" ...Có thể coi đây là bài viết cuối cùng của nhà báo Vũ Ánh. Và cũng là một "tình cờ định mệnh", chủ đề của bài là tự do báo chí, một vấn đề ông quan tâm hầu như suốt cuộc đời làm truyền thông của ông. Chúng tôi xin đăng lại bài này như một nén hương kính viếng ông, đồng thời bày tỏ, qua ngòi bút của ông, niềm ao ước sớm có tự do báo chí trên đất nước Việt Nam.” (Diễn Đàn Thế Kỷ)

T ừ hơn 3 thập niên qua, những độc giả Việt Nam đã nghe nói nhiều đến những tài liệu bị tiết lộ này và một thờichúng đã là những trái bom dư luận, không những tại Việt Nam, Mỹ mà còn tại các nước khác có liên hệ trực tiếp hay gián tiếp đến chiến tranh Việt Nam. Nhưng ít người được đọc hay có thời giờ để đọc hết gần 3,000 trang tài liệu được tổng hợp này.

K hi Tổng Thống John F. Kennedy lên nhậm chức, ông chưa thông hiểu về tình hình Việt Nam lắm, trong khi cũng không tin vào Lực Lượng Đặc Nhiệm về Việt Nam được thiết lập vào thời của vị tiền nhiệm, Tổng Thống Eisenhower. Qua những bản phúc trình gởi tới Tòa Bạch Ốc mà tôi dịch trong phần đầu và chú thích chắc quí độc giả cũng thấy rằng Hoa Kỳ gặp rất nhiều khó khăn khi quyết định lâm chiến tại Việt Nam. Khó khăn thứ nhất như lời mô tả của Đại sứ Eldridge Durbrow, Tổng Thống Ngô Đình Diệm có vẻ không hiểu được sự cần thiết của việc phải cải tổ sâu rộng chính quyền Miền Nam Việt Nam...