Trong lịch sử văn học Việt Nam... văn học Việt Nam một mặt chịu sự "hướng tâm" vào quỹ đạo Hán văn hoá, mặt khác không ngừng nỗ lực "ly tâm" để xác định những phẩm chất dân tộc của mình. Một trong những nỗ lực to lớn nhất là việc sáng tạo ra những hình thức thể loại của riêng mình.

Quan niệm về chức năng văn học trong lý luận văn học ở Miền Bắc trước đây cũng như ở cả nước hiện nay chủ yếu là dựa theo quan niệm về chức năng văn học trong lý luận văn học Xô viết được phát biểu từ những năm 50 của thế kỷ XX, khẳng định văn học về cơ bản có ba chức năng: nhận thức, giáo dục và thẩm mỹ [ 1 ].