- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

TỪ CÔNG BỘC ĐẾN GIA NÔ

20 Tháng Mười Một 20264:15 CH(Xem: 134)
Monarch of the White House-2

CHÚ THÍCH ẢNH:

Giữa một nền cộng hòa,
chiếc ngai vàng vẫn có thể xuất hiện trong tư duy của những người nắm quyền.



TỪ CÔNG BỘC ĐẾN GIA NÔ

Khi Tòa Bạch Ốc mang dáng dấp một triều đình quân chủ

MINH HẠO – Ghi chép chính trị

 


1. KHI LÒNG TRUNG THÀNH THAY THẾ NĂNG LỰC

Trong một nền cộng hòa, tổng thống là người được nhân dân trao quyền điều hành đất nước trong một nhiệm kỳ nhất định. Những người được bổ nhiệm vào chính quyền là công bộc quốc gia, có trách nhiệm phục vụ Hiến pháp, luật pháp và lợi ích của nhân dân.

Họ không phải thuộc hạ riêng của tổng thống.

Thế nhưng, nhìn vào cách vận hành của chính quyền Donald Trump, người ta có thể nhận thấy một hiện tượng đáng suy ngẫm: ranh giới giữa lòng trung thành với quốc gia và lòng trung thành với cá nhân lãnh tụ dường như ngày càng bị xóa nhòa.

Một chính quyền dân chủ cần những người dám nói thật, kể cả khi sự thật ấy khiến tổng thống không hài lòng. Nhưng nếu người đứng đầu chỉ muốn nghe những lời tán tụng, còn những người phản biện bị xem như những kẻ chống đối, thì bộ máy công quyền sẽ dần biến thành một hệ thống phục vụ cá nhân.

Ở đó, năng lực không còn là tiêu chuẩn duy nhất để được trọng dụng. Sự trung thành với người đứng đầu có thể trở thành một thứ quyền lực vô hình.

2. STEPHEN MILLER VÀ HÌNH ẢNH MỘT TRIỀU THẦN

Buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc ngày 20/11/2026 mang đến một hình ảnh khá đặc biệt.

Stephen Miller, tân Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, đứng trước giới truyền thông và dành hơn hai phút để ca ngợi những thành tựu của Donald Trump.

Ông tuyên bố rằng những gì Trump đạt được trong hai năm qua vượt xa thành tựu của bất kỳ tổng thống nào trong lịch sử Hoa Kỳ.

Miller liệt kê hàng loạt chiến công mà ông gán cho chính quyền Trump, từ biên giới, trục xuất người nhập cư, năng lượng, quân sự cho đến quan hệ quốc tế.

Đáng chú ý, Trump tỏ ra rất hài lòng. Ông quay sang JD Vance và Marco Rubio, hai nhân vật thường được xem là những ứng viên tiềm năng cho cuộc đua tổng thống năm 2028, rồi tuyên bố Miller còn phát biểu hay hơn cả hai người.

Sau đó, Trump hỏi Miller:

“Ông có muốn ra tranh cử tổng thống không?”

Cả nhóm bật cười.

Có thể đó chỉ là một câu nói đùa. Nhưng hình ảnh ấy gợi lên một câu hỏi đáng quan tâm: Trong một chính quyền dân chủ, điều gì đang được tưởng thưởng nhiều hơn: năng lực phụng sự quốc gia hay khả năng làm hài lòng người nắm quyền?

3. MỘT TRIỀU ĐÌNH KHÔNG CẦN NGAI VÀNG

Trong lịch sử quân chủ, những vị vua thích nghe lời xu nịnh thường dễ bị bao quanh bởi những kẻ chỉ biết chiều lòng nhà vua.

Người dám can gián có thể bị thất sủng. Kẻ biết tâng bốc lại có cơ hội thăng tiến.

Đó là một trong những cơ chế khiến quyền lực tuyệt đối dễ dẫn đến sai lầm tuyệt đối.

Lịch sử Trung Hoa từng có Ngụy Trưng, vị đại thần nổi tiếng dưới triều Đường Thái Tông. Ông thường xuyên can gián hoàng đế, không ngại nói những điều nhà vua không muốn nghe.

Đường Thái Tông hiểu rằng một vị vua cần người dám chỉ ra sai lầm của mình.

Đó là sự khác biệt giữa người muốn trị quốc và người chỉ muốn được tung hô.

Trong nền cộng hòa Hoa Kỳ, vai trò ấy không thuộc về một vị đại thần duy nhất. Nó được phân chia cho Quốc hội, tòa án, báo chí, các cơ quan giám sát và cuối cùng là cử tri.

Nhưng những thiết chế ấy chỉ có thể phát huy tác dụng khi con người bên trong chúng còn đủ can đảm bảo vệ nguyên tắc.

Một triều đình không nhất thiết phải có ngai vàng. Đôi khi, nó chỉ cần một người đứng đầu không thích bị phản đối và một đội ngũ cấp dưới không muốn đánh mất đặc quyền của mình.

4. NGÀY 3 THÁNG 11: LÁ PHIẾU VÀ LỜI CẢNH BÁO

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/2026 đã tạo ra một thay đổi lớn trong tương quan quyền lực tại Washington.

Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện, chấm dứt tình trạng Đảng Cộng hòa kiểm soát đồng thời Nhà Trắng và hai viện Quốc hội.

Theo các tường thuật của Associated Press và Reuters, những nguyên nhân quan trọng góp phần vào kết quả này bao gồm sự bất mãn về chi phí sinh hoạt, cuộc chiến với Iran và những lo ngại về tham nhũng trong chính quyền.

Đây là một thất bại chính trị đáng kể đối với Đảng Cộng hòa.

Nhưng điều quan trọng hơn là ý nghĩa của lá phiếu.

Cử tri không trực tiếp phế truất tổng thống. Họ cũng không trao quyền điều hành hành pháp cho Đảng Dân chủ. Tuy nhiên, họ đã sử dụng quyền bầu cử để thay đổi cán cân quyền lực tại Quốc hội.

Đó chính là cơ chế tự điều chỉnh của một nền cộng hòa.

Một tổng thống có thể thắng cử, có thể nắm quyền hành pháp, có thể bổ nhiệm những người thân cận vào các vị trí quan trọng. Nhưng ông không thể sở hữu lá phiếu của nhân dân.

Và cũng không thể mặc nhiên xem sự ủng hộ của cử tri trong quá khứ là một sự ủy quyền vô thời hạn.

5. BÓNG MA EPSTEIN VÀ NHỮNG CÂU HỎI CHƯA CÓ LỜI GIẢI

Một trong những vấn đề chính trị nhạy cảm nhất liên quan đến chính quyền Trump trong thời gian qua là việc công khai hồ sơ Jeffrey Epstein.

Epstein là một tội phạm tình dục đã bị kết án, liên quan đến việc bóc lột và buôn bán tình dục trẻ vị thành niên. Cái chết của ông ta trong trại giam năm 2019 không khép lại được những câu hỏi về mạng lưới quan hệ, những người có liên quan và trách nhiệm của các cơ quan công quyền.

Vấn đề không chỉ nằm ở việc những tài liệu nào đã được công bố, mà còn ở những tài liệu nào chưa được công bố, lý do giữ lại chúng và cách bảo vệ danh tính của các nạn nhân.

Ngày 18/11/2026, Reuters đưa tin Robert Garcia, nhân vật Dân chủ được dự kiến lãnh đạo Ủy ban Giám sát Hạ viện, đã yêu cầu bảo toàn tài liệu từ 12 người có liên hệ với Trump, trong khuôn khổ những cuộc điều tra dự kiến về xung đột lợi ích và cách chính quyền xử lý hồ sơ Epstein.

Điều đó cho thấy hồ sơ Epstein vẫn là một vấn đề chưa khép lại trong đời sống chính trị Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: một người được nhắc tên trong tài liệu, có quan hệ xã hội với Epstein hoặc nhận được yêu cầu bảo toàn hồ sơ không đồng nghĩa với việc người đó phạm tội.

Công lý không thể được thay thế bằng suy đoán. Nhưng minh bạch cũng không thể bị thay thế bằng sự im lặng.

Đó là điều mà bất kỳ chính quyền nào, bất kể thuộc đảng phái nào, cũng phải có trách nhiệm giải trình.

6. QUYỀN LỰC VÀ CĂN BỆNH KHÔNG MUỐN NGHE SỰ THẬT

Điều đáng lo ngại không chỉ là một cá nhân có thể tập trung quá nhiều quyền lực, mà còn là khả năng bộ máy xung quanh cá nhân ấy đánh mất chức năng phản biện.

Một nhà lãnh đạo nếu chỉ nghe những lời tán thưởng sẽ rất dễ nhầm lẫn giữa sự trung thành và sự thật.

Một người cấp dưới nếu chỉ quan tâm đến sự hài lòng của cấp trên sẽ rất dễ quên rằng trách nhiệm của mình không dừng lại ở cánh cửa văn phòng tổng thống.

Và một chính quyền nếu xem mọi lời chỉ trích là sự phản bội thì sẽ ngày càng khó nhận diện những sai lầm của chính mình.

Trong một chế độ quân chủ, nhà vua có thể tưởng rằng mình là trung tâm của đất nước.

Trong một nền cộng hòa, không một tổng thống nào được phép có suy nghĩ ấy.

Bởi quyền lực không phải tài sản riêng của người đang nắm giữ nó.

Nó là sự ủy thác có giới hạn, có thời hạn và phải chịu trách nhiệm trước nhân dân.

KẾT LUẬN: AI MỚI LÀ NGƯỜI PHẢI NÓI LỜI CẢM ƠN?

Có một nghịch lý khá thú vị sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Đảng Dân chủ có thể phải nhìn lại hai năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump và tự hỏi: Phải chăng chính những quyết định gây tranh cãi, những xung đột chính trị và những vấn đề quản trị của đối thủ đã góp phần tạo nên cơ hội cho họ giành lại Quốc hội?

Nếu vậy, có lẽ Đảng Dân chủ nên gửi một lời cảm ơn mang tính châm biếm đến Donald Trump.

Bởi đôi khi, đối thủ chính trị không cần phải làm gì nhiều để giúp bạn. Họ có thể tự tạo ra cơ hội cho bạn bằng chính những quyết định của họ.

Tuy nhiên, chiến thắng của Đảng Dân chủ không phải là giấy phép để tự mãn. Họ cũng phải đối diện với trách nhiệm chứng minh rằng quyền giám sát Quốc hội sẽ được sử dụng để bảo vệ công lý và lợi ích công cộng, chứ không phải để trả đũa chính trị.

Và đây là câu hỏi cuối cùng mà tôi muốn đặt ra:

Liệu Đảng Dân chủ có phải cảm ơn Donald Trump vì đã góp phần tạo nên chiến thắng ngày 3/11/2026 bằng chính những quyết định gây bất mãn của ông ta?

Hay sâu xa hơn, chiến thắng ấy còn mang một thông điệp khác?

Phải chăng đó cũng là lời nhắc nhở rằng trong hai năm cuối nhiệm kỳ thứ 47, không một thế lực chính trị nào được phép biến Quốc hội thành một nơi im lặng trước những vấn đề cần được điều tra, trong đó có bóng ma Jeffrey Epstein và những câu hỏi chưa được giải đáp?

Và nếu những hồ sơ ấy vẫn còn những điều chưa được công khai, liệu Quốc hội mới có đủ quyết tâm theo đuổi sự thật đến cùng, bất kể sự thật ấy có thể gây bất lợi cho ai?

Bởi một nền cộng hòa không cần những người biết cúi đầu trước quyền lực.

Nó cần những người biết đứng thẳng trước sự thật.

Trong chế độ quân chủ, thần dân phụng sự nhà vua. Trong chế độ cộng hòa, tổng thống phải phụng sự nhân dân.

Đó là hai thế giới khác nhau.

Và có lẽ, điều mà một số người trong Tòa Bạch Ốc cần nhớ nhất chính là điều tưởng chừng đơn giản ấy.

MINH HẠO- ngày 18/11/2026

_____________________________________


GHI CHÚ VỀ TƯ LIỆU VÀ NGUỒN THAM KHẢO

1. Fox News

  • Tác giả: Peter D'Abrosca (Politics Reporter).
  • Ngày đăng: 20/11/2026.
  • Tựa đề: Trump floats an unexpected name to be his successor as powerhouses Rubio and Vance stand by.
  • Nội dung: Tường thuật buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc, trong đó Trump khen ngợi Stephen Miller và hỏi ông có muốn tranh cử tổng thống hay không.

Đọc bài báo gốc trên Fox News


2. Reuters – ngày 18/11/2026

Tư liệu về những yêu cầu bảo toàn tài liệu liên quan đến các cuộc điều tra dự kiến của Đảng Dân chủ, trong đó có hồ sơ Jeffrey Epstein.

Đọc bài Reuters


3. Associated Press và Reuters

Các nguồn tham khảo về kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ và sự thay đổi tương quan quyền lực tại Quốc hội Hoa Kỳ.

____________________________

CHÚ THÍCH ẢNH:

Giữa một nền cộng hòa, chiếc ngai vàng vẫn có thể xuất hiện trong tư duy của những người nắm quyền.

MINH HẠO – GHI CHÉP - ngày 18/11/2026 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
11 Tháng Mười Một 200812:00 SA(Xem: 28384)
Nguyễn Ngọc Tư nổi tiếng về những truyện ngắn khá hay viết theo lối truyền thống. Chị thường kể lại những nỗi u hoài trầm lặng, sự nhẫn nại chịu đựng cam phận trong tâm hồn người dân quê miền Nam, mà đời sống gắn bó với con kinh, con rạch.
03 Tháng Mười Một 200812:00 SA(Xem: 28340)
LTS: Lần đầu cộng tác cùng Hợp Lưu,Nguyễn Phước Bảo Nhân là tu sĩ Phật giáo, pháp danh Huệ Nhân. Sinh năm 1979, tại thành phố Huế. Hiện đang học Cao học, khoa ngữ văn, trường đại học Khoa Học Huế.
27 Tháng Mười 200812:00 SA(Xem: 112814)
Chuyện một cơ quan chức năng ở địa phương nọ yêu cầu kiểm điểm một nhà văn đang cư trú tại địa phương mình vì nội dung một tác phẩm mới xuất bản của nhà văn ấy, chẳng hiểu sao cứ từng lúc từng lúc gợi thức trong tôi nhiều việc cũ, nối lại nhiều suy nghĩ vẫn bỏ dở, những điều tưởng chừng rất ít liên quan nhau.
26 Tháng Mười 200812:00 SA(Xem: 25081)
Hai mươi năm sau ngày quyết định "đổi mới" để sống còn, ngày 18/4/2006, Đảng Cộng Sản Việt Nam [ CSVN ] triệu tập Đại Hội X để bầu Ban Chấp Hành Trung Ương [BCH/TW], Bộ Chính Trị [BCT], Ban Bí thư [BBT], cùng các Ủy Ban Trung Ương; đồng thời, qui định kế hoạch cho nhiệm kỳ 2006-2010.
26 Tháng Mười 200812:00 SA(Xem: 26118)
Trước khi giới thiệu và phân tích tác phẩm một số ngòi bút trẻ xuất hiện những năm gần đây đã mang lại nguồn sinh lực mới cho văn học, chúng ta thử nhìn lại tình hình sinh hoạt sáng tác chung trong hai thập niên qua. Có thể chia khoảng thời gian từ 1986 đến 2006 làm ba giai đoạn với ba thế hệ nhà văn khác nhau,quy tụ những ngòi bút đã tạo được một phong cách nghệ thuật của riêng mình.
26 Tháng Mười 200812:00 SA(Xem: 26069)
Ẩn dưới cái tên ngây thơ Lô Lô là tập thơ dầy đặc bóng đêm của người con gái gốc Bắc Ninh sinh năm 1975 tại Hà Nội. Cha làm thơ. Mẹ tảo tần nuôi con những ngày người cha lâm nạn chữ. Bắc Ninh và đêm cũng là địa chỉ Hoàng Cầm thời Về Kinh Bắc, nhưng khi ấy Lô Lô chưa ra đời, nên Lô Lô nào biết Hoàng Cầm là ai, nào biết người cha vì “liên hệ” với Kinh Bắc mà đã đánh mất mùi mình (1) trong sàn đá, để suốt đời mang mặc cảm thạch sùng (2) .
26 Tháng Chín 200812:00 SA(Xem: 108927)
Hai mươi nhăm năm. Một phần tư thế kỷ. Khi nhìn lại chặng đường vừa qua của văn học Việt Nam, người ta nhận thấy do một tình cờ, một định mệnh hay một thần giao cách cảm ...
26 Tháng Chín 200812:00 SA(Xem: 23697)
Nhân Văn Giai Phẩm là phong trào đòi hỏi tự do dân chủ của văn nghệ sĩ và trí thức miền Bắc, có tầm vóc lớn lao, khởi xướng đầu năm 1955 và bị chính thức dập tắt vào tháng 6 năm 1958. 
26 Tháng Chín 200812:00 SA(Xem: 26631)
Chuẩn bị tiễn Văn Cao rời thành phố Hồ Chí Minh về Hà Nội hôm mồng 5 tháng 8 năm 1993, nhà thơ Đỗ Trung Quân có đêm đã hình dung thấy ở trên trời: "Ngày mai có một chuyến bay cất cánh, tóc ông và mây, cái nào trắng hơn?".
26 Tháng Chín 200812:00 SA(Xem: 25197)
Nhân Văn Giai Phẩm là phong trào đòi hỏi tự do dân chủ của văn nghệ sĩ và trí thức miền Bắc, có tầm vóc lớn lao, khởi xướng đầu năm 1955 và bị chính thức dập tắt vào tháng 6 năm 1958.