tưởng rằng lịch sử được làm nên bởi những thiên tài đơn độc.


7. TRỞ LẠI CHIẾC BÀN ĂN NĂM 1993

Hãy thử tưởng tượng chúng ta quay lại nhà hàng Denny's ở San Jose vào năm 1993.

Ba người đàn ông ngồi quanh một chiếc bàn.

Họ chưa biết NVIDIA sẽ trở thành một trong những công ty công nghệ có giá trị lớn nhất thế giới.

Họ chưa biết GPU sẽ trở thành nền tảng quan trọng của trí tuệ nhân tạo.

Họ cũng chưa biết rằng hơn ba thập niên sau, một trong ba người sẽ trở thành một trong những tỷ phú giàu nhất hành tinh, một người tiếp tục gắn bó với công nghệ, và người còn lại sẽ dành phần lớn tài sản cho giáo dục và nghiên cứu.

Có lẽ lúc ấy, họ chỉ đang bàn về một con chip.

Một ý tưởng.

Một cơ hội kinh doanh.

Và một tương lai mà chưa ai nhìn thấy rõ.

Tôi thích hình ảnh ấy hơn những bức ảnh hào nhoáng về các tỷ phú ngày nay.

Bởi nó nhắc chúng ta rằng những điều vĩ đại đôi khi bắt đầu rất bình thường.

Không có thiên tài nào sinh ra đã đứng trên đỉnh thế giới. Không có công ty nào lớn lên chỉ bằng một ý chí. Và không có thành tựu nào đáng được kể lại một cách trung thực nếu chúng ta chỉ nhớ đến người đứng đầu mà quên những người cùng xây dựng nó.

Ba người bạn ở Denny's.

Ba cuộc đời.

Ba lựa chọn.

Một NVIDIA.

Và một bài học có lẽ còn quan trọng hơn cả giá trị 5.000 tỷ đô la:

Đừng chỉ hỏi ai là thiên tài đã tạo nên thành công. Hãy hỏi còn những ai đã góp phần làm nên thành công ấy, nhưng lịch sử chưa kể tên họ.

Bởi đôi khi, điều đáng tiếc nhất không phải là một người đã bán đi cổ phiếu và bỏ lỡ hàng chục tỷ đô la.

Mà là khi chúng ta kể lại lịch sử, chúng ta vô tình “bán đi” phần đóng góp của những người khác để “mua lấy” một huyền thoại duy nhất.

— MINH HẠO

__________________________

 

GHI CHÚ TƯ LIỆU:

  1. Lịch sử thành lập NVIDIA: Ngày 5/4/1993, bởi Jensen Huang, Chris Malachowsky và Curtis Priem. NVIDIA – Corporate History.
  2. Chris Malachowsky: Tiểu sử chính thức, học vấn, gần 40 bằng sáng chế và vai trò NVIDIA Fellow. NVIDIA – Chris A. Malachowsky.
  3. Curtis Priem: Tiểu sử và gần 200 bằng sáng chế. RPI – Curtis R. Priem.
  4. Tài sản và hoạt động từ thiện của Curtis: Fortune – Meet the off-the-grid Nvidia cofounder; RPI – This Nvidia Cofounder Could Have Been Worth $70 Billion.
  5. Jensen Huang: NVIDIA – Jensen Huang Biography.

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
08 Tháng Mười Hai 20257:59 CH(Xem: 13021)
Hồi còn nhỏ tôi thích nhất là được đi chùa với bà Nội. Lớn lên tí nữa tôi cũng thích đi chùa. Và sau này tôi không còn trẻ nữa tôi vẫn thích đi chùa nhưng thường tự đi chỉ một mình. Nơi tôi đến đó là chùa Long Khánh Qui Nhơn, nhưng chẳng phải đến để tu tập đâu mà đến chỉ để tìm khoảng không gian yên tĩnh chỉ có ở cảnh chùa.
08 Tháng Mười Hai 20256:59 CH(Xem: 14350)
Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt đặc biệt trong hành trình của Ocean Vuong (*). Nhà văn, nhà thơ gốc Việt nầy đã trở thành một trong những khuôn mặt quan trọng nhất của văn chương Mỹ đương đại. Không còn là “hiện tượng thơ”, không còn được biết đến qua nỗi đau di dân, không còn đứng trong hào quang của Night Sky with Exit Wounds hay thành công bất ngờ của On Earth We’re Briefly Gorgeous trước đây, Ocean Vuong năm 2025 là một nhà văn đang mở ra biên giới mới của chính mình với The Emperor of Gladness (397 trang; 25 chương đánh số từ 1 đến 25; Nhà Xuất bản Penguin Press, New York, 2025) . Tác phẩm mới nầy nhanh chóng được các danh sách uy tín của Amazon xếp vào một trong những cuốn sách được mong chờ nhất trong năm 2025(**) và xác nhận Ocean Vuong đã chuyển từ “ngôi sao mới của thơ ca” thành “một trong những giọng văn triển vọng của thế kỷ XXI”.
26 Tháng Mười Một 202510:59 CH(Xem: 11995)
Có một lần, ăn một món ăn giống ngày xưa mình đã từng ăn, nên thấy nhớ mẹ, mình viết lên facebook "Món ăn mẹ nấu". / Một anh bạn trên face còm vào bảo mình rằng: "Sao cứ phải là món ăn mẹ nấu? ai cũng cứ rập khuôn rằng chỉ có mẹ mới có món ăn để con cái nhớ. Sao lại không là ba kia chứ". Mình buồn cười về cách dỗi của anh bạn ấy song điều đó cũng làm mình nghĩ lại.
18 Tháng Mười Một 20257:53 CH(Xem: 17405)
Năm 1998- Tôi nhớ thời đó mình nhác học, hay đi chơi điện tử và mượn sách văn viết riêng về từng tác giả về đọc hết, đọc cũng không hiểu gì nhiều mà đọc vì thích thôi. Tuy nhiên trong một lần hiếm hoi làm siêng dành cho môn Toán, trong cái điều kiện là hôm đó cúp điện nữa, tự dưng có nhã hứng lấy bài tập toán ra làm. Ba là người dạy cho tôi, và trước khi giải ba hỏi: "Con muốn giải theo cách của ba, hay giải theo cách của thầy trên trường?"
18 Tháng Mười Một 20257:28 CH(Xem: 13029)
Khi qua Mỹ định cư,tôi liên lạc ngay với Trần Hoài Thư (cuối năm 2005). Mãi đến 12 năm sau (2017) khi về hưu, tôi mới có dịp liên lạc với nhà văn Lê Thị Huệ và nhà nghiên cứu văn học Nguyễn Vy Khanh. Những người nầy đã khuyến khích tôi cầm bút trở lại.
18 Tháng Mười Một 20257:22 CH(Xem: 13990)
Có ai giống như tui còn nhớ lại thời mình hồi còn nhỏ xíu, cỡ hai tuổi không ta? Tui không nói dóc đâu. Bây giờ ở tuổi 65 tui vẫn nhớ hồi đó đó.Cái trí nhớ "kỳ cục" của tui nó toàn nhớ rõ cái gì đâu đâu. Tui lớn hơn cái thằng em kề tui 2 tuổi. Hồi Má tui đi sanh nó, tui nhớ mình cứ ngồi ngoài cửa mà chờ. Ba tui dỗ ngọt rằng là:sẽ cõng tui trên lưng theo ý tui, vì trời lạnh quá, mà tui vẫn cứ chờ mà hổng chịu vào nhà. Khi Má đi sanh về, Má trùm đầu mang vớ đi nhè nhẹ vào cái buồng nhỏ trong nhà, Ba tui bồng thằng em. Tui lót tót theo sau. Tui nhớ ba tui nói với Má về tui: "Nó là đứa sống t Tui lớn hơn cái thằng em kề tui 2 tuổi. Hồi Má tui đi sanh nó, tui nhớ mình cứ ngồi ngoài cửa mà chờ. Ba tui dỗ ngọt rằng là:sẽ cõng tui trên lưng theo ý tui, vì trời lạnh quá, mà tui vẫn cứ chờ mà hổng chịu vào nhà. Khi Má đi sanh về, Má trùm đầu mang vớ đi nhè nhẹ vào cái buồng nhỏ trong nhà, Ba tui bồng thằng em. Tui lót tót theo sau. Tui nhớ ba tui nói với Má về tui: "Nó là đứa sống tì
09 Tháng Mười Một 202510:13 CH(Xem: 12167)
Đêm qua bão đi ngang qua Qui Nhơn. Mưa to lắm, gió phần phật rít lên từng cơn mưa theo tiếng hú của mùa dông bão. May quá, tôi đã về nhà bình an. / Mấy ngày đi bụi, bù lăn bù lóc dầm mưa dãi nắng bên ngoài tôi sốt rồi. Hôm qua đầu choáng váng, nhức đau cả toàn thân; tôi ghé trạm xá đo huyết áp nhưng huyết áp không sao mà tôi sốt lên đến 40 độ... Là tôi đó, cái tuổi 60 đã già rồi mà lại không ở yên một chỗ cứ thích rong chơi. Đêm nay, tôi trùm mền nằm nghe bão dông, tôi lạnh đến run người. Thành phố lại bị cúp điện, điện thoại hết pin không thể sạc được, tôi nằm chờ trời sáng.
21 Tháng Mười 202512:14 SA(Xem: 13507)
Gặp gỡ trò chuyện với hậu duệ của cụ Mai Khắc Đôn, nghe kể một vài kỷ niệm về Hoàng Phi Mai Thị Vàng (Vợ vua Duy Tân, con gái của quan thượng thư Bộ Lễ Mai Khắc Đôn
13 Tháng Mười 202510:35 CH(Xem: 14765)
Duyên ngộ giữa tôi và Thụy Khuê lạ lùng như một sự ngẫu nhiên được an bài sẵn, chỉ đợi ngày tháng chín muồi là lóe lên như sao băng. Sự hiểu biết của Thụy Khuê, với tôi bắt đầu từ năm 2 đại học, hồi đó tôi khá mù mờ về văn học Việt, ngoài hai cái tên nổi tiếng đến mức quen thuộc là Nguyễn Huy Thiệp và Bảo Ninh thì tôi không đọc ai, đúng hơn là mấy ông thầy, mấy đứa đàn anh khóa trên chỉ nói về hai người đó với sự ngưỡng mộ tới cuồng tín. Tôi kén văn học Việt bởi sự khó chịu ăn vào máu thuở học sinh, suốt ngày phải đọc mớ văn học cách mạng mà vẫn phải cố khen, tán láo để lấy điểm cho bài thi, đợt thi vào khoa viết văn, tôi lại phải ca tụng Chí Phèo của Nam Cao dù tôi đọc truyện đó tới phát ngán, nói thẳng, đọc xong tuyển tập Nam Cao, tôi thấy tay nghề viết của ông chỉ ở mức trung bình khá, văn thô, trần trụi, tả thực nhưng ngôn ngữ chưa sắc, thiếu biến hóa, tầm nhìn vẫn mơ màng, thành ra hồi đi học tôi chỉ đọc phần văn học nước ngoài, cứ dính mắt vào văn học Việt là buồn ngủ...
13 Tháng Mười 202510:11 CH(Xem: 15441)
Viện Bảo Tàng The Getty toạ lạc tại thành phố Los Angeles, CA, USA. đã tổ chức một buổi triển lãm hy hữu kéo dài từ tháng 6 đến 28 tháng 9 năm nay, 2025. Buổi triển lãm có tên là "Queer Lens" tập trung vào chủ đề Lịch Sử Nhiếp Ảnh của Người Đồng Tính là một cuộc trưng bày thật đặc biệt và vĩ đại của Viện Bảo Tàng to lớn và nổi tiếng ở Nam California, Hoa Kỳ này. Hơn 270 bức ảnh thể hiện những biểu hiện về giới tính và tình dục qua hai thế kỷ đã xuất hiện như một khiêu khích mà chỉ Viện Getty mới đủ can đảm để dàn dựng. Phải mất gần 6 năm để chuẩn bị, sưu tầm, cùng những cố gắng và nỗ lực của nhiều người, buổi triển lãm mới được ra đời.