- Tạp Chí Hợp Lưu  Fountain Valley, CA 92708 - USA Điện thoại: (714) 381-8780 E-mail: [email protected]
Tác Giả
Tìm đọc

NGUYỄN HỮU LIÊM BƯỚC GẬP GHỀNH TRÊN ĐƯỜNG VỀ QUÊ MẸ

Saturday, September 27, 20256:15 PM(View: 12981)

NGUYỄN HỮU LIÊM BƯỚC GẬP GHỀNH TRÊN ĐƯỜNG VỀ QUÊ MẸ

 

Tác giả: Trần Kiêm Đoàn

 

  

 

 

NHLiem- dan chu phap tri

 


 

Luật sư, giáo sư, tiến sĩ, triết gia (còi hụ...!) Nguyễn Hữu Liêm (NHL) từ San Jose về phi trường Tân Sơn Nhất tháng 10 năm ngoái bị từ chối nhập cảnh Việt Nam.

 

 

Đây có vẻ như một sự kiện nghịch lý đến buồn cười bởi trong suốt 50 năm qua, NHL thường bị đội nón cối “thân Cộng”; dẫu chẳng có chiếc nón định kiến nào vừa vặn cho một nhân vật cộng đồng đa năng, đa dạng và... đa đoan như NHL. 

 

Tôi vừa về Việt Nam, nghe bạn bè kể rằng, NHL bị buộc quay trở lại Mỹ khi vừa tới phi trường Tân Sơn Nhất... mà không biết nên vui hay buồn khi nghĩ đến "quê hương là chùm khế ngọt"; nhưng giấc mơ "ăn khế trả vàng may túi ba gang mà đựng" trong cổ tích huyền thoại cũng không còn trong thế hệ GENZ với trí tuệ thật đang bị trí tuệ nhân tạo làm chao đảo này.

 

Tôi gặp NHL lần đầu tại vùng đất lửa Quảng Trị của thời kỳ Hè đỏ lửa 72 qua mối quan hệ của một giáo sư Quốc Văn cháy bỏng nhiệt tình trên bục giảng và lớp học trò tuổi đôi mươi liên tiếp chạy loạn, tản cư và ước mơ thoát ly cuộc chiến. Khi ước mong thiết thân thực tại vẫn tiềm ẩn như viễn mơ hoang tưởng thì một góc khuất nào đó của tâm hồn sẽ nổi loạn. Có chăng một thời tôi đã nổi loạn giữa bụi phấn và sân trường để đến hôm nay vẫn còn nghe tiếng vọng của một người học trò cũ đã thành danh, cảm nhận từ hơn 50 năm trước, khi Liêm viết cho bạn, thông qua trang Facebook của tôi - mới hôm qua - rằng: "Thầy Đoàn đã đã ảnh hưởng tôi thành thiên tả!”. Tôi là một Phật Tử từ thời Oanh Vũ, lấy con đường Trung Đạo làm hướng đi, một đời chẳng tự làm phiền mình hay chủ ý gây ảnh hưởng với ai bằng con đường suy tư, chọn lựa, dấn thân Tả hay Hữu nào cả. Cuộc sống khi lên bờ, lúc xuống ruộng... lạc đà cứ đi, mặc ai nói ngã nói nghiêng cho đến tuổi 80 như hôm nay.

 

Hơn 10 năm sau, thầy trò cũ gặp lại tại San Jose – California, NHL đã là một luật sư và cũng là một cây bút thiên về Triết học. Lần đầu tiên, được đọc bản thảo tác phẩm chính luận Dân Chủ Pháp Trị, tôi ngạc nhiên và thán phục NHL về năng lực tư tưởng tự do mang tính triết học và văn phong Việt Ngữ đầy sáng tạo bên cạnh tiếng Anh với khuynh hướng rất độc đáo là sự hòa quyện thú vị của triết học, pháp luật, văn chương và chính trị không giới hạn trong phạm trù hay biên giới học thuyết và chủ nghĩa. Các bài viết của NHL trong thời kỳ nầy “xâm lăng” đến mọi lĩnh vực với dòng chảy khi thỏa hiệp mượt mà, khi phê phán gay gắt đã tạo ra một phản ứng văn bút khá sôi nổi trong cộng đồng tiếng Việt. Và, chính tôi cũng đã “bút chiến” nhiều lần với NHL trong nhiều bài phản biện thuộc các lĩnh vực mà đặc biệt là Phật giáo trong hơn 40 năm cùng ở Mỹ.

 

Về mặt phương pháp luận, cách tiếp cận, lý giải và suy diễn vấn đề của NHL mang tính triết học chính trị hơn là bản lĩnh chính trị trong một hoàn cảnh lịch sử và xã hội thực hữu nào đó. Cụ thể như khi nhận định về tình hình chính trị Việt Nam, chỉ mới ba ngày sau khi ông Tô Lâm lên Tổng Bí Thư (3-8-2024) thì NHL đã liên tưởng và dự phóng một tương lai mang tính giả định qua bài viết so sánh nhan đề “Có phải Tô Lâm là một Trần Thủ Độ ngày nay?” (BBC. 6-8-2024)

 

Việc so sánh hai nhân vật lịch sử có tầm vóc và bối cảnh khác nhau như Thái sư Trần Thủ Độ (1194–1264) và Tổng bí thư Tô Lâm (1957–) là một nguồn tư tưởng khá thú vị nhưng cũng đầy thử thách về vai trò cá nhân trong lịch sử và chính trị. Sự so sánh sẽ khó tránh luận điểm mang tính suy diễn và giả định khập khiễng giữa hai nhân vật đã nắm quyền lực đất nước trong hai thời đại và quá trình khác nhau biền biệt: Trần Thủ Độ nắm trọn quyền lực nhà Trần trong hơn 40 năm (từ 1226 đến 1264) và Tô Lâm mới nhậm chức 3 ngày!

 

Hôm nay, qua tầm nhìn của một thế hệ “già hơn”, tôi và một số bằng hữu thường nhìn về NHL như một thế hệ “Bắc Cầu” giữa hai thế hệ đang lần lượt về đất và thế hệ kế thừa đang vươn lên. Và, cũng như thế hệ đàn anh Việt Nam thời chiến và thời bình mang trong mình bản chất “yêu nước lãng mạn” thấp thoáng tình tự Quang Dũng: “Áo bào thay chiếu anh vế đất. Sông Mã gầm lên khúc độc hành...”, NHL đã thể hiện tấm lòng đối với đất nước quê hương bằng hành động mang tính giáo dục, văn hóa, nghệ thuật trong suốt 50 năm qua. Nhưng sự dấn thân của NHL cũng đòi hỏi giới hạn của nó trong một khung cảnh chính trị và xã hội nhạy cảm như Việt Nam thời hiện đại. Đối diện với cái giới hạn vô hình, rất “thiên võng khôi khôi sơ nhi bất lậu” – thưa mà không lọt – đó, NHL cũng khó mà tự đặt giới hạn cho chính mình trong bối cảnh Việt Nam, qua những hoạt động thường xuyên như giảng dạy ở các trường đại học, xuất bản sách báo, thuyết trình chuyên đề, hội thoại cộng đồng với căn tính cố hữu của Chàng là sáng tạo tự do và đối thoại tùy nghi phương tiện... thì hẳn nhiên sẽ khó tránh khỏi những “vùng cấm” vừa có ý thức, vừa vô thức trong một chuỗi tương tác thành văn và bất thành văn.

 

Bởi vậy, khi nghe NHL bị “cấm vận” nhập cảnh Việt Nam tôi chẳng những không ngạc nhiên mà còn coi đó là sự đương nhiên trong một thời điểm nào đó cho những kiếm sĩ sương gió tạm treo kiếm mà suy gẫm luật đấu trường. Thế thôi, nhưng tôi sẽ rất ngạc nhiên đầy nghi vấn về kế sách thu phục nhân tâm và chiêu dụ nhân tài của chính quyền đương đại nếu lệnh “cấm vận nhập gia” dành cho NHL được ứng dụng không có giới hạn thời gian.

 

Vốn xưa nay, ngựa hay là ngựa chứng. Hơn 40 năm học, làm việc, dạy học và viết lách ở Mỹ, trong nhận thức chủ quan cũng như khách quan của mình, tôi vẫn thấy NHL mang những nét sĩ khí khá điển hình của giới trí thức hải ngoại mà Việt Nam từ thời chính phủ Việt Minh thường mời về quê hương để góp phần xây dựng đất nước.

 

Hoa Kỳ đang trải qua một cơn “xuất não” đáng suy gẫm khi những nhân tài trong các ngành khoa học, công nghệ, giáo dục và xã hội được các chính phủ của tổ quốc họ như Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ... chiêu dụ ưu đãi về nước phục vụ. Một đất nước đang hướng về tương lai là một xứ sở không bạc đãi nhân tài. Ước mong, hình ảnh “cấm vận” về nước đối với những người con tha hương như trường hợp NHL chỉ là hiện tượng cá biệt nhất thời. Mong thay!

 

Sacramento, Mùa Thu 2025

Trần Kiêm Đoàn

 

triết gia (còi hụ...!) Nguyễn Hữu Liêm (NHL)
từ San Jose về phi trường Tân Sơn Nhất tháng 10 năm ngoái bị từ chối nhập cảnh Việt Nam.

 

  

 

Đây có vẻ như một sự kiện nghịch lý đến buồn cười bởi trong suốt 50 năm qua, NHL thường bị đội nón cối “thân Cộng”; dẫu chẳng có chiếc nón định kiến nào vừa vặn cho một nhân vật cộng đồng đa năng, đa dạng và... đa đoan như NHL. 

 

Tôi vừa về Việt Nam, nghe bạn bè kể rằng, NHL bị buộc quay trở lại Mỹ khi vừa tới phi trường Tân Sơn Nhất... mà không biết nên vui hay buồn khi nghĩ đến "quê hương là chùm khế ngọt"; nhưng giấc mơ "ăn khế trả vàng may túi ba gang mà đựng" trong cổ tích huyền thoại cũng không còn trong thế hệ GENZ với trí tuệ thật đang bị trí tuệ nhân tạo làm chao đảo này.

 

Tôi gặp NHL lần đầu tại vùng đất lửa Quảng Trị của thời kỳ Hè đỏ lửa 72 qua mối quan hệ của một giáo sư Quốc Văn cháy bỏng nhiệt tình trên bục giảng và lớp học trò tuổi đôi mươi liên tiếp chạy loạn, tản cư và ước mơ thoát ly cuộc chiến. Khi ước mong thiết thân thực tại vẫn tiềm ẩn như viễn mơ hoang tưởng thì một góc khuất nào đó của tâm hồn sẽ nổi loạn. Có chăng một thời tôi đã nổi loạn giữa bụi phấn và sân trường để đến hôm nay vẫn còn nghe tiếng vọng của một người học trò cũ đã thành danh, cảm nhận từ hơn 50 năm trước, khi Liêm viết cho bạn, thông qua trang Facebook của tôi - mới hôm qua - rằng: "Thầy Đoàn đã đã ảnh hưởng tôi thành thiên tả!”. Tôi là một Phật Tử từ thời Oanh Vũ, lấy con đường Trung Đạo làm hướng đi, một đời chẳng tự làm phiền mình hay chủ ý gây ảnh hưởng với ai bằng con đường suy tư, chọn lựa, dấn thân Tả hay Hữu nào cả. Cuộc sống khi lên bờ, lúc xuống ruộng... lạc đà cứ đi, mặc ai nói ngã nói nghiêng cho đến tuổi 80 như hôm nay.

 

Hơn 10 năm sau, thầy trò cũ gặp lại tại San Jose – California, NHL đã là một luật sư và cũng là một cây bút thiên về Triết học. Lần đầu tiên, được đọc bản thảo tác phẩm chính luận Dân Chủ Pháp Trị, tôi ngạc nhiên và thán phục NHL về năng lực tư tưởng tự do mang tính triết học và văn phong Việt Ngữ đầy sáng tạo bên cạnh tiếng Anh với khuynh hướng rất độc đáo là sự hòa quyện thú vị của triết học, pháp luật, văn chương và chính trị không giới hạn trong phạm trù hay biên giới học thuyết và chủ nghĩa. Các bài viết của NHL trong thời kỳ nầy “xâm lăng” đến mọi lĩnh vực với dòng chảy khi thỏa hiệp mượt mà, khi phê phán gay gắt đã tạo ra một phản ứng văn bút khá sôi nổi trong cộng đồng tiếng Việt. Và, chính tôi cũng đã “bút chiến” nhiều lần với NHL trong nhiều bài phản biện thuộc các lĩnh vực mà đặc biệt là Phật giáo trong hơn 40 năm cùng ở Mỹ.

 

Về mặt phương pháp luận, cách tiếp cận, lý giải và suy diễn vấn đề của NHL mang tính triết học chính trị hơn là bản lĩnh chính trị trong một hoàn cảnh lịch sử và xã hội thực hữu nào đó. Cụ thể như khi nhận định về tình hình chính trị Việt Nam, chỉ mới ba ngày sau khi ông Tô Lâm lên Tổng Bí Thư (3-8-2024) thì NHL đã liên tưởng và dự phóng một tương lai mang tính giả định qua bài viết so sánh nhan đề “Có phải Tô Lâm là một Trần Thủ Độ ngày nay?” (BBC. 6-8-2024)

 

Việc so sánh hai nhân vật lịch sử có tầm vóc và bối cảnh khác nhau như Thái sư Trần Thủ Độ (1194–1264) và Tổng bí thư Tô Lâm (1957–) là một nguồn tư tưởng khá thú vị nhưng cũng đầy thử thách về vai trò cá nhân trong lịch sử và chính trị. Sự so sánh sẽ khó tránh luận điểm mang tính suy diễn và giả định khập khiễng giữa hai nhân vật đã nắm quyền lực đất nước trong hai thời đại và quá trình khác nhau biền biệt: Trần Thủ Độ nắm trọn quyền lực nhà Trần trong hơn 40 năm (từ 1226 đến 1264) và Tô Lâm mới nhậm chức 3 ngày!

 

Hôm nay, qua tầm nhìn của một thế hệ “già hơn”, tôi và một số bằng hữu thường nhìn về NHL như một thế hệ “Bắc Cầu” giữa hai thế hệ đang lần lượt về đất và thế hệ kế thừa đang vươn lên. Và, cũng như thế hệ đàn anh Việt Nam thời chiến và thời bình mang trong mình bản chất “yêu nước lãng mạn” thấp thoáng tình tự Quang Dũng: “Áo bào thay chiếu anh vế đất. Sông Mã gầm lên khúc độc hành...”, NHL đã thể hiện tấm lòng đối với đất nước quê hương bằng hành động mang tính giáo dục, văn hóa, nghệ thuật trong suốt 50 năm qua. Nhưng sự dấn thân của NHL cũng đòi hỏi giới hạn của nó trong một khung cảnh chính trị và xã hội nhạy cảm như Việt Nam thời hiện đại. Đối diện với cái giới hạn vô hình, rất “thiên võng khôi khôi sơ nhi bất lậu” – thưa mà không lọt – đó, NHL cũng khó mà tự đặt giới hạn cho chính mình trong bối cảnh Việt Nam, qua những hoạt động thường xuyên như giảng dạy ở các trường đại học, xuất bản sách báo, thuyết trình chuyên đề, hội thoại cộng đồng với căn tính cố hữu của Chàng là sáng tạo tự do và đối thoại tùy nghi phương tiện... thì hẳn nhiên sẽ khó tránh khỏi những “vùng cấm” vừa có ý thức, vừa vô thức trong một chuỗi tương tác thành văn và bất thành văn.

 

Bởi vậy, khi nghe NHL bị “cấm vận” nhập cảnh Việt Nam tôi chẳng những không ngạc nhiên mà còn coi đó là sự đương nhiên trong một thời điểm nào đó cho những kiếm sĩ sương gió tạm treo kiếm mà suy gẫm luật đấu trường. Thế thôi, nhưng tôi sẽ rất ngạc nhiên đầy nghi vấn về kế sách thu phục nhân tâm và chiêu dụ nhân tài của chính quyền đương đại nếu lệnh “cấm vận nhập gia” dành cho NHL được ứng dụng không có giới hạn thời gian.

 

Vốn xưa nay, ngựa hay là ngựa chứng. Hơn 40 năm học, làm việc, dạy học và viết lách ở Mỹ, trong nhận thức chủ quan cũng như khách quan của mình, tôi vẫn thấy NHL mang những nét sĩ khí khá điển hình của giới trí thức hải ngoại mà Việt Nam từ thời chính phủ Việt Minh thường mời về quê hương để góp phần xây dựng đất nước.

 

Hoa Kỳ đang trải qua một cơn “xuất não” đáng suy gẫm khi những nhân tài trong các ngành khoa học, công nghệ, giáo dục và xã hội được các chính phủ của tổ quốc họ như Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ... chiêu dụ ưu đãi về nước phục vụ. Một đất nước đang hướng về tương lai là một xứ sở không bạc đãi nhân tài. Ước mong, hình ảnh “cấm vận” về nước đối với những người con tha hương như trường hợp NHL chỉ là hiện tượng cá biệt nhất thời. Mong thay!

 

Sacramento, Mùa Thu 2025

Trần Kiêm Đoàn

 

Send comment
Your Name
Your email address
Monday, October 26, 202011:50 PM(View: 37994)
Phiên toà xử người dân Đồng Tâm cùng cái án tử hình, chung thân dành cho con cháu cụ Kình đã phủ xuống tâm trạng u ám cho tất cả chúng ta. Nhưng sự việc không dừng ở đó, công an đã bắt giam nhà báo Phạm Đoan Trang, đồng tác giả của ấn bản “Báo Cáo Đồng Tâm”. Đây là một ấn phẩm song ngữ Anh-Việt nhằm công bố với dư luận quốc tế về tội ác của lãnh đạo CS trong vụ án tranh chấp đất đai với người dân tại Đồng Tâm.
Tuesday, October 20, 202010:35 PM(View: 38727)
Nhìn vào Cộng Đồng Việt Nam Hải Ngoại (CĐVNHN), tình trạng còn tệ hại hơn. Không giết nhau bằng súng đạn nhưng những chữ nghĩa độc hại, những nhận thức hời hợt về nhân văn hay khoa học, những tấn công không dựa trên sự thật, những tin tức bị cắt xén ráp nối, những hình ảnh được photoshop với ác ý, cùng những biểu lộ không nhằm thuyết phục bằng logic hay thiện ý mà chỉ nhằm thể hiện sự ngạo mạn và xem thường khả năng phán đoán của người khác, khiến cộng đồng như đang lao vào một cuộc nội chiến. Không khác gì cuộc nội chiến trên quê hương hơn 45 năm trước, nhưng trong một phạm vi nhỏ hơn.
Tuesday, October 6, 202011:10 PM(View: 43221)
Trung uý Bá đã biểu lộ lòng can đảm phi thường, bất chấp nguy hiểm cho sinh mạng mình và chỉ quan tâm tới những người bệnh, với kết quả là ông đã cứu được nhiều mạng sống. Những hành động dũng cảm của Trung uý Bá phản ánh phẩm chất lớn lao của bản thân ông và của Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà. Lieutenant Ba’s singularly impressive display of courage, utterly disregard for his own safety, and his overriding concern for his patients resulted in the saving of many lives. First Lieutenant Ba’s heroic actions reflect great credit upon himself and the Army of the Republic of Vietnam. [ BA, DOAN VAN 57/208029 1LT of the Republic of Vietnam: Awarded Bronze Star Medal with “V” Device, Headquarters US MACV, 20 May 1968 ] (1)
Tuesday, September 8, 202010:19 PM(View: 43347)
Để mô tả nghành tư pháp nước ta hiện nay, xin được dẫn bằng nỗi lo sợ sâu thẳm trong lòng người dân VN qua câu nói của cựu Uỷ viên Bộ chính trị Đinh La Thăng trước toà: “ Xin hãy đối xử với bị cáo như số phận một con người !”
Tuesday, March 31, 20207:18 PM(View: 45596)
NGÔ THẾ VINH Lời Dẫn Nhập: Giáo sư Phạm Hoàng Hộ sau khi hoàn tất bộ sách đồ sộ “Cây Cỏ Việt Nam” mà Giáo sư gọi là “công trình của đời tôi" và vào mấy năm cuối đời, như một Di Chúc, Giáo sư Phạm Hoàng Hộ đã đề tặng toàn sự nghiệp ấy cho: “Những ai còn sống hay đã chết trong tù vì tháng Tư năm 1975 đã quyết định ở lại để tiếp tục dâng góp cho đất nước. Tặng giáo sư Nguyễn Duy Xuân nguyên viện trưởng Đại Học Cần Thơ, mất ngày 10/XI/1986 tại trại Cải Tạo Hà-Nam-Ninh. Tặng hương hồn những ai trên biển Đông đã chết nghẹn ngào”.
Monday, March 2, 202010:07 PM(View: 49570)
- Nguyên Ngọc chủ “Văn đoàn độc lập” đã trao nhiều giải thưởng thơ quá tầm phào, vô nghĩa, thậm chí bậy bạ, nhảm nhí, phá hỏng thẩm mỹ tiếng việt phá hỏng thẩm mỹ thi ca chân chính - Hữu Thỉnh chủ tịch hội liên hiệp văn học nghệ thuật VN, chủ tịch hội nhà văn VN do chủ quan, trình độ văn hóa kém cỏi, trình độ thẩm mỹ thi ca bệnh hoạn và nhảm nhí cũng đã trao giải thưởng văn học cho hàng chục tập thơ dở, thơ vô nghĩa, thơ tầm phào…
Saturday, February 22, 20204:40 PM(View: 43938)
20 triệu cư dân ĐBSCL, phải sống chung với những dòng sông ô nhiễm, và nay họ đang nhận thêm được những tín hiệu báo nguy về hạn mặn sẽ trầm trọng hơn năm 2016 và tới sớm hơn ngay từ hai tháng đầu năm 2020. Do đó, cho dù có thấy “nước, nước, khắp mọi nơi, vậy mà không có giọt nào để uống”. Cho dù ĐBSCL vẫn là nơi nhận nguồn nước cao nhất Việt Nam tính theo dân số. Tuy nước vây bủa xung quanh nhưng là nước bẩn hay nước mặn. Thách đố lớn nhất là làm sao thanh lọc được nguồn nước tạp ấy để có nước sạch đưa vào sử dụng. Với tầm nhìn qua lăng kính vệ tinh và biến đổi khí hậu, vùng châu thổ Mekong là hình ảnh khúc phim quay chậm / slow motion của một con tàu đang đắm. Một cái chết rất chậm nhưng chắc chắn của một dòng sông Mekong dũng mãnh – lớn thứ 11 trên thế giới với hệ sinh thái phong phú chỉ đứng thứ hai sau con sông Amazon và cả một vùng châu thổ ĐBSCL đang từ từ bị nhấn chìm.
Sunday, February 16, 20203:57 PM(View: 43243)
Việt tộc, nếu tính từ khi lập quốc tại Phong Châu, trong vài ngàn năm tiến về phương Nam, hiện tiếp tục ra đi tới khắp các nẻo đường thế giới, đã tiếp cận hầu hết các nền văn minh nhân loại. Từ hậu Lê, suốt 500 năm biến động đầy sóng gió, với tình hình hiện nay, có thể xem như chúng ta đang ngày càng rời xa khỏi đạo thống Tiên Rồng trải từ thời Hùng Vương đến hai triều đại Lý-Trần, giờ lại còn bị đe dọa tiêu diệt bởi chủ thuyết Mác-Lê. Việt Nam tuy được xem như đã hội tụ hầu hết các tôn giáo và các nền văn minh lớn trên thế giới (Phật, Lão, Khổng, Cơ đốc; Hoa, Ấn, Tây), chúng ta vẫn chưa định hình được một nền văn hoá đặc thù làm nền tảng nhằm thoát Trung, bỏ Cộng để xây dựng đất nước.
Sunday, February 16, 20203:47 PM(View: 47400)
Khởi đầu một năm mới đầy biến động, trước anh linh người vừa khuất tôi xin được dâng lên lời cầu nguyện. Nguyện cho mỗi chúng ta từ nay sẽ không là kẻ vô can và ngưng đóng vai khán giả. Bởi tất cả chúng ta dù đang ở vị trí nào hay sinh sống ở nơi đâu đều gắn kết cùng nhau chung một số mệnh - Số mệnh của dân tộc Việt Nam.
Saturday, January 25, 202011:50 PM(View: 39652)
Rồi nhìn về phía Nhà nước, với bao nhiêu công trình xây cất lãng phí hàng tỷ USD, điển hình như cống đập Cửa Ba Lai và các hệ thống ngăn mặn cùng khắp ĐBSCL, có thể nói là một thất bại toàn diện. Sau bài học thất bại của cống đập Ba Lai, và rồi sắp tới đây, là một công trình khác lớn hơn thế nữa: Cái Lớn Cái Bé. Nhà nước nên có sáng kiến thực tiễn hơn: dùng số tiền tỷ USD ấy để xây dựng những dự án thật sự công ích. Khởi đầu là một tỷ USD cho xây một nhà máy khử mặn / Desalination Plant, một tỷ đồng khác xây dựng một nhà máy thanh lọc nước thải / Waste Water Treatment Plant, đó là những gì khẩn cấp nhất mà 20 triệu cư dân ĐBSCL đang thiếu nước ngọt giữa cơn hạn ngập mặn và nguồn nước ô nhiễm trầm trọng như hiện nay. Đó mới thực sự là bước công nghiệp hoá chứ không phải với những túi nhựa chứa nước ngọt đang bán ra cho nông dân mà vẫn được gán cho danh hiệu Công trình Khoa Học & Công Nghệ Cấp Nhà Nước.